CHÚA NHỰT V PHỤC SINH

CHỦ ĐỀ :

GIỚI LUẬT yêu thương

"Thầy ban cho anh em một điều răn mới là anh em hăy yêu thương nhau"

(Ga 13,34)

BÀI ĐỌC I: Cv 14, 20b-26 (Hl 21-27)

"Các ngài thuật lại những ǵ Thiên Chúa đă làm với các ngài".

Trích sách Tông đồ Công vụ.

Trong những ngày ấy, Phaolô và Barnaba trở lại Lystra, Icôniô và Antiôkia, củng cố tinh thần các môn đồ, khuyên bảo họ giữ vững đức tin mà rằng: "Chúng ta phải trải qua nhiều nỗi gian truân mới được vào nước Thiên Chúa". Nơi mỗi hội thánh, các ngài đặt những vị niên trưởng, rồi ăn chay cầu nguyện, trao phó họ cho Chúa là Đấng họ tin theo.

Sau đó, các ngài sang Pisiđia, đi đến Pamphylia. Sau khi rao giảng lời Chúa tại Perghê, các ngài xuống Attilia, rồi từ đó xuống tàu trở về Antiôkia, nơi mà trước đây các ngài đă được trao phó cho ơn Chúa để làm công việc các ngài mới hoàn thành. Khi đến nơi, các ngài tụ họp giáo đoàn, thuật cho họ nghe những ǵ Thiên Chúa đă làm với các ngài và đă mở ḷng cho nhiều dân ngoại nhận biết đức tin. Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 144, 8-9. 10-11. 12-13ab

Đáp: Lạy Chúa con, lạy Thiên Chúa, con sẽ chúc tụng danh Chúa đến muôn đời (c. 1).

Hoặc đọc: Alleluia.

Xướng: 1) Chúa nhân ái và từ bi, chậm bất b́nh và giàu ân sủng. Chúa hảo tâm với hết mọi loài, và từ bi với mọi công cuộc của Chúa. - Đáp.

2) Lạy Chúa, mọi công cuộc của Chúa hăy ca ngợi Chúa, và các thánh nhân của Ngài hăy chúc tụng Ngài. Thiên hạ hăy nói lên vinh quang nước Chúa, và hăy đề cao quyền năng của Ngài. - Đáp.

3) Để con cái loài người nhận biết quyền năng và vinh quang cao cả nước Chúa. Nước Ngài là nước vĩnh cửu muôn đời, chủ quyền Ngài tồn tại qua muôn thế hệ. - Đáp.

BÀI ĐỌC II: Kh 21, 1-5a

"Thiên Chúa sẽ lau khô mọi giọt lệ ở mắt họ".

Trích sách Khải Huyền của Thánh Gioan.

Tôi là Gioan đă thấy trời mới và đất mới. V́ trời cũ và đất cũ đă qua đi, và biển cũng không c̣n nữa. Và tôi là Gioan đă thấy thành thánh Giêrusalem mới, tự trời xuống, từ nơi Thiên Chúa: tề chỉnh như tân nương được trang điểm cho tân lang của ḿnh. Và tôi nghe có tiếng lớn tự ngai vàng phán ra: "Đây là Thiên Chúa ở với loài người, và chính Thiên Chúa sẽ ở với họ. Người sẽ lau khô mọi giọt lệ ở mắt họ. Sự chết chóc sẽ không c̣n nữa, cũng không c̣n than khóc, không c̣n kêu la, không c̣n đau khổ: bởi v́ các việc cũ đă qua đi". Và Đấng ngự trên ngai vàng đă phán rằng: "Này đây, Ta đổi mới mọi sự". Đó là lời Chúa.

ALLELUIA: Ga 13, 34

Alleluia, alleluia! - Chúa phán: "Thầy ban cho các con điều răn mới, là các con hăy yêu thương nhau, như Thầy đă yêu thương các con". - Alleluia.

PHÚC ÂM: Ga 13, 31-33a. 34-35

"Thầy ban cho các con điều răn mới, là các con hăy yêu thương nhau".

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.

Khi Giuđa ra khỏi pḥng tiệc, Chúa Giêsu liền phán: "Bây giờ Con Người được vinh hiển và Thiên Chúa được vinh hiển nơi Người. Nếu Thiên Chúa được vinh hiển nơi Người, th́ Thiên Chúa lại cho Người được vinh hiển nơi chính ḿnh, và Thiên Chúa sẽ cho Người được vinh hiển.

"Các con yêu quư, Thầy chỉ c̣n ở với các con một ít nữa thôi. Thầy ban cho các con điều răn mới, là các con hăy yêu thương nhau. Như Thầy đă yêu thương các con, th́ các con cũng hăy yêu thương nhau. Căn cứ vào điều này mà mọi người nhận biết các con là môn đệ của Thầy, là nếu các con yêu thương nhau". Đó là lời Chúa.

 

Minh họa

- Mille images : 120 C

- "Thầy ban cho anh em một điều răn mới là anh em hăy yêu thương nhau" (Ga 13,34)

I. DẪN VÀO THÁNH LỄ

Anh chị em thân mến

Yêu thương là dấu chỉ cho người ta nhận biết các môn đệ của Chúa. V́ thế có thể nói khuyết điểm lớn nhất của người tín hữu là không yêu thương.

Trong Thánh lễ này, mỗi người chúng ta hăy nhớ lại xem có những người nào mà chúng ta không muốn yêu thương. Hăy dâng những người ấy lên Chúa, và xin Chúa giúp chúng ta yêu thương họ.

II. GỢI Ư SÁM HỐI

- V́ chúng con c̣n ghét một số người, xin Chúa tha tội chúng con.

- V́ chúng con vui mừng khi thấy những người chúng con ghét phải chịu đau khổ, xin Chúa tha tội chúng con.

- V́ chúng con không cố gắng ḥa giải với những người va chạm với chúng con, xin Chúa tha tội chúng con.

III. LỜI CHÚA

1. Bài đọc I (Cv 14,21-27)

Mặc dù là những nhà truyền giáo, nhưng Phaolô và Barnaba không chỉ lo rao giảng Tin Mừng cho những nơi mới. Thỉnh thoảng hai vị làm một chuyến thăm mục vụ ở những giáo đoàn cũ. Việc này ngày nay được gọi là "tái truyền giáo".

Tái truyền giáo của hai vị gồm : (1) Củng cố tinh thần kitô hữu ; (2) Củng cố cơ cấu nhân sự ở những giáo đoàn ấy.

2. Tin Mừng (Ga 13,31-35)

Đoạn Tin Mừng này là một phần của bữa tiệc ly. Có 2 chi tiết đáng lưu ư :

1. Giây phút Giuđa ra đi là tiếng chuông báo hiệu cuộc thương khó bắt đầu. Chúa Giêsu coi đó là tiếng chuông mở đầu giờ Ngài được tôn vinh. Không phải đau khổ tự nó là tôn vinh, mà v́ qua đau khổ Chúa Giêsu thực hiện ư muốn của Chúa Cha. Chúa Giêsu lấy làm vinh dự được thực hiện ư muốn Chúa Cha.

2. Trước lúc bước vào con đường thập giá, Chúa Giêsu trối lại cho các môn đệ điều răn mới của Ngài : "Chúng con hăy yêu thương nhau… Ở điểm này mọi người sẽ nhận biết chúng con là môn đệ của Thầy, là chúng con có ḷng yêu thương nhau".

4. Bài đọc II (Kh 21,1-5)

Thị kiến về thành Giêrusalem mới :

- Thành này từ trời xuống

- Là nhà tạm Thiên Chúa ở cùng nhân loại

- Trong thành Giêrusalem mới này, sẽ không c̣n sự chết, tang tóc và khổ đau.

IV. GỢI Ư GIẢNG

* 1. Yêu thương kiểu mới

Chắc hẳn nhiều người có biết chuyện Thánh nữ Maria Goretti. Maria Goretti là một thiếu nữ đẹp : Vừa đẹp người vừa đẹp nết. Nhưng gia đ́nh th́ nghèo : Không có nhà riêng để ở, phải ở chung nhà với gia đ́nh của anh chàng Alexandre. Hàng ngày mẹ và các anh của Goretti ra đồng làm ruộng, Goretti ở nhà lo việc nội trợ và giữ em. Anh chàng Alexandre từ lâu đă đem ḷng yêu cô gái Goretti và cũng đă vài lần dụ dỗ Goretti cùng ḿnh trao đổi những cử chỉ yêu đương, nhưng Goretti luôn từ chối. Một hôm Alexandre đang làm ruộng ngoài đồng, nhưng biết Goretti ở nhà một ḿnh nên lấy cớ đau bụng để trở về nhà. Về đến nhà Alexandre giả bộ nhờ Goretti vào pḥng hắn lấy cái áo đứt nút đơm lại giùm. Cô gái ngây thơ có tính hay giúp đỡ tưởng thật nên đi vào. Alexandre lại một lần nữa đề nghị chuyện ân ái. Goretti vẫn từ chối. Khi ấy v́ đam mê đă làm cho lư trí mù quáng. Alexandre dùng dao đâm túi bụi 17 nhát vào ḿnh Goretti và chạy trốn. Sau đó anh của Goretti sinh nghi từ ruộng trở về thấy em gái ḿnh sắp chết, anh thề sẽ trả thù. Nhưng Goretti tha thiết xin anh hăy tha cho hắn. Cuối cùng Goretti chết và Alexandre bị cảnh sát bắt giam. Một đêm kia anh thấy Goretti hiện ra với ḿnh và tặng cho ḿnh những cánh hoa mầu trắng và mầu đỏ. Từ đó Alexandre ăn năn sửa ḿnh, nên được khoan hồng trả tự do trước khi hạn tù chấm dứt. Alexandre c̣n được vinh dự tham dự lễ phong thánh cho thánh nữ Maria Goretti.

Có thể xem câu chuyện trên là một câu chuyện t́nh. Nhưng trong chuyện ấy có hai thứ t́nh : t́nh của Alexsndre đối với Goretti là một thứ t́nh yêu thấp hèn, : c̣n t́nh yêu của Goretti đối với Alexandre là một thứ t́nh yêu cao đẹp. Nếu dùng từ ngữ của bài Tin Mừng hôm nay, th́ t́nh yêu của Alexandre là t́nh yêu kiểu cũ, c̣n t́nh yêu của Foretti là thứ t́nh yêu kiểu mới.

Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu khuyên bảo chúng ta hăy yêu thương nhau. Thực ra t́nh yêu là chuyện vĩnh cửu, kể từ khi có mặt con người trên trái đất này th́ cũng đă có t́nh yêu. Cho nên nếu Chúa Giêsu chỉ bảo người ta thương yêu nhau như người ta đă từng yêu thương nhau từ trước tới giờ th́ lời khuyên dạy của Chúa là thừa và vô ích. Nhưng lời Chúa không thừa, không vô ích, v́ Chúa không dạy người ta thương yêu nhau kiểu cũ, mà là thương yêu nhau kiểu mới.

Thế nào là yêu thương kiểu cũ, và thế nào là yêu thương kiểu mới ?

Tự nhiên là con người biết thương và biết ghét, : thương người vừa ư ḿnh và ghét kẻ trái ư ḿnh. Đó là yêu thương kiểu cũ. Sách Lêvi trong bộ Cựu Ước dạy một thứ t́nh yêu thương cao hơn : đó là đừng thù oán ai, nhưng hăy yêu thương mọi người như yêu thương chính ḿnh. Đó là yêu thương kiểu khá mới. C̣n trong bài Tin Mừng này, Chúa Giêsu dạy một t́nh yêu thương cao hơn nữa : không phải chỉ yêu người như yêu ḿnh, mà phải yêu người như Chúa đă yêu. Đó là yêu thương kiểu mới nhất.

Kiểu yêu thương mới nhất là yêu người theo kiểu Chúa đă yêu. Vậy Chúa đă yêu như thế nào ? Có vài chi tiết trong bài phúc âm giúp ta hiểu rơ hơn cách yêu thương của Chúa :

Chi tiết thứ nhất là câu "Khi Giuđa đi rồi" : Giuđa đi để thực hiện âm mưu bội phản bán Thầy. Lúc đó lẽ ra Chúa phải chua chát cho t́nh nghĩa thầy tṛ, thế mà là lúc Ngài chan chứa yêu thương.

Chi tiết thứ hai là câu "Mọi người sẽ nhận biết anh em là môn đệ của Thầy" : nếu không yêu thương th́ không phải là môn đệ của Chúa.

Qua những chi tiết trên, ta hiểu được rằng yêu thương như Chúa đă yêu là yêu thương chính lúc người thường không thể yêu, yêu thương chính cái điều mà người thường không thể yêu, và yêu thương những người mà người thường không thể yêu. Hơn nữa người môn đệ Chúa bó buộc phải yêu thương như thế th́ mới xứng đáng là môn đệ Chúa.

Ta hăy trở lại chuyện thánh nữ Maria Goretti. Yêu thương của Alexandre là yêu thương kiểu cũ, bởi v́ Alexandre chỉ yêu thương theo sự thúc đẩy của bản tính, của tính dục. Khi t́nh dục không được thỏa măn th́ quay ra thù ghét và giết chết Goretti. C̣n yêu thương kiểu Goretti là yêu thương kiểu mới : yêu thương chính kẻ giết ḿnh, yêu thương chính lúc đau đớn sắp chết, yêu thương để tha thứ và để cứu vớt Alexandre.

Chúa muốn chúng ta yêu thương theo kiểu mới đó. Không phải Chúa chỉ muốn, mà Chúa c̣n truyền như một giới răn " Thầy ban cho chúng con một giới răn mới".

Chúng ta sẽ thực hiện giới răn mới ấy ra sao ? có một tác giả kia khi viết bài suy gẫm về bài phúc âm này, đă đề nghị một số việc như sau :

là làm ḥa với những kẻ ghét ḿnh

là cầu nguyện cho kẻ ghét ḿnh

là làm tươi hồng môi trường sống của ḿnh bằng những việc phục vụ và bằng những lời nói gây đoàn kết yêu thương.

Thiết tưởng đó là những việc rất cụ thể mà chúng ta phải cố gắng làm để thực hiện t́nh yêu thương kiểu mới mà Chúa Giêsu truyền dạy chúng ta trong bài Tin Mừng hôm nay.

* 2. Như thầy đă yêu

Vào năm 1995, xảy ra một trận động đất lớn chưa từng có ở Kôbê, nước Nhật, cả một thành phố hầu như đổ xuống thành một đống gạch vụn khổng lồ. Thiệt hại về người và của không biết cơ man nào mà kể. Các đội cứu hộ làm việc ngày đêm để lôi ra khỏi những đống gạch vụn vô vàn người chết, người bị thương.

Trong các tai họa vô cùng khủng khiếp ấy, người ta lại khám phá ra một câu chuyện hết sức cảm động, mà tiếng vang của nó c̣n mạnh hơn cả sức chấn động của cơn động đất.

Người ta kể lại rằng, đến ngày thứ hai của cuộc t́m kiếm nạn nhân, họ đào lên được dưới ṭa nhà đổ nát hai mẹ con vẫn c̣n sống : Đứa con nhỏ khoảng mấy tháng tuổi vẫn c̣n thoi thóp, và người mẹ đă hoàn toàn bất tỉnh.

Sau khi cấp cứu cho hai mẹ con vượt qua cơn thập tử nhất sinh, các nhà báo đă phỏng vấn người mẹ :

- Làm thế nào mà cả hai mẹ con chị có thể sống được hai ngày dưới đống gạch vụn ấy ?

Chị đáp :

- Tuy bị chôn vùi dưới ṭa nhà đổ nát, nhưng có một cái đà đă che chắn cho mẹ con tôi. Sau vài tiếng đồng hồ th́ con tôi quá đói v́ hai bầu sữa của tôi cháu đă uống cạn. Tôi liền ṃ mẫm trong bóng tối và đụng phải một vật sắc bén. Tôi liền vồ lấy và rạch một đường nơi cổ tay, đẩy miệng con tôi vào cho cháu mút gịng máu nóng. Cháu yên lặng được vài tiếng th́ cơn đói lại cào cấu, và cháu lại gào lên khóc. Tôi liền rạch thêm một đường nữa nơi cổ tay bên kia, đưa vào miệng cháu. Sau đó, tôi không c̣n biết ǵ nữa ?

- Thế chị không nghĩ rằng làm như thế th́ chị sẽ chết hay sao ?

- Tôi không hề nghĩ đến cai chết của ḿnh, mà chỉ nghĩ làm cánh nào cho con tôi được sống.

*

T́nh yêu hy sinh quên ḿnh, t́nh yêu hiến dâng mạng sống của người mẹ dành cho đứa con trong câu chuyện trên đây, là lời minh chứng hùng hồn cho lời dạy của Đức Kitô trong bài Tin Mừng hôm nay : "Anh em hăy yêu thương nhau như Thầy đă yêu thương anh em" (Ga 13,34).

Yêu "Như Thầy đă yêu" chính là cúi xuống rửa chân cho nhau để bày tỏ một t́nh yêu sâu thẳm, cho dù người ấy là Giuđa, kẻ phản bội t́nh yêu.

Yêu "Như Thầy đă yêu" chính là hạ ḿnh xuống ngang hàng với người ḿnh yêu để cảm thông, chia sẻ và yêu thương như "Bạn hữu thân t́nh".

Yêu "Như Thầy đă yêu" chính là "Yêu cho đến cùng", yêu cho đến chết và chết trên thập giá.

Vâng, kể từ khi Con Thiên Chúa đă yêu thương nhân loại cho đến cùng, th́ luật yêu thương đă trở thành điều răn mới, mới ở đây chính là yêu "Như Thầy đă yêu".

Chúng ta chỉ có thể yêu "Như Thầy đă yêu" khi chúng ta cảm nghiệm sâu xa t́nh yêu sâu nặng mà Người đă dành cho chúng ta.

Chúng ta chỉ có thể yêu "Như Thầy đă yêu" khi chúng ta dám quên ḿnh, "bắt chước" Thầy, cúi xuống trước anh em.

Chúng ta chỉ có thể yêu "Như Thầy đă yêu" khi chúng ta dám xả thân, yêu cùng "mức độ" như Thầy, hiến dâng mạng sống cho anh em.

Như vậy, yêu "Như Thầy đă yêu" không phải là t́nh yêu vị kỷ (Eros) yêu người khác nhưng chỉ để lợi dụng, chiếm đoạt cho riêng ḿnh, v́ ḿnh mà thôi ; nhưng chính là t́nh yêu vị tha (Agapé) sẵn sàng hiến dâng, hy sinh cho kẻ khác.

Yêu "Như Thầy đă yêu" chính là một ḍng chảy không ngừng. Từ suối nguồn yêu thương của Thiên Chúa tuôn đổ xuống chúng ta, qua Thánh Thần T́nh Yêu của Người, rồi từ con tim tràn đầy yêu thương của chúng ta, ḍng suối t́nh yêu lại tuôn tràn sang những người anh em khác.

Nếu t́nh yêu như một ḍng chảy liên kết chúng ta lại với Chúa, th́ chính t́nh yêu ấy cũng liên kết chúng ta lại với nhau. Và đó cũng chính là dấu chỉ của môn đệ Đức Kitô : "Mọi người sẽ nhận biết anh em là môn đệ của Thầy. Là anh em có ḷng yêu thương nhau" (Ga 13,35).

*

Lạy Chúa. nếu đồng phục của người Ki tô hữu là yêu thương th́ xin cho chúng con luôn tỏa sáng trong cuộc sống những lời nói yêu thương, những nghĩa cử nhân hậu, những hành động xả thân cho anh em, để xứng đáng làm môn đệ Đấng đă yêu thương chúng con cho đến cùng.

Xin cho suối nguồn t́nh yêu của Chúa tuôn chảy vào tâm hồn chúng con, không đọng lại như nước ao tù nhưng luôn là ḍng chảy t́nh yêu đến với mọi người, để khắp thế giới tràn đầy t́nh yêu Chúa. Amen. (TP)

* 3. Yêu thương người ruột thịt

Khi đề cập đến giới luật yêu thương, người ta thường nói tới việc yêu thương những người tội lỗi, những người nghèo, những kẻ thù v.v. Thế nhưng có một hạng người cần yêu thương hơn mà na ta hay quên, đó là chính những người ruột thịt.

Có một người đă viết lên những lời cầu nguyện như thế này : "Chúa ơi, t́nh chị em con rộng răi bao la như chiếc lá me, như cái bánh cam buổi chiều. Buồn quá Chúa ơi. Giờ này con mới thấy rơ bộ mặt thật năo nề !" Lời cầu nguyện này cũng là một tâm sự, một nhận xét, một thú nhận thật là chua chát. Có những người theo lẽ tự nhiên th́ rất dễ thương nhau, nhưng trong thực tế th́ lại rất ghét nhau. Đó là những người ruột thịt sống chung với nhau hằng ngày !

Khi c̣n nhỏ, anh chị em ruộït thịt một nhà sống với ngay thật là thân thiết yêu thương : ăn chung, chơi chung, đi học chung, ngủ chung… Cuộc sống thật thoải mái, nhưng tới khi những anh chị em này đă lớn, mỗi người đă có nghề nghiệp riêng, tiền bạc riêng, quyền lợi riêng, gia đ́nh riêng th́ t́nh nghĩa lợt lạt dần, có khi c̣n thù ghét nhau nữa. Có một người kia thành thật nh́n nhận rằng : "Người mà tôi thù ghét nhất, đó là… chị tôi !". Đó là một thực tế, thực tế không phải chỉ đối với một vài người nào đó, mà có lẽ đối với rất nhiều người.

Người ta đă đưa ra nhiều lư do để giải thích cái thực tế phủ phàng đó, như tại tuổi hai người xung khắc nhau, như tại cha mẹ cư xử không đồng đều với con cái. v.v. Tuy nhiên, những lư do đó không đúng, có thể c̣n mê tín dị đoan nữa. Lư do thật của t́nh trạng anh chị em ruột thịt không thương nhau lại thù ghét nhau là : Ganh ghét và thụ động.

Thứ nhất : ganh ghét. Hai anh em trong Thánh Kinh đă thù ghét nhau là Cain và Abilê. Và lư do th́ rơ ràng là ganh ghét : Cain đă ganh với Abilê v́ cậu em này chăm chỉ hơn ḿnh nên làm ăn thành công hơn, hiếu thảo hơn ḿnh nên được ḷng cha mẹ hơn, đạo đức hơn ḿnh nên được Chúa ban ơn nhiều hơn. T́nh trạng bất hoà giữa nhiều anh chị em ruột thịt cũng cùng một lư do đó. V́ nó học giỏi hơn, v́ nó đẹp hơn, v́ nó có tiền hơn, v́ nó được người ta thương mến hơn… khiến tôi bực bội khó chịu và từ đó hay kiếm chuyện gây gỗ. Ganh ghét là lư do chính. Tuy nhiên cần phải lưu ư đến khía cạnh tâm lư này : bởi v́ chúng ta đều biết ganh ghét là một tính xấu cho nên ít ai chịu nhận ḿnh có tính ganh ghét cả. Trong khi phân tích t́nh trạng bất hoà giữa anh chị em, ai ai cũng dễ dàng và mau mắn nhận rằng anh chị em đă ganh ghét ḿnh, nhưng rất ít người chịu nhận ḿnh ganh ghét anh chị em.

Lư do thứ hai là thụ động. Thụ động muốn nói đây không có nghĩa là ḿnh không làm ǵ cả. Thực tế người ta rất tích cực và làm rất nhiều, nào là chê bai, nào là chửi bới, nào là nói xấu, nào là phá ngầm… Thụ động muốn nói đây là không làm ǵ cả để xây đắp t́nh yêu thương. Nói khác đi, ḿnh muốn hưởng mà không chịu làm. Sống chung trong nhà, ḿnh chỉ lo cho ḿnh chứ không lo cho ai cả rồi khi thấy anh chị em không giúp đỡ ḿnh, không ủi an ḿnh, không nâng đỡ ḿnh th́ ḿnh tức tối bực bội và kiếm chuyện gây gỗ. Ở đây cũng có một nhận xét này chúng ta cần lưu ư : là người nào hay quên ḿnh để lo lắng cho anh chị em th́ người đó rất ít thắc mắc, ít đặt vấn đề. Ngược lại kẻ nào chỉ thụ động chờ anh chị em lo lắng phục vụ ḿnh th́ kẻ ấy lại thường khó chịu, cự nự, gây chuyện nhiều nhất.

Trên đây là hai lư do giải thích t́nh trạng anh chị em ruột thịt bất hoà với nhau : một là tính ganh ghét, hai là tính thụ động chỉ đ̣i người ta lo cho ḿnh trong khi ḿnh không làm ǵ cả để xây đắp t́nh yêu thương. Thấy được hai lư do đó th́ đương nhiên ta thấy được giải pháp của vấn đề. Làm thế nào để anh chị em ruột thịt thương yêu nhau ? Thưa ai cũng phải biết nâng đỡ nhau. Tục ngữ ta có câu "Chị ngă em nâng". Đó là những anh chị em thương yêu nhau thật sự. C̣n những anh chị em không thương yêu nhau th́ "Chị ngă, em dửng dưng đứng nh́n, hoặc tệ hơn nữa chị ngă mà em khoái chí !

Nhưng cụ thể, nâng đỡ như thế nào ?

- Trước hết là nâng đỡ khi thành công. Nhưng khi thành công th́ cần ǵ nâng đỡ ? Ta dễ nghĩ như vậy. Nhưng thực tế lại không như vậy. Bởi v́ ai trong chúng ta cũng có sẵn tính ganh ghét mặc dù ḿnh không muốn nh́n nhận. Sự thành công của người khác có thể gợi lên trong ta cái tính ganh ghét nằm sẵn đó. Cho nên khi anh chị em ta thành công mà ta biết nâng đỡ bằng cách chia vui, chúc mừng, khích lệ th́ đương nhiên là ta đă loại bỏ không cho tính ganh ghét trỗi dậy.

- Sự nâng đỡ càng cần thiết hơn khi anh chị em ḿnh thất bại. Người thất bại th́ dĩ nhiên phải đau buồn. Đau buồn th́ cần người an ủi, đỡ nâng. Cần mà không gặp th́ cô đơn chua xót. Nếu đă không gặp được nâng đỡ mà lại c̣n thấy anh chị em vui mừng hỉ hả v́ thất bại của ḿnh th́ chẳng những cô đơn chua xót mà c̣n thêm đắng cay, hận thù. Có một người lâm vào t́nh cảnh đắng cay như thế đă than : "Lúc này tôi hoàn toàn cô độc. Buồn một ḿnh, khổ một ḿnh, khóc một ḿnh. Tôi chỉ thấy có một vật có thiện cảm với tôi, đó là con chó của tôi. Chỉ có thế thôi". Cái tâm trạng chán chường cay đắng v́ thiếu nâng đỡ ấy dễ đưa người ta tới chỗ sa sút tinh thần, như có người nhận xét : Ít có người đă tự tử v́ không chịu nỗi những đau đớn thân xác. Nhưng hầu hết các người tự tử v́ không chịu nỗi đau khổ trong tâm hồn. Và có những người trong anh chị em chúng ta trong lúc buồn nản đă không tự tử phần xác, nhưng đă tự tử phần hồn. Tự tử phần hồn là ǵ ? Là sa đọa, là bất cần, là nổi loạn làm cho gia đ́nh tan nát, làm cho t́nh nghĩa anh chị em ruột thịt đổ vỡ.

Một vị thánh đă nói "Yêu thương phải bắt đầu từ những người thân rồi mới lan xa tới những người khác". Những người thân mà chúng ta đề cập năy giờ chính là anh chị em ruột thịt của ḿnh.

* 4. "Cứ dấu này mà người ta nhận biết…"

Người kia trồng một cây ăn trái trong rừng. Thoạt đầu cái cây này nhỏ xíu, tưởng như mất hút trong khu rừng giữa những cây to lớn. Nhưng nó hết sức cố gắng vươn lên nên một thời gian sau nó cũng cao và cũng lớn không thua kém ǵ các cây khác.

Một hôm ông chủ của nó vào rừng thăm nó. Ông rất ngạc nhiên thấy nó cao lớn như thế. Ông trầm trồ khen ngợi :

- Thật không ngờ mi lớn nhanh như thế. Tuyệt vời quá !

Nhưng cái cây khiêm tốn đáp lại :

- Chưa tuyệt vời đâu thưa ông chủ. Tôi thấy ḿnh c̣n rất nhiều khuyết điểm. Thân tôi c̣n nhiều chỗ xù x́, lồi lơm…

- Nhưng những cái đó không quan trọng. Ta chẳng quan tâm. Chỉ có điều này khiến ta chưa vừa ḷng.

- Thưa ông chủ, tôi không hiểu. Tôi đă lớn lên, chẳng kém ǵ những cây thông, cây sồi.

Ông chủ giải thích :

- Nhưng mi không phải là loại cây cần có lá có cành thật lớn. Mi là cây ăn trái. Trái chính là điểm đặc biệt quư giá nơi mi. Thế mà mi chưa sinh ra dược trái nào cả !

Người ta sẽ nhận biết cây nào thuộc loại cây ăn trái nếu người ta thấy nó có trái. Cũng thế, người ta sẽ nhận biết ai là môn đệ Chúa Giêsu nếu người ta thấy họ yêu thương nhau.

Nhiều kitô hữu cố gắng làm đủ mọi chuyện, chỉ trừ chuyện yêu thương nhau !

Nh́n thấy Mẹ Têrêsa đang chăm sóc cho một người bị ghẻ lở đầy ḿnh, một nhà báo nói : "Tôi không thể làm được việc đó cho dù có trả cho tôi một triệu đôla". Mẹ Têrêsa đáp : "Chính tôi cũng không làm nổi việc ấy với số tiền đó. Nhưng tôi làm v́ yêu Chúa" (FM)

* 5. Sức mạnh của yêu thương

Kể về kinh nghiệm lúc ở trại tập trung Auschwitz, Elie Wiesel nói : những người cai tù Đức cố gắng làm cho các tù nhân quên hết bà con và bạn bè, để chỉ nghĩ tới bản thân và chỉ lo cho nhu cầu bản thân mà thôi. Họ nói rằng đó là cách để sống c̣n. Nhưng Wiesel thấy ngược lại : người nào chỉ biết sống cho ḿnh th́ cơ may sống sót rất ít, trái lại người nào c̣n nghĩ tới gia đ́nh, bạn bè, thân thuộc, hay c̣n nuôi một lư tưởng th́ cơ may sống sót nhiều hơn. Chính những ư tưởng yêu thương ấy đă giúp họ sống.

Tính vị kỷ khép cửa ḷng ta lại và thu hẹp thế giới của ta, giam hăm ta. Nó dựng lên những rào cản, thậm chí những bức tường ngăn cách ta với tha nhân. Điều giải thoát ta khỏi sự giam hăm ấy chính là t́nh yêu thương thực sự và sâu đậm của ta đối với người khác.

T́nh yêu luôn đ̣i hỏi chúng ta phải cho đi điều tốt nhất và t́nh yêu cũng mang điều tốt nhất lại cho ta. Khi được yêu, ta có được can đảm và nghị lực phi thường. Khi yêu cũng thế. Nhiều khi t́nh yêu c̣n làm được những điều như phép lạ. Elizabeth Kubler Ross viết : "T́nh yêu là ngọn lửa sưởi ấm cho cơi ḷng, tăng cường nghị lực cho tinh thần và cung cấp niềm đam mê cho cuộc sống".

Nếu không có t́nh yêu th́ người ta sẽ ra sao ? Thưa người ta sẽ sống rất nghèo nàn. C̣n người yêu thương th́ sống rất phong phú.

Mục đích cuộc đời là ǵ nếu không phải là yêu ? Tự do không bị trói buộc trong tính vị kỷ và có khả năng yêu thương tha nhân, đó chính là sống.

Một bác sĩ đă chứng kiến nhiều người hấp hối cho biết : lúc sắp chết, người ta không nghĩ đến ḿnh đă đậu được những bằng cấp ǵ, đă chiếm được địa vị nào trong xă hội, hay đă kiến được bao nhiêu tiền… Điều duy nhất những người ấy nghĩ đến, đó là những người họ yêu và những người yêu họ. (FM)

* 6. Những loại t́nh yêu

Ngày nay chúng ta hiểu biết nhiều hơn thời xưa về sự phức tạp của bản tính loài người, và về những động cơ khác nhau đàng sau những việc chúng ta làm.

Yêu thương chẳng hạn. Thật không đơn giản, mà có tới ít ra 5 loại :

- Thứ nhất là t́nh yêu vụ lợi : ta yêu thương người nào đó v́ người đó có lợi cho ta. Nhưng đây không phải là t́nh yêu mà là vị kỷ. Tôi yêu điều ǵ đó nơi bạn chứ tôi không yêu bạn.

- Thứ hai là t́nh yêu lăng mạn : chúng ta có t́nh cảm với người nào đó bởi v́ người ấy làm cho ḿnh thích. Đây cũng không phải là t́nh yêu mà chỉ là đam mê. Ta tưởng ḿnh yêu người đó nhưng thực chất là ta yêu chính ḿnh. Thông thường t́nh yêu lăng mạn không bền vững. Bởi đó nhiều cặp vợ chồng bị thất bại.

- Thứ ba là t́nh yêu "dân chủ", dựa trên sự b́nh đẳng trước pháp luật. Ta tôn trọng người khác v́ họ cũng là công dân như ta. Ta nh́n nhận những quyền tự do của họ để họ cũng nh́n nhận những quyền tự do của ta. Sở dĩ ta làm điều ǵ tốt cho họ là v́ để họ cũng làm điều tốt cho ta.

- Thứ tư là t́nh yêu nhân bản : đây là yêu người cách chung. Điểm yếu của loại t́nh yêu này là trừu tượng chứ ít khi cụ thể : tôi yêu người, nhưng tôi không gắn bó với người nào cả.

- Thứ năm là t́nh yêu kitô, nghĩa là yêu như Đức Kitô đă yêu. Đây là t́nh yêu vô vụ lợi, yêu khi chẳng có ǵ lợi cho ḿnh. T́nh yêu này tồn tại vững bền bất chấp thù nghịch và bắt bớ. T́nh yêu này thể hiện qua phục vụ và hy sinh. Chúng ta chỉ có thể yêu đến mức độ thứ năm này nhờ sự trợ giúp của Chúa Thánh Thần.

Ta thường hiểu yêu theo nghĩa thụ động hơn là chủ động. Nói cách khác, ta mong "được người yêu" hơn là "yêu người". V́ nghĩ thế nên ta dồn mọi cố gắng để thành công, để giàu có, để có sức quyến rũ… Kết quả là chẳng được t́nh yêu thực sự nào cả, v́ người khác chỉ yêu cái thành công, cái giàu có và cái quyến rũ của ta chứ không phải yêu ta. Trái lại nếu ta "yêu người" th́ người sẽ yêu ta v́ chính con người của ta.

Có 3 t́nh trạng yêu thương : (1) Không yêu và không được yêu : t́nh trạng này giống như hỏa ngục ngay ở đời này ; (2) Yêu mà không được yêu lại : t́nh trạng này tuy đau khổ nhưng khá hơn t́nh trạng thứ nhất ; (3) Yêu và được yêu : đây chính là t́nh trạng hạnh phúc của Chúa Giêsu :"Như Cha Thầy đă yêu thương Thầy, Thầy cũng yêu thương các con".

T́nh yêu là một sự chọn lựa, v́ không ai ép được t́nh yêu. Nhưng từ chối không yêu tức là bắt đầu chết. Điều tồi tệ nhất trong các điều tồi tệ là một cuộc sống lạnh lẽo vô t́nh. (FM)

* 7. Chuyện minh họa

Có hai anh em nhà kia : người anh tên Stephen 12 tuổi có một chân què ; người em tên Mark 10 tuổi cả hai chân đều mạnh khoẻ. Nhiều khi Stephen ganh tị với em, thậm chí c̣n muốn em ḿnh què c̣n ḿnh th́ đủ hai chân mạnh khoẻ.

Một đêm kia Stephen nằm mơ thấy ḿnh lạc vào một khu rừng và gặp một bà phù thuỷ. Bà này ban cho cậu một điều ước, ước ǵ được nấy. Stephen chẳng chút do dự ước ngay : "Ước ǵ tôi có đôi chân mạnh khoẻ". Bà phù thuỷ liền mang Stephan từ khu rừng trở lại nhà cậu. Khi ấy Mark em cậu đang ngủ. Bà phù thuỷ giở tấm mền của Mark ra. Stephen hỏi :

- Bà làm ǵ thế ?

Phù thuỷ đáp :

- Ta sắp giải phẫu, lấy đôi chân của em cậu sang cho cậu và rồi lấy đôi chân của cậu cho nó.

- Không thể được.

- Có sao đâu, khi tỉnh dậy em cậu sẽ chẳng biết ǵ hết. Nó cứ tưởng là từ trước tới nay nó vẫn có một chiếc chân què.

Stephen thoáng nghĩ đến tương lai. Cậu thấy ḿnh chạy giỡn thoải mái với đôi chân lành. Cậu rất sung sướng. Nhưng khi nh́n lại phía sau th́ thấy Mark khổ sở chạy theo với một cái chân khập khiễng th́ Cậu không chịu được. Khi ấy cậu nói với bà phù thuỷ : "Tôi không muốn có đôi chân lành lặn nữa."

Giật ḿnh thức dậy, Stephan nh́n xuống đôi chân của ḿnh, rồi nh́n sang đôi chân của em. Thấy mọi sự vẫn như cũ, cậu mỉm cười sung sướng. Từ đó trở đi, không khi nào cậu c̣n ganh tị với em nữa.

Stephan muốn sung sướng, nhưng không phải bằng cái giá là sự đau khổ của em ḿnh. Hạnh phúc thật chỉ được xây dựng bằng một t́nh yêu không vị kỷ. Yêu thương ai là dặt người ấy lên hàng đầu. (FM)

V. LỜI NGUYỆN CHO MỌI NGƯỜI

Chủ tế : Anh chị em thân mến, di chúc của Chúa Giêsu gồm tóm trong một câu : Thầy ban cho anh em một điều răn mới, là anh em hăy yêu thương nhau ; anh em hăy yêu thương nhau như Thầy đă yêu thương anh em. Với quyết tâm sống theo điều răn mới của Chúa, chúng ta cùng tha thiết nguyện xin :

1. Hội thánh có một bí quyết hết sức hữu hiệu để phản đối sự độc ác của con người / đó là bác ái yêu thương / Chúng ta hiệp lời cầu xin cho mọi thành phần Dân Chúa / biết cố gắng tận dụng bí quyết này trong đời sống chứng nhân của ḿnh.

2. Hiện nay / chiến tranh / hận thù / khủng bố / kỳ thị chủng tộc / gây ra biết bao tang tóc cho nhân loại / Chúng ta hiệp lời cầu xin Thánh thần T́nh yêu tác động đến ḷng trí con người hôm nay / để mọi người biết yêu thương và tôn trọng nhau hơn.

3. Ḷng bác ái th́ nhẫn nhục / hiền hậu / không ghen tương / không vênh vang / không tự đắc / Chúng ta hiệp lời cầu xin cho hết thảy mọi tín hữu / biết sống theo lời dạy của thánh Phaolô tông đồ.

4. Ḷng bác ái tha thứ tất cả / tin tưởng tất cả / hy vọng tất cả / chịu đựng tất cả / Chúng ta hiệp lời cầu xin cho cộng đoàn giáo xứ chúng ta / cố gắng thực hiện lời khuyên nhủ của vị tông đồ dân ngoại.

Chủ tế : Lạy Chúa, thánh Phaolô đă dạy chúng con : Anh em đừng mắc nợ ǵ ai, ngoài món nợ tương thân tương ái ; v́ ai yêu người, th́ đă chu toàn Lề Luật. Vậy xin Chúa thương ban ơn trợ giúp để chúng con có thể sống trọn vẹn điều răn mến Chúa yêu người. Chúng con cầu xin

VI. TRONG THÁNH LỄ

- Trước kinh Lạy Cha : Chúng ta là con của cùng một Cha trên trời. Chúng ta hăy xin Cha giúp chúng ta biết yêu thương nhau như những người anh chị em ruột thịt.

VII. GIẢI TÁN

Anh chị em hăy ghi nhớ lời Chúa dạy hôm nay : "Người ta cứ dấu này mà nhận biết chúng con là môn đệ Thầy, là chúng con yêu thương nhau".

 

 

 

MỖI T̀NH TUYỆT VỜI CỦA

LINDA VÀ PETER

Mark Link S.J.

Bài đọc:Cv 14 : 21-27;Kh 21 ; 1-5 ; Ga 13 : 31-33, 34-35

 

Chủ đề:

Người Kitô hu chúng ta có s mnh giúp cho thế gii này tái khám phá ra sc mnh ca T́nh yêu như li Chúa Giêsu dy.

 

Năm 1976 một tai nạn xe hơi khủng khiếp đă xé toạc da đầu của chàng Peter, một thanh niên 21 tuổi người Chicago. Vết thương chạm vào năo bộ khiến anh bị hoàn toàn hôn mê. Các bác sĩ  đă nói với gia đ́nh và bạn bè anh là có lẽ anh không thể sống được, mà nếu có sống th́ cũng vẫn thường xuyên ở trong t́nh trạng hôn mê. Một trong những kẻ phải đón nhận lời báo tin khủng khiếp là cô Linda, vị hôn thê sắp cưới của chàng. Những ngày sầu thảm tiếp sau đó, Linda dành tất cả thời giờ rảnh rỗi để vào bệnh viện chăm sóc cho Peter. Hết đêm này sang đêm kia. Cô ngồi thường trực bên cạnh giường của anh, vừa vỗ vỗ đôi g̣ má, xoa xoa cặp lông mày cô vừa thầm th́ với anh: “Chúng ta vẫn bên nhau măi măi như ngày nào”, đang khi đó Peter vẫn trong t́nh trạng hôn mê nào có hay biết ǵ về sự hiện diện tŕu mến của Linda. Ṛng ră suốt ba tháng rưỡi trời, đêm nào Linda cũng ngồi cạnh giường Peter, thốt lên những lời khích lệ anh dù anh h́nh như chẳng có dấu hiệu ǵ nghe được những lời cô nói. Thế rồi một đêm nọ, Linda nh́n thấy đôi mi anh chớp chớp. Cô chỉ cần có thế và bất chấp lời khuyên can của các bác sĩ, cô xin nghỉ việc để được thường trực bầu bạn với anh. Cô miệt mài nắn bóp bàn tay bàn chân cho anh. Cuối cùng cô sắp xếp đem anh về nhà và lấy tất cả số tiền dành dụm được xây một hồ bơi với hy vọng ánh sáng mặt trời và nước sẽ làm cho tay chân bất động của Peter được hồi phục sức sống. Và thế rồi đến cái ngày đầu tiên kể từ khi Peter gặp tai nạn, cô nghe Peter thốt ra một tiếng kêu. Đúng ra đây chỉ là một tiếng làu bàu thôi, nhưng Linda hiểu được ư nghĩa của nó. Dần dà nhờ Linda giúp Peter không c̣n phát ra những tiếng làu bàu nữa là những câu nói hẳn hoi, rành mạch. Cuối cùng là đến ngày Peter có thể yêu cầu bố của Linda cho phép anh cưới cô, bố Linda trả lời;”Khi nào cậu có thể bước đi giữa các hàng ghế trong nhà thờ th́ con gái tôi sẽ thuộc về cậu”. Thế là hai năm sau đó, Peter đă bước xuống được các dăy ghế trong nhà thờ Đức Bà Pompei ở Chicago. Trước đó anh cần dùng đến đôi nạng nhưng lúc này anh có thể bước một ḿnh. Tất cả các đài truyền h́nh ở Chicago đều tường thuật lại đám cưới này. Báo chí trong nước đều đăng h́nh đôi tân hôn Peter và Linda. Không biết bao nhiêu người gọi điện đến chúc mừng họ, có cả những người ở tận Úc Châu cũng gởi thơ qua chúc mừng họ. Các gia đ́nh có thân nhân đang bị hôn mê yêu cầu họ giúp cho những lời chỉ dẫn.

Hiện nay, Peter đang sống một đời sống b́nh thường. Anh nói năng tuy hơi chậm nhưng rạch ṛi. Anh bước bộ tuy hơi chậm nhưng chẳng cần nhờ đến đôi nạng. Ngoài ra anh và Linda c̣n có được một đứa con kháu khỉnh dễ thương nữa.!

Câu chuyện t́nh của Linda và Peter là lời giải thích tuyệt hảo cho những ǵ Chúa Giêsu nhắn nhủ trong bài Phúc Âm hôm nay: “Ta ban cho các con một điều rằn mới: Là hăy yêu thương nhau. Như Ta đă yêu thương các con thế nào, các con cũng hăy yêu thương nhau như vậy. Mọi người sẽ nhận biết các con là môn đệ Ta nếu các con yêu thương nhau” (Ga 13 : 34-35)

Điều cần thiết duy nhất mà chúng ta phải làm ngày hôm nay đó là khám phá lại năng lực của t́nh yêu, loại t́nh yêu mà Đức Giêsu đă truyền giảng. Câu chuyện t́nh giữa Linda và Peter làm nổi bật sức mạnh khủng khiếp và diệu kỳ mà loại t́nh yêu này mang lại cho chúng ta. T́nh yêu ấy có khả năng vực con người dậy từ bờ cơi chết, có khả năng giúp con người hoàn toàn b́nh phục khỏi căn bệnh thập tử nhất sinh. T́nh yêu ấy nâng con người lên một thế giới cao hơn, mang cho họ niềm hy vọng mới, cũng như t́nh yêu của Linda đă làm cho Peter b́nh phục. Một người Ấn giáo đă nêu thắc mắc nho nhỏ sau đây với một thừa sai Kitô giáo: “Nếu Kitô hữu các ngài sống đúng như lời Kinh Thánh của các ngài dạy (nghĩa là biết yêu thương như lời Thánh Kinh dạy) th́ chỉ trong ṿng 5 năm thôi, các ngài sẽ chinh phục được cả Ấn Độ”

Đầu thập niên 1980, trong nước Mỹ có chiếu rộng răi một bộ phim dị thường mang tựa đề “Săn t́m lửa” (Quest for Fire) Nhà sản xuất bộ phim người Pháp cho rằng bộ phim này đă hoàn tất được giấc mơ lâu dài của ông là đưa lên màn ảnh lễ hội mừng sự khám phá ra lửa. v́ cách đây 80.000 năm trước chính là Trái Đất này khỏi bị tiêu diệt hoàn toàn nhờ khám phá ra lửa, họ đă làm được các dụng cụ để tồn sinh và bảo vệ họ chống lại cơn rét. Ngày nay mọi người trên hành tinh này bắt đầu lo âu rằng thế giới chúng ta đang sống trên bờ vực thẳm tai hoạ. Lần này hiểm nguy không đến từ một yếu tố nền tảng như thiếu lửa, nhưng đến từ một yếu tố c̣n quan trọng hơn nhiều đó là sự thiếu thốn t́nh người, thiếu thốn loại t́nh yêu mà Chúa Giêsu đă từng truyền dạy, thứ t́nh yêu mà Linda đă dành cho Peter. Điều này hẳn làm cho chúng ta ngạc nhiên, v́ nó đặt ra cho chúng ta một câu hỏi khiến chúng ta phải sợ hăi. Có thể nào 80.000 năm sau sẽ có người nào đó dựng nên một cúôn phim chúc mừng sự tái khám phá t́nh yêu vào hai thập niên 1980 và 1990 này chăng? Có thể nào 80.000 năm sau sẽ có người làm cuốn phim chúc mừng sự tuôn trào t́nh yêu làm thay đổi bộ mặt thế giới từ cộng đồng người Kitô hữu trong thập niên 1980 và 1990 chăng?

Tương lai và các cộng đồng Kitô hữu sẽ trả lời cho câu hỏi ấy: Bạn, tôi và hàng triệu người Kitô hữu anh em chúng ta có bổn phận đào sâu trong tâm hồn ḿnh để t́m ra ở đó câu trả lời cho vấn nạn ấy. Bài Phúc Âm hôm nay mời gọi chúng ta nh́n vào cơi ḷng để xét xem chúng ta đă trả lời cho câu hỏi trên như thế nào qua chính cuộc sống yêu thương của ḿnh, đặc biệt ngay giữa ḷng gia đ́nh ḿnh, bởi v́ nếu chúng ta không thay đổi được bầu khí gia đ́nh  ḿnh th́ chúng ta cũng không thể thay đổi được ǵ ở nơi khác cả.

Để kết thúc bài giảng hôm nay, chúng ta hăy cầu nguyện bằng tâm t́nh sau đây của Teilhard de Chardin, là một linh mục cũng là một khoa học gia nổi tiếng:

“Một ngày kia, sau khi đă chế ng được sóng, gió, thy triu và trng lc, chúng ta s dn mi năng lc ca t́nh yêu vào Thiên Chúa. Và lúc đó có th nói mt cách ví von rng: Con người đă khám phá ra la ln th hai trong lch s thế gii”.

VINH QUANG CỦA ĐAU KH

Gm. Arthur Tonne

Một cha s mn Nam California đến thăm mt bà già trong giáo x b bnh phong thấp. Khi hi bà cm thy thế nào, bà k ra mi ni đau đớn. Ri bà mm cười nói: “Nhưng, thưa cha, con dâng tt c để tôn vinh và làm sáng danh Chúa hơn” Cha s hi tiếp: “Bà Maria, làm sao bà nghĩ rng nhng đau kh ca bà làm tăng s tôn vinh và vinh hiển ca Chúa? Bà ct nghĩa: “Vâng, thưa cha. Nhng đau kh ca con là mt phn trong chương tŕnh ca Chúa cho con. Khi con dâng đau kh ca con cho Chúa, con thun theo chương tŕnh ca Người”.

Điu người ph n va nói rt trúng vi điu Chúa Giêsu nói với chúng ta trong bài Tin mng hôm nay; “Bây gi con người được vinh hin và trong người Thiên Chúa được vinh hin.

Chúa Giêsu muốn nói ǵ? Chúa nói nhng li này  trong ba tic ly ngay trước khi Người bt đầu chu đau kh. Nhng đau kh y kết thúc bng cái chết và dn đến s sng li. Chúa Giêsu biết rng s sng li tôn vinh Cha Người và tôn vinh chính người na. Chúng ta có th hiu điu đó. Nhưng Chúa Giêsu cũng biết rng nhng kh h́nh Người chu t đêm th Năm đến chiu th Sáu là  tôn vinh Chúa Cha và Chúa Con, v́ đau kh là mt phn trong chương tŕnh tŕnh cu ri loài người. Chúa Giêsu không chết hoàn toàn trong nhc nhă và ri sng li trong vinh quang. Người chu đau kh và chết trong vinh quang v́ người thc hin chương tŕnh ca Cha Người. Như Người cu nguyn trong vườn: “Không phi ư con, chương tŕnh ca con. Nhưng ư Cha. Chương tŕnh ca Cha được thc hin”. Người không phi đợi ti sáng Phc sinh mi được vinh hin. Người đă được vinh hin trong khi chu kh h́nh và trong s đóng đinh trên Thập giá.

Những ai chu đau kh phi ư thc chân lư này. Người ph n phong thp trong câu chuyn biết rng đau kh ca bà là mt phn trong chương tŕnh ca Thiên Chúa dành cho bà thc hin chương tŕnh đó, là phương cách bà làm tôn vinh Thiên Chúa.

Nhiều người trong chúng ta dâng kinh sáng như sau: “Ly Chúa, con dâng Chúa mi tư tưởng, li nói và vic làm để tôn vinh Chúa, hp vi nhng đau kh và s chết ca Chúa Giêsu” Bn hăy nh́n đau kh, mt mi, chán nn bng cp mt ca Chúa Giêsu, như mt phần phương thế để làm vinh danh Cha trên tri.

Ví dụ; Các bà M biết rng nhng kh cc khi cưu mang, chăm sóc, giáo d con cái là phn chính yếu trong chương tŕnh ca Thiên Chúa đối vi chúng, là mt phn vinh quang ca chc v làm m, là mt phn nim vui đă sinh ra cho trn gian mt con người.

Nhưng chúng ta không được nghĩ rng ch có nhng ǵ khó khăn, đau kh mi đáng giá trước mt Chúa. Nhng giây phút  hnh phúc, vui v, nhng thú vui hp pháp cũng là mt phn chương tŕnh ca Thiên Chúa cho chúng ta. Chúng ta cũng dâng lên cho Người.

Trong thánh lễ này, chúng ta dâng nhng đau kh ca chúng ta vi đau kh và s chết ca Chúa Giêsu. Thc tế, chúng ta dâng mi tư tưởng, li nói, vic làm và đau kh để ca tng Chúa. Hăy hp ư cùng Linh mc khi Ngài dâng của l Ḿnh Máu Thánh và đọc: “Mi chúc tng và vinh quang là ca Chúa Cha Toàn Năng”

Xin Chúa chúc lành bạn. Amen.

 

MỖI TUẦN MƯỜI THANG THUỐC BỔ

“Một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ”

NỘI DUNG

I.Tia sáng:

v LỜI CẦU NGUYỆN CỦA TRẺ EM VÀ NGƯỜI BỆNH      

v NÊN GIÀU V̀ CHO. NÊN NGHÈO V̀ TỪ CHỐI.      

II.Thư giăn:

1.         KHÔNG ĐÂU

2.         CHỈ CÓ CON NÀY THÔI !

3.         NGƯỜI CHNG LƯ TƯỞNG

4.         ĐÔI MẮT ANH LÙN    

5.         MUỐN LY D 

6.         MỘT NGH̀N KHÔNG BNG NĂM TRĂM

7.         Luyện Tp    

III.Nhật kư truyền giáo của Lm.Piô Ngô Phúc Hậu:

v BÀ NĂM    

IV.Chuyện ngụ ngôn:

 

v XEM VOI     

               

V.Hẹn bạn trên đỉnh thành công:

v BẮT ĐU VI MT MC TIÊU         

v MỞ TOANG MI CA DN ĐN MC TIÊU

VI.T́nh yêu – Hôn nhân – Gia đ́nh:

v ĐIỀU G̀ KHIẾN CHỒNG BẠN NỔI NÓNG ? 

VII.Chuyện phiếm :

v CẦM ĐỒ DỄ LẮM AI ƠI!

 

 

I.     TIA SÁNG :

*  Sau lời cầu nguyện của linh mục và của các trinh nữ đă hiến dâng.
 Lời cầu nguyện của trẻ em và người bệnh được Chúa ưa chuộng hơn cả. 

*  NÊN GIÀU V̀ CHO. NÊN NGHÈO V̀ TỪ CHỐI.

M. Swetchine.

Của cải chúng ta đâu có phải là vật chất, v́ ta không là chủ, mà chỉ là người thuê, người quản lư. Thiên Chúa, Đấng ban phát tối cao, muốn đi qua trái tim chúng ta, để dạy cho trái tim ta biết yêu thương như Người, yêu thương đến cùng tận. Nếu tôi cho cái đồng hồ của tôi đi, th́ tôi sẽ không c̣n nữa. Nếu tôi cho t́nh bạn, tôi sẽ nên giàu có v́ t́nh thân ái của những người khác và nụ cười của Thiên Chúa. Người giàu nhất thế giới là và măi măi sẽ là Đức MARIA. Người đă ban cho ta của cải độc nhất là Chúa Kitô, và Thiên Chúa rộng răi ban ơn cho Mẹ dư đầy ân phúc v́ chúng ta. Tôi có biết cảm ơn Mẹ hay không?

 

II.      THƯ GIĂN:

1. KHÔNG ĐÂU

Mẹ: "Bé Bi! Con hăy chia bi cho em mượn chơi vi!"

Bé Bi: "Không đâu! Nó c mun ly luôn".

Mẹ: "Nó không ly đâu".

Bé Bi: "Ban năy con mới thy nó nuốt hai viên vào bụng ḱa!"

2. CHỈ CÓ CON NÀY THÔI !

"Thật là quá đáng!" Thy giáo nghiêm ging mng: "Sao bài tp làm văn t con chó ca em y như bài ca anh em, không sai mt ch?"

"Thưa thy! V́ nhà em có mi con chó".

3. NGƯỜI CHNG LƯ TƯỞNG

Truyền thuyết kể rằng, năm n, thành ph Livơpun bên Anh có mt trn dch t. Có mt người thy th tr v thành ph sau mt chuyến đi bin dài ngày. Anh gp bao nhiêu người chết trong thành ph. V đến nhà th́ được tin con gái và con trai đều chết, c̣n v đang hấp hối. Anh rt yêu v và ôm v vào ḷng:

- Em yêu, em sắp t gi cơi đời ri, anh yêu em ln cui được không?

Người v gt đầu. Và không s lây bnh, người chng đă làm t́nh vi v. Sau mười ngày ch v khi bnh, đỏ da thm tht, xinh đẹp l thường. V âu yếm nh́n chồng ri nói:

- Anh yêu, anh đă cu sng em.

Người chng vn chưa hài ḷng:

- Ăn thua ǵ, nhưng anh cảm thấy tiếc ...

- Tiếc ǵ hả anh?

- Nếu anh biết sớm cách này, anh sẽ cứu được… khối người!

4. ĐÔI MẮT ANH LÙN

Trong một bui d hi Paris, có hai vợ chng anh lùn được mi đến d. Trên đường v, v anh lùn hi:

- Anh có ấn tượng ǵ không?

- Rất n tượng. Anh được chiêm ngưỡng tt c nhng cái đầu gi tuyt vi nht Paris.

C̣n em?

- Giữa nhng đôi chân cng cáp, em có cm tưởng ḿnh đang đứng dưới tháp Epphen!

5. MUỐN LY D

- Thưa ông, tôi mun ly d vi chng tôi. Cô gái nói vi lut sư.

- V́ sao vậy?

- Thưa ông, v́ sut mười năm ri chung sng, th by nào tôi cũng làm nhim v k lưng h anh ta!

- Luật sư hi : “Nhưng sao ch li mun ly d?

- V́ thứ by va ri, tôi thy lưng anh y rt sch!

6. MỘT NGH̀N KHÔNG BNG NĂM TRĂM

Bà Ba đi ch. Bà mua cho chng năm trăm tin rượu đế v tr hng cho ông. Đêm y tht hiu qu. Ông "làm vic" khe hơn ngày thường khiến bà rt thoi mái.

Hôm sau, bà Ba đi ch. Ln này bà quyết định mua cho ông chng hn mt ngh́n đồng tin rượu. Nhưng v nhà, ông chng ung say ri lăn quay ra ... kéo g.

Thấy chng ng say, bà Ba th dài, chép ming:

- Rơ khổ! Mt ngh́n không bng năm trăm!

7. Luyện Tp

Anh cứ qú trước mt em để làm ǵ? Trước kia anh có qú như thế trước mt các cô gái khác không?

- Không, em phải hiu rng anh qú v́ hết sc tôn trng em. Nhng ln qú trước chng qua là để luyn tp.

III.             NHẬT KƯ TRUYỀN GIÁO :

 

 Trích trong “Nhật kư truyền giáo”

Biên soạn : Lm. PIÔ NGÔ PHÚC HẬU

 

BÀ NĂM

 

Ô Môn, … 1963

Ḿnh xách Môbylét đi một đoạn đường, vừa đi vừa liếc, ḷng thầm cầu nguyện để Chúa chọn cho người truyền giáo một nơi dừng chân. Tự nhiên ḷng ḿnh thấy ấm hẳn lên khi nhác thấy một căn nhà lá có trồng cây lựu ở phía trước. Trái lựu to bằng nắm tay đang đánh đu theo gió. Như một phản xạ, ḿnh lái Môbylét vào tới hàng ba, làm bộ ngắm nghía cây lựu.

Bà chủ nhà, nét mặt hiền từ, mái tóc muối tiêu, nghe tiếng xe nổ và tắt máy vội vàng chạy ra.

- Thầy kiếm ai đó ?

- Th́ vô trong nhà uống nước đă .

- Bác thứ mấy để tôi xưng hô cho dễ.

- Tôi thứ năm. Thứ của ông nhà tôi.

- Thế bác trai đi đâu rồi, bà Năm ?

- Ông tôi mất từ lâu rồi.

- Bây giờ bà Năm ở với ai ?

- Có hai bà cháu à. Thầy ở đâu mà vô đây ?

- Tôi ở Ô Môn vô đây dạy giáo lư. Sáng vô, chiều về. Đi tới đi lui thấy bất tiện quá. Tôi muốn ở lại đây luôn, mà chưa kiếm được chỗ nào ở cho thuận lợi. 

- Th́ thầy ở đây với tôi. Nhà rộng rinh à. Thầy ở đây th́ cũng như con cháu trong nhà chứ ǵ.

- Thế bà Năm theo đạo nào ?

- Tôi chẳng theo đạo nào hết. Thờ ông bà vậy thôi.

- Cám ơn Chúa. Cám ơn Bà Năm. Vậy ngày mai tôi vô ở luôn nhà Bà Năm nghen.

- Ừa.

 

Định Môn, … 1963

Ḿnh ở đây được một tuần lễ rồi. Nhà bà Năm vắng như một cái am. Thằng cháu trai của bà th́ đi chơi xóm. Ḿnh th́ đi dạy giáo lư từ nhà này qua nhà khác. Bà Năm th́ lúi cúi tối ngày với mấy liếp vườn. Tối về, ḿnh chui vô mùng ngồi xếp bằng đọc kinh tối. C̣n bà Năm th́ thắp nhang lâm râm khấn vái. Bà Năm th́ ít mồm, c̣n ḿnh th́ ít miệng. Chẳng ai nói với ai lời nào. Thời gian cứ thế mà trôi đi. Âm thầm và lặng lẽ ..C̣n Chúa Thánh Thần th́ lại thích hoạt động trong sự im lặng.

 

Định Môn, ...1963

Tối nay ḿnh dạy giáo lư tại nhà ông Sáu Đền. Ông Sáu Đền có một bầy con chưa rửa tội. Bà Sáu Đền bây giờ mới chịu học giáo lư để hợp thức hoá hôn phối với ông Sáu. Bà con trong xóm đến nghe lóm, ngồi đầy hết hai bộ ván. C̣n bà Năm th́ xách theo cái ghế đẩu đến ngồi ở hàng ba, khi ẩn khi hiện, thập tḥ như con tḥi ḷi dưới gốc dừa nước. Không biết bà có bắt được cái giọng "huế" của ḿnh chăng? Không biết bà có tin Chúa chăng? Nhưng có một điều chắc chắn là tối nay bà Năm không c̣n ít mồn nữa. Bà bắt đầu hỏi chuyện, chuyện giáo lư.

- Tôi thấy thầy giảng về Chúa. Cái ǵ của Chúa tôi cũng chịu hết, mà có một điều này là tôi không chịu. Thầy giải thích được cho tôi th́ tôi theo đạo liền.

- Điều ǵ thế bà Năm ?

- Thầy nói: Chúa yêu thương người ta vô cùng, vậy tại sao Chúa để cho các bà mẹ sanh con cực khổ như thế: chín tháng cưu mang, sanh con rứt ruột, ba năm bú mớm … Tại sao Chúa không để đàn bà sanh con dễ dàng như con gà: đẻ xong là kêu quác quác, cục te, cục tác ..rồi đi bươi như không có đau đớn ǵ ?

- Bà Năm suy nghĩ hay quá. Vậy tôi xin tạm giải thích nhá. Chúa cho má bà Năm sanh ra bà Năm dễ như con vịt cũng được. Nhưng tôi sợ rằng nếu mẹ sanh con không đau đớn, không cực khổ th́ t́nh mẫu tử có thể giảm sút.  Nếu mẹ không khổ v́ con, th́ e rằng con sẽ ít hiếu thảo. Cụ thể là nếu má bà Năm sanh bà Năm như gà đẻ trứng, th́ chắc chắn má không thương bà Năm nhiều đâu, mà bà Năm cũng chẳng hiếu thảo với má như thế đâu. Người ta thí nghiệm chích thuốc cho một con ḅ sanh con không đau, thế là khi con bê đ̣i bú, mẹ nó đá không cho bú. Vậy thay v́ buồn Chúa, bà Năm phải cám ơn Chúa mới phải.

Bà Năm có vẻ thấm ư. Ḿnh tấn công luôn :

- Bây giờ bà Năm chịu vô đạo chưa ?

- Thủng thẳng, để tôi c̣n suy nghĩ.

Ô Môn, ...1963

Ḿnh đă kết thúc một tháng truyền giáo ở Định Môn và giă từ bà Năm vào sáng hôm nay. C̣n bà Năm th́ đă giă từ ḿnh vào tối hôm qua.

Tối hôm qua, sau giờ giáo lư ở nhà ông Sáu Đền, ḿnh về nhà bà Năm để chui vô mùng, ngồi xếp bằng đọc kinh tối như thường lệ. Nhưng người ở đâu mà đông thế? Có lẽ bà Năm cúng cơm cho ông Năm, ḿnh nghĩ bụng vậy. Bà Năm bưng ra hai mâm cháo vịt đặt trên hai bộ ván, rồi bà long trọng tuyên bố lư do.

- Ngày mai ông thầy đi rồi. Từ ngày ông thầy đến ở đây với tôi chưa ăn với tôi bữa cơm nào. Hôm nay tôi đăi ông thầy nồi cháo vịt. Bà con ăn cháo để từ giă  ông thầy.

Ḿnh ngẩn ṭ te. Quả thật, bà Năm ít miệng và kín miệng quá. Nấu cháo vịt đăi ḿnh mà ḿnh không hề hay biết ǵ. Bây giờ ḿnh đứng xớ rớ chẳng biết đáp từ ra sao. Chỉ biết nói một lời: "Cám ơn bà Năm, cám ơn bà con", rồi kéo gị lên bộ ngựa húp cháo với bà con. Th́ ra ngày đến cũng như ngày đi: một người ít mồm, một người ít miệng với căn nhà lặng lẽ, bên cạnh cây lựu có một trái cô đơn, lặng lẽ đánh đu với gió.

Sài G̣n, ...1964

Hôm nay cha sở Ô Môn viết thư báo tin: "Bà Năm đă được rửa tội và hiện đang giữ đạo thật sốt sắng. Tạ ơn Chúa, Bà Năm nhắc thầy nhiều lắm. Kỳ hè này thầy nhớ tặng quà cho bà". Ḿnh ôn lại tất cả mọi kỷ niệm về bà Năm với một tấm ḷng biết ơn và cảm mến. Bà Năm hiền như củ khoai, lặng lẽ như con ṣ, cần cù như con kiến. Xóm giềng ai cũng thương. Điều đặc biệt là bà rất thương bà Năm lớn. Ông Năm chết đi để lại hai bà vợ, bà Năm lớn và bà Năm nhỏ. Hai bà ở hai căn nhà liền ranh. Bà Năm lớn sắc sảo với cặp mắt long lanh và đôi môi mỏng. Bà năm nhỏ th́ hiền từ với đôi môi hơi dày. Bà Năm lớn có vẻ tự cao tự đại. Bà Năm nhỏ th́ khiêm tốn hiền ḥa. Họ chẳng căi nhau, chẳng nói xấu nhau bao giờ. Nồi chè nồi cháo bên này đều được sang sớt sang bên kia. Không biết bà Năm lớn có theo đạo như bà Năm nhỏ không nhỉ ?

Ô Môn, … 1964

Hôm nay ḿnh vô Định Môn thăm bà Năm nhỏ. Ḿnh tặng cho bà một chuỗi hột tuyệt đẹp. Hôm nay ḿnh  mới thấy bà Năm cười hết cỡ. Cái môi dày của bà đuợc kéo mỏng ra. Bà nhí nhảnh hỏi ngay :

- Thầy có cho bà Năm lớn một chuỗi không ?

- Tôi chỉ có một chuỗi tặng bà Năm thôi.

- Vậy th́ tôi hổng nhận đâu. Hai chị em tôi phải đồng đều. Tôi theo đạo, bà Năm lớn cũng theo đạo. Tôi có chuỗi hột, th́ bà Năm lớn cũng phải có .

Ḿnh tiu nghỉu bỏ chuỗi hột vào túi và định bụng đi Sài G̣n mua một chuỗi nữa để tặng đồng đều cho hai bà vợ của một người đă chết. Quả thật trên đời có nhiều chuyện lạ. Chuyện lạ thứ nhất là hai bà vợ không ghen nhau mà yêu nhau như chị em ruột. Chuyện lạ thứ hai Thánh Thần lợi dụng chế độ đa thê để ban đức tin theo kiểu hốt hụi. Quả thật Chuá Thánh Thần là "Đấng sửa lại mọi sự trong ngoài chúng tôi". Người muốn thổi đâu th́ thổi. Người đến từ đâu không biết; Người sẽ đi đâu không biết. Chỉ biết một điều là có Ngài và Ngài là chủ chốt của sự nghiệp truyền giáo.

IV.   TRUYỆN NGỤ NGÔN:

XEM VOI 

 

Ở đất nước Ấn Độ voi không phải là hiếm và đôi khi người ta có thể nh́n thấy voi do người quản tượng dẫn đi ngoài đường phố. Thế nhưng đối với người mù từ bé họ không biết con voi h́nh dung ra sao.

Có năm người mù nghỉ chân ở một quán giải khát đầu làng. May mắn thay cho họ, vừa lúc đó có một người quản tượng dắt voi đi tới. Mọi người đổ ra xem và năm người mù xin được xem voi bằng tay, người quản tượng đồng ư. Người mù thứ nhất sờ vào chiếc ṿi dài, người thứ hai sờ vào chân voi và ôm thử xem to đến đâu, người thứ ba sờ phải đuôi voi và cứ đinh ninh con voi chỉ có thế, người thứ tư sờ vào tai voi và ve vuốt măi, c̣n người thứ năm th́ sờ vào đôi ngà voi.

Khi con voi đă đi khỏi và mọi ngựi đă ra về, chủ quán mới hỏi các người mù :

- Các bác thấy con voi thế nào :

Người thứ nhất nhanh nhảu trả lời :

- Tưởng voi lạ lùng và to lắm, hoá ra người mềm nhũn và lầng nhầng như con đĩa.

Người mù thứ hai căi :

- Không phải, con voi nó tṛn trùng trục như cái cột mà thôi !

- Bác nhận xét sai rồi . - Người mù thứ ba nói, Nó dài và lông cũng dài tua tủa như chiếc chổi to có cán tṛn.

Người mù thứ tư cướp lời :

- Các bác đều sai cả, chính tôi đă thấy nó rất to và bèn bẹt như chiếc quạt thóc.

Người mù thứ năm lớn tiếng bảo :

- Chẳng có ǵ đáng ngạc nhiên cả, đích thị con voi phải là con vật cứng như xương và hai thân nó dài và cứng như hai chiếc cột con .

Họ cứ căi nhau măi, ai cũng cho là ḿnh đúng v́ chính họ, chứ chẳng phải nghe qua ai khác, đă trực tiếp sờ vào chính con voi thật.

 

 

 

V.  HẸN BẠN TRÊN ĐỈNH THÀNH CÔNG:

Theo bản tiếng Anh: See you at the top của Zig Ziglar

Biên soạn: ĐC.NGÔ QUANG KIỆT - Quí cha: VŨ SỬU - DƯƠNG Đ̀NH TẢO -
LÊ XUÂN TÂN –
NGUYỄN VĂN DIỄM

BẮT ĐU VI MT MC TIÊU

Đối vi người chưa tng đề ra mt mc tiêu có ư nghĩa nào để thc hin th́ cuc sng xem ra lm mc tiêu quá. Để không b mc tiêu d́m ngp, bn hăy nghe li Judge Ziglar khuyên nhng người bán hàng: "Nếu trước nay, bn chưa đề ra mc tiêu bao gi, th́ tôi đề ngh bn nên khi đầu vi mt mc tiêu ngn hn”. Trước tiên, bn chn ly tháng bán được đắt nhất rồi cng thêm 10% na để làm mc tiêu tháng. Sau đó, bn la ngày bán đắt trong tháng, viết doanh s ngày đó ra giy ri để trước mt. Dưới s đó, bn viết doanh s trung b́nh hàng ngày phi bán để đạt mc tiêu tháng. S này, tt nhiên s ít hơn nhiu so với ngày đắt nht, nh đó, bn s t tin và có th đạt mc tiêu tháng cách d dàng.

Đến cui tháng, nếu đạt được mc tiêu, bn nên đặt mc tiêu cho mt quư, c̣n không th́ bn nên đặt li mc tiêu tháng thêm ln na. Ch khi đă đạt mc tiêu trước, bn mới có thể đạt mc tiêu sau, bn nên nh k như vy. Khi đă đạt mc tiêu tháng, bn s ly nó, nhân cho ba ri cng thêm 10% để đề ra mc tiêu quư. Nhưng ln này, bn s phi ly doanh s ca tun l đắt nht đặt trước mt ri ly s trung b́nh hàng tun phải có để đạt mc tiêu quư. Cui quư, thy ḿnh đạt mc tiêu, bn li đặt ra mc tiêu bng cách ly mc tiêu quư, nhân vi bn ri cng thêm 10%. Con s 10% rt hp lư và d đạt ti, nhưng chính ḷng cương quyết mi giúp bn tăng doanh s. S vic cũng diễn tiến y như trước và bn s thành công d dàng. Dĩ nhiên, cũng có nhiu trường hp vượt tm kim soát ca bn, chng hn như đồ chơi, đồ tm, đồ tr em, dng c làm vườn... là nhng món hàng tu mùa. Tt nhiên, bn s phi điu chnh để bù li nhng thay đổi vượt tm kim soát đó. Tuy nhiên, nếu quyết tâm thc hin, bn s khám phá thy là nhiu khi vic buôn bán "theo mùa" đó li chng hoàn toàn "theo mùa" như bn nghĩ chút nào. Doanh s "ngoi mùa" ca bn s cao hơn trước đây nhiu lm. Khi mc tiêu quư thành công, bạn có th ly đó làm cơ s đề ra mc tiêu cho các lănh vc khác. Thành công đưa đến thành công, v́ thế bn hăy c bt