CHÚA NHỰT XXV

CHỦ ĐỀ : NGƯỜI CÔNG CHÍNH BỊ BÁCH HẠI

"Con Người sẽ bị nộp vào tay người đời. Họ sẽ giết chết Người" (Mc 9,31)

-----------------------

CÁC BÀI ĐỌC LỜI CHÚA

Bài đọc 1 Kn 2,12.17-20

Nào ta kết án cho nó chết nhục nhã.

Lời Chúa trong sách Khôn ngoan.

Phường vô đạo lên tiếng nói :"Ta hãy gài bẫy hại tên công chính,vì nó chỉ làm vướng chân ta,nó chống lại các việc ta làm,trách ta vi phạm lề luật,và tố cáo ta không tuân hành lễ giáo.Ta hãy coi những lời nó nói có thật không,và nghiệm xem kết cục đời nó sẽ thế nào.Nếu tên công chính là con Thiên Chúa,hẳn Người sẽ phù hộ và cứu nó khỏi tay địch thù.Ta hãy hạ nhục và tra tấn nó,để biết nó hiền hoà làm sao,và thử xem nó nhẫn nhục đến mức nào.Nào ta kết án cho nó chết nhục nhã,vì cứ như nó nói, nó sẽ được Thiên Chúa viếng thăm." Đó là lời Chúa.

Đáp ca Tv 53,3-4.5.6 và 8 (Đ. c.6b)

Đ. Lạy Chúa, thân con đây, Chúa hằng nâng đỡ.

Lạy Thiên Chúa, xin dùng uy danh mà cứu độ,

lấy quyền năng Ngài mà xử cho con.

Lạy Thiên Chúa, xin nghe con nguyện cầu,

lắng tai nghe lời con thưa gửi. Đ.

Phường kiêu ngạo nổi lên chống đối,

bọn hung tàn tìm hại mạng sống con,

chúng không kể gì đến Thiên Chúa. Đ.

Có Thiên Chúa phù trì,

thân con đây, Chúa hằng nâng đỡ.

Con tự nguyện dâng Ngài lễ tế,

lạy Chúa, con xưng tụng danh Ngài,

thật danh Ngài thiện hảo. Đ.

Bài đọc 2 Gc 3,16 -- 4,3

Người xây dựng hoà bình thu hoạch được hoa trái đã gieo trong hoà bình, là cuộc đời công chính.

Lời Chúa trong thư của thánh Gia-cô-bê tông đồ.

Anh em thân mến, ở đâu có ghen tương và tranh chấp, ở đấy có xáo trộn và đủ mọi thứ việc xấu xa. Đức khôn ngoan Chúa ban làm cho con người trở nên trước là thanh khiết, sau là hiếu hoà, khoan dung, mềm dẻo, đầy từ bi và sinh nhiều hoa thơm trái tốt, không thiên vị, cũng chẳng giả hình. Người xây dựng hoà bình thu hoạch được hoa trái đã gieo trong hoà bình, là cuộc đời công chính.

Bởi đâu có chiến tranh, bởi đâu có xung đột giữa anh em ? Chẳng phải là bởi chính những khoái lạc của anh em đang gây chiến trong con người anh em đó sao ? Thật vậy, anh em ham muốn mà không có, nên anh em chém giết; anh em ganh ghét cũng chẳng được gì, nên anh em xung đột với nhau, gây chiến với nhau. Anh em không có, là vì anh em không xin; anh em xin mà không được, là vì anh em xin với tà ý, để lãng phí trong việc hưởng lạc. Đó là lời Chúa.

Tung hô Tin Mừng x. 2 Tx 2,14

Ha-lê-lui-a. Ha-lê-lui-a. Thiên Chúa đã dùng Tin Mừng mà kêu gọi chúng ta, để chúng ta được hưởng vinh quang của Chúa chúng ta là Đức Giê-su Ki-tô. Ha-lê-lui-a.

Tin Mừng Mc 9,30-37

Con Người sẽ bị nộp. Ai muốn làm người đứng đầu, thì phải phục vụ mọi người.

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mác-cô.

Một hôm, Đức Giê-su và các môn đệ đi băng qua miền Ga-li-lê. Nhưng Đức Giê-su không muốn cho ai biết, vì Người đang dạy các môn đệ rằng : "Con Người sẽ bị nộp vào tay người đời, họ sẽ giết chết Người, và ba ngày sau khi bị giết chết, Người sẽ sống lại." Nhưng các ông không hiểu lời đó, và các ông sợ không dám hỏi lại Người.

Sau đó, Đức Giê-su và các môn đệ đến thành Ca-phác-na-um. Khi về tới nhà, Đức Giê-su hỏi các ông : "Dọc đường, anh em đã bàn tán điều gì vậy ?" Các ông làm thinh, vì khi đi đường, các ông đã cãi nhau xem ai là người lớn hơn cả. Rồi Đức Giê-su ngồi xuống, gọi Nhóm Mười Hai lại mà nói : "Ai muốn làm người đứng đầu, thì phải làm người rốt hết, và làm người phục vụ mọi người." Kế đó, Người đem một em nhỏ đặt vào giữa các ông, rồi ôm lấy nó và nói : "Ai tiếp đón một em nhỏ như em này vì danh Thầy, là tiếp đón chính Thầy; và ai tiếp đón Thầy, thì không phải là tiếp đón Thầy, nhưng là tiếp đón Đấng đã sai Thầy." Đó là lời Chúa.

-------------------

Minh họa

- Mille images 160 B

- "Con Người sẽ bị nộp vào tay người đời. Họ sẽ giết chết Người" (Mc 9,31)

Sợi chỉ đỏ :

- Bài đọc I (Kn 2,12.17-20) : Phường vô đạo âm mưu hãm hại người công chính.

- Tin Mừng (Mc 9,29-36) : Lần thứ hai Đức Giêsu loan báo người sẽ chịu nạn chịu chết.

I. DẪN VÀO THÁNH LỄ

Anh chị em thân mến

Trong một thế giới còn nhiều sự dữ và nhiều người xấu, người sống công chính có thể chịu nhiều thiệt thòi vì bị người khác dèm pha, đố kỵ, hãm hại… Tuy nhiên, những khổ đau mà người công chính phải chịu lại sinh nhiều ơn ích cho chính những kẻ làm hại mình.

Kitô hữu chúng ta được kêu mời noi gương Đức Giêsu sống công chính như thế đó. Tuy nhiên, nếu không được Chúa giúp sức thì chúng ta khó mà sống được như thế.

Trong Thánh lễ này, chúng ta hãy xin Chúa giúp chúng ta can đảm sống theo gương Ngài.

II. GỢI Ý SÁM HỐI

- Nhiều lần chúng ta ganh ghét đố kỵ với những người tốt hơn chúng ta.

- Nhiều lần vì sợ dư luận dèm pha, chúng ta không dám sống tốt như lý tưởng kitô giáo đòi hỏi.

- Nhiều lần vì muốn yên thân, chúng ta không can đảm bênh vực những người vì làm tốt mà bị ganh ghét.

III. LỜI CHÚA

1. Bài đọc I (Kn 2,12.17-20)

Những lý do khiến phường vô đạo bách hại người công chính : (1) Người công chính chống lại những việc làm xấu xa của phường vô đạo ; (2) Cách sống tốt của người công chính làm lộ rõ cách sống xấu xa của chúng ; (3) Phường vô đạo bách hại người công chính để thử xem Thiên Chúa có bênh vực người công chính hay không.

2. Đáp ca (Tv 53)

Mặc dù bị phường vô đạo chống đối và tìm hại mạng sống, nhưng người công chính vẫn trông cậy vào Chúa và kêu xin Chúa cứu giúp mình.

3. Tin Mừng (Mc 9,29-36)

1. Chính Đức Giêsu mặc khải cho các môn đệ biết Ngài là ai : Ngài là Đấng Messia đến cứu thoát loài người, nhưng cứu thoát qua con đường chịu nạn, chịu chết và sống lại.

2. Do đã quen với quan niệm về một Đấng Messia vinh quang hiển hách, các môn đệ không hiểu gì cả. Nhưng không dám hỏi lại Đức Giêsu. Và cũng vì đã quen với quan niệm thế tục ấy nên dọc đường các ông tranh luận xem ai sẽ là người lớn nhất trong Nước Trời mà Đức Giêsu thành lập.

3. Đức Giêsu sửa dạy các ông : trong Nước Trời, đừng ai để ý tới địa vị lớn hoặc nhỏ. Điều thứ nhất phải để ý là phục vụ : càng có chức vụ cao thì càng phải phục vụ nhiều (để nhấn mạnh ý tưởng phục vụ, Đức Giêsu dùng hình ảnh người đầy tớ). Điều thứ hai phải để ý nữa là có thái độ tiếp đón mọi người không phân biệt gì cả, dù là một người hèn hạ, vô ích thì người môn đệ Chúa cũng phải tiếp đón (để nhấn mạnh ý tưởng tiếp đón, Đức Giêsu dùng hình ảnh trẻ nhỏ, tức là một con người không mang lại lợi ích gì cho kẻ tiếp đón nó, mà còn mang tới phiền muộn).

4. Bài đọc II (Gc 3,16--4,3) (Chủ đề phụ)

Thánh Giacôbê thuyết phục tín hữu từ bỏ thói xấu ganh tị tranh chấp : (1) Ở đâu có ganh tị tranh chấp thì ở đó có xáo trộn và đủ thứ xấu xa ; (2) Người xây dựng hòa bình sẽ thu hoạch hoa trái là sự công chính ; (3) Xung đột và chiến tranh bắt nguồn từ những ham muốn bất chính của con người.

IV. GỢI Ý GIẢNG

* 1. Người công chính bị bách hại

Elia Wiesel, một nhà văn do thái từng đoạt giải Nobel, kể câu chuyện sau đây :

Hồi đó ông đã bị quốc xã Đức bắt giam trong trại tập trung Auschwitz. Đây là một trại giam nổi tiếng là tàn bạo. Thỉnh thoảng bọn cai ngục bắt một số người đưa vào phòng hơi ngạt cho họ bị chết một cái chết rất khủng khiếp. Một hôm, có một đám trẻ do thái được chọn để hôm sau được đưa vào phòng hơi ngạt ấy. Nhìn thấy đám trẻ ngày mai phải chết, Elia Wiesel động lòng thương nên xin bọn cai tù cho phép ông được ở chung với bọn trẻ ấy một đêm. Thật là ngạc nhiên, bọn cai tù đồng ý ngay. Đêm đó Elia Wiesel kể cho đám trẻ hết chuyện này đến chuyện khác, mong làm chúng được vui. Nhưng kết quả trái ngược hẳn, ông không làm chúng vui được mà chỉ làm cho chúng khóc, và chính ông cũng phải khóc theo. Sáng hôm sau, ông buồn bã tiễn chân đám trẻ vào phòng hơi ngạt rồi trở về phòng giam của mình, mặt mày tiu nghỉu. Bọn cai tù thấy thế thì cười ngặt nghẽo. Thật là vô tình và cũng thật tàn nhẫn.

Câu chuyện trên chứa đựng những ý tưởng chính của Lời Chúa hôm nay. Qua chuyện ấy, chúng ta thấy sự trơ tráo của những kẻ làm điều ác, người vô tội bị bách hại và chiến thắng của sự dữ (bài đọc I) ; chúng ta cũng thấy một tấm gương phục vụ những người bé mọn mà Đức Giêsu đề cao trong bài Tin Mừng.

Trong hoàn cảnh càng tối tăm bi thảm thì hành động phục vụ những kẻ bé mọn càng chói sáng rực rỡ. Trong trại tù Auschwitz, tất cả những gì tốt lành và tử tế đều bị chà đạp, còn những gì là ích kỷ, tự tư tự lợi thì lại được coi là khôn ngoan. Lòng thương xót thì hiếm hoi như một cánh hoa giữa mùa đông giá lạnh.

Elia Wiesel đã vươn lên trên tất cả. Ông dám mạo hiểm cuộc sống để kết bạn với những đứa trẻ sắp bị xử tử. Thực ra ông chẳng có câu trả lời nào để giải đáp cho các em, cũng chẳng làm gì được để cứu các em. Tất cả những gì ông làm được chỉ là cùng sống với các em trong những giờ cuối cùng của cuộc sống, để các em không cô đơn trong đau khổ. Phần nào đó ông là hình ảnh của Đức Kitô.

Đức Kitô là một người công chính. Tuy nhiên Ngài cũng phải chịu khổ : suốt đời Ngài đã bị kẻ thù săn đuổi. Sở dĩ Ngài bị như thế là vì Ngài quá tốt lành, tốt quá nên những kẻ gian ác không chịu nổi. Sự tốt lành của Ngài vạch trần sự gian ác của họ, Ngài càng tốt lành thì sự gian ác của họ càng lộ rõ.

Đức Kitô đã chiến thắng, chiến thắng không phải bằng cách đè bẹp sự gian ác hay trốn tránh sự gian ác, mà bằng cách đối diện với nó và vượt qua nó. Ngài ban can đảm và hy vọng cho tất cả những ai hy sinh bản thân cho tha nhân vì sự công chính. (Viết theo Flor McCarthy)

2. Bàn về cao vọng

Có cao vọng không phải là gì sai trái cả. Thực vậy, sống thì phải biết đặt mục tiêu cho đời mình, làm việc thì phải muốn thành công. Tuy nhiên cao vọng có thể vượt quá tầm kiểm soát của mình, khiến mình quên hết tất cả mọi sự khác để chỉ còn biết đeo đuổi điều mình ước vọng.

Bởi đó, chúng ta phải cẩn thận để ý xem những gì mình hy sinh khi theo đuổi cao vọng. Chúng ta có thể hy sinh cuộc sống gia đình, sự công bình, sự khả ái và thậm chí cả cuộc sống của mình nữa. Cao vọng có thể khiến người ta đối xử với người khác một cách bất công và tàn nhẫn. Thế nhưng, dù được lời lãi cả thế gian mà phải đánh mất chính mình thì nào có ích gì ?

Trong bài Tin Mừng hôm nay, các môn đệ tranh cãi nhau xem ai là người lớn nhất. Chuyện này chẳng tốt đẹp gì. Nó chứng tỏ các ông chưa học được bao nhiêu từ những giáo huấn của Đức Giêsu. Nó cho thấy các ông chả hiểu gì về sứ mạng Đức Giêsu. Bởi đó, Đức Giêsu gọi họ lại và dạy cho họ biết ý nghĩa của việc làm lớn.

Đức Giêsu không huỷ bỏ cao vọng, nhưng Ngài định nghĩa nó lại cho đúng. Thay vì cao vọng thống trị người khác, Ngài dạy họ phục vụ người khác. Thay vì cao vọng muốn người khác hầu hạ mình, Ngài dạy họ biết hầu hạ người khác. Như thế điều Ngài lên án không phải là cao vọng mà là cao vọng sai.

Cao vọng sai làm hại cho sự hiệp nhất của cộng đoàn, nó biến thành ích kỷ và ganh ghét, và nó có thể sinh ra đủ thứ thái độ xấu xa đối với nhau.

3. Nghề nghiệp và địa vị

Khi Nelson Mandela còn là một sinh viên trường Luật ở Johannesburg, ông có một người bạn tên là Paul Mahabane, một thành viên của Hội nghị quốc gia Châu Phi và là một người có tiếng tăm. Một hôm, hai người đang đứng ngoài cổng Bưu điện thì gặp một công chức da trắng khoảng 60 tuổi. Ông này bảo Mahabane vào mua cho ông vài con tem. Thời đó việc một người da trắng sai bảo một người da đen làm một việc gì đó cho mình chẳng có gì lạ. Nhưng Paul Mahabane từ chối. Viên công chức rất giận, ông hỏi :

- Mày có biết tao là ai không ?

Paul bình tĩnh trả lời :

- Tôi không cần biết ông là ai. Tôi chỉ biết ông là gì thôi.

Ông công chức da trắng hét lên : "Mày sẽ phải trả giá về việc này đó". Rồi ông bỏ đi.

Người da trắng này nghĩ rằng phẩm giá của ông cao hơn Paul Mahabane chỉ vì ông là một công chức; và vì là công chức nên ông có quyền sai khiến kẻ khác, nhất là người da đen.

Chúng ta cũng có khuynh hướng đánh giá người khác theo địa vị và nghề nghiệp. Gặp một bác sĩ thì chúng ta kính trọng, còn gặp một người công nhân thì chúng ta coi thường. Nhưng như thế là vừa bất công vừa ngớ ngẩn, bởi vì cái làm nên một con người không phải là địa vị và nghề nghiệp mà chính là con người của người đó. (Viết theo Flor McCarthy)

4. Bài học bất ngờ về giá trị con người

Nếu muốn hiểu đoạn Tin Mừng này rõ hơn, chúng ta cần xác định thời điểm của nó : Khi ấy, Đức Giêsu đã rao giảng được khoảng 3 năm., sắp tới lúc Ngài kết thúc sự nghiệp của mình ở trần gian, một kiểu kết thúc mà không ai có thể ngờ được, nghĩa là kết thúc bằng cái chết đớn đau tủi nhục trên Thập Giá. Chính vì đoán trước rằng không ai có thể ngờ được việc đó cho nên Đức Giêsu phải nói trước cho các môn đệ mình hay, để khi sự việc xảy ra thì họ sẽ không quá ngỡ ngàng và hoang mang. Những lời báo trước về cuộc khổ nạn mà chúng ta vừa nghe trong đoạn Tin Mừng này là lần loan báo thứ 3 rồi đó. Dù vậy, các môn đệ vẫn không hiểu. Họ cũng đoán là Đức Giêsu sắp kết thúc hoạt động rao giảng, nhưng kết thúc một cách huy hoàng bằng cách chiếm lấy quyền bính và lên ngôi vua. Chính vì nghĩ như vậy nên họ bắt đầu tranh dành nhau xem trong cái chính phủ mà Đức Giêsu sắp lập ấy, ai trong nhóm họ sẽ được giữ địa vị nào.

Chính trong hoàn cảnh ấy, Đức Giêsu dạy cho các môn đệ mình một bài học, bài học thật bất ngờ : Chúa nói : "Ai muốn làm lớn thì phải làm người rốt hết và làm tôi tớ mọi người".

Bài học này rất bất ngờ. Bởi vì nó không giống quan niệm của người ta vẫn nghĩ từ xưa tới nay. Theo quan niệm cũ ấy thì ai là người lớn ? Thưa là người ở địa vị cao, người được những kẻ khác hầu hạ. Còn ai là người nhỏ ? Thưa là người ở địa vị thấp, người phải hầu hạ kẻ khác. Thí dụ như khi chúng ta thấy một chiếc xe du lịch, trong số có hai người ngồi : một người ăn mặc đàng hoàng sang trọng ngồi ở băng sau, và một người ăn mặc xuề xoà ngồi cầm lái phía trước. Tự nhiên ta biết trong hai người đó, ai lớn, ai nhỏ : người lớn chính là cái ông ăn mặc sang trọng đang ung dung ngồi phía sau, còn người nhỏ là kẻ ăn mặc xuề xoà phải lái xe cho ông kia. Hay khi chúng ta đang ngồi trong một phòng khách : có một người đang ngồi tiếp chuyện với ta, uống nước trà, ăn bánh, hút thuốc, và một người nữa lo bưng bánh, rót nước. Hỏi ai là người lớn ? Dĩ nhiên là người đang ngồi. Còn ai là đầy tớ ? Dĩ nhiên đó là người đang phục vụ.

Nhưng Đức Giêsu thì dạy ngược lại,. Nếu Đức Giêsu cũng chứng kiến những cảnh trên và ta hỏi Chúa : Thưa Chúa, trong chiếc xe du lịch ấy có hai người, ai lớn ai nhỏ ? Đức Giêsu sẽ trả lời ngay : cái ông ngồi phía sau là nhỏ, còn người tài xế là lớn. Nếu ta hỏi tiếp : còn trong phòng khách cũng có hai người, vậy thưa Chúa ai lớn ai nhỏ ? Đức Giêsu cũng trả lời không chần chừ : người đang ngồi là nhỏ, còn người đang phục vụ là lớn.

Tuy nhiên chúng ta đừng hiểu lầm, Đức Giêsu không chủ trương đảo lộn tất cả, biến kẻ ở địa vị cao thành người nhỏ và cho kẻ ở địa vị thấp thành người lớn đâu. Tiêu chuẩn Chúa đưa ra để đánh giá một người, ấy là sự phục vụ. Như thế ai biết phục vụ thì là người lớn. Còn kẻ không phục vụ thì là người nhỏ. Người ở địa vị cao mà biết phục vụ thì vẫn là người lớn, còn kẻ ở địa vị thấp mà không phục vụ thì cũng vẫn là người nhỏ.

Nghĩa là : giá trị của một con người không phải do địa vị của người đó, mà tuỳ vào khả năng phục vụ và mức độ hữu ích của người đó.

Để minh hoạ cho bài học này, sau đó Đức Giêsu đưa ra hình ảnh một em bé. Hình ảnh của một em bé đối với bất cứ người nào nhìn, cũng thấy là dễ thương. Cho nên khi thấy một em bé, ai cũng muốn bồng ẵm, muốn ôm hôn, muốn cho nó ăn bánh, ăn kẹo. Tại sao người ta thương em bé và muốn cho nó đủ thứ như vậy ? Có phải tại nó giỏi giang, tại nó giúp cho người ta được việc này việc nọ không ? Thưa hoàn toàn không, đứa bé còn quá nhỏ, chưa biết là gì, chưa giúp ích được gì. Nhưng người ta thương nói chỉ vì người ta thương nó, thế thôi. Một tình thương hoàn toàn vô vụ lợi. Người ta cho nó cái này cái nọ, cũng không phải để trả ơn nó hay để mong nó làm gì giúp mình. Cũng chỉ vì thương mà phục vụ thôi. Chúa dùng hình ảnh em bé để minh hoạ cho bài học phục vụ trên kia : chúng ta cũng phải cư xử với mọi người theo kiểu chúng ta cư xử với một em bé : hết lòng yêu thương phục vụ một cách hoàn toàn vô vụ lợi. Người nào biết phục vụ kẻ khác như thế thì là phục vụ Chúa, và mới xứng đáng làm môn đệ Chúa.

Chúng ta hãy nhớ bài học của Chúa : giá trị con người không tuỳ vào địa vị của người đó, mà tuỳ vào khả năng phục vụ và mức độ hữu ích của người đó.

- Trong một gia đình, ai là người lớn nhất ? Có phải là người cha, người chồng không ? Bề ngoài là như vậy. Nhưng đối với Chúa thì chưa chắc. Người cha ấy, người chồng ấy nếu chỉ biết có ra lệnh bảo người này người nọ làm mọi việc, nếu chỉ biết ngồi đó mà chê món ăn này dỡ, cái bàn này lau chưa sạch, nhà cửa này lộn xộn lung tung ; nếu chỉ biết ăn no rồi đi chơi, chỉ biết có nhậu nhẹt và để mặc vợ con làm tất cả, thì đó chính là kẻ nhỏ nhất trong nhà, nhỏ hơn cả vợ mình, nhỏ hơn cả con mình. Bởi vì người chồng người cha ấy là một người vô ích.

- Trong một khu xóm cũng vậy, trong một cơ quan cũng vậy, trong một họ đạo cũng vậy. Nếu xét theo tiêu chuẩn của Chúa, thì kẻ lớn nhất không hẳn là người có địa vị cao nhất, không hẳn đó là ông trưởng xóm, không hẳn đó là ông giám đốc, không hẳn đó là ông Chủ Tịch Hội Đồng Giáo Xứ. Mà rất có thể kẻ được Chúa xét là lớn lại chính là một người mà ít ai để ý tới, người đó không có chức có quyền nào, người đó âm thầm ít nói, nói ít mà làm nhiều ; luôn luôn chu toàn nhiệm vụ mình, luôn tìm cách giúp ích cho người khác.

- Thí dụ như Linh mục Jean Marie Vianney. Cha là một người vừa kém thông minh và vừa có tư cách cục mịch như một người nhà quê. Sau nhiều năm học ở Chủng viện, Vianney thi không đủ điểm nên đáng lẽ bị loại. Nhưng người ta chỉ thương tình mà cho đậu vớt và được phong chức Linh mục. Vì thấy Cha quá kém cỏi. Đức Giám Mục đưa Cha đi làm Cha sở một họ đạo nhỏ xíu ở miền quê mà giáo dân đã bỏ đạo gần hết, đó là họ Ars. Thế nhưng Cha Vianney đã tận dụng tất cả các khả năng và sức lực Chúa ban để hết lòng phục vụ họ đạo. Mỗi ngày Cha chỉ nghỉ ngơi 3,4 tiếng đồng hồ. Nhưng ngồi toà giải tội thì liên miên, có khi tới 16 tiếng đồng hồ mỗi ngày. Cha không có giờ nấu cơm, nên chỉ nấu một nồi khoai lớn để ăn dần cho suốt một tuần lễ. Dần dần cả họ Ars trở lại, thành một họ đạo sốt sống gương mẫu. Giáo dân từ các họ khác cũng đến đó để dự lễ, để nghe giảng, để xưng tội. Có cả các tu sĩ, các Linh mục, Giám mục từ khắp nơi đến để nhờ Cha giúp đỡ về mặt linh hồn. Sau này người viết tiểu sử của Cha đã nhận định : Nếu cả Giáo Hội Nước Pháp mà có được chỉ một vài Linh mục như Cha Vianney thôi thì cả nước Pháp đã nên Thánh,. Đó mới là người lớn thật mặc dù chỉ là một Linh mục học kém, một Cha sở nhà quê, bởi vì sức phục vụ của Cha thật là lớn.

Bài học của CG hôm nay thật là dễ hiểu, nhưng lại khó thực hành.

Ai muốn làm lớn thì phải hạ mình phục vụ mọi người như một kẻ đầy tớ.

Giá trị của một con người không phải do địa vị của người đó, mà là do khả năng phục vụ và mức độ hữu ích của người đó.

Xin Chúa ban thêm cho chúng ta sự khiêm nhường và sự siêng năng, để chúng ta có thể thực hành bài học phục vụ mà Chúa dạy chúng ta hôm nay.

5. Tính ganh ghét

Trong lúc Đức Giêsu gần tới giai đoạn quyết liệt nhất của cuộc đời là sắp bị bắt và chịu chết để chuộc tội loài người, thì các tông đồ lại còn ganh ghét nhau, tranh dành địa vị với nhau xem ai lớn ai nhỏ trong nước mà họ tưởng Chúa sẽ thành lập. Như thế đủ biết cái tính ganh ghét có thể xâm nhập vào bất cứ ai (kể cả các tông đồ), và bất cứ hoàn cảnh nào (kể cả lúc Đức Giêsu sắp chịu chết). Cho nên ganh ghét được coi là một trong 7 mối tội đầu, mối thứ 3.

Trong bài Thánh Thư hôm nay, Thánh Giacôbê cũng bàn về tính ganh ghét này. Ngài nói "Ở đâu có ganh ghét và cải vả thì ở đó có hỗn độn và đủ thứ tệ đoan". Thánh Giacôbê là một người thực tế, nhận xét này của Ngài cũng rất thực tế. Thật vậy chỗ nào có ganh ghét thì chỗ đó phát sinh đủ thứ tệ đoan :

a/ Gia đình chẳng hạn : lẽ ra đó phải là một tổ ấm hạnh phúc mà mọi người sống trong đó yêu thương, nâng đỡ, nhường nhịn, ủi an nhau. Nhưng nếu chẳng may trong gia đình có một người ganh ghét, thí dụ như một người chị ganh với một đứa em vì nó đẹp hơn, thông minh hơn, được mọi người thương mến hơn...thì trong nhà có những háy nguýt, phân bì, nói bóng nói gió, cải vả nhau, thậm chí xô xát nhau nữa... Gia đình hết là tổ ấm mà trở thành gần như hoả ngục.

b/ Ở sở làm cũng thế, nhất là những chỗ có nhiều đàn bà con gái. Nhiều chị em đã phải vất vả tốn công tốn của để tìm cho được một chỗ làm. Bắt đầu đi làm thì vui vẻ hăng hái lạc quan. Nhưng làm một thời gian rồi thì đụng phải sự ganh ghét của chị em đồng nghiệp, và khởi sự chán nản, buồn bả, bi quan, chỉ muốn thôi việc đi tìm chỗ khác.

c/ Ngay trong những nơi đạo đức như các dòng tu cũng thế. Lẽ ra chốn tu trì phải là nơi sốt sắng thánh thiện. Các Tu sĩ thương yêu nhau và giúp nhau nên thánh. Khi một người đi tu, họ tự nguyện từ bỏ mái ấm gia đình và chọn tu viện là gia đình mới, chọn các tu sĩ sống chung trong nhà là những người anh chị em mới. Lẽ ra họ sẽ được hưởng một thứ hạnh phúc siêu nhiên bù đắp cho thứ hạnh phúc tự nhiên mà họ đã tự nguyện từ bỏ. Nhưng nếu trong cộng đoàn có một vài người ganh ghét, thì chân tu viện trở thành ngột ngạt, đời sống cộng đoàn trở thành gánh nặng.

Quả thực thánh Giacôbê tông đồ đã nói rất đúng "Ở đâu có ganh ghét thì ở đó có đủ thứ tệ đoan". Ta hãy phân tích thêm câu nói này. Ganh ghét đưa đến những tai hại như thế nào ?

1/ Trước hết là hại cho chính bản thân người ganh ghét :

. Người ganh ghét tự nung nấu ruột gan mình bằng ngọn lửa khó chịu âm ỉ mãi. Thấy người ta dở, người ta xấu, người ta làm sai làm quấy thì mình khó chịu đã đành ; mà thấy người ta hay, người ta tốt, người ta thành công mình cũng khó chịu. Thành ra khi người ta vui thì mình buồn, người ta sung sướng thì mình đau khổ, người ta càng vui sướng chừng nào thì mình càng buồn khổ chừng nấy.

. Hại hơn nữa là người ganh ghét tự làm giảm giá trị và tư cách của mình nữa. Ganh ghét với ai là tự đặt mình vào thế tranh đua với người đó. Mà trong cuộc tranh đua này, nếu mình cảm thấy khó chịu, bực tức khổ sở trước thành công của người khác, thì đó là dấu mình đã thua kém. Thua kém mà còn khó chịu bực tức thì cho thấy tư cách của mình cũng thấp kém nữa.

2/ Tai hại thứ 2 của tính ganh ghét là gây cho nạn nhân bị mình ganh ghét. Vì ganh ghét mà mình làm cho người ta buồn người ta khổ một cách hết sức bất công. Chứ nếu công bình mà xét thì người ta đều có gì để đáng phải buồn khổ như vậy. Chỉ vì người ta hay, người ta tốt, người ta giỏi mà người ta phải khổ. Lẽ ra người ta phải được khen thưởng, phải được mừng vui thì vì ganh ghét mà mình làm cho người ta khổ sở. Người bị ganh ghét như thế lâm vào một hoàn cảnh thật khó xử : một đàng là công việc phải làm, đã làm thì phải làm cho tốt, cho hay - mà càng tốt càng hay thì càng bị mỉa mai dằn vật. Biết xử thế nào bây giờ ! Thật là khó. Thôi chỉ còn nước cứ tiếp tục làm và cắn răng, nuốt nước mắt mà chịu đựng những lời mỉa mai của kẻ ganh ghét.

3/ Sau cùng tính ganh ghét còn làm hại cho tập thể nữa. Người ganh ghét như một con sâu, một con vi trùng độc hại, âm thầm mà hiểm độc phá hoại tập thể, làm cho tập thể mất đoàn kết, mất bình an, mất hăng hái. Cho nên thật là tai hại cho tập thể nào có một vài người ganh ghét ; và cũng thật là xui xẻo cho ai lỡ thuộc về tập thể có vài kẻ ganh ghét như thế.

Những tai hại vừa kể dẫu không nói ra thì ai cũng có thể nhận thấy. Nhưng có một điều khó nhận thấy là ít ai nhận thấy mình mang tính ganh ghét. Ai cũng có thể bị tính ganh ghét xâm nhập, nhưng ít ai biết mình đang có tính xấu ấy. Chị em có thể ganh ghét nhau mà không hay ; bạn bè có thể ganh ghét nhau mà không biết ; những người đồng lý tưởng có thể ganh ghét nhau làm hại nhau mà không ngờ. Các con của ông Giacóp ganh ghét đến nỗi bán em là Giuse mà vẫn thản nhiên ; các tông đồ ganh ghét tranh dành địa vị với nhau đang lúc Đức Giêsu sắp bị bắt bị giết mà vẫn không thấy là kỳ. Chúng ta cũng có thể đang ganh ghét với người đồng nghiệp của mình, với người hàng xóm của mình, với chính anh chị em bạn bè của mình mà vẫn không hay. Vì thế chúng ta phải hết sức khiêm nhường mỗi khi xét mình, kiểm điểm dời sống. Dấu hiệu rõ ràng nhất cho biết mình đang có tính ganh ghét là khi mình thấy người khác thành công, mình chẳng những không vui mừng với người ta mà còn bực bội khó chịu với họ, hay thấy người ta thất bại thì mình lại vui sướng.

Xin Chúa giúp chúng ta biết khiêm nhường nhìn đúng khả năng và giới hạn của mình. Và xin Chúa giúp chúng ta biết cố gắng vui với thành công của người khác, buồn với thất bại của người khác, và đoàn kết với nhau, giúp nhau càng ngày càng hay hơn, tốt hơn.

6. Người lớn nhất

Một linh mục kể lại câu chuyện đầy kịch tính sau đây :

Tại một vùng hoang dã, những tay giang hồ tứ chiếng tập trung trong một khu trại. Một phụ nữ duy nhất sống giữa đám đàn ông sa đọa. Ban ngày cuốc xới bới tìm, đêm về là rượu chè bài bạc. Người phụ nữ đã gian díu với một tay quái nào đó và đang mang thai. Ngày sinh con, chị suy nhược không chịu nổi phút thử thách đã chết trên giường sinh.

Biến cố này bắt những tay giang hồ phải suy nghĩ một cái gì khác hơn là chuyện tranh chấp vàng bạc, rượu chè. Thơ nhi được đặt nằm trên tấm ván cạnh xác người mẹ. Bên dưới người ta đặt một cái nón ngửa để nhận quà tặng. Chiếc nón đầy đồng hồ, dây chuyền, nhẫn cưới, đồng vàng. Tất cả quà tặng dùng để chôn xác người mẹ xấu số và nuôi đứa bé thơ dại. Một ông già tình nguyện lo cho cháu nhỏ.

Người ta vô cùng bỡ ngỡ là ngày góp mặt đứa bé trong trại, cuộc sống đám quái đã đổi hẳn. Họ bỏ đánh bạc đêm để cho em bé ngủ yên, dừng lại những câu tục tĩu khi ở trước mặt bé, những nụ hôn thắm thiết như mưa trên nét mặt vô tội.

Một hôm vỡ đê, nước cuồn cuộn tràn lều. Nhảy khỏi giường, ai cũng đến tìm bé. Không ngờ bé và cụ già bố nuôi đã bị cuốn trôi lúc nửa đêm. Hai tay bé vẫn níu chặt cổ bố. Ngày đào hố chôn hai xác thiên thần cũng là ngày những người trong trại giang hồ chôn hết quá khứ. Họ vẫy tay, từ giã nhau mỗi người về một nẻo. Có phải chính nét thơ ngây thiên thần kia làm cho khách giang hồ trực cảm được một ý nghĩa cao đẹp trong cuộc đời trôi nổi phi lý đó ? Có phải chính ánh mắt, nụ cười, nét đẹp thiên thần đã khơi một hương sống mới lạc quan và tươi vui hơn.

*

"Ai đón nhận một trong những trẻ nhỏ như thế này vì danh Thầy là đón tiếp chính mình Thầy" (Mc.9,37).

"Trẻ nhỏ" ở đây được xem là những người không quan trọng, không đáng kể, không cần lưu ý ; những người nghèo hèn, tàn tật, bị bỏ rơi. Đức Giêsu muốn đồng hòa với những con người bất hạnh ấy, để khi đón tiếp họ, chúng ta hoàn toàn vô vị lợi, vì không mong chờ sự đáp trả của những kẻ khốn khổ ấy. Đó chính là sứ điệp mà Đức Giêsu muốn gởi tới chúng ta qua bài Tin mừng hôm nay.

Người còn khẳng định : "Ai muốn làm lớn nhất hãy tự làm người rốt hết và làm đầy tớ mọi người" (Mc.9,35). Với tinh thần phục vụ vô vị lợi, chúng ta thực sự lớn lên trước mặt Thiên Chúa và anh em. "Người lớn nhất" là người phục vụ nhiều nhất, hăng say nhất. "Người lớn nhất" là người làm trước nhất và nghỉ sau cùng.

Đó là một cuộc cách mạng về quan điểm "Người lớn nhất" nơi Đức Giêsu. "Người lớn nhất" theo kiểu của Đức Giêsu không dùng quyền để lãnh đạo, nhưng dùng đôi tay để phục vụ. "Người lớn nhất" không dùng sức mạnh để chỉ huy, nhưng dùng con tim để yêu thương. Thế giới ngày nay rất cần những người đứng đầu theo kiểu mẫu ấy : khiêm tốn, phục vụ, và yêu thương. Bourdaloue có nói : "Đặt mình trên kẻ khác chính là tự buộc mình làm việc và phục vụ họ". Nhà truyền giáo Albert Schweitzer nói : "Người hạnh phúc nhất trong anh em là người đã tìm thấy con đường hiến thân phục vụ".

*

Lạy Chúa, ai trong chúng con cũng là người đứng đầu trong một tập thể nhỏ bé nào đó, xin cho chúng con biết dùng quyền hạn của mình để phục vụ những người Chúa giao phó cho chúng con. Nhất là xin cho chúng con luôn thao thức, làm cho họ ngày càng được an vui và hạnh phúc hơn. Amen. (Thiên Phúc, "Như Thầy đã yêu")

7. Tiếp đón em nhỏ

"Ai tiếp đón một em nhỏ như em này vì danh Thầy là tiếp đón chính Thầy".

Tôi thán phục giáo huấn của Đức Giêsu về cách làm lớn, một giáo huấn rất ngược đời nên rất đặc biệt : "Ai muốn làm người đứng đầu thì phải làm người rốt hết và làm người phục vụ". Nghĩa là làm lớn không phải để sai khiến người ta phục vụ mình, trái lại phải phục vụ người ta.

Nhưng tôi càng thán phục hơn vì Đức Giêsu đã không nói phục vụ suông, Ngài còn chỉ rõ phải ưu tiên phục vụ những kẻ nhỏ nhất.

Gia đình bên cạnh nhà tôi có một người cha được con cái thương mến còn hơn thương mẹ chúng, bởi vì người cha này tự dành lấy trách nhiệm chăm sóc các con : chính tay ông tắm rửa cho các con ; chính ông dỗ ngủ các con ; ông bồng bế con nhiều hơn mẹ chúng. Ông là người lớn nhất trong nhà nên phục vụ nhiều nhất. Ông còn đặc biệt ở điểm này nữa là quan tâm chăm sóc đứa con nhỏ nhất hơn các đứa khác. Bởi vậy khi có thêm một đứa em chào đời, thì đứa anh hay chị gần nó nhất tự biết "thân phận" của mình, nhường cho em nhỏ được hưởng những chăm sóc ưu tiên của ba.

Tóm lại, bài học phục vụ đã hay, mà bài học ưu tiên phục vụ kẻ nhỏ nhất còn hay hơn.

V. LỜI NGUYỆN CHO MỌI NGƯỜI

Chủ tế : Anh chị em thân mến, Đức Giêsu đã dạy : "Ai muốn làm đầu thì phải làm người rốt hết, và làm tôi tớ mọi người", và chính Người đã thực hành điều Người dạy, là chịu tử hình thập giá để mọi người được cứu độ. Chúng ta hãy cảm tạ Chúa và dâng những lời nguyện sau đây :

1. Xin cho mọi giáo sĩ, tu sĩ và giáo dân trong Hội thánh / biết loại bỏ mọi hình thức thống trị và chuyên chế / để trở thành người phục vụ theo gương Chúa Kitô.

2. Xin cho những người đang làm lớn trong xã hội / đừng lợi dụng chức quyền để tìm hiểu giàu sang danh vọng / nhưng biết quan tâm trước hết đến việc phục vụ đồng bào mình.

3. Xin cho những người nghèo đói, thất nghiệp, tị nạn, không nhà không cửa, bị xã hội bỏ rơi / được gặp những người biết quan tâm an ủi và giúp đỡ thật tình.

4. Xin cho mọi người trong họ đạo chúng ta biết chú ý đến những người gặp khó khăn thử thách / người ở trong họ đạo cũng như mọi người mình có thể gặp / để cùng nhau tìm cách phục vụ họ.

Chủ tế : Lạy Đức Giêsu, Chúa đã làm gương và dạy chúng con phục vụ cho nhau, khi Chúa rửa chân cho các môn đệ, và nhất là khi Chúa hy sinh mạng sống chuộc tội chúng con ; xin giúp chúng con luôn sẵn sàng phục vụ mọi người như Chúa đã dạy. Chúa là Đấng hằng sống và hiển trị muôn đời.

VI. TRONG THÁNH LỄ

- Sau kinh Lạy Cha : "Lạy Chúa, xin cứu chúng con khỏi mọi sự dữ, xin giải thoát chúng con khỏi những tính xấu ganh ghét, đố kỵ, xin đoái thương cho những ngày chúng con đang sống được bình an…"

VII. GIẢI TÁN

Sống công chính theo gương Đức Giêsu thật là khó. Nhưng đó là sứ mạng của người môn đệ Chúa. Với sự trợ giúp tích cực của Chúa, chúng ta hãy cố gắng sống công chính, cho dù có thể gặp những khó khăn, thiệt thòi.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

GÓP NHẶT CÁT ĐÁ

TUẦN XXV

Bài đọc: kn 2 : 12, 17-20;Gc 3 : 16-4 : 3 ; Mc 9 : 30-37

Mục lục

THỊ KIẾN CỦA NGƯỜI TU SĨ 1 Mark Link S.J. 1

“AI MUỐN LÀM ĐẦU, HÃY LÀM ĐẦY TỚ MỌI NGƯỜI” 4 N. Quesson 4

ĐẦY TỚ CỦA MỌI NGƯỜI. 5 Gm. Arthur Tonne 5

AI TIẾP ÐÓN MỘT EM NHỎ... 7 Lm. Gérard Bessière và Hyacinthe Vulliez 7

TÍNH GANH GHÉT Lm Hồ Bặc Xái 8

THỊ KIẾN CỦA NGƯỜI TU SĨ

Mark Link S.J.

Chủ đề:

“Ai muốn nên nhất, hãy trở nên rốt hết và là tôi tớ phục vụ mọi người.”

Trong cuốn sách nhan đề Thuật suy niệm (How to Meditate) của mình. Lawrence Leshan có kể lại câu chuyện sau:

Một vị tu sĩ già đã cầu nguyện nhiều năm xin Chúa hiện ra để củng cố niềm tin của ông, nhưng điều đó chẳng bao giờ xảy ra; thế rồi khi ông hoàn toàn không còn hy vọng điều đó xảy ra nữa, thì một ngày nọ Chúa lại hiện ra với ông. Vị tu sĩ già quá đỗi vui mừng. Thế nhưng, ngay giữa lúc ông đang được diện kiến Chúa, thì hồi chuông tu viện vang lên báo hiệu giờ phát chẩn cho các kẻ nghèo khổ mỗi ngày tụ lại ở cổng tu viện để xin ăn. Hôm nay, lại đến phiên vị tu sĩ già ra phát chẩn cho họ, nếu ông chậm trễ không ra kịp thì đám dân bất hạnh kia sẽ lặng lẽ rời tu viện và nghĩ rằng ngày hôm đó tu viện chả có gì để cho họ.

Vị tu sĩ già bị xâu xé giữa nhiệm vụ trần thế và cuộc diện kiến với Chúa. Tuy nhiên, trước khi hồi chuông dứt, ông đã quyết định ngưng cuộc diện kiến, cho dù lòng ông trĩu nặng, để đi phát chẩn cho đám dân nghèo. Gần một tiếng sau, vị tu sĩ già trở lại phòng mình. Khi mở cửa, ông không thể nào tin vào mắt mình: Chúa đang chờ ông ở đó. Thế là vị tu sĩ già quì gối xuống dâng lời cảm tạ, Chúa liền nói với ông: “Hỡi con, giả như con đã không chịu đi ra phát chẩn cho đám dân nghèo, thì Ta đã không ở lại đây đâu!”.

***

Câu chuyện trên có ý nghĩa tương tự như bài Tin Mừng hôm nay. Cũng như các môn đệ, vị tu sĩ già đã từ bỏ mọi sự để làm theo ý Chúa Giêsu. Cũng như các môn đệ, vị tu sĩ ấy đã biết quay lưng lại với sự thịnh vượng tâm linh ở đời sau. Và cũng như các môn đệ sau khi đã làm tất cả những điều ấy, ông học được bài học tâm linh quan trọng nhất trong cuộc đời ông. Ông đã học được rằng phương cách tốt nhất để phụng sự Chúa không nhất thiết là phải từ bỏ mọi sự, không nhất thiết là phải quay lưng với thế gian và ẩn mình vào một tu viện nào đó, không nhất thiết là phải cầu nguyện lâu giờ hay thị kiến những cảnh tượng trên trời. Mà phương cách phụng sự Chúa tốt nhất là thực hành điều cơ bản hơn những việc đó rất nhiều, đó là phục vụ anh chị em chúng ta, đặc biệt những người ít may mắn nhất. Chúa Giêsu đã dạy các môn đệ Ngài bài học này qua câu nói: “Ai muốn là kẻ cao nhất, thì hãy làm người thấp nhất để phục vụ tất cả mọi người”.

Điều này gợi lên một vấn đề rất quan trọng. Làm sao áp dụng thiết thực lời dạy của Chúa Giêsu vào đời sống riêng của mỗi người chúng ta?

Chúng ta nhận thức được ngay rằng câu trả lời hoàn toàn tùy thuộc từng người, bỏi vì mỗi người trả lời một cách, không ai có thể trả lời thay cho ai nghĩa là mỗi người phải tự mình trả lời. Tuy nhiên câu trả lời của một thanh niên đầy can đảm và thiện chí sau đây sẽ giúp chúng ta rất nhiều:

Ted Kennedy Junior lần đầu tiên được cả nước biết đến khi cậu bị cưa đi một chân vì ung thư ở lứa tuổi 12. Sau đó thường xuyên báo chí đăng hình cậu trượt tuyết bằng một chân hoặc chơi đá banh với chiếc chân gỗ giả. Tuy nhiên giờ đây người ta còn thấy được một khả năng khác của cậu nữa. Cậu thường đi khắp nơi trong vùng để ngỏ lời với các kẻ tàn tật, nhất là những người còn trẻ. Trước mặt gia đình và bè bạn, cậu luôn tỏ ra lạc quan với sự tật nguyền của mình. Cậu nói: “Tôi không cảm thấy khác biệt với mọi người”. Và cậu thẳng thắn nhìn nhận cậu đã được các bác sĩ giỏi nhất điểu trị. Cậu thường thổ lộ: “Một trong những lý do khiến tôi cố gắng giúp đỡ những kẻ tật nguyền khác, chính là tôi muốn đền trả món nợ ấy, tôi chả mất công bao nhiêu để làm cho kẻ khác được tốt đẹp hơn, thế thì tại sao lại không cố gắng làm”.

Câu sau cùng này rất đáng được lập lại; “Tôi chả mất công bao nhiêu để làm cho kẻ khác được hạnh phúc hơn, thế thì tại sao tôi lại không cố gắng làm?”.

Trong chúng ta ít người được rảnh rỗi như chàng Ted Kennedy và cũng ít người có được thời giờ và đảm bảo tài chánh để làm công việc như cậu Ta. Tuy nhiên tôi vẫn thắc mắc tự hỏi giả như anh chị em và tôi có được sự rảnh rỗi và đảm bảo về tài chính như Ted Kennedy, thì được bao nhiêu người trong chúng ta sẽ sử dụng những đặc ân này một cách quảng đại như anh ta?

Từ đó chúng ta trở lại câu hỏi nguyên thủy chúng ta phải làm thế nào để tự mình đáp trả lời Chúa Giêsu nói trong bài Phúc Âm hôm nay: “Kẻ nào muốn nên cao nhất, thì hãy làm người thấp nhất và làm tôi tớ cho mọi người”. Như chúng ta đã biết, không ai có thể trả lời câu hỏi trên dùm cho chúng ta. Chúng ta phải tự trả lời lấy.

Và như thế bài Phúc Âm hôm nay vừa mời gọi vừa thách đố.

Trước hết nó mời gọi chúng ta xét lại cuộc sống và tự vấn chính mình: ngay lúc này đây, chúng ta đã làm việc với tinh thần phục vụ thế nào, cho dẫu chúng ta là một bà mẹ đang chăm sóc lo lắng cho con cái còn nhỏ dại, hay là một công nhân làm việc tại một công sở hay một xí nghiệp nào đó?

Thứ đến, bài Tin Mừng còn khuyên chúng ta trong lễ sắp tới, mỗi ngày nên dành ra ít phút để tự vấn mình xem chúng ta có cách nào để công việc chúng ta làm mang nhiều tinh thần phục vụ hơn hiện nay không?

Để kết thúc, chúng ta hãy lắng nghe trong tinh thần cầu nguyện những lời của Albert Schweitzer, một Kitô hữu vĩ đại thời nay, người đã từ giã những phòng hoà nhạc ở Âu châu để trở thành một bác sĩ thừa sai phục vụ cho người nghèo khổ ở Phi Châu.

“Tôi không biết số phận bạn sẽ ra sao, chỉ biết một điều duy nhất là: “Trong các bạn, chỉ những ai biết tìm và tìm thấy cách thức phục vụ tha nhân thì mới thực sự được hạnh phúc.”

Chúng ta hãy lập lại những lời này một lần nữa:

“Tôi không biết số phận bạn sẽ ra sao, chỉ biết một điều duy nhất là “Trong các bạn, chỉ những ai biết tìm và tìm thấy cách thức phục vụ tha nhân thì mới thực sự được hạnh phúc”.

“AI MUỐN LÀM ĐẦU, HÃY LÀM ĐẦY TỚ MỌI NGƯỜI”

N. Quesson

Cùng với ông bố và người em, bác sĩ Sa-ri May-ô (Charies mayo) đã xây bệnh viện May ô nổi tiếng ở Rochester, thuộc tiểu bang Minnesota, Hoa kỳ.

Lần kia, một phái đoàn y khoa tới thăm bệnh viện. Theo tục lệ ở đó, các người khách để giày mình trước cửa phòng và ban đêm sẽ có người đánh bóng các đôi giày đó. Tối hôm đó, bác sĩ May-ô làm việc muộn và về phòng sau cùng. Ông thấy các đôi giày của khách để ở cửa chưa được đánh bóng, các người giúp việc đều ngủ cả. Ông tự mình kiếm xi và bàn chải rồi ngồi đánh bóng hết các đôi giày của khách.

Câu chuyện nhỏ này đã thành huyền thoại. Bác sĩ May-ô được ca tụng vì tài năng, vì những công trình y khoa vĩ đại, mà cũng vì nếp sống khiêm nhu bình dị.

Theo Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu huấn luyện nhóm tông đồ Người đã chọn. Chúa Giêsu xuống thế, cốt để dạy nhân loại về một Thiên Chúa tình yêu. Thiên Chúa như một người Cha nhân từ, sẵn sàng hy sinh tất cả cho chúng ta, giúp đỡ chúng ta tận tình, tới mức hầu hạ chúng ta vì yêu thương. Những tư tưởng này còn lâu các tông đồ mới làm quen được, hoặc có thể nói được như Thánh Phaolô: “Hãy sống trong tình yêu như Đức Kitô đã yêu thương và cống hiến chính mình Người.”

Trong các đức tính cần có, thì đức khiêm tốn có lẽ là xa lạ, khó chấp nhận đối với tính tự nhiên con người. Các tông đồ không muốn nghe tới sự thua thiệt của Chúa Giêsu. Trong lúc Chúa nói về sự tự hạ, về tình yêu biểu lộ trong hy sinh đau khổ, về phục vụ, tự hiến cho anh em, cho những người cần tỏ tình yêu thương… thì các ông lại thảo luận với nhau về chức vụ, về địa vị mà các ông hy vọng chiếm được khi Chúa trở thành người quyền cao chức trọng.

Chúa Giêsu hiểu tâm trạng các tông đồ, và Chúa dùng kiểu nói cụ thể hơn để diễn tả tư tưởng Người. Dĩ nhiên một tổ chức ở trần gian thì phải có người trên kẻ dưới, phải có người lãnh đạo, chỉ huy. Nhưng trong tổ chức của Chúa, thì những người giữ địa vị cao phải ý thức mình là rốt hết, ở thứ hạng sau cùng. Người lãnh đạo phải nên tôi tớ cho mọi người”. Chúa nói thế và Người đã làm thế, làm thực sự chứ không chỉ nói bằng lý thuyết. “Ai muốn làm đầu thì hãy ở cuối hết và hầu hạ mọi người”. Chúa nói thế và đã làm thực sự, chứ không phải bằng lý thuyết. “Các con gọi Thầy là Thầy và là Chúa thì đúng lắm. Vậy mà Thầy đã rửa chân cho các con. Các con cũng hãy rửa chân cho nhau” (Ga. 13, 13)

Lạy Chúa, xin giúp chúng con hiểu lời Chúa dạy, cho chúng con thực thi điều Chúa muốn, là phục vụ mọi người trong tin yêu và khiêm tốn.

ĐẦY TỚ CỦA MỌI NGƯỜI.

Gm. Arthur Tonne

Bác sĩ charles Mayo cùng với cha và người em xây dựng bệnh viện Mayo nổi tiếng trên thế giới tại Rochester thuộc bang Minnesota. Một lần có phái đoàn chuyên viên y khoa từ Âu Châu được mời đến nhà bác sĩ Mayo. Theo tục lệ ở đó khách sẽ để giầy ở ngoài cửa phòng ngủ để ban đêm có người đánh bóng.

Bác sĩ Charles về sau cùng. Khi về phòng, ông thấy các đôi giầy để đó và đã quá khuya, ông không muốn đánh thức người giúp việc, ông thở dài, rồi đem các đôi giầy xuống bếp, tự tay ông, thức hết nửa đêm để đánh bóng các đôi giầy của khách.

Đây là một tấm gương Chúa Giêsu nói với bạn và tôi trong Tin Mừng hôm nay; “Nếu ai muốn làm lớn, phải nên kẻ hèn nhất và làm đầy tớ cho mọi người.” Cũng như các tông đồ chúng ta thường tranh luận ai trong chúng ta là người lớn nhất. Đức Kitô trả lời chúng ta: “Người lớn nhất phải làm đầy tớ cho mọi người”. Bác sĩ Mayo là một trong những bác sĩ nổi tiếng trên thế giới. Thế nhưng ông đã đánh giày cho khách của ông.

Xin nhắc lại Chúa Giêsu rửa chân cho các tông đồ trong đêm trước khi Ngài chịu chết vì chúng ta.

Bài đọc I hôm nay liên quan đến “người tôi tớ đau khổ”, một danh xưng và đặc tính Tiên Tri Isaia (40,55) đã tiên báo và được ứng nghiệm nơi Chúa Giêsu Đấng đã trở thành đầy tớ của mọi người bằng cái chết Tiếc niệu: “Đầy tớ” này được chỉ về Chúa Giêsu trong sứ vụ tông đồ. Theo những nghĩa thích hợp nhất: Chúa Giêsu là đầy tớ của mọi người.

Chúng ta làm thế nào để theo kịp Chúa Giêsu trong vấn đề phục vụ? chúng ta phục vụ anh em thế nào? Chúng ta đối xử thế nào với những người phục vụ chúng ta.?

Người đầy tớ là gì? Là một người được mướn để làm việc, đặc biệt là làm việc trong nhà. Với một ý nghĩa khác: Người đầy tớ được biểu lộ như một người hăng hái nhiệt tình với người khác, với một mục đích hay với một niềm tin phục vụ nghĩa là làm một việc để giúp đỡ, để có lợi hoặc tình nghĩa cho người khác.

Tất cả chúng ta được gọi để làm tôi tớ, ngây cả nhà giải phẩu tài giỏi nhất. Bác sĩ Mayo phục vụ nhân loại không chỉ bằng việc giải phẫu mà còn bằng việc đánh giày cho khách.

Người mẹ trong gia đình thật sự là đầy tớ cho cả gia đình . Mỗi một nghề đều có cơ may để phục vụ.

Chú ý đến việc của bạn để làm tốt cho người khác.Nếu không bạn không thể chu toàn tốt công việc của bạn và bạn sẽ mất mục đích của việc làm. Chân lý Chúa Giêsu công bố hôm nay là; “Bạn sẽ không quan trọng nếu bạn không cố gắng phục vụ mọi người”.

Đức Giáo Hoàng, đầu của Giáo hội Công giáo, một địa vị quan trọng nhất trong thế giới, nhận tước hiệu; “Tôi tớ các tôi tớ của Chúa”.

Điều này dẫn chúng ta chú ý đến hình thức cao nhất của việc phục vụ. Phục vụ Chúa qua phượng tự và làm việc thiện. Trong giờ này chúng ta phục vụ Chúa bằng cách cùng dâng Thánh lễ, hình thức cao nhất của việc phục vụ. Đồng thời chúng ta cũng phải đánh giá cao việc phục vụ chúng ta của người bán hàng xén, của người hốt rác, của người phát thơ, của người mẹ, của mọi người phục vụ chúng ta.

Mỗi người theo Chúa Kitô phải đặt câu hỏi; Trong địa vị của tôi, tôi có phải làm sao để thực sự phục vụ người khác.

Xin Chúa chúc lành bạn.

AI TIẾP ÐÓN MỘT EM NHỎ...

Lm. Gérard Bessière và Hyacinthe Vulliez

Ai sẽ là người lớn nhất?

Không! Không thể nào lại như thế được! Ðức Giêsu, Thầy chúng ta, Ðấng Thiên Sai, không lẽ nào lại có thể chết một cách nhục nhã như vậy! Bị khép vào án tử hình như một tên tội đồ, một tên làm loạn, một kẻ phá hoại mà người ta muốn trừ khử! Ðó là số phận của Ðấng Thiên Sai ư? Lẽ nào lại như thế được! Ðó có lẽ là đại ý những lời các môn đệ của Chúa băn khoăn tranh luận với nhau khi đi băng qua miền Galilê. Các ông sợ không dám hỏi Ngài. Vì sao sợ? Sợ bị nghe Chúa quở trách là chậm tin chăng? Cũng có thể! Nhưng cũng có thể là các ông sợ phải biết sự thật và phải có những lối sống phù hợp với sự thật ấy. Chẳng thà cứ ở trong tình trạng nửa tin nửa ngờ như vậy có lẽ khỏe hơn. Cho nên các ông đã chọn im lặng. Tệ hơn nữa các ông còn tranh luận với nhau về ngôi thứ chiếu trên chiếu dưới. Thật mỉa mai! Trong khi Thầy mình sắp phải chịu những búa rìu cuồng nộ của những kẻ cầm quyền về chính trị và tôn giáo thời đó, chỉ vì Ngài muốn liên đới bênh vực chở che những người bé mọn, những người nghèo khổ! Trong khi Ngài sắp sửa là nạn nhân của tham vọng và bạo lực của người đời, vì Ngài muốn khai sinh một kỷ nguyên mới của hòa bình an lạc, thì các môn đệ thân tín của Ngài lại đi giành nhau địa vị, quyền bính! "Về đến nhà"... Thánh sử Máccô xác định rõ như vậy. Về đến nhà, nghĩa là khi Thầy trò có thể ngồi đối diện với nhau, tâm sự với nhau trong thân mật, có thể thổ lộ hết sự thật với nhau. Sau một lúc im lặng, Ðức Giêsu hỏi các ông đã tranh luận về chuyện gì trong lúc đi đường. Thánh Máccô thuật lại: "Các ông làm thinh". Ðiều này thật trái ngược với thái độ sôi nổi của các ông lúc đi đường. Ðiều này chứng tỏ các ông đã hồi tâm nghĩ lại. Nhưng để hoàn toàn tâm đầu ý hợp với Thầy, con đường còn diệu vợi lắm. Phải đợi một cuộc cách mạng do trận bão Chúa Thánh Linh thổi tới trong ngày lễ Ngũ Tuần mười ngày sau khi Chúa sống lại. Thánh Máccô thuật lại cho chúng ta hồi ba của câu chuyện hôm nay. Thánh nhân bắt đầu kể: "Rồi Ðức Giêsu ngồi xuống, gọi mười hai môn đệ lại mà nói...". Cách kể vừa trang trọng vừa đơn giản. Và sau đó là những chi tiết hết sức kiệm lời. Lời của Chúa đã đưa ra một nguyên tắc ứng xử, nó làm nên ý nghĩa của cuộc đời và cái chết của Ngài: Ngài đến để phục vụ. Rồi một cử chỉ hết sức đời thường, nhưng nặng trĩu ý nghĩa trong hoàn cảnh đó: Ngài ôm một em bé (tượng trưng cho những người nghèo hèn, thấp cổ bé miệng) và Ngài giải thích: ai đón nhận một trẻ nhỏ, một người nghèo là đón nhận chính Ngài: "Ai tiếp đón một em nhỏ như em này, là tiếp đón Thầy". Không còn gì rõ ràng hơn.

TÍNH GANH GHÉT
Lm Hồ Bặc Xái

- Trong lúc CG gần tới giai đoạn quyết liệt nhất của cuộc đời là sắp bị bắt và chịu chết để chuộc tội loài người, thì các tông đồ lại còn ganh ghét nhau, tranh dành địa vị với nhau xem ai lớn ai nhỏ trong nước mà họ tưởng Chúa sẽ thành lập. Như thế đủ biết cái tính ganh ghét có thể xâm nhập vào bất cứ ai (kể cả các tông đồ), và bất cứ hoàn cảnh nào (kể cả lúc CG sắp chịu chết). Cho nên ganh ghét được coi là một trong 7 mối tội đầu, mối thứ 3.

- Trong bài Thánh Thư hôm nay, Thánh Giacôbê cũng bàn về tính ganh ghét này. Ngài nói “Ở đâu có ganh ghét và cải vả thì ở đó có hỗn độn và đủ thứ tệ đoan”. Thánh Giacôbê là một người thực tế, nhận xét này của Ngài cũng rất thực tế. Thật vậy chỗ nào có ganh ghét thì chỗ đó phát sinh đủ thứ tệ đoan :

a/ Gia đình chẳng hạn : lẽ ra đó phải là một tổ ấm hạnh phúc mà mọi người sống trong đó yêu thương, nâng đỡ, nhường nhịn, ủi an nhau. Nhưng nếu chẳng may trong gia đình có một người ganh ghét, thí dụ như một người chị ganh với một đứa em vì nó đẹp hơn, thông minh hơn, được mọi người thương mến hơn...thì trong nhà có những háy nguýt, phân bì, nói bóng nói gió, cải vả nhau, thậm chí xô xát nhau nữa... Gia đình hết là tổ ấm mà trở thành gần như hoả ngục.

b/ Ở sở làm cũng thế, nhất là những chỗ có nhiều đàn bà con gái. Nhiều chị em đã phải vất vả tốn công tốn của để tìm cho được một chỗ làm. Bắt đầu đi làm thì vui vẻ hăng hái lạc quan. Nhưng làm một thời gian rồi thì đụng phải sự ganh ghét của chị em đồng nghiệp, và khởi sự chán nản, buồn bả, bi quan, chỉ muốn thôi việc đi tìm chỗ khác.

c/ Ngay trong những nơi đạo đức như các dòng tu cũng thế. Lẽ ra chốn tu trì phải là nơi sốt sắng thánh thiện. Các Tu sĩ thương yêu nhau và giúp nhau nên thánh. Khi một người đi tu, họ tự nguyện từ bỏ mái ấm gia đình và chọn tu viện là gia đình mới, chọn các tu sĩ sống chung trong nhà là những người anh chị em mới. Lẽ ra họ sẽ được hưởng một thứ hạnh phúc siêu nhiên bù đắp cho thứ hạnh phúc tự nhiên mà họ đã tự nguyện từ bỏ. Nhưng nếu trong cộng đoàn có một vài người ganh ghét, thì bầu khi” tu viện trở thành ngột ngạt, đời sống cộng đoàn trở thành gánh nặng.

- Quả thực thánh Giacôbê tông đồ đã nói rất đúng “Ở đâu có ganh ghét thì ở đó có đủ thứ tệ đoan”. Ta hãy phân tích thêm câu nói này. Ganh ghét đưa đến những tai hại như thế nào ?

1/ Trước hết là hại cho chính bản thân người ganh ghét :

. Người ganh ghét tự nung nấu ruột gan mình bằng ngọn lửa khó chịu âm ỉ mãi. Thấy người ta dở, người ta xấu, người ta làm sai làm quấy thì mình khó chịu đã đành ; mà thấy người ta hay, người ta tốt, người ta thành công mình cũng khó chịu. Thành ra khi người ta vui thì mình buồn, người ta sung sướng thì mình đau khổ, người ta càng vui sướng chừng nào thì mình càng buồn khổ chừng nấy.

. Hại hơn nữa là người ganh ghét tự làm giảm giá trị và tư cách của mình nữa. Ganh ghét với ai là tự đặt mình vào thế tranh đua với người đó. Mà trong cuộc tranh đua này, nếu mình cảm thấy khó chịu, bực tức khổ sở trước thành công của người khác, thì đó là dấu mình đã thua kém. Thua kém mà còn khó chịu bực tức thì cho thấy tư cách của mình cũng thấp kém nữa.

2/ Tai hại thứ 2 : tính ganh ghét làm hại cho nạn nhân bị mình ganh ghét. Vì ganh ghét mà mình làm cho người ta buồn người ta khổ một cách hết sức bất công. Chứ nếu công bình mà xét thì người ta đều có gì để đáng phải buồn khổ như vậy. Chỉ vì người ta hay, người ta tốt, người ta giỏi mà người ta phải khổ. Lẽ ra người ta phải được khen thưởng, phải được mừng vui thì vì ganh ghét mà mình làm cho người ta khổ sở. Người bị ganh ghét như thế lâm vào một hoàn cảnh thật khó xử : một đàng là công việc phải làm, đã làm thì phải làm cho tốt, cho hay - mà càng tốt càng hay thì càng bị mỉa mai dằn vặt. Biết xử thế nào bây giờ ! Thật là khó. Thôi chỉ còn nước cứ tiếp tục làm và cắn răng, nuốt nước mắt mà chịu đựng những lời mỉa mai của kẻ ganh ghét.

3/ Sau cùng, tính ganh ghét còn làm hại cho tập thể nữa. Người ganh ghét như một con sâu, một con vi trùng độc hại, âm thầm mà hiểm độc phá hoại tập thể, làm cho tập thể mất đoàn kết, mất bình an, mất hăng hái. Cho nên thật là tai hại cho tập thể nào có một vài người ganh ghét ; và cũng thật là xui xẻo cho ai lỡ thuộc về tập thể có vài kẻ ganh ghét như thế.

- Thưa ÔBACE. Những tai hại vừa kể dẫu không nói ra thì ai cũng có thể nhận thấy. Nhưng có một điều khó nhận thấy là ít ai nhận thấy mình mang tính ganh ghét. Ai cũng có thể bị tính ganh ghét xâm nhập, nhưng ít ai biết mình đang có tính xấu ấy. Chị em có thể ganh ghét nhau mà không hay ; bạn bè có thể ganh ghét nhau mà không biết; những người đồng lý tưởng có thể ganh ghét nhau làm hại nhau mà không ngờ. Các con của ông Giacóp ganh ghét đến nỗi bán em là Giuse mà vẫn thản nhiên ; các tông đồ ganh ghét tranh dành địa vị với nhau đang lúc CG sắp bị bắt bị giết mà vẫn không thấy là kỳ. Chúng ta cũng có thể đang ganh ghét với người đồng nghiệp của mình, với người hàng xóm của mình, với chính anh chị em bạn bè của mình mà vẫn không hay. Vì thế chúng ta phải hết sức khiêm nhường mỗi khi xét mình, kiểm điểm dời sống. Dấu hiệu rõ ràng nhất cho biết mình đang có tính ganh ghét là khi mình thấy người khác thành công, mình chẳng những không vui mừng với người ta mà còn bực bội khó chịu với họ, hay thấy người ta thất bại thì mình lại vui sướng.

- Xin Chúa giúp chúng ta biết khiêm nhường nhìn đúng khả năng và giới hạn của mình. Và xin Chúa giúp chúng ta biết cố gắng vui với thành công của người khác, buồn với thất bại của người khác, và đoàn kết với nhau, giúp nhau càng ngày càng hay hơn, tốt hơn.

-------------------------------------------------------------------------------------

PHÙ SA LONG XUYÊN

NỘI DUNG

I.Tia sáng:

v KHÔNG LÀM BUỒN LÒNG CHÚA

v BUỒN SẦU LÀ BỨC TƯỜNG NGĂN CÁCH HAI THỬA VƯỜN

II.Thư giãn:

1. NHẠY CẢM

2. CHƯA ÐÁNH ÐÃ KHAI

3. THẦY BÓI

4. THẤT TÌNH

5. CHẤT VẤN

6. NGƯỜI ÐÀN ÔNG ƯU TÚ

7. BÂY GIỜ

III.Chuyện vui suy niệm của AVE JESU MARIA JOSEPH:

v ÔNG LÃO BI QUAN

IV.Chuyện ngụ ngôn:

v THỞ PHÌ PHÒ THAY !

V.Hẹn bạn trên đỉnh thành công:

v ROMEO TẠI GIA

VI.Tình yêu – Hôn nhân – Gia đình:

v AI LÀ NGƯỜI HẠNH PHÚC HƠN AI?

VII.Chuyện phiếm của Phạm Khải:

v SINH KẾ

------------------------------------------------------

I. TIA SÁNG :

* Bạn nói gì thì hãy nói với một giọng không gay gắt, lúc đó lý lẽ của bạn thêm nặng giá, và nhất là bạn không làm buồn lòng Chúa.

* BUỒN SẦU LÀ BỨC TƯỜNG NGĂN CÁCH HAI THỬA VƯỜN.

Khahil Gibran.

Hậu quả hiển nhiên nhất của buồn sầu là tách biệt khỏi những người khác. Ngay cả những người mới hôm qua đây, họ đã trấn an tôi, tựa như họ là một góc vườn tươi mát, họ cũng biến mất nốt. Lòng ưu ái của họ như cánh hoa, sự cộng tác của họ như mặt trăng, bỗng lụi tàn.

Sau bức tường là nỗi buồn của tôi. Ðàng khác, cái tường chắn lạ đời mà tôi đã dựng lên một cách bất đắc dĩ đó - bao giờ ? như thế nào ? - lại ngăn cấm những người khác lui tới bên trong khu vườn của tôi. Cái ước vọng ẩn khuất nhất trong tôi vẫn là: cái thú đón tiếp và thăm hỏi.

Lạy Chúa, xin giúp con phá đổ bức tường đi.

II. THƯ GIÃN:

1. NHẠY CẢM

Chàng và nàng đều là những nhà tâm lý học nổi tiếng, cả hai đều xuất sắc trong lĩnh vực chuyên môn và giác quan thứ sáu của cả hai đều hết sức nhạy bén. Lúc còn bé họ sống cách xa nhau hàng ngàn dặm. Ðến tuổi lớn khôn họ dần dần dọn đến gần nhau.

Một hôm, cuối cùng hai con người có duyên phận này đã gặp gỡ. Chàng nói với nàng: "Người anh yêu chính là mẫu người phụ nữ như em."

Cô gái: "Trước khi gặp anh, em đã biết anh là người lý tưởng của đời em." Thế là họ nhìn nhau đắm đuối, sau đó cả hai đều bắt đầu dự cảm những chuyện sẽ xảy ra.

Chàng :"Em đã mua quần áo cho trẻ con rồi ?"

Nàng đỏ ửng mặt: "Một đôi song sinh cơ đấy!"

2. CHƯA ÐÁNH ÐÃ KHAI

Một cặp vợ chồng đang ngồi trò chuyện trên sa-lông. Cô vợ nói :"Nếu em chết anh sẽ lấy vợ khác chứ? Anh cùng cô ấy cũng sẽ ngồi trên cái ghế này chứ?"

-"Anh nghĩ có thể là như vậy". Người chồng ậm ừ trả lời.

Vợ :"Vậy còn căn nhà của chúng ta? Anh có bán nó đi không?"

Chồng: "Anh nghĩ là không."

Vợ :"Thế còn cây gậy đánh gôn mà em đã dùng quen? Anh có cho cô ấy sử dụng không?"

Chồng: "Cô ấy thuận tay trái, Trời ạ!"

3. THẦY BÓI NHƯ THẦN

Cô gái trẻ ngồi trước mặt thầy bói đang băn khoăn về vận mệnh mình.

Thầy bói: "Trên đùi cô mọc ba nốt ruồi đen."

Cô gái: "Ðúng ạ!"

Thầy bói: "Ðấy là dấu hiệu cho biết cô sẽ có ba người tình. Ðùi phải cô còn xâm chữ K."

Cô gái: "Ơ, đó là kỷ niệm của anh bạn Klan đã đi nước ngoài."

Thầy bói: "Bụng cô còn có một vết sẹo."

Cô gái: "Vâng, đó là lần mổ ruột thừa cách đây hai năm. Thầy thánh thật! Sao thầy lại biết những việc ấy?"

Khi cô ra về, đệ tử của ông thắc mắc: “Tại sao thầy đoán giỏi như thần vậy ?”

Thầy bói điềm nhiên: "Vì cô ta mặc váy ngắn ...!"

4. THẤT TÌNH

Chàng trai ủ rũ vì mất người yêu cứ ngồi gục trên sa - lông. "Ðừng buồn nữa con ạ!" Ông bố an ủi: "Con còn trẻ lắm lại đẹp trai, không chừng mai đây sẽ gặp được cô gái khác còn dễ thương hơn."

Chàng trai: "Con biết chứ! Nhưng hôm nay thì sao?"

5. CHẤT VẤN

Một ông nọ trông thấy bạn mình từ trong nhà thuốc bước ra liền hỏi: " Này, ông bạn tội nghiệp ơi! Anh ốm à? "

A: "Không, tôi không ốm, tôi rất khỏe! "

B: "Thế sao anh phải vào nhà thuốc? "

A: "Chà, nếu như anh trông thấy tôi từ trại hòm đi ra thì anh cũng cho là tôi chết rồi sao?"

6. NGƯỜI ÐÀN ÔNG ƯU TÚ

Một tờ tạp chí Mỹ tổ chức cuộc thi bình chọn người đàn ông ưu tú nhất. Ít lâu sau, ban biên tập nhận được bức thư viết: Ðược biết quý tạp chí bình chọn người đàn ông ưu tú. Sau khi đã suy gẫm kỹ, tôi cho rằng có lẽ tôi là người lý tưởng nhất với những ưu điểm như sau: "Tôi không uống rượu, không hút thuốc, tuyệt đối trung thành với vợ, không hề nhìn ngắm người phụ nữ nào khác, không xem phim, cũng không xem kịch. Tối ngủ sớm, dậy cũng sớm. Mỗi ngày chủ nhật tôi đều muốn đến nhà thờ... “

Ban biên tập bình chọn anh là mẫu người đàn ông ưu tú và mời anh tới lãnh thửởng.

Anh liền phúc đáp: ”Tiện đây tôi cũng xin nói luôn, còn một năm nữa là tôi được mãn hạn tù. Lúc đó tôi sẽ tới lãnh."

7. BÂY GIỜ

Một phụ nữ kiểu cổ thốt lên: "Nhớ xưa kia các cô gái cứ nghe đến những điều nhảm nhí đã vội vã bịt tai lại bỏ chạy và mặt đỏ đến tận mang tai."

Cô gái môđen: "Con gái bây giờ khác lắm, cứ ai nói chuyện bậy, nhảm nhí thì cố nghe cho bằng hết và cố nhớ cho thuộc ..."

III. CHUYỆN VUI SUY NIỆM :

ÔNG LÃO BI QUAN

Người Ả Rập thường kể về một ông lão có tên là bi quan. Ông lãng trí và vô tình tới độ không còn nhớ đã có lần trải qua tuổi hoa niên. Cả cuộc đời dường như ông chưa bao giờ biết sống là gì, ông đã không học biết sống nên cũng không học chết cách nào cho hợp, cho xứng đáng với con người, ông không có hy vọng cũng chẳng có ưu tư. Không biết cười cũng không biết khóc. Không gì có thể kéo chú ý hay ngạc nhiên cho ông. Suốt ngày ông ngồi trước cửa lều nhìn trời mà không biết trời xanh hay đục. Vì nghĩ rằng với tuổi đời chồng chất hẳn ông phải là người khôn ngoan, nên thiên hạ đến hỏi ý kiến ông. Các thanh niên hỏi: - Làm thế nào có được niềm vui?

Ông trả lời: - Niềm vui là sự bày vẽ của những kẻ ngu dốt.

Các bậc phụ huynh đến hỏi: - Làm thế nào để hướng dẫn con cái trên đường ngay lẽ phải?

Ông đáp: - Con cái là loài rắn độc. chúng chỉ có thể phun ra nọc độc mà thôi.

Các nghệ sĩ cũng đến hỏi ông cách diễn tả những gì là cao quí nhất trong tâm hồn.

Ông bảo: - Tốt nhất là hãy thinh lặng.

Những lời dậy bảo con ngừơi chưa biết sống, chưa biết yêu, cũng chưa biết chết không mấy chốc được loan truyền khắp thế giới. Vì vậy mà tình yêu, lòng thiện hảo, nghệ thuật đã mau chóng biến khỏi mặt đất. Cuộc sống con người chìm trong ảm đạm u buồn. nhận thấy thảm trạng đó. Thượng Đế mới tìm cách chữa trị. Thì ra suốt cả đời ông lão kia chưa hề nhận được một cái hôn nào. Thế là Thượng Đế mới sai một em bé đến với ông lão bi quan, nó bá lấy cổ ông và đặt lên trên gò má sần sù của ông nụ hôn. Ông lão như sực tỉnh, lần đầu tiên trong đời ông biết ngạc nhiên và vui sống. Ông mở mắt ra nhìn em bé, nhìn vào cuộc đời rồi xuôi tay nhắm mắt với nụ cười nở trên môi.

Cô đơn là nguyên nhân làm cho con người bi quan. Người cô đơn chẳng những không cảm nhận được tình yêu mà cũng không biết yêu. Kitô hữu là người lạc quan, vì họ cảm nhận được tình yêu Chúa và được mời gọi loan báo cũng như san sẻ tình yêu ấy cho mọi người. Không những sống lạc quan, Kitô hữu còn có sứ mạng mang tinh thần lạc quan đến cho người khác. Biết bao người già nua héo hắt vì không đón nhận được tình yêu, không tìm thấy ý nghĩa cho cuộc đời, họ đang chờ đợi một cái mỉm cười, một lời chào hỏi, một thái độ thông cảm, một sự nâng đỡ. Bầu trời của cuộc sống sẽ tươi đẹp biết bao nếu mọi người ai cũng đối xử với nhau bằng tình thân ái, bằng nghĩa cử yêu thương.

IV. TRUYỆN NGỤ NGÔN:

THỞ PHÌ PHÒ THAY !

Lừa và ngựa đi chợ về. Phần lớn hàng hóa chủ đều chất lên lưng lừa, còn ngựa chỉ phải chất ít đồ nhẹ hều nên phởn phơ, vừa đi vừa nghịch ngợm.

Đường về thì xa, phải qua nhiều dốc và suối rất khó khăn. Được nửa đường, lừa mệt quá nói với ngựa :

- Chàng trai trẻ ! Mang đỡ cho mình một tý ! Ngựa tảng lờ như không nghe thấy. Lừa lại nhắc lại lời đề nghị lần nữa, nhưng ngựa chỉ phe phẩy tai, không đáp lại. Tới lúc quá mệt, lừa thở phì phò và kêu lên :

- Chú ngựa ! Hãy giúp ta với ! Ta mệt không chịu nổi nữa rồi.

Ngựa nghe thấy tiếng lừa cầu khẩn rất rõ, nhưng nó vẫn giả vờ không nghe thấy, hai tai càng phe phẩy dữ tợn. Đến một đoạn đường dốc ngược, hai chân trước của lừa không nhấc được lên cao, hai chân sau chịu toàn sức nặng của hàng hóa nên run bần bật, lừa hổn hển nói :

- Hãy giúp tôi, anh ngựa !

Đến lúc này ngựa mới trả lời :

- Thôi được, tôi sẽ giúp anh. Thế này nhé ! Tất cả hàng hóa anh vẫn cứ chở, còn cái thở phì phò thì tôi sẽ giúp đỡ thở thay cho cậu nhé !

Lừa giận ngựa nhưng không nói gì và đi được mấy bước nữa thì gục ngã.

Người chủ tiến đến ve vuốt lừa và dỗ dành :

- Lừa yêu quý của ta ! Hãy gượng dậy nào ! Cố dậy nào !

Nhưng cho dù có dỗ dành mấy, lừa cũng không đủ sức dậy nổi. Người chủ đành dỡ hết đồ và hàng hóa trên lưng lừa, chất tất cả lên lưng ngựa và quất vào mông ngựa, bắt lên đường.

Bấy giờ thì lừa đi không thong thả bên ngựa, còn ngựa lặc lè toàn bộ số hàng hóa của cả hai con vật. Ngựa ngật ngưỡng đi.

Bây giờ thì nó được thở cả bằng tai lẫn bằng mũi !!!

V. HẸN BẠN TRÊN ĐỈNH THÀNH CÔNG:

Theo bản tiếng Anh: See you at the top của Zig Ziglar

Biên soạn: ÐC.NGÔ QUANG KIỆT - Quí cha: VŨ SỬU - DƯƠNG ÐÌNH TẢO -
LÊ XUÂN TÂN – NGUYỄN VĂN DIỄM

ROMEO TẠI GIA

Trước đây tôi có một anh bạn lúc nào cũng tất bật làm ăn. Xem ra anh là một người đàn ông hạnh phúc trong thị trấn, nhưng sự thật không phải như vậy. Rồi chúng tôi xa nhau khá lâu. Khi gặp lại, tôi thấy anh khác hẳn. Anh hạnh phúc và thoải mái hơn và nhất là thành công hơn trước nhiều. Tôi mới hỏi lý do thì anh hớn hở kể cho tôi nghe về việc tìm ra một cô gái bé bỏng xinh đẹp nhưng cô đơn và bị hiểu lầm vì đã lấy phải một người chồng tàn tệ, rồi giải thích thêm là mình đã "xâm mình", đã sôi nổi tỏ tình và đã thành công rực rỡ. Thấy tôi sững sờ, anh khoái chí "bật mí" rằng cô gái ấy chính là người vợ mà anh đã cưới từ 15 năm nay. Thế là tôi mới vỡ lẽ ra, nhưng vẫn chưa hết thắc mắc nên bèn yêu cầu anh giải thích thêm. Lời giải thích của anh thật giản dị nhưng chính là lối thoát cho hầu hết các vấn đề hôn nhân hiện tại. Anh bảo: "Zig này, anh biết không, tôi mới khám phá ra là khi mình quan tâm và quảng đại với vợ, khi mình ân cần tỏ tình, nói và làm những điều tốt đẹp cho vợ như đối với các cô gái "khác" thì mình sẽ được vui khoái lẫn hạnh phúc tại nhà mình”. Anh nói tiếp: “Ðiều quí nhất trên đời là có một người dành riêng cho mình để yêu thương, tin tưởng và kính trọng". Và tôi vội đáp, đúng như vậy. Tình yêu đó được biểu lộ bằng sự trung tín hoàn toàn và "mù quáng" đối với người bạn đời. Tôi thầm tín rằng hạnh phúc, yên ổn, bình an... đều nhờ trung tín mà ra. Vợ tôi và tôi đều cảm thấy hết sức đau khổ nếu phải nghi ngờ về sự trung tín của nhau. Tiếc thay nhiều ông chồng hoặc bà vợ hết sức vui vẻ và quảng đại đối với người cộng sự, mậu dịch viên, thư ký, bưu tá và cả với người lạ nữa, trong khi lại đối xử cộc cằn với nhau và còn cho đó là điều tự nhiên nữa chứ! Tại sao vậy? Tôi xin cố gắng giải đáp và đóng góp vài đề nghị dựa trên 31 năm chung sống tuyệt vời với người đàn bà xinh đẹp mà Thượng Ðế đã ban cho tôi để yêu thương và kính trọng. Nàng là người quan trọng nhất đời tôi và càng ngày chúng tôi càng thân thiết nhau hơn. Sở dĩ tôi nói thế vì hy vọng những ý nghĩ của mình sẽ có ý nghĩa với bạn và người bạn đời của bạn. Khó mà tin nổi là những người đã lập gia đình một cách trưởng thành, đạt hạnh phúc mà không cần nhờ đến mối quan hệ hài hòa với người bạn đời của mình được. Vì hôn nhân là gia đình mà gia đình là nền tảng của đất nước nên có lẽ đây là chương quan trọng nhất của cuốn sách. Trên tạp chí Time, số ra ngày 29 tháng 12 năm 1970, tiến sĩ Paul Papense có viết: "Qua lịch sử chứng minh được rằng không xã hội nào mà trong đó gia đình bị băng hoại lại có thể tồn tại được". Cách bạn nhìn, cư xử và sống với người bạn đời là điều tối quan trọng. Thật vậy, nó quan trọng đối với thành công và hạnh phúc của bạn hơn bất cứ mối tương quan nào khác. Bạn nhìn chồng hoặc vợ mình ra sao? Bạn coi nhau như một cặp vợ chồng hay như một gia đình? Tôi không dám tự phong là chuyên gia, nhưng qua kinh nghiệm và quan sát, tôi thấy có 3 lý do có thể tạo nên phần lớn những khó khăn trong đời sống vợ chồng.

Lý do thứ nhất là, qua một thời gian chung sống, hầu hết những người chồng hoặc vợ, vì quá quen với việc có người bạn đời bên cạnh nên cho rằng mọi việc đều tốt đẹp và nghĩ rằng người bạn đời rồi sẽ sống mãi với mình thôi. Nghĩ như vậy hơi ảo tưởng, vì cứ 10 cuộc hôn nhân đã có tới 4 cuộc ly dị và một số khác chỉ tồn tại trên danh nghĩa.

Lý do thứ hai là môi trường chúng ta đang sống (cổ vũ cho vấn đề ly dị) khiến vợ chồng ngày càng gặp nhiều khó khăn hơn. Nhiều người nghĩ rằng tỏ ra yêu thương và âu yếm người bạn đời là ủy mị và yếu đuối. Những nhà soạn hài kịch hay đại loại như vậy, thường lấy cơ chế hôn nhân làm mục đích tấn công, đặc biệt là những châm biếm nhằm vào mẹ chồng, nàng dâu.

Lý do thứ ba là nền luân lý đổi thay, chấp nhận tự do luyến ái, hôn nhân thử, ngoại hôn, trao đổi vợ và ly dị chỉ vì không thích nữa, đã tạo nên sự bất an và thất thường. Thậm chí, hiện còn có cả một phong trào đòi phụ nữ được quyền giữ lại tên thời con gái sau khi kết hôn để sau đó có ly dị thì người vợ sẽ không gặp rắc rối gì mấy về trương mục ở nhà băng, thẻ tín dụng... thế thì có khác gì đặt kế hoạch trước cho sự đổ vỡ đâu.

VI.TÌNH YÊU – HÔN NHÂN – GIA ĐÌNH:

(Trích trong báo PN số 29 ra ngày 19-3-2002 )

AI LÀ NGƯỜI HẠNH PHÚC HƠN AI?

ĐÃ CÓ LÚC HUY VÀ NGỌC PHÂN VÂN TỰ HỎI LÒNG: TRONG NHỮNG CUỘC HẸN HÒ TAY BA NÀY, LIỆU AI LÀ NGƯỜI HẠNH PHÚC HƠN AI?

Tuyền lễ mễ tay xách nách mang túi lớn túi nhỏ từ chợ trở về. Mồ hôi rịn từng hạt trên trán, nó đẩy cửa bước vào nhà. cảnh tượng đập vào mắt nó thật không thể nào tin nổi: Huy và Ngọc đang đắm đuối bên nhau. Hai người giật mình buông vội nhau ra, nhưng hình ảnh ấy đã in vào mắt Tuyền mất rồi. Nó buông rơi những túi đồ ăn lăn lóc trên sàn nhà và bỏ chạy.

LỜI GIẢI THÍCH HAY NGUYÊN CỚ CỦA SỰ PHẢN BỘI

Huy ngồi phịch xuống giường, hai tay ôm lấy đầu vẻ đau khổ. Ngọc chạy vội đuổi theo Tuyền:

- Tuyền ơi, dừng lại, dừng lại đã.

Ngọc túm lấy vai Tuyền, ôm cô bạn gái thân thiết vào lòng. Tuyền hất tay Ngọc ra, giọng đầy uất hận:

- Buông tôi ra, đồ giả dối, tôi ghê tởm các người.

Ngọc cố trấn tĩnh:

- Tuyền ơi, cậu chửi mắng mình bao nhiêu cũng được, nhưng xin cậu nghe mình một lần thôi. Anh Huy yêu cậu nhưng cậu cứ lẩn tránh anh ấy, mình lại chăm sóc anh ấy một cách tự nhiên, vô tư. Tình yêu đến hoàn toàn ngoài dự định của bọn mình…

Tuyền hét lên:

- Thôi, thôi đủ rồi, tôi mất người yêu và một người bạn gái thân nhất, thế là quá đủ rồi. Cút đi!

Ngọc lủi thủi quay lại, vai nó rung lên từng hồi. Bước vào phòng, nó tránh ánh mắt của Huy. Trước đây, hai người vẫn thảng thốt mỗi khi hạnh phúc bên nhau bởi còn có Tuyền. Nhưng chưa bao giờ họ hình dung ra cảnh bẽ bàng như thế này.

EM YÊU ANH, NHƯNG….

Tuyền là cô gái hiền lành, nhút nhát, ít nói. Không chỉ ở lớp nó mới vậy mà ngay cả ở nhà cô cũng thế. Nhiều khi, mẹ cứ gắt:

- Mày nói to lên xem nào, làm sao mà cứ lí nhí trong miệng như thế hả?

Thế là Tuyền lại co rúm người lại. Ngọc thì khác, trái ngược hoàn toàn với Tuyền. Nó xông xáo đến khắp mọi nơi, băng băng làm những việc mình thích, gặp gỡ bất cứ ai nếu cần và ăn nói thì hoạt bát, hóm hỉnh khiến cho ai cũng quý mến khi tiếp xúc với nó. Hai cô bạn gái khác nhau như nước với lửa, như ngày với đêm, như âm với dương, thế mà lại rất thân nhau. Tuyền luôn tìm thấy sự che chở, nơi nương tựa của mình ở nơi Ngọc, còn Ngọc lại vui vẻ, cảm giác như sự mạnh mẽ trong tính cách của mình có ích với cô bạn gái mỏng manh, yếu đuối…

Khi Huy đến là anh đã làm quen Tuyền, đã nhắm vào cô gái bé nhỏ, dễ thương ấy rồi. Cũng như những con người mạnh mẽ khác, khi gặp Tuyền là nảy sinh ý nghĩ được che chở, bao bọc, cưu mang. Huy cùng lúc xuất hiện tình cảm yêu đương và có gì đó như bổn phận, trách nhiệm với Tuyền. Tất nhiên, Tuyền cũng rất cảm mến Huy, nhưng nó luôn thu mình trong vỏ ốc, rụt rè đến mức e ngại mỗi khi tiếp xúc với Huy. Nó rất sợ phải ngồi một mình với anh nên hay chèo kéo Ngọc ở lại cùng. Nó đỏ bừng mặt lên, lúng túng mỗi khi nghe bạn trêu chọc, nó sợ hãi nếu ai đó nhìn thấy hai người đi với nhau. Vì thế, nó bắt Ngọc phải đi cùng, không những thế, nó còn tránh ngồi sau xe Huy mà đưa cho Ngọc để anh chở, mình lóc cóc đi bên cạnh. Mới đầu Huy bừng bực vì sự giữ ý thái quá của Tuyền, nhưng rồi anh cũng quen…

AI CÓ LỖI TRONG CHUYỆN NÀY ?

Điều nguy hiểm nhất là thói quen này dần dần trở thành nhu cầu ở cả Huy và Ngọc. Hình ảnh, con người Ngọc trái ngược hẳn với Tuyền đã thổi vào Huy một luồng gió mới mát lành. Nếu như Tuyền luôn là một bến bờ bình an, giản dị, thì Ngọc giống như một cơn giông bất chợt ập đến, có khi nó mang lại những ngọn gió mát lành nhưng cũng có lúc nó gây sốc, cảm giác sợ hãi, ngộp thở cho người đối diện. Những cảm giác đó không bao giờ Huy tìm thấy ở Tuyền. Và anh vừa sợ sợ, vừa thích thú trước những cơn giông của Ngọc.

Cuộc sống sẽ sinh động hơn, hấp dẫn hơn, phong phú hơn khi có những con người với những cá tính khác nhau. Nhưng chết nỗi trong tình yêu, Huy không thể nào vừa có được sự bình yên của Tuyền lại vừa có sức hấp dẫn mạnh mẽ của Ngọc. Mặc dù anh đã lựa chọn, nhưng sự gần gũi nhau quá nhiều do Tuyền vô ý tạo điều kiện cho họ đã làm trái tim Huy chao đảo.

Đã có lúc Tuyền chột dạ, cảm thấy sự thân mật giữa Huy và Ngọc tự nhiên quá, có vẻ như trước đây họ có chút gì ngại ngần khi phải làm bình phong cho Tuyền thì nay họ làm việc đó một cách hào hứng, vui vẻ, thậm chí háo hức nữa. Nhưng Tuyền lại tự nhủ: người bạn thân nhất của mình quý mến người yêu mình như thế là tốt chứ sao?

Đã có lúc Huy và Ngọc phân vân tự hỏi lòng: trong những cuộc hẹn hò tay ba này, liệu ai là người hạnh phúc hơn ai?

Nhưng tất cả đã để cho mình trôi đi theo thời gian và điều gì xảy ra thì đã xảy ra.

NHẬT HÀ

VII. CHUYỆN PHIẾM :

Trích trong tập truyện hài hước trẻ “Bồ” non

Biên soạn : PHẠM KHẢI

SINH KẾ

Bạn đã đi làm ở đâu chưa?

-…

- Chưa à? Sao thế?

-…

-Ừ. Thế ngoài hai tấm bằng đại học ra bạn có nghề phụ nào nữa không?

-…

-Không à? Thế thì không ổn rồi ! Hãy chịu khó lắng nghe câu chuyện mà tôi sắp kể ra đây rồi bạn sẽ hiểu làm thế nào để có thể tự kiếm sống.

Một buổi sáng đẹp trời nọ, sau khi sửa lại hàng móng chân cho thật chu đáo, thay đôi tất thủng lỗ chỗ bằng một đôi tất lành lặn hơn, tôi lại chuẩn bị đi xin việc. Ở trên đời ai cũng cần có việc làm để… làm việc, chí ít là nhằm có cơm ăn. Còn để làm gì hơn thế thì tôi tạm thời chưa nghĩ đến. Nếu muốn biết cả điều đó nữa thì bạn hãy tìm gặp các nhà tỷ phú trong và ngoài nước để hỏi tại sao họ cứ làm việc như trâu như ngựa vậy! Hôm ấy tôi đến gặp cụ Tôn Thất Nghiệp- cán bộ tổ chức của nhà hát quận. Nhà hát này vốn có tên là nhà hát lao động (các nhà hát thành phố và Trung ương tôi đã thử hết lượt rồi). Cụ ”tổ chức” này là một cụ già cẩn thận và…tốt - tôi tự trấn an bản thân khi nhìn cái cách cụ soi từ nét chữ trong tập hồ sơ của mình. Ở những nơi khác, có bao giờ người ta xem xét tỉ mỉ đến như vậy ! Thường là :

-Anh học ở đâu ra?

-Dạ, Trường đại học sân khấu ở Zét ạ.

-À, học ở tây về. Môn gì ?

-Dạ thưa: Bị kịch ạ.

-Bên ấy lại có cả “ bi kịch” kia đấy!

-Dạ chuyên ngành này rất phát triển ạ.

-Quý hóa thật, nhưng chúng tôi thừa biên chế “bi kịch” từ lâu rồi.

Chẳng ai ngó ngàng gì tới bộ hồ sơ của tôi cả, lần này mới có người xem đến nó. Mà xem xét mới kỹ làm sao ! Ông cụ cứ lật qua lật lại tấm bằng bọc da đỏ chót, rồi lại xoay ngang dọc tấm huy chương ”những giọt nước mắt vàng”- phần thưởng cao nhất của Cuộc thi Bi kịch 5 châu lần thứ XI của tôi. Còn tôi, tôi ngắm cụ: chắc cũng chưa đến sáu mươi (pháp lệnh công chức quy định rồi), nhưng mà trông hom hem quá! Tôi cứ giật mình thon thót mỗi khi “cụ tổ chức” lúc lắc mái đầu lưa thưa tóc. Ai đã từng trải qua hoàn cảnh của tôi chắc sẽ hiểu. Cầu cho mọi chuyện chót lọt!

Tôi nhớ lại buổi gặp gỡ lần trước, ở một nhà hát nọ, quý bà tiếp tôi cũng cứ gật gật liên tục làm tôi mừng hú vía, tưởng sắp thành công tới nơi. Hóa ra bà này bị tật, gật gù một lúc, bà ấy bảo:

- Giá Hài kịch thì… đằng này …

- Tổi kể đến đoạn nào rồi nhỉ ? À cuối cùng ông cụ cũng xem xong hồ sơ của tôi. Cụ nói:

- Cậu cứ để đây, chúng tôi sẽ xem xét.

- Thưa cụ, cháu tốt nghiệp đã hai năm nay…

- Sang năm hoặc sang năm nữa… rất có thể…

Cám ơn cụ già tốt bụng, tôi ra về, lòng tự nhủ: ”Thế là hết lượt”. Thời buổi này thì chẳng ở đâu cần cái anh chỉ biết mỗi một nghề khóc như tôi. Cuộc sống từ ngàn đời nay vốn chỉ cần bổ sung những nụ cười, càng nhiều càng tốt. Còn khóc thì… thiếu gì người làm được việc ấy. Ngay như ông cụ vừa rồi mặt lúc nào nom cũng rầu rầu, đôi mắt hum húp luôn rơm rớm nước mắt. Cụ mà nhận vai “Viên công chức già” trong vở ”Mầm xuân” của Italia thì khỏi phải hóa trang và tập tành làm gì cho thêm mệt!

Đang đi, tôi bỗng nhớ ra đã bốn tiếng đồng hồ liền chưa khóc lần nào. Cái nghề của tôi nó rắc rối thế đấy, nghỉ lễ cũng như chủ nhật, ngày nào cũng phải tập vài bận thì mới mong khóc được đều, khóc đủ, khóc đúng lúc. Lập tức ngồi xuống bên lề cỏ vườn hoa ”Cá sấu”, nhấc chiếc mũ tàng tã đặt xuống bên cạnh, tôi khoanh chân gọi những giọt nước mắt mau đến. Tập trung tư tưởng cao độ, mặt tôi dần đỏ lên. Màu đỏ lấn át hết sắc xanh ốm đói, lan sang hai tai và cuối cùng thu gọn lại trên chóp mũi. Chính lúc ấy hai giọt nước khởi đầu rời khoé mắt…

Tôi quên chưa nói cho các bạn biết cha tôi là nghệ sĩ Tuồng, còn mẹ tôi là diễn viên Chèo. Năm tôi lên bốn tuổi, cha tôi đã tập cho tôi ba mươi sáu điệu cười “gia truyền” để làm vốn sau này. Tôi ”khôn” nhưng cũng sớm mải chơi lắm. Miệng hát ”hi hi ha… như ta đây…” nhưng mắt cứ nhớn nhác nhìn ra cái xe của thằng cu hàng xóm. Cha tôi giận lắm:

-Không gắng lên thì sau này chỉ có đi hoạn lợn!

-Thế hoạn lợn có hoạn được voi không bố ?

-Được, hoạn cả thuồng luồng !…

Nhiều năm sau tôi vẫn không thể nào gột được khỏi đầu cái ý nghĩ thô thiển : ”Sân khấu là loại hình nghệ thuật dành cho thời thượng cổ, khi người ta cứ phải gào toáng lên mọi suy nghĩ thầm kín này nọ vào những lỗ tai nghễnh ngãng! “Nhằm hướng nghiệp cho con, cha tôi không biết mấy mươi lần bất đắc dĩ phải dựng vở ”Cai Tranh đốt quán” ngay tại nhà riêng. Và mẹ tôi thường xuyên dùng đến lời lẽ cùng điệu bộ nhân vật ”Sùng bà” mà vận động tôi. Để vừa lòng cha mẹ, tôi thi vào trường sân khấu. Trong môn thi năng khiếu, tôi đã gây bất ngờ cho toàn Ban giám khảo bằng 36 điệu cười tuồng cổ và khiến cha tôi sửng sốt vì điệu cười thứ ba bẩy ”của tôi”: cười ra nước mắt ! Tôi đỗ cao và được cử đi học nước ngoài. Người ta xếp tôi vào khoa Diễn viên kịch nói, Bộ môn Bi kịch. Tôi nói rằng mình chỉ quen cười, không quen khóc. Các ông thầy bảo: ”Không sao. Rồi sẽ khóc được thôi. ”Hai bên” đã có kế hoạch hợp tác đào tạo rồi. Chúng tôi có nhiệm vụ biến anh thành người biết khóc chuyên nghiệp!”… Thế đấy bạn ạ!

Khi bên mắt phải đã xong giọt cuối cùng- thứ một trăm linh tám- và bên mắt trái mới được một trăm linh ba giọt cộng một phần hai, tôi mới ngẩng đầu lên: Xung quanh tôi, cả vườn hoa ”Cá sấu” chen chúc toàn người là người ! Thì ra bà con dừng lại xem tôi khóc ! Bấy lâu nay tôi chỉ khóc âm thầm, giấu diếm; hôm nay ngẫu nhiên lại được khóc giữa đám đông. Chắc các bạn cũng biết diễn viên chúng tôi cần khán gỉa như thế nào rồi ! Tôi sung sướng như thể được nhận vào đoàn kịch. Ôi ! Đã lâu lắm rồi tôi không được sống trong không khí của buổi biểu diễn như hôm nay…Hơ hơ hơ ! Tôi bưng mặt khóc rống lên. Một trăm linh chín, một trăm mười… một trăm ba mươi bảy. Hư hư hư… Những giọt nước mắt ngoài giáo trình cứ tuôn ra như suối. Một bà cụ phúc hậu bước lại bên tôi:

-Thôi đừng khóc nữa cháu. Lạy trời lạy phật phù hộ !.

Cụ an ủi và bỏ một tờ bạc hai ngàn vào lòng chiếc mũ của tôi. Bà cụ đã nhầm tôi với người khất thực ! Tôi suýt bậc cười ha hả, nhưng không nỡ cười và cũng không cười được khi đang khóc dở. Hi…hi…hi. Bốn năm người vội xúm lại dỗ dành tôi, ai cũng rưng rưng thương cảm. Những tờ hai trăm, một ngàn rồi năm ngàn tới tấp thả xuống như mưa…

Từ đó trở đi tôi không còn lo đói nữa. Tôi đã có kế sinh nhai. Mươi mười lăm ngày, vào những khi túng tiền, tôi lại tìm một góc đường hoặc công viên nào đó, bỏ mũ xuống và âm thầm…khóc - cùng một công ôn bài ! Tôi tiết kiệm những đồng tiền tình nghĩa, chỉ ăn đủ no; phần còn lại dành đóng học phí. (Tôi theo học một lớp chuyển đổi kiến thức -lớp hài kịch!). Phải học tập thật giỏi, mình mắc nợ cuộc đời nhiều lắm ! Tôi đã từng biết cười, chắc chắn sẽ cười giòn trở lại. Nay mai tôi sẽ cười được như Tào Tháo. Và nếu cần lại khóc chẳng kém Lưu Bị cho mà xem ! Sắp tới, bằng mọi giá tôi phải học thêm nghề hoạn lợn. Không có thứ kiến thức nào là kiến thức vứt đi và nghề phụ thì chẳng bao giờ thừa cả!.

HOÀNG XUÂN TUYỀN