Sợi
chỉ đỏ : Tín hữu có hai bổn phận,
một đối với thế quyền và một
đối với Thiên Chúa. Thiếu sót một trong hai
cũng đều là có lỗi.
-
Bài đọc I : Vua Cyrô là người được
Thiên Chúa dùng để thực hiện chương tŕnh
của Ngài.
-
Đáp ca : Thiên Chúa mới là Vua thật trên các bậc
vua chúa trần gian.
-
Tin Mừng : Trả lời cho những người t́m
cách bắt bẻ Ngài về việc nộp thuế cho vua
Xêda, Đức Giêsu nhắc họ hăy lo chu toàn bổn
phận đối với Thiên Chúa nữa : "Của
Xêda hăy trả cho Xêda, của Thiên Chúa hăy trả cho Thiên
Chúa".
Minh
họa
-
Mille images 131 A
-
"Của Xêda trả về Xêda. Của Thiên Chúa trả
về Thiên Chúa" (Mt 22,21)
I. DẪN VÀO THÁNH LỄ
Anh
chị em thân mến
"Sống
Phúc âm giữa ḷng dân tộc", đó là phương châm
mà Hội Đồng Giám Mục Việt
Trong
Thánh lễ hôm nay, chúng ta cầu xin Chúa giúp chúng ta chu toàn hai
bổn phận đối với Chúa và đới với
tổ quốc.
II. GỢI Ư SÁM HỐI
-
V́ ích kỷ, chúng ta không góp phần xây dựng xă hội và
đất nước.
-
V́ mải mê lo việc thế gian, chúng ta sao lăng bổn
phận đối với Chúa.
-
Lẽ ra v́ có ánh sáng Tin Mừng hướng dẫn, chúng ta
phải là một công dân gương mẫu, nhưng chúng ta
chưa được như thế.
III. LỜI CHÚA
1.
Bài đọc I (Is 45,1.4-6)
Bối
cảnh lịch sử : Năm 587, đế quốc
Mặc
dù Cyrô là một người ngoại không hề thờ kính
Thiên Chúa, nhưng ngôn sứ Isaia lại coi ông là
người được Thiên Chúa dùng : chính Thiên Chúa
trao quyền cho ông, Thiên Chúa cho ông thống trị các dân, và
Thiên Chúa xui ḷng ông cho dân Chúa được hồi
hương. Tóm lại, Cyrô là dụng cụ Chúa dùng
để thực hiện chương tŕnh của Ngài. V́
thế, cuối đoạn trích này, Isaia nhấn
mạnh : "Ta là Chúa và chẳng có chúa nào khác".
2.
Đáp ca (Tv 95)
Tv
này ca tụng Thiên Chúa với tư cách là Vua và Chúa tể duy
nhất đích thực của muôn dân. So với Ngài, các vua
chúa trần gian đều là hư ảo.
3.
Tin Mừng (Mt 22,15-21)
B́nh
thường, phái Pharisêu và nhóm Hêrôđê không thuận nhau,
bởi một bên (nhóm Hêrôđê) th́ chạy theo chính
quyền Rôma đang đô hộ xứ
Vấn
đề họ đem ra chất vấn Đức Giêsu là
"Có được phép nộp thuế cho Xêda
không ?" Đây là một cái bẫy thâm độc, v́
nếu Đức Giêsu trả lời "Có" th́ nhóm
Pharisêu sẽ kết án Ngài là phản quốc ; c̣n
nếu Ngài nói "không" th́ nhóm Hêrôđê sẽ tố cáo
Ngài là phản động.
Với
câu trả lời "Của Xêda trả cho Xêda, của
Thiên Chúa trả cho Thiên Chúa", Đức Giêsu chẳng
những không mắc bẫy họ, mà c̣n dạy lại
họ một bài học : đừng chỉ mải mê
lo chuyện chính trị, mà hăy lo chu toàn một bổn
phận khác c̣n quan trọng hơn nhiều, đó là bổn
phận đối với Thiên Chúa.
4.
Bài đọc II (Tx 1,1-5b) (Chủ đề phụ)
*
Từ Chúa nhựt này, bài đọc II được trích
từ thư thứ nhất Thánh Phaolô gửi tín hữu
Thêxalônikê. (Xin xem bài giới thiệu tổng quát về thư 1 Thêxalônikê, ngay sau
bài này)
Thêxalônikê
là một giáo đoàn non trẻ mà Phaolô rất lo lắng
cho :
-
Non trẻ : Phaolô thành lập giáo đoàn này vào năm 50
trong chuyến truyền giáo thứ hai. Nhiều
người đă đón nhận Tin Mừng và lập thành
một cộng đoàn sống động với
đức tin cậy mến sốt sắng.
-
Lo lắng : Nhưng Phaolô chỉ được ở
với họ trong một thời gian ngắn (Cv 17,2 nói
Phaolô ở với họ "3 ngày". Có lẽ "3
ngày" này không theo nghĩa đen, chỉ có ư muốn nói là
trong một thời gian rất ngắn). Sau đó do
những người do thái mưu hại, Phaolô phải
trốn khỏi đó. Tuy Phaolô đă đi xa, nhưng
rất lo lắng cho giáo đoàn non trẻ này trước
những đ̣n tấn công của kẻ thù. V́ thế Phaolô
gửi thư về khuyến khích họ.
Phần
đầu của lá thư này là những lời chào
hỏi và khuyến khích. Đặc biệt Phaolô khen
ngợi đức tin, cậy và mến của họ :
"Chúng tôi không ngừng nhớ đến những
việc anh em làm v́ ḷng tin, những nỗi khó nhọc anh em
gánh vác v́ ḷng mến, và những ǵ anh em kiên nhẫn chịu
đựng v́ trông đợi".
IV. GỢI Ư GIẢNG
1.
Bổn phận công dân
"Có
được phép nộp thuế cho Xêda không ?" Có
nhiều từ trong câu hỏi này cần được
giải thích thêm cho rơ :
-
Thuế : không phải chỉ có ư nói tới việc
đóng thuế, mà c̣n bao gồm tất cả những ǵ
thuộc bổn phận công dân như : yêu nước,
góp phần xây dựng đất nước, tuân thủ
luật pháp, tùng phục chính quyền…
-
Xêda : đối với hoàn cảnh lịch sử riêng
thời Đức Giêsu th́ Xêda chỉ chính quyền đang
đô hộ đất nước do thái. C̣n đối
với hoàn cảnh chung của mọi thời th́ chữ
Xêda này nên được hiểu theo nghĩa rộng,
chỉ chinh quyền cách chung.
-
Có được phép không : Động từ
"được phép" ở thể thụ
động, gián tiếp muốn hỏi Thiên Chúa có cho phép
không.
Như
thế ư nghĩa của câu hỏi này là : Theo ư Thiên Chúa
th́ người tín hữu có bổn phận ǵ đối
với đất nước và chính quyền không ?
Câu
trả lời của Đức Giêsu "Của Xêda hăy
trả cho Xêda" là nền tảng giáo lư về bổn
phận công dân : người tín hữu của Chúa
cũng là công dân của một đất nước, cho
nên phải chu toàn mọi bổn phận công dân một cách
đầy đủ và gương mẫu.
Không
phải v́ là thần dân của Vua Giêsu và là công dân của
Nước Trời mà người tín hữu không c̣n
bổn phận ǵ đối với đất nước
và chính quyền trần gian, bởi v́ Nước Trời
mà Vua Giêsu thành lập "không thuộc thế gian này"
cho nên cũng không chống lại nước và chính
quyền trần gian.
Chính
Đức Giêsu đă làm gương chu toàn bổn phận
công dân : cha mẹ Ngài đă vâng lệnh hoàng đế
để về quê quán khai tên (Lc 2,3-5) ; Đức Giêsu
bảo Phêrô đóng thuế cho ông và cho Ngài (Mt 17,24-27).
2.
Lợi riêng và ích chung
Người
Việt nam nói chung và người tín hữu Việt nam nói
riêng có một thiếu sót rất lớn, đó là không tích
cực đóng góp cho lợi ích chung.
Những
thể hiện : trốn thuế, gian lận để
giảm thuế, ăn cắp của chung, không quan tâm
giữ ǵn tài sản chung của xă hội, ngại đóng
góp để bảo tŕ hoặc tu sửa nhà thờ, không
nhiệt t́nh góp "tiền rỗ" trong các thánh lễ…
Thiếu
sót ấy có lẽ phát xuất từ một cách suy nghĩ
rằng ḿnh không có bổn phận ǵ đối với
việc chung và ích chung. Từ suy nghĩ ấy, mỗi
lần bỏ ra chút ít ǵ cho ích chung th́ cho rằng đó là
một việc thi ơn, một việc từ thiện.
Suy
nghĩ ấy hoàn toàn sai. Góp phần cho ích chung không phải
là việc tuỳ ư mà là bổn phận, không phải là
bố thí mà là công bằng, bởi v́ ḿnh được
thụ hưởng ích chung cho nên theo công bằng ḿnh
phải đóng góp vào đó.
Những
công dân và tín hữu có tŕnh độ suy nghĩ
trưởng thành ở một số nước khác
đều rất ư thức bổn phận này :
đối với đất nước, họ quan tâm
đóng thuế đầy đủ ; đối
với Giáo Hội, mỗi lần dự lễ họ đều
góp "tiền rỗ", thậm chí có người ít
đi lễ mà cũng gởi tiền góp vào quỹ xứ
đạo…
3.
"Của Thiên Chúa trả cho Thiên Chúa"
Vế
thứ hai trong câu Đức Giêsu trả lời là một
lời nhắc nhở cho những kẻ muốn gài
bẫy Ngài. Họ đều là tín đồ do thái giáo
nhưng họ mải mê lo chuyện chính trị, kẻ th́
pḥ theo chính quyền Rôma, người th́ chống lại.
Họ lại c̣n muốn lôi Đức Giêsu vào ṿng tranh
chấp chính trị của họ nữa. Đang khi đó
th́ họ rất thờ ơ với bổn phận
đới với Thiên Chúa. Bởi thế Đức Giêsu
nhắc : việc chính trị th́ cứ lo, nhưng
đừng quên bổn phận đối với Thiên Chúa.
Ta
thường nghe nói "tốt đời đẹp
đạo". Xét cho cùng, một người tín hữu có
"đẹp đạo" trước th́ mới
dễ "tốt đời" sau, bởi v́ chính
"đạo" vừa dạy vừa giúp ta cách
sống tốt ở "đời".
4.
Chuyện minh họa
a/
Ngày nay, hai chữ "chính trị" thường
được hiểu theo nghĩa xấu, "làm chính
trị" bị coi là một việc nguy hiểm, như
những chuyện sau đây :
-
Hai vợ chồng nhà kia sinh được cậu quí
tử. Ngày cậu thôi nôi, một người bạn góp ư
thử xem tương lai cậu ra sao. Họ đặt
trên bàn một cây vàng, một cuốn Thánh Kinh. một chai
rượu và xem cậu chọn cái ǵ. Nếu cậu
chọn vàng th́ tương lai sẽ là thương gia.
Nếu chọn Thánh Kinh th́ là linh mục. Nếu chọn
chai rượu th́ cuối cùng chỉ là anh chàng bét nhè.
Rồi họ đưa cậu
vào. Cậu lấy cây vàng đút túi, kẹp cuốn sách vào
nách và ôm chai rượu bước ra. Thấy thế,
người chồng bảo vợ : "Tốt
lắm ! Nhất định sau này nó sẽ là một
nhà chính trị !"
-
Ba người chết và về trời cùng ngày.
Người thứ nhất là giáo hoàng, người thứ
hai là linh mục và người thứ ba là một chính
trị gia.
Thánh Phêrô dẫn họ vào thiên
đàng : giáo hoàng và linh mục ở trong hai túp lều
nhỏ, c̣n nhà chính trị gia vào ṭa nhà lớn.
Cả linh mục và giáo hoàng cung
kính hỏi xem tại sao hai tôi tớ trung thành như họ
được hưởng cuộc sống hạnh phúc
ở nơi không hấp dẫn, trong khi nhà chính trị
được sống trong ṭa nhà vĩ đại.
Thánh Phêrô trả lời :
"Này các con, ở đây đă có nhiều linh mục và giáo
hoàng. Nhưng đây là nhà chính trị đầu tiên của
chúng ta".
b/
Nhưng tham gia chính trị và làm chính trị cũng là
bổn phận công dân của người tín hữu. Sau
đây là những tấm gương của một số
tín hữu làm chính trị để phục vụ cho
quyền lợi đồng bào và nhân loại :
-
Dag Hammarskjold, Tổng thư kư Liên hợp quốc, chết
trong một tai nạn máy bay năm 1961 đang lúc ông đi
thăm vùng Trung Phi. Ông không nghĩ việc ông làm chính
trị là phương tiện thăng tiến xă hội, mà
là thi hành ơn gọi làm tín hữu của ông. Ông nói :
"Thờ ơ trước sự ác c̣n tệ hơn chính
sự ác nữa ; trong một xă hội tự do, kẻ
phạm tội chỉ là một số ít, nhưng tất
cả mọi người đều phải chịu trách
nhiệm về tội phạm của họ" ;
"Không một lối sống nào thỏa măn hơn
sống mà phục vụ vô vị lợi cho đất
nước và nhân loại".
-
Gandhi nói : "Tôi làm chính trị v́ tôi không thể tách
rời cuộc sống với niềm tin của tôi. V́ tôi
tin Thượng Đế nên tôi bước vào chính
trị. Làm chính trị là cách tôi phụng sự
Thượng Đế".
V. LỜI NGUYỆN CHO MỌI
NGƯỜI
CT :
Anh chị em thân mến
Thiên
Chúa là Cha nhân từ. Người dựng nên trời
đất muôn vật, và lúc nào cũng : quan tâm chăm
sóc hết thảy mọi loài. Chúng ta cùng cảm tạ Chúa
và dâng lời cầu xin.
1-
Hội Thánh luôn nhắc nhở các kitô hữu phải
sống gương mẫu / tuân thủ luật pháp /
mến yêu tổ quốc / sống ḥa hợp với
hết thảy mọi người / Chúng ta hiệp lời
cầu xin cho các tín hữu / biết luôn yêu mến tổ
quốc của ḿnh / và gương mẫu trong việc tuân
giữ luật pháp.
2-
Người kitô hữu có thể khác nhau về quốc gia
/ chủng tộc / ngôn ngữ / nhưng luôn hiệp
nhất trong cùng một đức tin / đức cậy
và đức mến / Chúng ta hiệp lời cầu xin / cho
các tín hữu luôn biết sống đoàn kết /
thương yêu và nâng đỡ nhau / trong mọi t́nh
huống của cuộc sống thường ngày.
3-
Người kitô hữu có hai bổn phận quan trọng /
bổn phận đối với Chúa và đối với
tổ quốc / Chúng ta hiệp lời cầu xin cho các tín
hữu / biết chu toàn mọi trách nhiệm đối
với Chúa / và làm tṛn nghĩa vụ của một
người công dân tốt / là mến yêu tổ quốc / và
hiệp sức cùng đồng bào xây dựng đất
nước ngày càng giàu mạnh hơn.
4-
Ngoài người mẹ ruột của ḿnh / người
kitô hữu có hai người mẹ thiêng liêng khác / đó là
Hội Thánh và Đất nước / Chúng ta hiệp
lời cầu xin cho cộng đoàn giáo xứ chúng ta /
biết luôn làm tṛn chữ hiếu với các bà mẹ này.
CT :
Lạy Chúa, Chúa đă thương ban cho chúng con một dày non sông
gấm vóc, một tổ quốc hào hùng, một dân tộc
quật cường, một đất nước
nhiều tiềm năng về mọi mặt. Xin cho chúng
con biết hết ḷng yêu mến và bảo vệ tổ
quốc chúng con. Chúng con cầu xin…
VI. TRONG THÁNH LỄ
-
Trước kinh Lạy Cha : Qua lời nguyện "Ư
Cha thể hiện dưới đất cũng như trên
trời", chúng ta hăy xin Chúa giúp chúng ta chu toàn những
bổn phận cả đối với cả trần
thế lẫn đối với Chúa.
-
Sau kinh Lạy Cha : "... xin đoái thương cho
những ngày chúng con đang sống được b́nh an.
Xin giúp chúng con khôn ngoan biết trả cho Xêsa những ǵ của Xêsa, và trả cho Thiên Chúa
những ǵ của Thiên Chúa. Nhờ Cha rộng ḷng
thương cứu giúp..."
VII. GIẢI TÁN
Anh
chị em đă nghe giáo huấn của Chúa về hai bổn
phận. Anh chị em hăy ra về và sống "đẹp
đạo tốt đời".
---------------------------------------
1.
Thêxalônica là thủ phủ của tỉnh Makêđoan của
đế quốc Rôma, được thành lập từ
thế kỷ IV trước công nguyên. Là một thành
phố cảng, là cửa ngơ vào vùng đồng bằng và
các vùng phụ cận, Thêxalônica là một trung tâm
thương mại phồn thịnh và đông dân cư
trong đó có nhiều ngoại kiều và 1 số
người do thái.
2.
Phaolô đến Thêxalônica lần đầu tiên vào năm 50
trong chuyến du hành truyền giáo thứ hai cùng với
một bạn đồng hành là Sila (đọc Cv 17,1-10).
Hai nhà truyền giáo khởi sự rao giảng cho những
người do thái tại hội đường của
họ "trong 3 ngày hưu lễ" (Cv 17,2). Chi tiết
này khiến có người cho rằng họ chỉ lưu
lại đó có 3 tuần lễ. Thực ra có lẽ Phaolô
lưu lại đó lâu hơn nên mới có giờ hành
nghề dệt lều (1Tx 2,9), nhận tiếp tế
từ giáo đoàn Philíp gởi tới (Ph 4,16), làm cho
nhiều người do thái và lương dân tin theo Tin
Mừng (1 Tx 1,9). Vậy Cv nói "trong 3 ngày hưu
lễ" là nói đến 3 lần chính thức Phaolô
tiếp xúc với những người do thái tại
hội đường.
3.
Kết quả của cuộc truyền giáo là hai ông đă
đem về cho Đức Kitô nhiều "người
kính sợ Chúa" và một số bà có địa vị
cao trong xă hội. Nhưng nhiều người do thái khác
đă chống lại hai ông. Họ gây ra một cuộc náo
loạn rồi đổ tội cho Phaolô là dấy loạn
chống triều đ́nh (đọc Cv 17,5-14). V́ thế
đang đêm các tín hữu đă giúp hai ông trốn sang vùng
Bêrê cách đó vài cây số về phía Tây. Bọn do thái
lại đuổi theo. Phaolô lại phải trốn sang
Côrintô, nghĩa là phải từ giă một giáo đoàn non
nớt vừa mới thành lập.
4.
Rời khỏi Thêxalônica mà ḷng Phaolô đầy lo lắng,
nên khi đến Côrintô, ông phái Timôtêô trở lại
Thêxalônica nghe ngóng t́nh h́nh (Đọc 1 Tx 3,1-2). Sau đó
Timôtêô trở về mang theo nhiều tin phấn khởi.
Trong tâm trạng đó Phaolô viết thư này cho giáo đoàn
Thêxalônica để bày tỏ tâm t́nh của ḿnh, khen ngợi
họ đă sống tốt dù gặp hoàn cảnh khó
khăn, và khuyến khích họ cứ kiên tŕ sống
tốt như thế.
B. BỐ CỤC
- Lời chào 1,01-02
- Lời tạ ơn Chúa 1,03-10
- Bày tỏ tâm t́nh : ch 2-3
- Phần giáo huấn :
.
Về đức khiết tịnh và bác ái 4,01-12
.
Về ngày Chúa tái lâm 4,13-18
. Kêu
gọi tỉnh thức chờ ngày của Chúa 5,01-11
. Vài
lời khuyên khác 5,12-22
- Lời nguyện cuối cùng
- Kết 5,25-28