CHÚA NHỰT XXIV
CHỦ ĐỀ :
NGƯỜI
TÔI TỚ ĐAU KHỔ
"Tư
tưởng của anh không phải là
tư tưởng của Thiên Chúa,
mà là của loài người"
(Mc 8,33)
Minh
họa
- "Tư tưởng của anh
không phải là tư tưởng của Thiên Chúa, mà là
của loài người" (Mc 8,33)
Sợi
chỉ đỏ :
- Bài đọc I (Is 50,5-9a) : H́nh
ảnh Người Tôi Tớ Giavê bản thân vô tội
nhưng phải chịu rất nhiều đau khổ v́
tội loài người.
- Tin Mừng (Mc 8,27-35) : Đức
Giêsu loan báo cho các môn đệ biết Ngài sắp chịu
nạn chịu chết.
I. DẪN VÀO THÁNH
LỄ
Anh chị em thân mến
Ai mà không thích sung sướng và sợ
đau khổ. Tuy nhiên có những thứ khổ rất
đáng kính trọng, chẳng hạn cha mẹ chịu
cực chịu khổ để nuôi dạy con cái. Lời
Chúa hôm nay sẽ cho chúng ta biết chính Đức Giêsu
cũng chọn cách cứu chuộc loài người
bằng con đường đau khổ của Thập
Giá.
Trong Thánh lễ hôm nay, chúng ta hăy dâng lên
Chúa những đau khổ của chúng ta và xin Ngài giúp chúng
ta biết thánh hóa đau khổ, biến đau khổ thành
nguồn ơn thánh cho chúng ta và cho mọi người.
II. GỢI Ư SÁM HỐI
- V́ sợ khổ và muốn trốn
tránh đau khổ bằng mọi giá, nhiều khi chúng ta
không chu toàn bổn phận.
- V́ chưa ư thức giá trị của
đau khổ nên khi gặp khổ, chúng ta chán nản
thất vọng, thậm chí c̣n kêu trách Chúa.
- Chúng ta không vác thập giá ḿnh hằng
ngày mà đi theo Chúa.
III. LỜI CHÚA
1. Bài đọc I (Is 50,5-9a)
Trong phần II sách Isaia, c̣n gọi là
Đệ nhị Isaia (Is 40-55), có 4 bài ca viết về
một nhân vật rất đặc biệt
được gọi là Người Tôi Tớ của Giavê
(Is 42,1-4 49,1-6 50,4-9 và 52,13—53,12). Bài ca
được trích đọc hôm nay là bài thứ ba.
Người Tôi Tớ Giavê này bản
thân vô tội nhưng phải chịu rất nhiều
đau khổ v́ tội loài người.
Người Tôi Tớ này là ai ? Ư
nghĩa đầu tiên của nó là nói về dân
2. Đáp ca (Tv 114)
Tâm t́nh của người tín hữu trung
kiên : dù đang bị bủa vây giữa muôn vàn đau
khổ nhưng vẫn một ḷng tin tưởng Chúa và hy
vọng Chúa sẽ giải thoát.
3. Tin Mừng (Mc 8,27-35)
Bài Tin Mừng hôm nay có hai phần :
a/ Đức Giêsu ḍ hỏi các môn
đệ xem dư luận nghĩ sao về Ngài. Các môn
đệ phản ảnh : có nhiều dư luận
hơi khác nhau, nhưng tựu trung mọi người
đều nghĩ Đức Giêsu là một ngôn sứ.
Phần Phêrô th́ lên tiếng nói thay cả Nhóm 12 :
"Thầy là Đức Kitô".
b/ Sau đó Đức Giêsu tiên báo
về cuộc chịu nạn của ḿnh. Phêrô ngăn
cản liền bị Chúa trách nặng nề là Xatan.
Rồi Ngài cho biết ai muốn làm môn đệ Ngài th́
cũng phải đi theo con đường Ngài đi,
đó là con đường thập giá.
- Các câu 33-35 "Ai muốn theo tôi,
phải từ bỏ chính ḿnh, vác thập giá ḿnh mà theo"
. "Ai muốn theo tôi" nghĩa là
ai muốn làm môn đệ Đức Giêsu ("đi
theo" ai là làm môn đệ cho người đó)
. "Từ bỏ chính ḿnh" :
xem ra từ bỏ ḿnh nghĩa là tha hoá, vong thân (aliénation),
ḿnh không c̣n phải là ḿnh nữa. Xét theo tâm lư học th́
điều này không tốt, v́ mỗi người phải
giữ cái độc đáo của ḿnh. Nhưng xét theo
thần học th́ lại rất tốt : tuy ta không c̣n
là ḿnh nữa nhưng ta hóa nên giống Đức Giêsu th́
thật tuyệt vời. Lư tưởng mà thánh Phaolô luôn
nhắm tới là
được trở nên "đồng h́nh đồng
dạng" với Đức Giêsu. Hơn nữa đây
thực sự không phải là "tha hóa" mà là t́m lại
chính ḿnh, bởi v́ từ đầu Thiên Chúa đă tạo
dựng nên con người "giống h́nh ảnh"
Ngài. Chỉ sau đó do tội lỗi nên con người
bị "tha hóa". Nay cố gắng trở nên giống
Đức Giêsu chính là t́m lại h́nh ảnh ban đầu.
. "Vác thập giá ḿnh" : Kiểu
nói này có nhiều nghĩa : a/ Đón nhận những
khổ cực của ḿnh, cũng như Đức Giêsu
đă đón nhận những khổ cực của
Ngài ; b/ Theo luật h́nh sự Rôma, người bị
kết án đóng đinh phải tự ḿnh vác lấy
thập giá của ḿnh ra pháp trường. Như thế,
"vác thập giá ḿnh" nghĩa là coi như ḿnh đă
bị kết án tử ; c/ câu 35 giải thích câu 34 :
"Quả thật ai liều mất mạng sống ḿnh
v́ tôi…". Như thế "vác thập giá" có nghĩa
là "liều mất mạng sống", hay nói nôm na là
"liều mạng" v́ Chúa.
4. Bài đọc II (Gc 2,14-18)
(Chủ đề phụ)
Thánh Giacôbê bàn về đức tin và
hành động. Cả hai đều cần thiết và
phải đi đôi với nhau : "Đức tin mà
không có hành động th́ là đức tin chết".
IV. GỢI Ư GIẢNG
* 1. Giêsu là ai ?
Đức Giêsu là ai ? Đó là
một câu hỏi được đặt ra không phải
chỉ trong thời Đức Giêsu c̣n ở dưới
thế, mà c̣n được đặt ra ngay trong thời
đại chúng ta ngày nay. Câu hỏi được
đặt ra không phải chỉ v́ ṭ ṃ muốn biết
dư luận nghĩ sao về nhân vật Giêsu, nhưng nó
được đặt ra để chờ đợi
một câu trả lời có ảnh hưởng quyết
định trên lối sống của người trả
lời.
Ngày xưa, nhiều người Do thái
trả lời rằng Giêsu cũng chỉ là một
người nào đó như các tiên tri, như Êlia, như
Gioan hay như bất cứ một tiên tri nào khác. Mà theo
họ nghĩ, tiên tri là những người tuy rao
giảng một giáo thuyết hay, tuy làm được
một số việc lạ lùng hơn người,
nhưng nhiều khi cũng quấy rầy cuộc sống
b́nh an của họ. Bởi thế khi không muốn bị
quấy rầy nữa th́ họ không ngại giết
chết các tiên tri : họ đă lùng bắt Êlia, họ
đă bỏ tù Giêrêmia, họ đă chém đầu Gioan
Tẩy Giả và họ cũng đă đóng đinh Giêsu.
Riêng Phêrô th́ trả lời rằng
Giêsu chính là Đức Kitô, nghĩa là một người có
thừa khả năng để cứu rỗi đời
ḿnh và đáng cho ḿnh đi theo cho đến hơi thở
cuối cùng. Chính v́ thế mặc dù muốn theo Thầy th́
phải bỏ ḿnh vác Thập giá, nhưng Phêrô đă sẵn
sàng trung thành với Thầy cho đến chết.
Giêsu là ai ? Câu hỏi này ngày nay
cũng gặp được nhiều câu trả lời
khác nhau, và mỗi câu trả lời kéo lôi theo một
nếp sống khác nhau. Có hai câu trả lời tiêu biểu
sau đây ở trong 2 quyển tiểu thuyết :
. Quyển "The last temptation"
(Cơn cám dỗ cuối cùng) mô tả Giêsu như một
chàng thanh niên khoẻ mạnh, đẹp trai, nhiều
khả năng. Chàng có một người yêu tên là
Mađalêna. Nhưng một ngày nào đó, Giêsu bỗng bị
ám ảnh rằng ḿnh không thể sống nếp sống
tầm thường mà phải sống như siêu nhân. V́
thế chàng từ bỏ t́nh yêu của nàng Mađalêna và lên
đường rao giảng một thứ giáo thuyết
siêu nhiên. Mađalêna thất t́nh buông trôi cuộc đời
trong nếp sống truỵ lạc, đĩ thoả. C̣n
Giêsu th́ thu thập được một số đồ
đệ và hăng say truyền bá lư tưởng siêu nhiên.
Nhưng lư tưởng đó lại không phù hợp với
những mục đích chính trị của các tư tế,
biệt phái và luật sĩ. Cho nên cuối cùng, Giêsu bị
họ bắt và kết án đóng đinh. Trong những giây
phút hấp hối trên thập giá, Giêsu bị hôn mê, cơn
hôn mê khiến Giêsu nh́n lại cuộc đời của
ḿnh. Chàng mơ thấy ḿnh từ bỏ lư tưởng siêu
nhiên, cưới Mađalêna làm vợ, sinh được
một bầy con ngoan, đẹp, sống rất hạnh
phúc với gia đ́nh, nhưng bị các đồ
đệ và các tín đồ nhiếc móc. Giêsu bừng
tỉnh dậy lắc đầu xua đuổi cơn cám
dỗ ấy. (Giêsu đă chiến thắng cơm cám dỗ
cuối cùng). Nhưng sau đó gục đầu tắt
thở.
Đó là một câu trả lời,
rằng : Giêsu chỉ là một người phàm, tuy
người phàm này theo đuổi một lư tưởng
siêu nhiên và do đó cũng đáng được
người khác kính trọng, nhưng cái lư tưởng
đó không thể thực hiện được. Thành
thử chúng ta dù kính trọng Ngài nhưng không thể
sống theo Ngài được.
Có lẽ đó là câu trả lời
của rất nhiều người thời nay. Họ nh́n
nhận Giêsu là một vĩ nhân, họ nh́n nhận
đạo Đức Giêsu là đạo tốt. Nhưng cái
đạo đó chẳng giúp ích ǵ cho cuộc sống.
Cuộc sống của họ cần có vật chất,
cần có tiền bạc, cần có sự nghiệp, công
danh, chứ không cần đến lư tưởng tôn giáo bao
nhiêu. V́ thế họ lao ḿnh vào cuộc sống vật
chất, để sang một bên những vấn
đề lư tưởng tôn giáo cho hạng đàn bà,
trẻ nít, hay có cho ḿnh th́ cũng là tới khi về già,
gần đất xa trời.
. Câu trả lời thứ hai chúng ta
gặp trong quyển "Quo vadis" : quyển
truyện này lấy khung cảnh thời Hoàng Đế
Neron của đế quốc Lamă đang thịnh trị.
Tất cả các nước chư hầu đều
phải gửi một con tin sang thủ đô Rôma. Đó là
một cách để bảo đảm sự tùng phục
của các chư hầu. Trong số các con tin ấy có
một nàng con gái đẹp tuyệt vời làm cho
người cháu của Hoàng Đế Néron si mê. Chàng này
vừa có địa vị, vừa có thế lực,
vừa có bạc vàng. Chàng tin chắc ḿnh sẽ chinh
phục được con tim của người
đẹp. Lúc đó bạo chúa Neron cũng đang
thẳng tay bắt giết những người theo
đạo Đức Giêsu. Phêrô đă phải sợ hăi
bỏ thành Rôma chạy trốn. Nhưng đang khi đi
trên đường th́ Phêrô gặp Đức Giêsu từ ngoài
thành vác thập giá đi vào. Phêrô hỏi "Quo vadis",
tiếng Latinh nghĩa là "Thưa Thầy, Thầy đi
đâu vậy ?" Đức Giêsu trả lời :
Ta vác thập giá vào Rôma để chịu đóng đinh
một lần nữa, v́ con đă không dám chịu đóng
đinh. Phêrô nghe vậy vội trở vào Rôma và cùng với
các tín hữu khác chịu đựng những cuộc
bắt bớ, cho đến chết. Tấm gương
anh dũng của các tín hữu Đức Giêsu đă làm cho
nàng con gái đang làm con tin ấy cảm phục và t́m ra
được lư tưởng cho đời ḿnh.
Đó là câu trả lời :
Thầy là Đức Kitô con TC hằng sống. Con xin theo
Thầy cho dù phải vác thập giá và phải bỏ ḿnh v́
Thầy !
Đức Giêsu không phải chỉ là
siêu nhân mà c̣n là Con Thiên Chúa. Và v́ là Con Thiên Chúa cho nên lư
tưởng Ngài đề ra cho ta không phải chỉ là
một thứ lư tưởng viễn vong không thể
thực hiện. Là Con Thiên Chúa, Ngài thừa sức giúp chúng
ta thực hiện được lư tưởng của
Ngài cho dù có phải trải qua muôn ngàn gian truân khổ
sợ. Mà chính cái lư tưởng ấy mới khiến chúng
ta sống xứng đáng là người. Con người
nếu chỉ biết mê ăn uống, có tiền bạc,
có vật chất, sinh ra để ăn, ăn rồi
đói, đói rồi phải kiếm ăn, cứ như
vậy cho đến lúc chết th́ chẳng khác ǵ hơn
con vật. Đức Giêsu muốn giúp chúng ta sống
hơn con vật, cho nên Ngài đă chọn kiếp là
người, sống cho chúng ta thấy và sống theo
để chúng ta sống xứng đáng là người.
Chẳng những là người mà c̣n là Con Thiên Chúa như
Ngài. Mà muốn được như Ngài, chúng ta phải
đi theo Ngài, phải bỏ ḿnh đi, phải vác thập
giá... Nghĩa là phải cố gắng vươn lên,
vươn lên cao hơn những nhu cầu vật chất
xác thịt tầm thường. CG đă tiên phong sống
được như thế và Ngài sẽ giúp chúng ta
sống được như thế, nếu chúng ta
nhớ làm theo Lời Ngài : ai muốn theo Ta, hăy bỏ ḿnh,
vác thập giá mà theo Ta. Quả thật, ai muốn cứu
mạng sống ḿnh th́ sẽ mất. C̣n ai chịu mất
mạng sống ḿnh v́ Ta và v́ Tin Mừng th́ sẽ
được sống đời đời".
Trên đây là hai câu trả lời tiêu
biểu cho câu hỏi "Giêsu là ai ?" C̣n câu trả
lời của chúng ta là ǵ ? Nếu chúng ta trả
lời như Phêrô "Thầy là Đức Kitô" th́
chúng ta cũng hăy cam đảm bỏ ḿnh và vác thập giá
đi theo Thầy.
* 2. Từ bỏ
chính ḿnh
Wiliam Oscar Wilde kể một huyền
thoại sâu sắc : "Họa
mi và bông hồng đỏ". Một sớm mùa hè, họa mi làm tổ trên cành
dương đă nghe trọn lời than thở của
một chàng trai bên cửa sổ : "Nếu
anh không kiếm nổi bông hồng đỏ để em
cài ngực áo trong buổi dạ hội đêm nay, em sẽ
xa anh măi măi". Họa mi
dư hiểu chàng trai đă lang thang khắp các nương
đồng. Nhưng t́m đâu ra một bông hồng
đỏ dưới nắng cháy mùa hạ này ?
Trời ơi, người t́nh sẽ chắp cánh bay xa.
Họa mi không chịu nỗi dằn vật bi thương
của chàng. Họa mi phải ra tay thôi. Nàng khép cánh
trước cây hoa hồng bên giếng nước nài
xin :
- Chị hồng ơi, chị có vui
ḷng tặng em một bông hồng đỏ thắm
không ?
- Họa mi ơi ! em vô tâm như
những chiếc gai trên thân chị. Mùa hạ nắng cháy
sao em lại xin hoa hồng đỏ ?
Chị hồng rung rung cành lá giận
dỗi. Họa mi tiếp tục t́m kiếm. Nàng nép ḿnh
đậu trên một cành hồng ngoài xa hàng giậu.
- Chị hồng ơi có phép mầu
nào nở cho em một bông hồng đỏ ?
- Họa mi ơi ! đời
cần hoa chi cho thương đau ?
- Sao cũng được, miễn em
kết chặt một mối t́nh.
- Được, nhưng phép màu
cần phải có màu đỏ.
- Bằng mọi giá chị ạ.
- Bằng giá sinh mạng ?
- Kể cả sinh mạng em.
- Họa mi ơi ! Hăy đặt
cổ em trên gai nhọn của chị, hăy hót cho chị, cho
cây cỏ, cho đất trời khúc t́nh ca thắm thiết
nhất đời em. Hăy đổ máu cho bông hồng
nở. Hăy nhuộm máu cho bông bồng đỏ. Ḿnh sẽ
có một bông hồng đỏ như máu đẹp
nhất trần gian.
Họa mi đă hót đến giây phút
cuối cuộc đời, đă đổ đến
giọt máu cuối cùng, đă chết rũ trên cành hồng
cạnh đoá hồng bí nhiệm đỏ thắm.
Chàng trai mừng vui tiếng
cười mở hội. Bông hồng được hái
về trau chuốt trước khi có mặt trong đêm
dạ hội. Điều lạ lùng nhất mà cũng phi
lư nhất, phi lư như chính cuộc đời phi lư, là
người t́nh đă khước từ đoá hồng bí
nhiệm, v́ trên ngực áo một bông hồng giả
đang ngự trị… Sáng hôm sau, dân làng bắt gặp
một đoá hồng bị nghiền nát, nằm tả
tơi dưới vết bánh xe ḅ.
*
Câu chuyện trên đây là một
huyền thoại, nhưng huyền thoại chuyên chở
một nội dung rất thực : Đó là nét thực
của t́nh yêu, của tự do, của hy sinh. T́nh yêu
phải được nuôi dưỡng bằng hy sinh,
bằng máu, bằng cả sinh mạng. "Ai muốn theo Ta, hăy từ
bỏ ḿnh" (Mc.8,34).
Đây là một lời mời gọi hoàn toàn tự do. Con
người có toàn quyền lựa chọn. Chúa không bắt
buộc nhưng mời gọi. Người mời gọi
chúng ta từ bỏ ḿnh, nghĩa là từ bỏ mọi
sự, kể cả mạng sống.
Nói đến từ bỏ là
đụng đến hy sinh, nói đến hy sinh là
phải thiệt tḥi mất mát. Cũng như nói
đến t́nh yêu là đụng đến tự do, và đụng
đến tự do là phải dấn thân mạo hiểm.
Có thể được chấp nhận hay bị từ
khước. Có thể "được
cả" mà cũng có thể "ngă về không". Chính cái bắp bênh trong t́nh yêu, trong chọn lựa,
mới làm bừng sáng nét cao đẹp của hy sinh,
từ bỏ.
Hy sinh bao giờ cũng có hương
thơm của hạnh phúc. Từ bỏ bao giờ cũng
cho tâm hồn nét thanh cao. Hy sinh và từ bỏ là chuẩn
bị luống cày cho hạt giống mọc lên.
Nhưng "Từ
bỏ chính ḿnh" không phải
là quyết định một lần để thay cho
suốt cả đời mà là thái độ luôn sẵn sàng
từ bỏ trong mọi giây phút của cuộc sống.
"Ai liều
mạng sống v́ Ta sẽ được sống" (Mc.8,35). Quả thật, bỏ ḿnh v́ Chúa, chúng ta
chẳng lỗ lă chút nào. Chúng ta chối từ cái
tương đối để được
Đấng Tuyệt đối, khước từ cái mau
qua để đón nhận cái vĩnh hằng, từ
bỏ cuộc sống hay chết để
được sự sống đời đời, v́ "Ai biết chết th́ sẽ
biết sống".
*
Lạy Chúa, ai
trong chúng con cũng mang mầm ích kỷ ; thích
hưởng thụ hơn là hy sinh, thích thu tích hơn là cho
đi, thích cai trị hơn là phục vụ.
Xin dạy chúng
con biết chiến đấu mà không sợ thương
tích, làm việc cực nhọc mà không t́m nghỉ ngơi,
biết hy sinh mà không đ̣i phần thưởng, nhưng
chỉ biết rằng : chúng con đang thực thi thánh
ư Chúa. Amen. (Ignatiô Loyola). (Thiên
Phúc, "Như Thầy đă yêu")
3. Hai loại đức tin
Có hai loại đức tin :
Loại thứ nhất là tin theo niềm tin của ông bà,
cha mẹ, thầy cô… Có thể gọi đây là đức
tin thừa hưởng ; Loại thứ hai là tin v́ ḿnh
đă suy nghĩ, cân nhắc rồi thấy đáng tin nên
tin. Có thể gọi đây là đức tin cá nhân.
Người có đức tin thừa
hưởng có được cái lợi này là không dễ
bị cám dỗ làm lung lạc đức tin : cho dù
gặp phải những lập luận ngược
với điều anh vẫn tin th́ anh cũng không nao núng,
bởi v́ anh được cả một truyền
thống nhiều thế hệ nâng đỡ đức
tin của anh. Tuy nhiên anh cũng có cái bất lợi là
đức tin ấy không đủ vững để làm
nền tảng cho cuộc sống của anh, và cũng không
đủ mạnh để thôi thúc anh loan truyền
đức tin cho người khác.
Người có đức tin cá nhân
cũng có cái lợi là bởi v́ đức tin ấy do chính
anh nghiền ngẫm suy nghĩ mà t́m ra cho nên nó rất
vững mạnh. Tuy nhiên cái bất lợi là nó khiến anh
phải tiếp tục tra vấn và suy nghĩ. Có thể
một lúc nào đó anh lại hồ nghi và cũng có thể
anh sẽ bỏ đức tin. Bởi v́ đức tin
thực chất là một ơn ban miễn phí chứ không
phải là kết quả t́m ṭi của con người.
Người hạnh phúc nhất là
người có đức tin thuộc cả hai
loại : vừa do thừa hưởng từ những
thế hệ trước, vừa được củng
cố bởi những xác tín cá nhân.
Bởi thế, trong bài Tin Mừng này,
trước hết Đức Giêsu hỏi các môn
đệ : "Người
ta nghĩ Thầy là ai ?" Câu
hỏi nhằm kiểm tra những ǵ các ông thu nhận
được từ người khác. Nhưng Đức
Giêsu c̣n hỏi tiếp "Phần
chúng con, chúng con nghĩ Thầy là ai ?"
Câu hỏi này nhằm khuyến khích các ông suy nghĩ và có
lập trường cá nhân, để đạt tới
một xác tín cá nhân.
Chúng ta cám ơn Chúa v́ cho chúng ta
thừa hưởng đức tin từ các thế hệ
cha ông. Nhưng chúng ta cũng phải cố gắng suy
nghĩ và đào sâu đức tin ấy để nó
trở thành một niềm xác tín cá nhân. Và luôn luôn chúng ta hăy
xin Chúa ǵn giữ và củng cố ơn ban đức tin
của chúng ta. (Viết theo Flor McCarthy)
4. Đức tin và việc làm
Một chiếc đồng hồ
bằng vàng mà không chỉ đúng giờ th́ vô ích.
Một cây xum xuê cành lá mà không có trái th́
cũng vô ích.
Một chiếc đèn cẩn
đầy kim cương mà không cháy sáng được th́
cũng vô ích.
Cho nên Thánh Giacôbê nói :
"Đức tin không có việc làm là đức tin
chết".
Hoa trái của cầu nguyện là
đức tin
Hoa trái của đức tin là t́nh yêu
Hoa trái của t́nh yêu là phục vụ
Và hoa trái của phục vụ là b́nh
an. (Viết theo Flor McCarthy)
5. Nhận ra Đức Giêsu
Nhận ra
Đức Giêsu là Kitô
Trước khi Đức Giêsu
đặt câu hỏi : "Anh em bảo Thầy là
ai ?", Ngài đă từng làm nhiều dấu lạ
trước mặt các môn đệ. Tại Galilê, Ngài
đă hai lần làm cho bánh hoá nhiều để nuôi đám
đông dân chúng (Mc 6,30-44 ; 8,1-10). Ngài đă từng đi
trên mặt biển mà đến với các môn đệ
(6,45-52). Ngài cũng đă trừ quỷ cho một bé gái
(7,24-30), chữa một người câm điếc (7,31-37),
và một người mù (8,22-26). Tất cả những
việc Ngài làm và những lời Ngài dậy đă từ
từ vén mở cho họ thấy Ngài là ai, mặc dù họ
thường bị Ngài chê là đần độn và
chậm hiểu (7,18 ; 8,17.21). Đức Giêsu không
trực tiếp nói cho các môn đệ biết căn tính
của ḿnh. Ngài dẫn họ đi trên con đường
để họ tự khám phá ra Ngài. Xê-da-rê Phi-lip-phê là
nơi mà Đức Giêsu thấy có thể đặt cho các
môn đệ câu hỏi quan trọng này : "Anh em
bảo Thầy là ai ?" Người ngoài chỉ có
một cái nh́n mơ hồ và thiếu sót về Đức
Giêsu. Họ coi Ngài là Gioan Tẩy Giả, là ngôn sứ Êlia
hay một ngôn sứ nào đó. Đức Giêsu chờ
đợi một câu trả lời rơ ràng và đầy
đủ hơn từ phía các môn đệ thân tín. Phêrô,
đại diện cho cả nhóm, nói lên niềm xác tín
của ḿnh : "Thầy là Đức Kitô." Phêrô
đă nói đúng, nhưng h́nh ảnh của Phêrô về
Đức Kitô vẫn không khác với quan niệm thông
thường của đám đông dân chúng : một
Đức Kitô oai phong lẫm liệt, không hề biết
đến thất bại. Đức Kitô đó không
phải là Đức Kitô Giêsu.
Đức
Kitô : Con Người chịu đau khổ
Dù sao nhờ câu tuyên xưng
của Phêrô mà Đức Giêsu bắt đầu nói
đến cuộc khổ nạn của Ngài và nói một
cách không úp mở. Đây là điều mới mẻ cả
về nội dung lẫn h́nh thức tŕnh bày. Ngài không dùng
dụ ngôn nữa, nhưng nói thẳng về định
mệnh đang chờ đợi ḿnh. Có người cho
rằng lời tiên báo của Đức Giêsu về
cuộc Khổ Nạn và Phục Sinh chỉ là lời
được viết dựa trên các biến cố đă
xảy ra. Thật ra, Đức Giêsu đă thấy
những phản ứng chống đối lời
giảng dạy của Ngài, Ngài biết ḿnh phải
đương đầu với các nhà lănh đạo Do
Thái giáo, và Ngài thấy bóng dáng của cái chết đang ŕnh
rập ḿnh. Nhưng Đức Giêsu không thối lui, dù Ngài
có thể thối lui. Ngài không đi t́m cái chết, nhưng
Ngài muốn tiếp tục trung tín với Cha và phục
vụ loài người, dù phải trả giá bằng mạng
sống. Đó là sự lựa chọn của Giêsu, lựa
chọn của một người có ḷng tin. Đức
Giêsu tin rằng dù kẻ thù có cướp được
sinh mạng của Ngài ở đời này th́ Cha cũng
chẳng bao giờ bỏ rơi Ngài, chẳng
"để cho Ngài phải thấy sự hư nát"
(Tv 16,10 bản LXX). Đức Giêsu mang tâm t́nh của
một chứng nhân hiên ngang ra pháp trường. Cái chết
là giá phải trả để trung tín về một t́nh
yêu.
Lời tiên báo về cuộc
Khổ Nạn và Tử Nạn của Đức Giêsu làm
cho Phêrô choáng váng. Ông không sao hiểu được
những điều khủng khiếp như vậy,
bởi ông c̣n mải mê với một Đức Kitô vinh
quang. Ông phản ứng ngay, ông kéo Đức Giêsu lại mà
trách Ngài. Chẳng rơ ông đă nói ǵ với Ngài, nhưng
chắc chắn đó là những lời can ngăn
đầy t́nh yêu thương chân thành. Một lời can
ngăn như thế thật nguy hiểm. Đức Giêsu
nhận thấy đây là một cơn cám dỗ của
Satan qua môn đệ Phêrô. Ngài bảo ông : "Satan, hăy
lui lại sau Ta". Ngay từ khi gọi Phêrô ở ven
hồ Galilê, Đức Giêsu đă cho ông thấy chỗ
của ông : "Hăy đi sau Ta". Chỗ đứng
của môn đệ là ở sau Thầy. Đức Giêsu
muốn đưa Phêrô về đúng chỗ của ông,
bởi ông muốn dẫn đường cho Ngài, muốn
đi trước Ngài. "V́ anh không nghĩ những
điều của Thiên Chúa, mà chỉ nghĩ những
điều của loài người." Đức Giêsu
thấy rơ đâu là con đường Thiên Chúa muốn ḿnh
đi, và đâu là con đường thế gian chờ
đợi. Con đường của Thiên Chúa th́
vượt trên những tính toán khôn ngoan nhân loại.
"Bởi v́ sự điên rồ của Thiên Chúa th́ khôn
ngoan hơn loài người, và sự yếu đuối
của Thiên Chúa th́ mạnh mẽ hơn loài
người." (1C 1,25)
Thân phận
của người môn đệ
Những câu cuối cùng của
đoạn Tin Mừng trên đây nhắm vào cả dân chúng
lẫn môn đệ. Nói cách khác, nhắm đến mọi
Kitô hữu, không phân biệt bậc sống. "Nếu ai
muốn đi sau Ta". Đi sau Đức Giêsu là mẫu
số chung của mọi Kitô hữu. Từ Đức Giáo
Hoàng đến các giáo dân, tất cả đều là môn
đệ đi sau Thầy Giêsu, với một ḷng tự
nguyện. Bất cứ ai muốn th́ đều
được mời gọi đi theo, mà theo là phải
từ bỏ. Các môn đệ đầu tiên đă bỏ
chài lưới, bỏ cả thân phụ cùng những
người làm công để theo Đức Giêsu. C̣n bây
giờ, điều Đức Giêsu đ̣i hỏi th́
tận căn hơn nhiều. Không phải chỉ bỏ
một vật nào đó, mà là từ bỏ chính ḿnh. Từ
bỏ này là gốc rễ của mọi từ bỏ khác.
Từ bỏ chính ḿnh là không c̣n
sống cho chính ḿnh nữa, là vác lấy thập giá của
ḿnh mà theo Đức Giêsu. Như thế Đức Giêsu cho
chúng ta một h́nh ảnh về người Kitô hữu.
Kitô hữu là người vác thập giá ḿnh đi sau
Đức Giêsu vác thập giá. Vác thập giá là công việc
dành cho chính tử tội trên đường đến
nơi chịu đóng đinh. Có thể chúng ta không
được phúc tử đạo, nhưng chắc
chắn mỗi Kitô hữu đều được
chịu cái chết thiêng liêng, chết cho chính ḿnh để
rồi sống cho Thiên Chúa. Con đường Khổ
Nạn - Phục Sinh của Đức Giêsu là con đường
Phêrô không thể hiểu được và cũng không
chấp nhận, nhưng rồi đó cũng sẽ là con
đường của ông, và của tất cả chúng ta.
"Khi đă về già, anh sẽ giang tay ra và người
khác sẽ thắt lưng cho anh và lôi anh đến nơi
anh không muốn." (Ga 21,18). Đức Giêsu đă vác
thập giá, cái dụng cụ giết người mà cả
người Do Thái lẫn Hy Lạp đều coi là nhơ
nhuốc. Thập giá của Đức Giêsu là do Ngài gánh
lấy tội lỗi của nhân loại. C̣n thập giá
của chúng ta là do chúng ta lănh lấy sứ mạng rao
giảng Tin Mừng của Đức Giêsu và muốn làm
chứng cho Ngài. Chúng ta chấp nhận liều mất
mạng sống ḿnh v́ Đức Kitô và v́ Tin Mừng (c.35).
Từ bỏ chính ḿnh là điều
kiện tiên quyết, nếu không th́ việc gánh vác sứ
mạng của Đức Giêsu sẽ chỉ là một
ảo tưởng chẳng đi tới đâu. Ngay cả
người đă theo Chúa cũng bị cám dỗ v́ chính
ḷng tận tụy trung tín của ḿnh. Điều này đă
xảy ra nơi các môn đệ. Sau khi họ đă bỏ
cha mẹ, vợ con, nghề nghiệp, tài sản…
để theo Chúa, họ chợt thấy ḿnh trở nên quan
trọng. Cái tôi có nguy cơ lớn lên song song với ḷng
quảng đại hiến thân của họ. Nhóm
Mười Hai bắt đầu tranh luận với nhau
xem ai là người lớn nhất trong Nhóm (Mc 9,33). Vậy
trở ngại đầu tiên và cuối cùng vẫn là cái
tôi. Từ bỏ cái tôi là nỗ lực liên tục của
mọi Kitô hữu, dù là tu sĩ hay giáo dân, già hay trẻ, trí
thức hay ít học.
Thanh
tẩy tội lỗi của ḿnh nhờ ơn Chúa giúp, là
điều không khó lắm. Nhưng thật là khó khi
phải thanh tẩy ḿnh khỏi những nhân đức và
biết bao công trạng ḿnh đă lập được.
Với ơn Chúa, chúng ta có thể làm được
điều khó khăn này. (Lm Augustine sj, Vietcatholic 2001)
V. LỜI NGUYỆN CHO MỌI NGƯỜI
Chủ tế : Anh chị em thân mến, Đức Giêsu Kitô
đă cứu độ mọi người bằng đi
qua đường thập giá để đem họ vào
vinh quang Nước Trời ; đó cũng là
đường mà mọi người phải đi qua
để có thể vào Nước Trời. Chúng ta hăy dâng
lời cầu nguyện :
1. Xin cho các
vị chủ chăn và mọi con chiên trong Hội thánh không
lùi bước trước khó khăn gian khổ /
nhưng luôn trung thành bước đi theo Đức Giêsu
trên đường thập giá.
2. Xin cho các nhà
cầm quyền và dân chúng trong các nước chậm
tiến, kém phát triển / biết sẵn sàng chấp
nhận mọi gian nan thử thách / để xây
dựng đất nước theo công lư và ḥa b́nh.
3. Xin cho mọi
người đang gặp khổ nạn / biết liên
kết với cuộc khổ nạn của Đức
Giêsu Kitô / để t́m thấy ư nghĩa và niềm hy vọng
cho cuộc sống.
4. Xin cho mọi
người trong họ đạo chúng ta là môn đệ
Chúa / biết trung thành đi theo Chúa / và sẵn sàng
liều mạng sống v́ Chúa và v́ Tin mừng của
Người.
Chủ tế : Lạy Đức Giêsu, xin cho Lời Chúa và
Thánh Thể Chúa bồi dưỡng chúng con, để chúng
con luôn sẵn sàng chia sẻ với cuộc khổ nạn
của Chúa, và cũng được chia sẻ vinh quang
thiên quốc với Chúa. Chúa là Đấng hằng sống
và hiển trị.
VI. TRONG THÁNH LỄ
- Trước kinh Lạy Cha :
Thánh Kinh nói "Chúa luôn gần gũi những tấm ḷng
tan nát khiêm cung". Mỗi người chúng ta đều
mang cơi ḷng tan nát v́ bao nỗi khổ đau. Chúng ta hăy dâng
hết lên Chúa cùng với Lời kinh Lạy Cha.
- Trước lúc rước lễ :
Đức Giêsu mà chúng ta sắp rước vào ḷng chính là
Con Chiên Thiên Chúa gánh lấy mọi đau khổ và mọi
tội lỗi của loài người.
VII. GIẢI TÁN
Thánh lễ đă xong. Khi về nhà, anh
chị em hăy ghi nhớ Lời Chúa dạy hôm nay : "Ai
muốn theo Ta, hăy từ bỏ chính ḿnh, vác Thập giá ḿnh
mà theo".