Sợi
chỉ đỏ :
-
Bài đọc I : Không tha thứ cho người khác th́
sao đáng xin Chúa tha thứ cho ḿnh !
-
Đáp ca : "Người đă tha thứ mọi
tội lỗi ngươi"
-
Tin Mừng : Dụ ngôn hai con nợ : con nợ
thứ nhất không được vua tha thứ chỉ v́
hắn không chịu tha thứ cho con nợ thứ hai.
-
Bài đọc II : Đừng bận tâm xét đoán
người khác, thay vào đó hăy quy chiếu tất cả
cuộc sống ḿnh vào Chúa : "Dù chúng ta sống, dù
chúng ta chết, chúng ta đều thuộc về Chúa"
Minh
họa
-
Mille images 121 D
-
"Thầy không bảo là tha đến bảy lần,
nhưng là đến bảy mươi bảy lần"
(Mt 18,22)
I. DẪN VÀO THÁNH LỄ
Anh
chị em thân mến
Chúa
Giêsu đă nói : "Khi con đi dâng lễ vật trên bàn
thờ mà sực nhớ có người anh em đang bất
ḥa với con, th́ hăy để lễ vật lại,
trở về làm ḥa với người anh em ấy
trước đă, rồi mới trở lại dâng lễ
vật sau". Đó là một cách nói mạnh, nhằm
khuyến khích chúng ta tha thứ cho người khác.
Chắc
hẳn hiện giờ trong ḷng anh chị em, ai cũng có
một ít điều ǵ đó không vui đối với
một vài anh chị em của ḿnh. Chúng ta hăy xin Chúa ban cho
chúng ta thêm ḷng quảng đại để có thể tha
thứ cho những người ấy. Đây thực là
một việc cần thiết phải làm trước khi chúng
ta dâng Thánh lễ.
II. GỢI Ư SÁM HỐI
-
Chúng ta hẹp ḷng hẹp dạ không chịu tha thứ cho
người khác.
-
Nhiều chuyện buồn rất lâu rồi mà chúng ta
cữ giữ măi trong ḷng.
-
Chúng ta không tạo cơ hội cho kẻ có lỗi ḥa
giải với ḿnh.
III. LỜI CHÚA
1.
Bài đọc I (Hc 27,30—28,7)
Để
khuyến khích người ta tha thứ, Ben Sira đưa ra
nhiều lư lẽ :
-
Có tha thứ cho người khác th́ khi ta cầu nguyện ta
mới đáng được Chúa thư tha.
-
Đang tích ḷng giận ghét người ta mà dám xin Chúa
cứu chữa ḿnh sao ?
-
Chẳng thương xót người đồng loại mà
c̣n cầu xin Chúa thương xót ḿnh sao ?
-
Người phàm xác thịt mà tích ḷng thịnh nộ th́ dám
xin Chúa tha thứ sao ?
-
Hăy nghĩ đến điều sau hết, tức là cái
chết, để chấm dứt hận thù.
-
Hăy nghĩ đến giao ước của Chúa, tức là
giao ước yêu thương, để bỏ qua sự
lầm lỗi của kẻ khác.
2.
Đáp ca (Tv 102)
Tv
này chúc tụng tấm ḷng từ bi bao la của Chúa :
Ngài đă tha thứ tội lỗi cho ta, Người không
xử với ta như ta đáng tội và không trả cho ta
theo lỗi của ta…
3.
Tin Mừng (Mt 18,21-35)
Đức
Giêsu đưa ra một dụ ngôn về hai con nợ :
-
Một ông quan mắc nợ nhà vua một món tiền
rất lớn (10 ngàn nén vàng), nhưng đă được
nhà vua tha hết.
-
Khi ông quan này trở ra gặp một người bạn
chỉ thiếu ḿnh có 100 nén bạc (chỉ bằng 1
phần triệu số nợ đối với nhà vua) và
đă khẩn thiết van xin bằng chính những lời
lẽ mà ông quan đă xin với vua, ông quan ấy nhất
định không tha.
-
Được biết việc ấy, nhà vua bắt giam ông
quan cho tới khi trả hết đồng xu cuối cùng.
Dụ
ngôn này muốn so sánh cho chúng ta thấy tội của chúng
ta đối với Thiên Chúa nặng gấp triệu
lần tội người khác phạm tới ta ;
đồng thời cũng muốn cho biết rằng
nếu ta không tha cho người khác để đưa
đến kết quả là Chúa không tha cho ta, th́ quả là
ta rất ngu dại.
4.
Bài đọc II (Rm 14,7-9)
Văn
mạch : Chương 14 của thư Phaolô đề
cập đến hai trường hợp khiến các kitô
hữu rôma hay xét đoán nhau : 1/ có người sợ
ăn lầm nhằm đồ cúng nên không dám ăn
thịt mà chỉ ăn rau, có người khác nghĩ
rằng lương tâm ḿnh vững vàng nên dám ăn mọi
thứ, rồi người này chỉ trích người
kia ; 2/ Có người tin dị đoan nên cho rằng
ngày này tốt ngày kia xấu, người khác không tin cho
rằng ngày nào cũng tốt, rồi hai bên lại chỉ
trích nhau.
Thánh
Phaolô dạy : đừng để ư đến
người khác, cũng đừng để ư đến
ḿnh, nhưng tất cả hăy quy chiếu vào Chúa, v́
"không ai sống cho chính ḿnh, cũng không ai chết cho
chính ḿnh… Chúng ta sống hay chết th́ đều thuộc
về Chúa".
IV. GỢI Ư GIẢNG
1.
"Nợ" và "trả nợ"
Theo
nguyên tắc, mắc nợ th́ phải trả nợ, cho
mượn nợ th́ có quyền đ̣i nợ. Nợ (
đ̣i ( trả : đó là cách cư xử công b́nh.
Nhưng
trên thực tế, có rất nhiều thứ nợ không
thể trả nổi : chẳng hạn con nợ đă
sạt nghiệp trắng tay, con nợ thiếu nhiều
quá sức chi trả v.v. Gặp những trường
hợp ấy, ngay cả ṭa án cũng đành phải bó
tay : cùng lắm là tịch thu tài sản bán
được bao nhiêu trả bấy nhiêu, rồi bắt
người thiếu nợ phải ngồi tù. Các chủ
nợ dù muốn hay không cũng đành phải chịu
mất hoặc nhiều hoặc ít. Trường hợp
thứ hai này là : Nợ ( không đ̣i được (
đành bỏ : đây là cách cư xử không theo phép
công b́nh.
Nghĩa
là ngay cả trên b́nh diện cư xử tự nhiên, có
nhiều trường hợp không thể xử công b́nh
được. Huống chi trên b́nh diện đạo
đức, siêu nhiên.
Nói
cụ thể hơn, thiếu tiền nhau ("nợ"
đúng nghĩa) th́ c̣n có thể đ̣i nhau theo công b́nh, c̣n có
tội, có lỗi với nhau ("nợ" theo nghĩa
rộng hơn) th́ khó tính toán công b́nh với nhau
được.
Bài
Tin Mừng này đề cập đến thứ
"nợ" theo nghĩa rộng, nghĩa là những
tội lỗi người ta phạm đối với
Chúa và đối với nhau. Đối với loại này,
chỉ có cách là tha thứ.
Bài
Tin Mừng đưa Thiên Chúa ra làm gương tha thứ
trước : Tội lỗi chúng ta phạm đến
Chúa là thứ nợ không thể nào trả hết
được. Như lời Thánh vịnh "Nếu Chúa
chấp tội th́ ai nào đứng vững
được". Bởi vậy Thiên Chúa đă tha
thứ.
Và
bài Tin Mừng khuyến khích ta noi gương Chúa,
đồng thời cho biết làm như thế chỉ có
lợi cho ta mà thôi.
2.
Những dây chuyền phản ứng khác nhau
Con
người quen sống theo dây chuyền trả đũa :
Mắt đền mắt, răng thế răng, phỏng
đền phỏng, bầm đền bầm, sưng
đền sưng, mạng đền mạng… Thứ dây
chuyền này sẽ kéo theo hết mắt này đến
mắt khác, răng này đến răng khác, mạng này
đến mạng khác…
Trong
Tin Mừng, có một dây chuyền ngược lại :
Xin Cha tha cho chúng con ( như chúng con cũng tha cho kẻ
mắc nợ chúng con ; Hăy tha ( th́ sẽ được
tha lại ; Hăy cho ( th́ sẽ được cho lại
dư đầy … Thứ dây chuyền này dẫn
đến t́nh nghĩa, t́nh yêu ngày càng đậm đà,
nồng ấm.
Đức
Giêsu muốn các môn đệ ḿnh đừng theo dây chuyền
thứ nhất, mà hăy theo dây chuyền thứ hai.
3.
"Hăy nhớ đến điều sau hết, và chấm
dứt hận thù"
Đó
là một câu của Ben Sira, người có công sưu
tập kho tàng khôn ngoan ngàn đời của nhân loại.
Câu này rất chí lư.
Ta
hăy ra nghĩa địa mà nh́n : những con người
đă một thời ăn thua đủ với nhau nay
đều nằm cạnh nhau, bất lực, im ĺm… c̣n làm
chi nhau được nữa !
Và
nếu ta có thể nh́n lên cao, để thấy lúc
những người ấy ra tŕnh diện trước ṭa
phán xét của Chúa. Người nào người nấy
cũng đầy nợ với Chúa nhưng đồng thời
vẫn khư khư nắm chặt tờ giấy ghi
nợ của người khác đối với ḿnh. Quan
toà nói sao ? "Hỡi tên ác độc kia, Ta đă tha
hết nợ cho ngươi, sao ngươi không chịu
thương bạn ngươi như Ta đă thương
ngươi", rồi quan toà tống giam kẻ ấy vào
ngục cho đến khi trả hết đồng xu
cuối cùng.
Sau
đó ta hăy nh́n lại những nấm mồ ấy, và
tự hỏi : Họ đă trả hết đồng
xu cuối cùng chưa ?
Bởi
thế, Ben Sira khôn ngoan đă khuyên : "Hăy nhớ
đến điều sau hết, và chấm dứt hận
thù".
4.
Xin lỗi
Bài
Tin Mừng hôm nay nhắc đến một việc chúng ta
cần làm trong mùa Chay, đó là tha thứ. Nhưng tha
thứ là một việc song phương, nghĩa là
việc không phải của một người mà của
cả hai người : người tha và người
xin tha. Trong những va chạm thường xuyên của
cuộc sống chung, có khi chúng ta là người bị xúc
phạm cho nên tư thế của chúng ta là người
tha, có khi chính chúng ta là người gây xúc phạm nên tư
thế là người phải xin tha.
Tha
và xin tha, việc nào khó hơn ? Thiết nghĩ, trong
những tập thể khá đạo đức như
một giáo xứ chẳng hạn th́ tha là việc dễ
hơn : ḿnh bị một anh chị em nào đó xúc
phạm. Nếu anh chị em đó tới xin lỗi ḿnh th́
chắc là ḿnh tha liền. Việc khó hơn chính là việc
xin tha. Vậy chúng ta hăy cùng nhau suy nghĩ về việc
này. Xin bắt đầu bằng một câu chuyện
xảy ra ở nước Ba lan :
Trên
một chuyến xe lửa chạy về Varsava có 3
thương gia ở chung một toa đang chơi đánh
bài. Đến một trạm nọ, thêm một
người bước lên nữa. 3 thương gia
thấy có thêm người liền rủ người
ấy cùng chơi cho đủ 4. Nhưng người khách
từ chối khéo. Họ cố mời măi nhưng người
khách vẫn cương quyết từ chối. Thế là
họ nổi giận và chửi rủa nặng lời.
Người khách cũng làm thinh. Khi tàu đến ga
cuối, mọi người đều xuống. 3
thương gia thấy một đám người rất
đông cầm hoa đến đón người khách
ấy. Họ hỏi một trong những người
đó : Ông ta là ai mà được nhiều
người hâm mô thế ? Người khách trả
lời : Đó là Rabbi Salomon, một Rabbi nổi
tiếng khắp nước về ḷng nhân từ và đạo
đức. Khi ấy 3 thương gia mới hối
hận v́ những lời chửi rủa của ḿnh.
Một người tiến đến Rabbi Salomon ngỏ
lời xin lỗi. Nhưng Vị Rabbi quay mặt đi,
chẳng chịu tha. Các tín đồ của ông ngạc
nhiên quá, hỏi : "Thầy vốn là một
người nhân từ và đạo đức. Nhưng sao
Thầy không tha cho một kẻ đă biết lỗi và xin
lỗi Thầy ?". Vị Rabbi giải thích :
"Kẻ mà anh ta đă chửi không là một hành khách
tầm thường. C̣n người mà anh ta xin lỗi là
Rabbi Salomon. Anh ta đă xin lỗi lầm người
rồi".
Câu
chuyện có ư nói rằng : người ta dễ xin
lỗi đối với những người có
địa vị cao, có quyền lực lớn. Nếu
thương gia nọ không biết người ḿnh đă
chửi là một nhân vật nổi tiếng th́ chắc
chắn anh ta không xin lỗi đâu.
Câu
chuyện trên cũng dạy chúng ta bài học này là :
muốn xin lỗi th́ ta phải khiêm tốn, hạ
ḿnh :
-
Nhiều khi chúng ta không thể mở miệng xin lỗi
được đối với những người
nhỏ hơn ḿnh. Ta cho rằng chỉ có người
nhỏ xin lỗi người lớn chứ không bao
giờ ngược lại.
-
Nhiều khi chúng ta không mở miệng xin lỗi
được v́ chúng ta c̣n tự ái, cho rằng làm như
thế là nhục.
-
Nhiều khi chúng ta không mở miệng xin lỗi
được v́ cho rằng như thế là tự
nhận rằng ḿnh sai.
Ta
tưởng rằng như thế là tự trọng.
Nhưng đó là sự tự trọng không đúng chỗ
và là biểu hiện của tính xấu kiêu ngạo. Satan
chống lại Chúa. Sau đó nó biết lỗi nhưng nó
không bao giờ xin lỗi. Giuđa sau khi bán Chúa cũng
biết lỗi nhưng cũng không xin lỗi.
Cách
đây vài năm, ĐGH Gioan Phaolô 2 đă ngỏ lời xin
lỗi với cả thế giới về những
lầm lỗi của Giáo Hội trong quá khứ.
Trước khi ĐGH làm việc này, nhiều người
trong Giáo Hội đă cản ngăn Ngài v́ nghĩ rằng
làm như thế là hại đến uy tín của Giáo
Hội. Tuy nhiên sau khi ĐGH làm việc đó th́ lạ thay,
người ta chẳng những không che cười, trái
lại c̣n khen ngợi Ngài ; uy tín của Giáo Hội
chẳng những không giảm mà c̣n tăng thêm.
Tóm
lại, Lời Chúa hôm nay bảo chúng ta tha thứ. Nhưng
Lời Chúa cũng bảo chúng ta làm một việc khác khó
hơn, đó là biết xin lỗi. Muốn thế, chúng ta
phải khiêm tốn hạ ḿnh. Chúng ta nên biết rằng
hạ ḿnh xin lỗi không phải là nhục nhă, trái lại
sẽ sinh nhiều kết quả rất tốt :
đối với bản thân, nó làm tăng uy tín của
ḿnh, đối với cuộc sống chung, nó hàn gắn
những vết thương do những va chạm gây ra và
giúp cho cuộc sống chung được ấm êm
hạnh phúc hơn.
5.
Chuyện minh họa
a/ Tha thứ
Ngày
nọ, Đức giám mục John Selwyn thấy một
cậu con trai người bản địa cư xử
thô bạo với các trẻ khác, ngài gọi cậu lại
khiển trách. Chẳng những không chịu nghe, cậu ta
c̣n vung tay đánh vào mặt vị giám mục. Mọi
người thấy vậy đứng chết trân.
Nhưng vị giám mục không cho họ làm ǵ. Rồi ngài
quay lưng và lặng lẽ bỏ đi.
Nhiều
năm sau, một nhà truyền giáo được mời
đến với một bệnh nhân. Ông sắp chết và
xin được Rửa tội. Khi nhà truyền giáo
hỏi anh muốn lấy tên thánh là ǵ. Anh đáp :
"Xin đặt là John Selwyn, v́ chính ngài đă dậy cho
tôi biết đức Kitô là ai khi tôi đánh ngài."
b/ Xin tha
Satan
phàn nàn với Chúa : "Ngài không công bằng. Nhiều
tội nhân làm điều sai trái và Ngài lại đón
nhận họ. Thật ra, có người trở lại sáu
bảy lần và Ngài vẫn nhận. Tôi chỉ phạm
một lỗi lớn mà Ngài kết án tôi đời
đời." Chúa nói : "Đă bao giờ ngươi
xin tha thứ hoặc ăn năn chưa ?".
V. LỜI NGUYỆN CHO MỌI
NGƯỜI
CT :
Anh chị em thân mến
Thiên
Chúa là Cha nhân từ hay thương xót, lúc nào Ngài cũng
sẵn sàng tha thứ mọi lỗi lầm cho những ai
thật ḷng sám hối ăn năn. Luôn tin tưởng vào
t́nh thương tha thứ của Chúa, chúng ta cùng tha
thiết nguyện xin.
1-
Hội Thánh là một bà mẹ hiền / đầy ḷng bao
dung đối với lỗi lầm của con cái ḿnh /
Chúng ta hiệp lời cầu xin cho các vị mục tử
/ biết luôn quảng đại tha thứ mọi xúc
phạm / mọi đau khổ do kẻ khác gây ra cho ḿnh.
2-
Trong cuộc sống thường ngày / người ta
vẫn c̣n có khuynh hướng ăn miếng tả
miếng / sẵn sàng chém giết nhau / chỉ v́ chưa tha
thứ cho nhau như Chúa đă dạy / Chúng ta hiệp
lời cầu xin Chúa cho tinh thần tha thứ của
Đức Kitô / tác động đến mọi sinh
hoạt thường ngày của xă hội.
3-
Tha thứ / nhất là tha thứ luôn luôn / trong thực
tế là một việc làm con người không thể
thực hiện được / nếu không có ơn Chúa
trợ giúp / Vậy Chúng ta hiệp lời cầu xin Chúa ban
ơn giúp sức cho hết thảy các kitô hữu /
để họ có thể tha thứ được như
Chúa đă dạy.
4-
Đức Giêsu nói / "Hăy tha thứ để
được thứ tha" / Chúng ta hiệp lời
cầu xin cho cộng đoàn giáo xứ chúng ta / biết
sẵn sàng tha thứ lỗi lầm của người
khác / hầu xứng đáng lănh nhận ơn tha thứ
của Chúa.
CT :
Lạy Chúa Giêsu, Chúa dạy chúng con phải tha thứ cho nhau,
nếu muốn được Chúa tha thứ mọi
lỗi lầm. Nhưng lạy Chúa, nói tha thứ th́ dễ,
c̣n thực hành tha thứ th́ rất khó. Vậy xin Chúa ban
ơn trợ giúp để chúng con có thể sống như
Chúa đă dạy. Chúa hằng sống và hiển trị…
VI. TRONG THÁNH LỄ
-
Trước kinh Lạy Cha : Hôm nay chúng ta hăy hết
sức thật ḷng khi đọc câu "Xin Cha tha nợ cho
chúng con, như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng
con".
-
Chúc b́nh an : Qua cử chỉ chúc b́nh an, chúng ta hăy
thật ḷng tha thứ cho những kẻ làm mất ḷng chúng
ta, dù đang có mặt hay vắng mặt trong Nhà thờ này.
VII. GIẢI TÁN
Tuần
này, chúng ta hăy cố gắng ḥa giải với những
người đă bất ḥa với ḿnh, và tha thứ cho
những kẻ xúc phạm đến ḿnh.