THỨ HAI TUẦN THÁNH
BÀI ĐỌC I: Is
42, 1-7
"Người
sẽ
không lớn
tiếng;
không ai nghe tiếng
người
ở
công trường".
Trích sách Tiên tri Isaia.
Này là tôi tớ
Ta mà Ta nâng đỡ,
là người
Ta tuyển
chọn,
Ta hài ḷng về
người.
Ta ban Thần
trí Ta trên người.
Người
sẽ
xét xử
chư dân.
Người sẽ không lớn tiếng, không thiên vị ai,
không ai nghe tiếng
người
ở
công trường.
Người
không bẻ
găy cây lau bị
giập,
không dập
tắt
tim đèn c̣n khói. Người
sẽ
xét xử
trong công lư. Người
sẽ
không buồn
phiền,
không nao núng, cho đến
khi đặt
công lư trên mặt
đất,
v́ các đảo
mong đợi
lề
luật
người.
Chúa là Thiên Chúa đă phán
như thế, Người là Đấng đă tác tạo và mở rộng các tầng trời,
đă củng
cố
mặt
đất
và các sản
phẩm
của
nó, đă ban hơi
thở cho dân sống trên
mặt
đất
và ban sức
sống
cho những
kẻ
trên đó. Ta là Chúa, Ta đă gọi con trong công lư, đă cầm lấy tay
con, đă ǵn giữ
con, đă đặt
con thành giao ước
của
dân, và nên ánh
sáng của chư dân, để con mở mắt cho người
mù, đưa
ra khỏi tù những người bị xiềng xích, đưa ra khỏi
ngục
những
người
ngồi
trong tối
tăm.
Đó
là lời
Chúa.
ĐÁP CA: Tv 26, 1. 2. 3. 13-14
Đáp: Chúa là sự
sáng, và là Đấng
cứu
độ
tôi (c. 1a).
Xướng: 1)
Chúa là sự
sáng, là Đấng
cứu
độ,
tôi sợ
chi ai? Chúa là Đấng
phù trợ
đời
tôi, tôi sợ
ǵ ai? - Đáp.
2) Khi những
đứa
ác xông vào để
xả
thịt
tôi, bọn
thù ghét tôi sẽ
xiêu té và ngă gục.
- Đáp.
3) Nếu thiên
hạ
đồn
binh hạ
trại
để
hại
tôi, ḷng tôi sẽ
không kinh hăi; nếu
thiên hạ
gây chiến
với
tôi, tôi vẫn
tự
tin. - Đáp.
4) Tôi tin rằng
tôi sẽ
được
nh́n xem những
ơn lành của
Chúa trong cơi nhân sinh. Hăy chờ
đợi
Chúa, hăy sống
can trường,
hăy phấn
khởi
tâm hồn
và chờ
đợi
Chúa! - Đáp.
CÂU XƯỚNG TRƯỚC
PHÚC ÂM:
Kính chào Vua chúng con: Chỉ
có nhà Vua là người
thương hại
đến
những
lỗi
lầm
của
chúng con.
PHÚC ÂM: Ga 12, 1-11
"Hăy để
mặc
cô ấy
làm công việc
chỉ
về
ngày táng xác Ta".
Tin Mừng Chúa Giêsu
Kitô theo Thánh Gioan.
Sáu ngày trước
Lễ
Vượt
Qua, Chúa Giêsu đến
làng Bêtania, nơi
Ladarô đă chết được Người cho sống lại. Tại đây người ta dọn bữa cho Người
ăn.
Martha hầu
bàn. C̣n Ladarô cũng
là một
trong những
kẻ
đồng
bàn với
Người.
Bấy
giờ
Maria lấy
một
cân dầu
thơm, dầu
cam tùng hảo
hạng,
và xức
chân Chúa Giêsu, rồi
lấy
tóc ḿnh mà lau. Hương
thơm toả đầy nhà. Một môn đệ là
Giuđa Iscariô, kẻ
sẽ
phản
nộp
Người,
liền
nói: "Sao không bán dầu
thơm đó
lấy ba trăm
đồng
mà cho người
nghèo khó?" Hắn
nói thế
không phải
v́ lo lắng
cho người
nghèo khó đâu, mà v́ hắn
là tên trộm
cắp,
lại
được
giữ
túi tiền,
nên bớt
xén các khoản
tiền
người
ta bỏ
vào đó. Vậy
Chúa Giêsu nói: "Hăy để
mặc
cô ấy
làm công việc
chỉ
về
ngày táng xác Ta. V́ các ngươi
sẽ có người
nghèo luôn bên cạnh
các ngươi,
c̣n Ta, các ngươi sẽ không gặp Ta măi
đâu".
Có đám đông người
Do-thái biết
Người
đang ở
đó, nên tuôn đến,
không những
v́ Chúa Giêsu, mà c̣n để
thấy
Ladarô, kẻ
đă chết
được
Người
cho sống
lại.
Thế
là các Thượng
tế
quyết
định
giết
luôn cả
Ladarô, v́ tại
ông mà nhiều
người
Do-thái đă bỏ
họ
và tin theo Chúa Giêsu. Đó
là lời
Chúa.
THỨ BA TUẦN THÁNH
BÀI ĐỌC I: Is
49, 1-6
"Ta đă làm cho con nên sự
sáng các dân tộc,
để
con trở
thành ơn cứu
độ
Ta ban cho đến
tận
cùng trái đất".
(Bài Ca thứ hai của người
Tôi tớ
Chúa)
Trích sách Tiên tri Isaia.
Hỡi các
đảo,
hăy nghe tôi đây; hỡi
các dân tộc
miền
xa xăm,
hăy chú ư: Chúa đă kêu gọi
tôi từ
khi tôi c̣n trong ḷng mẹ,
đă nhớ
đến
tên tôi khi tôi c̣n ở
trong bụng
mẹ.
Người
đă làm cho miệng
tôi nên như
lưỡi gươm sắc bén, đă bảo
vệ
tôi dưới
bóng cánh tay Người,
đă làm cho tôi nên như
mũi tên nhọn,
và đă ẩn
giấu
tôi trong ống
đựng
tên. Và Người
đă phán cùng tôi: "Hỡi
Israel, ngươi
là tôi tớ Ta, v́ Ta sẽ được
vinh hiển
nơi
ngươi". Và tôi thưa: "Tôi đă vất
vả
mất
công vô cớ,
tôi đă phí sức
vô ích; nhưng
công lư của tôi ở nơi
Chúa; và phần thưởng của tôi ở nơi
Thiên Chúa". Và bây giờ Chúa phán: "Người là Đấng
đă tác tạo
tôi thành tôi tớ
Người,
khi tôi c̣n trong ḷng mẹ,
để
đem Giacóp về
cho Người,
và quy tụ
Israel chung quanh Người.
Tôi được
vinh hiển
trước
mặt
Chúa, và Thiên Chúa là sức
mạnh
tôi. Người
đă phán: "Con là tôi tớ
Ta, để
tái lập
các chi họ
Giacóp, để
dẫn
đưa các
người Israel sống sót
trở
về;
này đây Ta làm cho con nên ánh sáng các dân tộc,
để
con trở
thành ơn cứu
độ
Ta ban cho đến
tận
bờ
cơi trái đất".
Đó
là lời
Chúa.
ĐÁP CA: Tv 70, 1-2. 3-4a. 5-6ab.
15 và 17
Đáp: Miệng
con sẽ
loan truyền
sự
Chúa công minh (c. 15).
Xướng: 1) Lạy Chúa,
con t́m đến
nương nhờ
Ngài, xin đừng
để
con tủi
hổ
muôn đời.
Theo đức
công minh Chúa, xin cứu
nguy và giải
thoát con, xin ghé tai về
bên con và giải
cứu.
- Đáp.
2) Xin trở nên thạch
động
để
con dung thân, và chiến
luỹ
vững
bền
hầu
cứu
độ
con: v́ Chúa là Thạch
Đầu,
là chiến
luỹ
của
con.Lạy
Chúa con, xin cứu
con khỏi
tay đứa
ác. - Đáp.
3) Bởi Ngài
là Đấng
con mong đợi,
thân lạy
Chúa; lạy
Chúa, Ngài là hy vọng
của
con tự
hồi
thanh xuân. Ngay từ
trong bụng
mẹ,
con đă nép ḿnh vào Chúa, từ
trong thai mẫu,
Chúa là Đấng
bảo
vệ
con. - Đáp.
4) Miệng con sẽ loan
truyền
sự
Chúa công minh, và suốt
ngày kể
ra ơn Ngài
giúp đỡ, thực con không sao mà kể cho
cùng. Lạy
Chúa, Chúa đă dạy
con từ
hồi
niên thiếu,
và tới
bây giờ
con c̣n kể
những
sự
lạ
của
Ngài. - Đáp.
CÂU XƯỚNG TRƯỚC
PHÚC ÂM:
Kính lạy Vua
chúng con, Đấng
vâng lời
Chúa Cha, Ngài đă bị
dẫn
đi để
chịu
đóng đinh vào thập
giá, như con
chiên hiền lành bị dẫn
đi giết.
PHÚC ÂM: Ga 13, 21-33. 36-38
"Một người
trong các con sẽ
nộp
Thầy...
Trước
khi gà gáy con đă chối
Thầy
ba lần".
Tin Mừng Chúa
Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.
Khi ấy, (Chúa
Giêsu đang ngồi
ăn
với
các môn đệ),
tâm hồn
Người
bị
xao xuyến,
nên Người
tuyên bố:
"Thật,
Thầy
nói thật
cho các con biết,
một
người
trong các con sẽ
nộp
Thầy".
Các môn đệ
nh́n nhau phân vân không biết
Người
nói về
ai. Có một
môn đệ
được
Chúa Giêsu yêu quư, đang ở
bàn ăn
gần
ḷng Chúa Giêsu. Vậy
Phêrô làm hiệu
cho môn đệ
ấy
và nói: "Hỏi
xem Thầy
nói về
ai đó". Môn đệ
ấy
nghiêng ḿnh sát ngực
Chúa Giêsu và hỏi
Người: "Thưa Thầy, ai vậy?"
Chúa Giêsu trả
lời:
"Thầy
chấm
miếng
bánh trao cho ai là người
đó". Và Người
chấm
một
miếng
bánh trao cho Giuđa, con Simon Iscariô. Ăn miếng bánh
rồi,
Satan nhập
vào hắn.
Chúa Giêsu nói với
hắn:
"Con tính làm ǵ th́ làm mau đi". Nhưng những người
đang ngồi
ăn
không một
ai hiểu
được
v́ sao Người
lại
nói với
hắn
như vậy.
Có nhiều
người
tưởng
tại
Giuđa giữ
túi tiền,
nên Chúa Giêsu bảo
hắn:
Hăy mua những
ǵ chúng ta cần
dùng trong dịp
lễ,
hoặc
Người
bảo
hắn
bố
thí cho người
nghèo. Vậy
sau khi nhận
miếng
bánh đó, Giuđa liền
đi ra. Bấy
giờ
là đêm tối.
Khi Giuđa đi rồi,
Chúa Giêsu phán: "Bây giờ
Con Người
được
vinh hiển,
và Thiên Chúa đă được
vinh hiển
nơi Người.
Nếu
Thiên Chúa được
vinh hiển
nơi Người,
th́ Thiên Chúa lại
cho Người
được
vinh hiển nơi chính Ḿnh, và Thiên Chúa sẽ
cho Người
được
vinh hiển!
Các con yêu quư, Thầy
chỉ
c̣n ở
với
các con một
ít nữa.
Các con sẽ
t́m Thầy,
và như Thầy
đă nói với
người
Do-thái: 'Nơi
Ta đi, các ngươi không thể đến được',
nay Thầy
cũng
nói với
các con như vậy".
Simon Phêrô hỏi
Người:
"Thưa Thầy,
Thầy
đi đâu?" Chúa Giêsu trả lời:
"Nơi Thầy
đi, nay con chưa
thể theo tới đó được, nhưng sau này con sẽ
theo Thầy".
Phêrô thưa lại:
"Tại
sao con lại
không theo Thầy
ngay bây giờ
được!
Con sẽ
liều
mạng
sống con v́ Thầy".
Chúa Giêsu nói: "Con liều
mạng
sống
v́ Thầy
ư? Thật,
Thầy
nói thật
cho con biết:
trước
khi gà gáy, con đă chối
Thầy
ba lần".
Đó
là lời
Chúa.
THỨ TƯ TUẦN THÁNH
BÀI ĐỌC I: Is
50, 4-9a
"Tôi đă không che mặt
tránh những
người
chửi
mắng,
nhưng tôi biết
tôi sẽ
không phải
thẹn
thùng".
(Bài ca thứ ba của người
Tôi Tớ
Chúa)
Trích sách Tiên tri Isaia.
Chúa đă ban cho tôi miệng
lưỡi
đă được
huấn
luyện,
để
tôi biết
dùng lời
nói nâng đỡ
kẻ
nhọc
nhằn.
Mỗi
sáng Người
đánh thức
tôi, Người
thức
tỉnh
tai tôi, để
nghe lời
Người
giáo huấn.
Thiên Chúa đă mở
tai tôi mà tôi không cưỡng
lại
và cũng
chẳng
thối
lui. Tôi đă đưa
lưng cho kẻ đánh tôi, đă đưa má cho kẻ
giật
râu, tôi đă không che mặt
giấu
mày, tránh những
lời
nhạo
cười
và những
người
phỉ
nhổ
tôi. V́ Chúa nâng đỡ
tôi, nên tôi không hổ
thẹn:
nên tôi trơ mặt
chai như
đá, tôi biết tôi sẽ không phải hổ thẹn. Đấng xét tôi vô tội ở gần tôi,
ai c̣n tranh tụng
với
tôi được,
chúng ta hầu
toà. Ai là kẻ
thù địch
của
tôi, hăy đến
đây! Này đây Thiên
Chúa bênh đỡ tôi, ai dám kết tội tôi? Đó là lời Chúa.
ĐÁP CA: Tv 68, 8-10. 21bcd-22. 31
và 33-34
Đáp: Lạy
Chúa, xin nhậm
lời
con theo lượng
cả
đức
từ
bi, đây là lúc biểu
lộ
t́nh thương
(c. 14c-b).
Xướng: 1) Sở dĩ v́ Chúa
mà con chịu
nhục,
và thẹn
tḥ làm nhơ
nhuốc mặt con. Con bị những người
anh em coi như
khách lạ, bị những người con cùng một mẹ xem như kẻ
ngoại
lai. Sự
nhiệt
tâm lo việc
nhà Chúa khiến
con ṃn mỏi,
điều
tủi
nhục
người
ta nhục
mạ
Chúa đổ
trên ḿnh con. - Đáp.
2) Con mong chờ
người
cảm
thương,
nhưng không có, mong chờ người an ủi, nhưng chẳng
thấy
đâu. Cơm
con ăn, chúng pha mật đắng, con
khát, th́ chúng cho uống
dấm
chua. - Đáp.
3) Con sẽ xướng
bài ca ngợi
khen danh Chúa, và con sẽ
chúc tụng
Ngài với
bài tri ân. Các bạn
khiêm cung, hăy
nh́n coi và hoan hỉ, các bạn t́m kiếm Chúa, ḷng các bạn hăy hồi sinh:
v́ Chúa nghe những
người
cơ khổ,
và không chê bỏ
con dân của
Ngài bị
bắt
cầm
tù. - Đáp.
CÂU XƯỚNG TRƯỚC
PHÚC ÂM:
Kính lạy Vua
chúng con, chỉ
có Ngài là Đấng
thương hại
đến những lỗi lầm của chúng
con.
PHÚC ÂM: Mt 26, 14-25
"Con Người
ra đi như
đă được ghi chép sẵn từ trước,
nhưng khốn
thay cho kẻ
sẽ
làm cho Ngài bị
phản
nộp".
Tin Mừng Chúa
Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, một trong
nhóm Mười
Hai tên là Giuđa Iscariô,
đi gặp các thượng tế và thưa với họ:
"Các ông cho tôi bao nhiêu, tôi nộp Người cho các ông?" Họ liền ấn định cho
ba mươi
đồng bạc. Và từ đó, hắn t́m dịp thuận tiện để nộp Người.
Ngày thứ nhất trong
tuần
lễ
ăn
Bánh không men, các môn đệ
đến
thưa Chúa
Giêsu rằng: "Thầy muốn chúng
con sửa
soạn
cho Thầy
ăn
Lễ
Vượt
Qua ở
đâu?" Chúa Giêsu đáp: "Các con hăy vào thành đến với một người
kia, và nói rằng:
Thầy
bảo,
giờ
Ta đă gần,
Ta sẽ
mừng
Lễ
Vượt
Qua với
các môn đệ
tại
nhà ông". Các môn đệ
làm như Chúa
Giêsu đă truyền và sửa soạn Lễ Vượt
Qua.
Chiều đến, Người
ngồi
bàn ăn
với
mười
hai môn đệ.
Và khi các ông đang ăn,
Người
nói: "Thầy
nói thật
với
các con: có một
người
trong các con sẽ
nộp
Thầy".
Môn đệ
rất
buồn
rầu
và từng
người
bắt
đầu
hỏi
Người:
"Thưa Thầy,
có phải
con không?" Người
trả
lời:
"Kẻ
giơ tay cùng
chấm vào đĩa với Thầy,
đó chính là kẻ
sẽ
nộp
Thầy.
Thật
ra, Con Người
sẽ
ra đi như
đă chép về Người, nhưng khốn cho kẻ nộp Con Người,
thà kẻ
đó đừng
sinh ra th́ hơn!"
Giuđa kẻ
phản
bội
cũng
thưa Người
rằng:
"Thưa Thầy,
có phải
con chăng?"
Chúa đáp: "Đúng
như con nói".
Đó là lời
Chúa.
THỨ NĂM TUẦN THÁNH
THÁNH LỄ LÀM
PHÉP DẦU
BÀI ĐỌC
I: Is 61, 1-3a. 6a. 8b-9
"Chúa đă xức
dầu
cho tôi, Người
đă sai tôi đem tin mừng
cho người
nghèo khó, và cho họ
dầu
hoan lạc".
Trích sách Tiên tri Isaia.
Thánh Thần Chúa
ngự
trên tôi: V́ Chúa đă xức
dầu
cho tôi; Người
đă sai tôi đem tin mừng
cho người
nghèo khó, băng
bó những
tâm hồn
đau thương;
báo tin ân xá cho những kẻ bị
lưu đày,
phóng thích cho những tù nhân; công bố năm hồng ân của Thiên
Chúa, và ngày báo oán của
Thiên Chúa chúng ta; an ủi
mọi
kẻ
ưu phiền,
đem cho các kẻ
buồn
phiền
ở
Sion triều
thiên thay tro bụi,
dầu
vui mừng
thay tang chế,
áo hân hoan thay tâm hồn
sầu
muộn.
C̣n các ngươi, các
ngươi sẽ được gọi là tư tế của Chúa,
là thừa
tác viên của
Thiên Chúa chúng ta. Ta sẽ
trung thành thưởng
công cho chúng, sẽ
thiết
lập
với
chúng một
giao ước
vĩnh
cửu.
Ḍng dơi chúng sẽ
được
nổi
danh giữa
các dân tộc,
miêu duệ
chúng sẽ
được
biết
đến
giữa
chư dân. Tất
cả
những
ai thấy
họ,
đều
nhận
biết
họ
là ḍng dơi được
Chúa chúc phúc. Đó
là lời
Chúa.
ĐÁP CA: Tv 88, 21-22. 25 và 27
Đáp: Lạy
Chúa, con sẽ
ca ngợi
t́nh thương
của Chúa tới
muôn đời
(c. 2a).
Xướng: 1)
Ta đă gặp
Đavit,
tôi tớ
của
Ta, Ta đă xức
dầu
thánh của
Ta cho người,
để
tay Ta bang trợ
người
luôn măi, và cánh tay Ta củng
cố
thân danh Người.
- Đáp.
2) Thành tín và ân sủng
của
Ta, hằng
ở
với
người,
và nhân danh Ta, sức
mạnh
người
tăng
thêm măi. Chính
người sẽ thưa cùng Ta: "Chúa là Cha con, là Thiên Chúa và
là Đá Tảng cứu độ của
con". - Đáp.
BÀI ĐỌC II: Kh
1, 5-8
"Người
đă làm cho chúng ta trở
nên vương
quốc và tư tế của Thiên
Chúa, Cha của
người".
Trích sách Khải
Huyền
của
Thánh Gioan.
Nguyện chúc
cho anh em được
ân sủng
và b́nh an của
Chúa Giêsu Kitô, là chứng
tá trung thành, là trưởng
tử
kẻ
chết,
là thủ
lănh các vua trần
thế,
là Đấng
đă yêu thương
chúng ta, Người đă dùng máu Người mà rửa chúng
ta sạch
mọi
tội
lỗi,
và đă làm cho chúng ta trở
nên vương
quốc và tư tế của Thiên
Chúa, Cha của
Người.
Nguyện
chúc Người
được
vinh quang và quyền
lực
muôn đời.
Amen.
Kià, Người
đến
trong đám mây, mọi
con mắt
sẽ
nh́n thấy
Người,
và cả
những
kẻ
đă đâm Người cũng nh́n
thấy
Người,
các chủng
tộc
trên địa
cầu
sẽ
than khóc Người.
Thật
như vậy.
Amen.
Chúa là Thiên Chúa, Đấng
đang có, đă có, và sẽ
đến,
là Đấng
Toàn Năng
phán: "Ta là Alpha và Ômêga, là nguyên thuỷ và là cứu
cánh". Đó
là lời
Chúa.
CÂU XƯỚNG TRƯỚC PHÚC ÂM: Is 61, 1
Thánh Thần Chúa
ngự
trên tôi: Người
đă sai tôi đem tin mừng
cho người
nghèo khó.
PHÚC ÂM: Lc 4, 16-21
"Thánh Thần
Chúa ngự
trên tôi, v́ Ngài xức
dầu
cho tôi".
Tin Mừng Chúa
Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, Chúa
Giêsu trở
về
Nadarét, nơi
Người sinh trưởng, và theo thói quen của Người,
th́ ngày Sabbat, Người
vào hội
đường.
Người
đứng
dậy
để
đọc
sách. Người
ta trao cho Người
sách tiên tri Isaia. Mở
sách ra, Người
gặp
ngay đoạn
chép rằng:
Thánh Thần
Chúa ngự
trên tôi, v́ Ngài xức dầu cho
tôi, sai tôi đi rao giảng
Tin Mừng
cho người
nghèo khó, thuyên chữa
những
tâm hồn
sám hối,
loan truyền
sự
giải
thoát cho kẻ
bị
giam cầm,
cho người
mù được
trông thấy,
trả
tự
do cho những
kẻ
bị
áp bức,
công bố
năm
hồng
ân và ngày khen thưởng.
Người gấp sách lại, trao
cho thừa
tác viên, và ngồi
xuống.
Mọi
người
trong hội
đường
đều
chăm
chú nh́n Người.
Người
bắt
đầu
nói với
họ:
"Hôm nay ứng
nghiệm
đoạn
Kinh Thánh mà tai các ngươi
vừa nghe". Đó
là lời
Chúa.
TAM
NHẬT VƯỢT QUA
THỨ NĂM TUẦN THÁNH
Thánh Lễ
Chiều
KỶ NIỆM BỮA TIỆC LY CỦA CHÚA
BÀI ĐỌC I: Xh
12, 1-8. 11-14
"Những chỉ thị về bữa Tiệc Vượt
qua".
Trích sách Xuất
Hành.
Trong những ngày ấy, Chúa
phán cùng Môsê và Aaron ở
đất
Ai-cập
rằng:
Tháng này các ngươi
phải kể là tháng đầu năm, tháng
thứ
nhất.
Hăy nói với
toàn thể
cộng
đồng
con cái Israel rằng:
"Mùng mười
tháng này, ai nấy
phải
bắt
một
chiên con, mỗi
gia đ́nh, mỗi
nhà một
con. Nếu
nhà ít người,
không ăn
hết
một
con chiên, th́ phải
mời
người
láng giềng
đến
nhà cho đủ
số
người
để
ăn
một
con chiên. Chiên đó không được có tật ǵ, phải là chiên đực,
được
một
năm.
Có bắt
dê con cũng
phải
làm như thế.
Vậy
phải
để
dành cho đến
ngày mười
bốn
tháng này, rồi
vào lúc chập
tối,
toàn thể
cộng
đồng
con cái Israel sẽ
giết
nó, lấy
máu bôi lên khung cửa
những
nhà có ăn
thịt
chiên. Đêm
ấy
sẽ
ăn
thịt
nướng
với
bánh không men và rau đắng.
Phải
ăn
như thế
này: Phải
thắt
lưng, chân
đi dép, tay cầm gậy và ăn vội vă: v́ đó là ngày Vượt Qua của Chúa. Đêm ấy Ta sẽ đi
qua xứ
Ai-cập, sẽ giết các
con đầu
ḷng trong xứ
Ai-cập,
từ
loài người
cho đến
súc vật,
và Ta sẽ
trừng
phạt
chư thần
xứ
Ai-cập:
v́ Ta là Chúa. Máu bôi trên nhà các ngươi ở, sẽ là dấu hiệu; và
khi thấy
máu, Ta sẽ
đi qua mà tha cho các ngươi,
và các ngươi sẽ không bị tai ương tác hại khi Ta
giáng hoạ
trên xứ
Ai-cập.
Các ngươi
hăy ghi nhớ ngày ấy, làm lễ tưởng
niệm,
và phải
mừng
ngày đó trọng
thể
kính Thiên Chúa. Các ngươi
sẽ lập
lễ
này để
mừng
vĩnh
viễn
muôn đời".
Đó
là lời
Chúa.
ĐÁP CA: Tv 115, 12-13. 15-16bc.
17-18
Đáp: Chén chúc tụng
là sự
thông hiệp
Máu Chúa Kitô (x. 1 Cr 10, 16).
Xướng: 1)
Tôi lấy
ǵ dâng lại
cho Chúa để
đền
đáp những
điều
Ngài ban tặng
cho tôi? Tôi sẽ
lănh chén cứu
độ,
và tôi sẽ
kêu cầu
danh Chúa. - Đáp.
2) Trước mặt Chúa,
thật
là quư hoá cái chết
của
những
bậc
thánh nhân Ngài. Con là tôi tớ
Ngài, con trai của
nữ
tỳ
Ngài, Ngài đă bẽ
găy xiềng
xích cho con. - Đáp.
3) Con sẽ hiến dâng
Chúa lời
ca ngợi
làm sinh lễ,
và con sẽ
kêu cầu
danh Chúa. Con sẽ
giữ
trọn
lời
khấn
xin cùng Chúa, trước
mặt
toàn thể
dân Ngài. - Đáp.
BÀI ĐỌC II: 1
Cr 11, 23-26
"Mỗi khi
anh em ăn
và uống,
anh em loan truyền
việc
Chúa chịu
chết".
Trích thư thứ
nhất
của
Thánh Phaolô Tông đồ
gửi
tín hữu
Cô-rintô.
Anh em thân mến,
phần
tôi, tôi đă lănh nhận
nơi Chúa
điều mà tôi đă truyền lại cho
anh em, là Chúa Giêsu trong đêm bị nộp,
Người
cầm
lấy
bánh và tạ
ơn, bẻ
ra và phán: "Các con hăy lănh nhận mà ăn, này là Ḿnh Ta, sẽ bị nộp v́ các
con: Các con hăy làm việc
này mà nhớ
đến
Ta. Cùng một
thể
thức
ấy,
sau bữa
ăn
tối,
Người cầm
lấy
chén, và phán: "Chén này là Tân ước trong Máu Ta; mỗi khi
các con uống,
các con hăy làm việc
này mà nhớ
đến
Ta". V́ mỗi
khi anh em ăn
bánh và uống
chén này, anh em loan truyền
việc
Chúa chịu
chết,
cho tới
khi Chúa lại
đến".
Đó
là lời
Chúa.
CÂU XƯỚNG TRƯỚC
PHÚC ÂM: Ga 13, 34
Chúa phán: "Thầy
ban cho các con một
giới
răn
mới,
là các con hăy yêu thương
nhau, như Thầy đă yêu thương các con".
PHÚC ÂM: Ga 13, 1-15
"Ngài yêu thương họ
đến
cùng".
Tin Mừng Chúa
Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.
Trước ngày Lễ Vượt
Qua, Chúa Giêsu biết
đă đến
giờ
Ḿnh phải
bỏ
thế
gian mà về
cùng Chúa Cha, Người
vốn
yêu thương
những kẻ thuộc về ḿnh c̣n đang ở thế gian,
th́ đă yêu thương
họ đến
cùng. Sau bữa
ăn
tối,
ma quỷ
gieo vào ḷng Giuđa Iscariô, con Simon, ư định nộp Người.
Người
biết
rằng
Chúa Cha đă trao phó mọi
sự
trong tay ḿnh, và v́ Người
bởi
Thiên Chúa mà đến
và sẽ
trở
về
cùng Thiên Chúa. Người
chỗi
dậy,
cởi
áo, lấy
khăn
thắt
lưng, rồi
đổ
nước
vào chậu;
Người
liền
rửa
chân cho các môn đệ
và lấy
khăn
thắt lưng mà lau. Vậy
Người
đến
chỗ
Simon Phêrô, ông này thưa
Người rằng: "Lạy Thầy, Thầy định rửa chân
cho con ư?"
Chúa Giêsu đáp: "Việc Thầy làm
bây giờ
con chưa hiểu,
nhưng sau sẽ
hiểu".
Phêrô thưa lại:
"Không đời
nào Thầy
sẽ
rửa
chân cho con". Chúa Giêsu bảo:
"Nếu
Thầy
không rửa
chân cho con, con sẽ
không được
dự
phần
với
Thầy".
Phêrô liền
thưa: "Vậy
xin Thầy
hăy rửa
không những
chân con, mà cả
tay và đầu
nữa".
Chúa Giêsu nói: "Kẻ
mới
tắm
rồi
chỉ
cần
rửa
chân, v́ cả
ḿnh đă sạch.
Tuy các con đă sạch,
nhưng không
phải hết thảy đâu". V́ Người biết ai sẽ nộp Người
nên mới
nói: "Không phải
tất
cả
các con đều
sạch
đâu".
Sau khi đă rửa
chân cho các ông, Người
mặc
áo lại,
và khi đă trở
về
chỗ
cũ,
Người
nói: "Các con có hiểu
biết
việc
Thầy
vừa
làm cho các con chăng? Các con gọi
Ta là Thầy
và là Chúa th́ phải
lắm,
v́ đúng thật
Thầy
như vậy.
Vậy
nếu
Ta là Chúa và là Thầy
mà c̣n rửa
chân cho các con, th́ các con cũng
phải
rửa
chân cho nhau. V́ Thầy
đă làm gương
cho các con để các con cũng bắt chước
mà làm như Thầy
đă làm cho
các con". Đó là lời Chúa.
Sợi
chỉ đỏ
- Bài
đọc I : Lễ vượt qua đầu tiên
của dân do thái.
- Đáp
ca : Lời nguyện tạ ơn sau bữa ăn
vượt qua.
- Bài
đọc II : Bữa ăn vượt qua của các
kitô hữu
- Tin
Mừng : Tường thuật bữa tiệc
vượt qua của Chúa Giêsu với các môn đệ.
Minh
họa
- Mille images 149
A
- Đức
Giêsu rửa chân cho các môn đệ (Ga 13,1-5)
I. DẪN VÀO THÁNH
LỄ
Anh chị em
thân mến. Ba ngày Thứ Năm, Thứ Sáu và Thứ
Bảy Tuần Thánh được gọi là Tam Nhật
Vượt Qua và là đỉnh cao của năm phụng
vụ. Thời gian cao điểm này bắt đầu
bằng Thánh lễ chiều hôm nay, nhắc lại việc
Chúa Giêsu lập Bí tích Thánh thể và Chức Linh mục.
Mỗi lần chúng ta dâng Thánh Lễ là chúng ta hiện
tại hóa hy tế Thập giá, nhất là Thánh lễ
chiều hôm nay.
Ngày xưa các
tông đồ đă vây quanh Chúa Giêsu bên bàn Tiệc ly.
Chiều nay chúng ta cũng thế. Chúng ta hăy có cùng một
tâm t́nh, cùng một đức tin và cùng một ḷng mến
như các tông đồ để dâng Thánh lễ này.
II. GỢI Ư SÁM
HỐI
- Mỗi khi dâng
Thánh lễ, chúng ta tuyên xưng rằng "Lạy Chúa, chúng
con loan truyền việc Chúa chịu chết". Nhưng
chúng ta có dâng Thánh lễ với tâm t́nh của người
chứng kiến cái chết đau đớn của Chúa
Giêsu không ?
- Mỗi khi
dâng Thánh lễ, chúng ta tuyên xưng tiếp rằng "… và
tuyên xưng việc Chúa sống lại". Nhưng chúng ta
có thực sự xác tín rằng Chúa đă sống lại và
đang sống với chúng ta cách thân thiết trong Thánh
Thể không ?
- Mỗi khi
dâng Thánh lễ, chúng ta c̣n tuyên xưng tiếp rằng "…
cho tới khi Chúa lại đến". Nhưng chúng ta có
thực sự hợp tác với Chúa để biến
đổi thế giới này trong khi chờ đợi ngày
Chúa lại đến không ?
III. LỜI CHÚA
1. Bài
đọc I : Xh 12,1-14
Hàng năm dân
do thái vẫn kỷ niệm ngày họ được
giải phóng khỏi ách nô lệ ai cập bằng một
bữa tiệc gọi là Tiệc Vượt qua.
Đoạn sách Xuất hành này ghi lại những quy
định tỉ mỉ về việc chọn con chiên
vượt qua và về những nghi thức trong bữa
ăn đó.
Thánh lễ mà
Chúa Giêsu lập làm cho bữa tiệc vượt qua thêm
đầy đủ ư nghĩa : chính Chúa Giêsu là Con Chiên
vượt qua, cái chết của Ngài đă giải thoát
toàn thể nhân loại khỏi ách nô lệ tội lỗi.
2. Đáp
ca : Tv 115
Tv này là
lời cầu nguyện sau bữa tiệc vượt qua.
Tín hữu tạ ơn Thiên Chúa v́ những ơn lành đă
lănh nhận.
Lời
nguyện tạ ơn này có được trọn vẹn
ư nghĩa trong Thánh lễ, vốn được gọi là
"Lễ Tạ ơn".
3. Tin
Mừng : Ga 13,1-5
Trong bữa
tiệc vượt qua cuối cùng Chúa Giêsu ăn với các
môn đệ, Ngài đă rửa chân cho họ. Việc này có
rất nhiều ư nghĩa :
- Chúa Giêsu
đă yêu thương các môn đệ "đến
cùng", nghĩa là yêu thương cho đến giây phút cuối
cùng của cuộc đời trần thế của Ngài,
mà cũng là yêu thương đến mức không thể
nào yêu thương hơn được nữa : V́ yêu
thương Ngài đă hiến ḿnh làm lương thực
cho họ ; v́ yêu thương, Ngài đă chịu chết
cho họ.
- T́nh yêu
thương phải được biểu lộ ra
bằng hành động. V́ thế, Ngài không ngại quỳ
xuống trước các môn đệ và rửa chân cho
họ như một người đầy tớ quỳ
xuống rửa chân cho chủ.
4. Bài
đọc II : 1 Cr 11,23-26
Có nhiều
lệch lạc trong cộng đoàn Côrintô trong việc
cử hành bữa tiệc vượt qua kitô giáo, tức là
Thánh lễ. Thánh Phaolô viết đoạn thư này
để nhắc các tín hữu ư nghĩa của Thánh
lễ : Thánh lễ vừa là tưởng niệm cái
chết của Chúa Giêsu, vừa là hiện tại hóa
những ơn ích của cái chết đó. V́ thế ta
phải dâng Thánh lễ với tâm t́nh yêu mến và biết
ơn Chúa, đồng thời phải yêu thương
đoàn kết với nhau.
IV. GỢI Ư
GIẢNG
1. Những bài
học từ bữa tiệc ly
Trong bữa
tiệc ly, Chúa Giêsu dạy các môn đệ ḿnh những bài
học sâu sắc bằng việc làm và lời nói của
Ngài :
- Bằng
việc làm : Trước khi hiến thân chịu
chết trên thập giá và trước khi hiến ḿnh làm
của ăn, Chúa Giêsu đă quỳ xuống rửa chân cho
các môn đệ. 3 việc làm này liên kết với nhau và
đều dạy bài học phục vụ : phục
vụ như Người Tôi tớ mà ngày xưa ngôn sứ
Isaia đă tiên báo ; phục vụ cách khiêm tốn,
phục vụ với t́nh yêu và phục vụ đến
nỗi hy sinh bản thân ḿnh.
- Bằng
lời nói : trong bầu khí thân mật của gia
đ́nh, Chúa dạy một điều răn mới.
Điều răn này mới không phải ở nội dung
("chúng con hăy thương yêu nhau") mà ở cách
thức và mức độ thi hành (hăy yêu hương nhau
"như Thầy yêu thương chúng con" ;
"Thầy đă làm gương để chúng con cũng
bắt chước mà làm như Thầy đă làm cho chúng
con").
Cử hành
Lễ Vượt qua với Chúa Giêsu trước hết là
chấp nhận để cho Chúa Giêsu phục vụ chúng ta
và yêu thương chúng ta. Có như thế chúng ta mới
được thực sự rửa sạch, như
lời Chúa Giêsu đă nói với Phêrô xưa.
Cử hành
lễ Vượt qua với Chúa Giêsu c̣n là phải noi
gương Ngài để trở thành người tôi
tớ yêu thương và phục vụ những
người khác theo cách của chính Chúa Giêsu.
2. Hai chiều
kích của bữa tiệc ly
Thánh lễ
ngày nay là hiện tại hóa bữa tiệc ly đêm thứ
năm tuần thánh đầu tiên. Nó có hai ư nghĩa
chính :
- Đó là
một bữa ăn gia đ́nh : mọi người
cùng ngồi một bàn với nhau, cùng ăn những món
chung nhau, cho nên phải đoàn kết yêu thương nhau.
Đó là chiều ngang. Nhưng nếu chỉ lưu ư
tới chiều ngang này th́ Thánh lễ hầu như chỉ
c̣n như một bữa giỗ.
- Thánh lễ
c̣n loan báo việc Chúa Giêsu chịu chết và sống
lại và hiện tại hóa những ơn sủng dồi
dào do việc Chúa Giêsu chết va øsống lại ban cho loài
người. Đó là chiều đứng.
Khi dâng Thánh
lễ chúng ta phải để ư đến cả hai
chiều kích ấy và phải có đủ cả hai tâm t́nh
ấy : vừa liên kết với Chúa vừa liên
kết với anh em. Sai lầm thường mắc
phải là chỉ chú ư đến chiều kích này mà quên
đi chiều kích kia.
3. Rửa chân
không phải chỉ là một việc vệ sinh
Phêrô không
hiểu ư nghĩa việc Chúa Giêsu rửa chân cho các môn
đệ, nên Chúa Giêsu nói "Việc Thầy làm, bây
giờ con chưa hiểu, nhưng sau sẽ hiểu".
Về sau,
Phêrô đă hiểu ǵ ? Thưa hiểu rằng đó
không phải chỉ là một việc làm vệ sinh, mà ư
nghĩa c̣n sâu sắc hơn nhiều.
Khi tay chân ḿnh
dơ th́ ḿnh làm ǵ ? Chặt bỏ đi ư ? Không,
không ai muốn chặt tay chặt chân ḿnh bao giờ cho dù nó
dơ bao nhiêu đi nữa. Nó dơ th́ ḿnh rửa cho sạch.
Bởi v́ nó là một phần của thân thể ḿnh,
một phần của sự sống ḿnh.
Chúa Giêsu
rửa chân cho các môn đệ, bời v́ họ là anh em
của Ngài ("Anh em như thể tay chân"). Ngài dạy
chúng ta rửa chân cho nhau v́ chúng ta cũng là anh em của
nhau, tay chân của nhau.
Khi chúng ta
chặt bỏ ai th́ đó là dấu chúng ta không c̣n coi
người đó là anh em của ḿnh nữa. Chặt
bỏ bằng kết án, khai trừ.
C̣n nếu
chúng ta vẫn c̣n coi người đó là anh em của ḿnh
th́ dù người đó dơ bao nhiêu đi nữa, ḿnh
sẽ cố gắng rửa cho sạch.
Ḍng
nước tẩy rửa rất nhẹ nhàng, trong lành, êm
ái…
V. TRONG THÁNH LỄ
- Trước
kinh Lạy Cha : Mọi người chúng ta là anh em
của nhau, Chúa Giêsu là anh cả, và Thiên Chúa là Cha. Trong tâm
t́nh gia đ́nh thân thiết, chúng ta hăy dâng lên Cha chúng ta
lời kinh mà chính Chúa Giêsu đă dạy.
- Trước
lúc rước lễ : Thánh lễ hôm nay diễn lại
đúng nghĩa nhất Thánh lễ đầu tiên của
Chúa Giêsu trong đêm Thứ Năm tuần Thánh đầu
tiên. Chúng ta hăy rước lễ sốt sắng như các
tông đồ ngày xưa.
VI. GIẢI TÁN
(Hôm nay không có)
THỨ SÁU TUẦN THÁNH
PHẦN THỨ NHẤT: PHỤNG VỤ LỜI CHÚA
BÀI ĐỌC I: Is
52, 13-53, 12
"Người
đă bị
thương
tích v́ tội lỗi chúng ta".
(Bài ca thứ tư của
người
Tôi Tớ
Chúa)
Trích sách Tiên tri Isaia.
Này tôi tớ Ta sẽ được
cao minh, sẽ
vinh thăng
tấn
phát, cao cả
tuyệt
vời.
Cũng
như nhiều
người
đă kinh ngạc,
v́ thấy
người
tàn tạ
mất
hết
vẻ
người,
dung nhan người
cũng
không c̣n nữa,
cũng
thế,
muôn dân sẽ
sửng
sốt,
các vua không c̣n biết
nói chi trước
mặt
người.
V́ họ
sẽ thấy
việc
chưa ai kể
cho ḿnh, sẽ
biết
điều
ḿnh chưa hề
được
nghe.
Ai mà tin được
điều
chúng ta nghe? Và Chúa đă tỏ
ra sức
mạnh
cho ai? Người
sẽ
lớn
lên trước
mặt
Ngài như một
chồi
non, như một
rễ
cây, tự
đất
khô khan. Người
chẳng
c̣n h́nh dáng, cũng
chẳng
c̣n sắc
đẹp
để
chúng ta nh́n ngắm,
không c̣n vẻ
bên ngoài, để
chúng ta yêu thích; bị
người
đời
khinh dể
như kẻ
thấp
hèn nhất,
như kẻ
đớn
đau nhất,
như kẻ
bệnh
hoạn,
như một
người
bị
che mặt
và bị
khinh dể,
bởi
đó, chúng ta
không kể chi đến người.
Thật sự, người
đă mang lấy
sự
đau yếu
của
chúng ta, người
đă gánh lấy
sự
đau khổ
của
chúng ta. Mà chúng ta lại
coi người
như kẻ
phong cùi, bị
Thiên Chúa đánh phạt
và làm cho nhuốc
hổ.
Nhưng
người đă bị thương tích v́ tội
lỗi
chúng ta, bị
tan nát v́ sự
gian ác chúng ta. Người
lănh lấy
h́nh phạt
cho chúng ta được
b́nh an, và bởi
thương
tích người mà chúng ta được chữa lành.
Tất
cả
chúng ta lang thang như
chiên cừu, mỗi người một ngả. Chúa đă chất trên
người
tội ác của
tất
cả
chúng ta.
Người hiến thân
v́ người
t́nh nguyện
và không mở
miệng
như con chiên
bị đem đi giết,
và như chiên
non trước mặt người xén lông, người thinh
lặng
chẳng
hé môi. Do cưỡng
bách và án lệnh,
người
đă bị
tiêu diệt;
ai sẽ
c̣n kể
đến
ḍng dơi người
nữa,
bởi
v́ người
đă bị
khai trừ
khỏi
đất
người
sống;
v́ tội
lỗi
dân Ta, Ta đánh phạt
người.
Người
ta định
đặt
mồ
người
giữa
những
kẻ
gian ác, nhưng
khi chết, người được chôn giữa kẻ giàu sang, mặc dầu người
đă không làm chi bất
chánh, và miệng người
không nói lời
gian dối.
Chúa đă muốn
hành hạ
người
trong đau khổ.
Nếu người
hiến
thân làm lễ
vật
đền
tội,
người
sẽ
thấy
một
ḍng dơi trường
tồn,
và nhờ
người,
ư định
Chúa sẽ
thành tựu.
Nhờ
nỗi
khổ
tâm của
người,
người
sẽ
thấy
và sẽ
được
thoả
măn. Nhờ
sự
thông biết,
tôi tớ
công chính của
Ta sẽ
công chính hoá nhiều
người,
sẽ
gánh lấy
những
tội
ác của
họ.
Bởi
đó, Ta trao phó nhiều
dân cho người,
người
sẽ
chia chiến
lợi
phẩm
với
người
hùng mạnh.
Bởi
v́ người
đă hiến
thân chịu
chết
và đă bị
liệt vào hàng phạm nhân,
người
đă mang lấy
tội
của
nhiều
người,
và đă cầu
bầu
cho các phạm
nhân. Đó
là lời
Chúa.
ĐÁP CA: Tv 30, 2 và 6. 12-13.
15-16. 17 và 25
Đáp: Lạy
Cha, con phó linh hồn
con trong tay Cha (Lc 23, 46).
Xướng: 1) Lạy Chúa,
con t́m đến
nương nhờ
Ngài, xin đừng
để
con muôn đời
tủi
hổ,
v́ đức
công minh Ngài, xin cứu
chữa
con! Con phó thác tâm hồn
trong tay Chúa, lạy
Chúa, lạy
Thiên Chúa trung thành, xin cứu
chữa
con. - Đáp.
2) Con trở nên
đồ
ô nhục
đối
với
những
người
thù, nên tṛ cười
cho khách lân bang, và mối
lo sợ
cho người
quen biết;
gặp
con ngoài đường,
họ
tránh xa con. Con bị
người
ta quên, không để
ư tới,
dường
như đă
chết, con đă trở nên như cái b́nh bị
vỡ
tan. - Đáp.
3) Phần con, lạy Chúa,
con tin cậy
ở
Ngài, con kêu lên: Ngài
là Thiên Chúa của con! Vận mạng con ở trong tay Ngài, xin cứu gỡ con khỏi tay
quân thù và những
người
bách hại.
- Đáp.
4) Xin cho tôi tớ
Chúa được
thấy
long nhan dịu
hiền,
xin cứu
sống
con theo lượng
từ
bi của
Chúa. Ḷng chư
vị hăy can trường
mạnh
bạo,
hết
thảy
chư vị
là người
cậy
trông ở
Chúa. - Đáp.
BÀI ĐỌC II: Dt
4, 14-16; 5, 7-9
"Người
đă học
vâng phục
do những
đau khổ
Người
chịu,
và khi hoàn tất,
Người
đă trở
nên căn
nguyên ơn cứu
độ
đời
đời".
Trích thư gởi
tín hữu
Do-thái.
Anh em thân mến,
chúng ta có một
thượng
tế
cao cả
đă đi qua các tầng
trời,
là Đức
Giêsu, Con Thiên Chúa, nên chúng ta hăy giữ vững việc tuyên
xưng đức
tin của
chúng ta. V́ chưng,
không phải chúng ta có thượng tế không
thể
cảm
thông sự
yếu
đuối
của
chúng ta, trái lại,
Người
đă từng
chịu
thử
thách bằng
mọi
cách như
chúng ta, ngoại trừ tội
lỗi.
Khi c̣n sống ở đời này,
Chúa Kitô đă lớn
tiếng
rơi lệ
dâng lời
cầu
xin khẩn
nguyện
lên Đấng
có thể
cứu
ḿnh khỏi
chết,
và v́ ḷng thành kính, Người
đă được
nhậm
lời.
Dầu
là Con Thiên Chúa,
Người đă học vâng
phục
do những
đau khổ
Người
chịu,
và khi hoàn tất,
Người
đă trở
nên căn
nguyên ơn cứu
độ
đời
đời
cho tất
cả
những
kẻ
tùng phục
Người.
Đó
là lời
Chúa.
CÂU XƯỚNG TRƯỚC
PHÚC ÂM: Pl 2, 8-9
Chúa Kitô v́ chúng ta đă vâng lời
cho đến
chết,
và chết
trên thập
giá. V́ thế,
Thiên Chúa đă tôn vinh Người,
và ban cho Người
một
danh hiệu
vượt
trên mọi
danh hiệu.
PHÚC ÂM: Ga 18, 1 - 19, 42
"Sự Thương Khó Đức
Giêsu Kitô, Chúa chúng ta".
C. Bài Thương Khó Đức
Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, theo Thánh Gioan.
Khi ấy, Chúa Giêsu đi với môn đệ sang qua suối Xêrông, ở đó có một khu vườn, Người vào đó cùng với các môn đệ. Giuđa, tên phản bội, đă biết rơ nơi đó, v́ Chúa Giêsu thường đến đấy với các môn đệ. Nên Giuđa dẫn tới một toán quân cùng với vệ binh do các thượng tế và biệt phái cấp cho, nó đến đây với đèn đuốc và khí giới. Chúa Giêsu đă biết mọi sự sẽ xảy đến cho Ḿnh, nên Người tiến ra và hỏi chúng: "Các ngươi t́m ai?" C. Chúng thưa lại: S. "Giêsu Nadarét". C. Chúa Giêsu bảo: "Ta đây". C. Giuđa là kẻ định nộp Người cũng đứng đó với bọn chúng. Nhưng khi Người vừa nói "Ta đây", bọ