CHÚA NHỰT XVI

CHỦ ĐỀ : Chúa kiên nhẫn và khoan dung

Sợi chỉ đỏ : Mặc dù Thiên Chúa rất mạnh và đầy uy quyền, nhưng Ngài đối xử rất khoan dung với những kẻ tội lỗi để chờ cho họ ăn năn sám hối (bài đọc I : Kn 12,13.16-19). Bởi thế tác giả Thánh vịnh 85 gọi Thiên Chúa là "Thiên Chúa từ bi nhân hậu, chậm bất bình và rất mực khoan dung (đáp ca). Ở đời này, người tốt kẻ xấu lẫn lộn. Nhiều người mong Thiên Chúa trừng trị kẻ xấu, nhưng Thiên Chúa khoan dung (Tin Mừng (Mt 13,24-43) vẫn cho chúng có thời gian hoán cải (dụ ngôn lúa và cỏ lùng). Thiên Chúa cũng kiên nhẫn chờ cho những yếu tố tốt dần dần phát huy ảnh hưởng của mình (dụ ngôn hạt cải và nắm men).

- Bài đọc II (Rm 8,26-27) (Chủ đề phụ)

Minh họa

- Mille images 78 D

- Lúa tốt và cỏ lùng (Mt 13,24-30)

I. DẪN VÀO THÁNH LỄ

Anh chị em thân mến

Ở đời có nhiều chuyện xấu và nhiều người xấu. Chúng ta không thích, chúng ta muốn dẹp sạch những thứ xấu xa ấy đi. Chúng ta còn cầu xin Chúa dùng uy quyền của Ngài để tiêu diệt chúng. Thế nhưng hình như Chúa không nghe lời cầu xin của chúng ta. Sự xấu và người xấu vẫn còn đó. Tại sao thế ?

Chúng ta hãy để ý lắng nghe Lời Chúa giải thích về vấn đề này, và chúng ta hãy xin Ngài chỉ cho chúng ta một cách sống thích hợp trong cuộc đời lẫn lộn tốt xấu này.

II. GỢI Ý SÁM HỐI

- Tuy bản thân chúng ta đầy khuyết điểm, nhưng chúng ta thường khắt khe với những khuyết điểm của người khác.

- Không ít lần chúng ta nuôi ý muốn làm hại những người có va chạm với mình.

- Có khi chúng ta trách Chúa vì Ngài đã không sớm giải thoát chúng ta khỏi những bất công mà chúng ta gặp phải.

III. LỜI CHÚA

1. Bài đọc I (Kn 12,13.16-19)

Các chương 10-19 của sách Khôn ngoan chứa đựng những suy tư về cách hành xử của Thiên Chúa qua những biến cố lịch sử. Dân Chúa đã nhiều lần bị kẻ thù làm khổ. Mặc dù cuối cùng rồi Thiên Chúa cũng giải thoát họ, nhưng họ vẫn ấm ức sao Chúa không ra tay sớm, sao Ngài không tiêu diệt chúng cho hết sạch.

Câu trả lời là : những kẻ thù ấy cũng là thụ tạo của Chúa, cũng được Ngài yêu thương. Cho nên mặc dù Ngài có đầy đủ sức mạnh và uy quyền để tận diệt họ, nhưng Ngài chỉ sử dụng sức mạnh đối với kẻ ngoan cố. Còn đối với những kẻ mà Ngài còn hy vọng họ hoán cải thì Thiên Chúa vẫn kiên nhẫn chờ đợi họ sám hối để được thứ tha.

2. Đáp ca (Tv 85)

Tv 85 là lời cầu nguyện của người công chính bị bách hại. Mặc dù thế, tác giả đã thấu hiểu tấm lòng của Thiên Chúa, cho nên một mặt tác giả nài xin "Lạy Chúa, xin nghe lời tôi khẩn nguyện, và quan tâm đến tiếng tôi van nài", nhưng mặc khác tác giả cũng cầu nguyện cho những kẻ bách hại mình sớm nhận biết tội lỗi của họ, để rồi "Các dân tộc mà Chúa tạo thành, họ sẽ tới, họ sẽ thờ lạy Ngài và họ sẽ ca tụng danh Ngài".

3. Tin Mừng (Mt 13,24-43)

- Dụ ngôn lúa và cỏ lùng : dụ ngôn này phản ảnh hai thái độ trái ngược nhau. Thái độ của con người (biểu nhiên nơi các đầy tớ) là bất nhẫn trước kẻ xấu và muốn diệt trừ chúng. Thái độ của Thiên Chúa (chủ ruộng) là kiên nhẫn chờ cho đến thời gian phán xét (mùa gặt) mới ra tay.

- Hai dụ ngôn hạt cải và nắm men : hai dụ ngôn này vừa cho thấy sức phát triển rất mạnh của Nước Trời, vừa nói lên sự kiên nhẫn của Thiên Chúa : Ngài không nóng vội, nhưng kiên nhẫn chờ cho hạt cải thành cây to và nắm men làm dậy cả thúng bột.

4. Bài đọc II (Rm 8,26-27) (Chủ đề phụ)

Thánh Phaolô nói đến vai trò của Chúa Thánh Thần trong việc cầu nguyện :

- Vì chúng ta yếu đuối không biết cầu nguyện thế nào cho xứng hợp, nên Chúa Thánh Thần sẽ giúp chúng ta cầu nguyện.

- Chúa Thánh Thần ở trong chúng ta sẽ cầu nguyện đúng theo thánh ý Thiên Chúa.

- Chúa Thánh Thần cầu nguyện trong lòng ta một cách rất diệu kỳ "bằng những tiếng than khôn tả".

IV. GỢI Ý GIẢNG

1. Khuynh hướng bất bao dung

Có lần Liên Hợp Quốc đã chọn nguyên một năm làm "năm quốc tế về lòng khoan dung" để giảm thiểu khuynh hướng bất bao dung ngày càng gia tăng trong nhân loại.

Bao dung là nhân từ, kiên nhẫn chịu đựng những điều xấu của người khác để dần dần tìm cách hoán cải họ. Bất bao dung là đòi trừng trị ngay những người xấu : một người làm gì đó có hại cho ta, ta trả đũa ngay. Do nóng vội, có khi ta không suy nghĩ kỹ xem biết đâu chính ta có gì sai lỗi nên người kia mới cư xử với ta như vậy. Khi người kia bị ta tấn công, họ cũng có thể cho là bị tấn công oan ức nên lại trả đũa ta. Thế là hai bên cứ leo thang. Thực ra có mấy ai hoàn toàn tốt, cũng như có mấy ai hoàn toàn xấu. Thái độ bất bao dung phát sinh từ suy nghĩ cho mình là tốt, hoàn toàn đúng và người ta là xấu, hoàn toàn sai.

Trên bình diện cá nhân và khu xóm, bất bao dung khiến người ta khó sống chung hòa thuận với nhau. Trên bình diện quốc tế, bất bao dung dẫn đến những cuộc chiến tranh khu vực. Mà xung đột và chiến tranh chẳng mang lại ích lợi gì, chỉ toàn gây hại. Chính vì trên thế giới có quá nhiều cuộc chiến tranh khu vực cho nên Liên Hợp Quốc mới thấy cần đề ra một năm quốc tế về lòng bao dung.

Muốn bao dung thì phải biết mình và biết người : biết mình cũng có lỗi lầm, và biết người cũng có những điều tốt. Muốn lấy cái rác trong mắt người ra thì trước hết phải lấy cái xà trong mắt mình đã.

2. Cái nhìn thiển cận

Thiển cận là chỉ thấy gần chứ không thấy xa, chỉ thấy bề ngoài mà không thấy bề trong. Do thiển cận nên người ta bất bao dung, mất kiên nhẫn.

Thiên Chúa có thể bao dung và kiên nhẫn vì Ngài vừa thấy hiện tại vừa thấy tương lai, vừa thấy bề ngoài vừa thấy bề trong.

3. Lành dữ cộng sinh

Nghe bài dụ ngôn "cỏ lùng" hôm nay, có người sẽ lấy làm lạ. Trong cuộc sống, làm gì có một nhà nông nào lại để lúa và cỏ lùng cùng tồn tại trong ruộng mình ! Nhưng dụ ngôn là dụ ngôn, nghĩa là một cách nói ví von bóng gió để làm sáng tỏ một vấn đề.

Vấn đề của dụ ngôn là lành dữ cộng sinh và lòng nhân từ cũng như sự nhẫn nại của Thiên Chúa. Kinh xưa có câu : "Hỏi kẻ lành là ai, kẻ dữ là ai ?" Chúng ta ưa thích phân biệt lành dữ, chánh tà, trắng đen rõ rệt. Chánh phải loại trừ tà, lúa tốt phải được chăm sóc, cỏ dại phải nhổ đi. Cái lý đo nhiên là vậy. Rất đơn giản. Nhưng cuộc sống không đơn giản như vậy.

Trong cuộc sống, có những lúc chánh tà không phân biệt rõ rệt. Cỏ lùng mọc chung với lúa tốt. Vả lại, cái mà ta gọi là kẻ dữ không giống như cỏ lùng. Cỏ lùng không thể biến thành lúa nhưng kẻ dữ có thể cải tà quy chánh, có thể hoán cải thành người tốt, nếu xã hội biết kiên nhẫn chờ đợi và tạo những điều kiện cho họ. Vả lại, kẻ lành, nếu không giữ mình, không liên tục làm điều lành, cũng có thể trở thành kẻ dữ. Vậy chẳng ai nên tự phong là lúa tốt, rồi loại trừ, lên án anh em là cỏ lùng. Có lần Chúa đã nói thẳng với những người tự phụ : "Tôi nói thật, bọn thu thuế, bọn gái điếm sẽ vào thiên đàng trước các ông kia đấy !"

Qua bài dụ ngôn, Chúa dạy chúng ta lòng nhân từ, kiên nhẫn, và tin tưởng vào sự lành. Hãy tin rằng sự lành sẽ tuần tự triển khai tốt đẹp, mặc dầu có sự dữ kè bên. Sự lành thậm chí còn có sức cảm hóa được sự dữ. "Kẻ lành" Monica đã cảm hóa được "kẻ dữ" Augustinô và cả hai mẹ con cùng trở nên những vị thánh lớn trong Giáo Hội. (Trích số đặc biệt báo Công giáo và Dân tộc, năm 1998, trang 223-224)

4. Người đảng viên quốc xã Schindler

Những ai đã từng xem cuốn phim Schindler’s List hẳn đều ghê tởm vai chính của phim đó, tên là Oskar Schindler, một đảng viên Đức quốc xã, đã từng giết hại rất nhiều người.

Thế nhưng nhiều người đã từng biết ông thì lại ca tụng ông như một ân nhân cứu mạng cho hàng ngàn người khỏi bị Đức quốc xã giết. Thậm chí có người còn nói : "Ông ta là cha, là mẹ và là niềm hy vọng độc nhất của chúng tôi".

Sự thật là thế nào ? Sự thật, Oskar Schindler không phải là một vị thánh, mà là một con người với nhiều dằng co mâu thuẫn : trước hết ông là một người chồng bất trung đã bỏ vợ và chạy theo một cuộc sống ăn chơi thác loại ; ông cũng là một người công giáo nhưng lại không sống đạo ; ông là đảng viên đảng Quốc xã Đức từng tích cực ủng hộ cuộc chiến tranh do đảng này phát động ; chính ông đã thú nhận rằng ông hy vọng khi chiến tranh thắng lợi thì ông sẽ có hai cái rương đầy vàng ; ông còn hành hạ nhiều người do thái….

Nhưng bên trong ông lại có một con người khác. Đó là một người tốt. Nhiều lần đang cư xử như một người xấu, ông lại hướng về bên trong con người tốt ấy. Thấy những từ nhân bị hành hạ tàn nhẫn, ông không chịu nổi và nhiều lần dám đứng lên bênh vực họ. Hai lần ông đã bị bỏ tù vì những hành động như thế.

Sự thật về Oskar Schindler là như thế : vừa là quỷ dữ vừa là thiên thần, trong lòng ông vừa có cỏ lùng vừa có lúa tốt.

5. Trái tim phân chia

Sau nhiều năm phải sống trong trại tập trung, văn hào Alexandre Solzhenitsyn đã nghiệm ra được những ý tưởng sau :

Tôi đã học được một bài học lớn nhờ những năm bị giam trong tù.

Tôi đã hiểu một người trở thành xấu như thế nào và một người trở nên tốt như thế nào.

Tôi đã dần dần nhận ra rằng đường biên giới phân chia giữa tốt và xấu không nằm giữa các nước hay các giai cấp hay các đảng phái chính trị, mà nằm ngay trong lòng mỗi người.

Ngay trong những trái tim ngập tràn sự ác vẫn còn sót lại một đầu cầu nhỏ nối với sự thiện.

Và ngay trong trái tim tốt nhất của các trái tim vẫn còn tồn tại gốc rễ sự ác.

6. Lời cầu nguyện khi đến mùa gặt

Khi đến mùa gặt, rơm rạ bị để qua một bên, trấu bị gió thổi đi, cỏ dại bị quăng vào lửa, và lúa tốt được cất vào kho.

Lạy Chúa, khi đến ngày chết của con, mùa gặt của đời con cũng diễn ra trước mặt Chúa.

Xin bàn tay khôn ngoan của Chúa hãy sàng sẩy và chọn ra những gì đáng giữ lại ; nhưng đối với những gì không đáng giữ lại, xin hãy thổi đi bằng hơi thở nhân từ của Chúa.

V. LỜI NGUYỆN CHO MỌI NGƯỜI

CT : Anh chị em thân mến

Thiên Chúa là Đấng từ bi nhân hậu, chậm bất bình và giàu lòng khoan dung. Người luôn kiên nhẫn đợi trông kẻ có tội ăn năn trở lại. Chúng ta cùng cảm tạ Chúa và dâng lời cầu xin.

1- Hội Thánh luôn tạo điều kiện thuận lợi / để kẻ tội lỗi luôn có thể quay về với Chúa / Chúng ta hiệp lời cầu xin cho các kitô hữu / biết nhận ra tình thương của Hội Thánh là mẹ chúng ta.

2- Ngày nay / người tốt kẻ xấu vẫn còn sống lẫn lộn ngay trong lòng Hội Thánh / Chúng ta hiệp lời cầu xin cho các vị mục tử / kiên nhẫn cảm hóa những kẻ tội lỗi / bằng chính tình thương tha thứ của Đức Kitô / Vị Mục Tử nhân lành.

3- Cuộc sống trần gian ngày hôm nay / quyết định số phận mai ngày của người kitô hữu / Chúng ta hiệp lời cầu xin cho mọi tín hữu / biết luôn cố gắng sống bác ái yêu thương / tận tuỵ phục vụ trong khiêm tốn / để trở nên muối ướp mặn đời / và ánh sáng cho trần gian / Nhờ đó họ sẽ được Chúa ; tưởng thưởng trong ngày phán xét chung.

4- Ngay trong chính bản thân mỗi người / vẫn hiện diện song song hai khuynh hướng tốt và xấu / Chúng ta hiệp lời cầu xin cho cộng đoàn xứ đạo chúng ta / luôn biết chế ngự thói xấu bằng cách cố gắng sống theo Lời Chúa dạy / siêng năng lãnh nhận các bí tích hòa giải và Thánh lễ / đồng thời tuân theo lời giáo huấn của Hội Thánh.

CT : Lạy C, chúng con thường hay xét đoán người khác rất khắc khe mà hầu như quên xét lại chính bản thân mình. Xin giúp chúng con biết can đảm dứt khoác với tật xấu này, để chúng con có thể noi gương Chúa mà sống nhân từ với mọi người hơn. Chúng con cầu xin nhờ…

VI. TRONG THÁNH LỄ

- Trước kinh Lạy Cha : Hôm nay khi đọc kinh Lạy Cha, chúng ta hãy xin Thiên Chúa là Cha chúng ta dạy chúng ta biết nhân từ như Ngài, biết tha thứ cho anh em như Chúa đã tha thứ cho chúng ta.

- Sau kinh Lạy Cha : "... xin đoái thương cho những ngày chúng con đang sống được bình an giữa thế gian này còn chen lẫn lúa tốt và cỏ lùng. Nhờ Cha rộng lòng thương cứu giúp..."

VII. GIẢI TÁN

Chúng ta sắp trở lại cuộc sống phức tạp : điều xấu điều tốt lẫn lộn, người lành người dữ sát cánh bên nhau. Anh chị em hãy cố gắng thực hành lòng bao dung nhân từ mà Lời Chúa vừa dạy chúng ta.

MỖI TUẦN MƯỜI THANG THUỐC BỔ

“Một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ”

Chúa Nhật XVI Thường Niên – Năm A

NỘI DUNG

I.Tia sáng:

v Vị LINH HƯỚNG

v AO ƯỚC

II.Thư giãn:

1. TẠI SAO PHẢI TRÓI

2. VẪN CHIẾC ÐEN CHIẾC VÀNG

3. TÓM TẮT

4. GỚT VÀ KỸ THUẬT

5. CHIẾC GHẾ TRỐNG

6. DÀI LƯỠI

7. CHUYỆN MƯỢN Ô

III.Nhật ký Đức Giêsu của Lm.Piô Ngô Phúc Hậu:

v CÁI CÓ

IV.Chuyện ngụ ngôn:

v GÀ TRỐNG VÀ ĐẠI BÀNG

V.Hẹn bạn trên đỉnh thành công:

v NGƯỜI LAO ĐỘNG LÀ NGƯỜI CHIẾN THẮNG

VI.Tình yêu – Hôn nhân – Gia đình:

v CHÂU Á - THÁI BÌNH DƯƠNG:THẾ KỶ XXI VÀ CON ÐƯỜNG TỔNG HỢP VĂN HOÁ

VII.Chuyện phiếm:

v Mất phanh

I.Tia sáng:

* Bạn cần có một vị linh hướng để bạn hiến thân, bạn phó thác bằng cách phục tùng,

vị hướng dẫn biết việc tông đồ của bạn, biết điều gì Chúa muốn, hầu trợ lực

cho công việc của Thánh Linh trong tâm hồn bạn một cách hiệu nghiệm,

không đòi bạn ra khỏi hoàn cảnh bạn sống, mà còn làm cho bạn

được tràn đầy an tĩnh và chỉ cho bạn biết cách làm việc thêm sung túc .

* ÐIỀU ĐÁNG AO ƯỚC KHÔNG PHẢI LÀ SỐNG LÂU, MÀ LÀ TRẺ MÃI.

Ch. Richst

Khoa học muốn kéo dài đời người cho tới 120 tuổi, nếu chỉ cốt để cho trái đất chứa đầy những người già trên 100 tuổi, thì nào có ích gì cho cam. Ðiều quan trọng là trẻ mãi, dù đã ở tuổi 100. Thế mà với những chiếc đinh vít, đời sống công cộng biến những tuổi trẻ 16 hay 18 thành những cụ non. Tuổi thật của tôi là mấy? THÁNH LỄ mỗi dịp đầu xuân của tôi, phải được bắt đầu những chữ:

Tôi sẽ bước tới bàn thờ Chúa

Tới gặp Ngài, Nguồn vui thỏa lòng tôi.

II.Thư giãn:

1.TẠI SAO PHẢI TRÓI

Một đạo diễn Hollywood giải thích cho nữ diễn viên trẻ cảnh sắp sửa đóng:

- Một chàng trai sẽ ập vào phòng cô, trói cô lại và bắt đầu hôn cô...

- Ồ! Anh ta đẹp trai không?...

2. VẪN CHIẾC ÐEN CHIẾC VÀNG

Một viện sĩ đi họp hội đồng khoa học. Cô thư ký thấy ông đi một chiếc giày màu vàng, một chiếc giày màu đen. Cô đến nhắc ông về đôi giày. Sau khi về và quay trở lại ông vẫn đi như cũ. Cô thư ký ngạc nhiên hỏi tại sao ông không đổi giày, ông bình thản trả lời:

- Ở nhà cũng chỉ có một chiếc màu đen và một chiếc vàng như đôi giày này.

Cô thư ký....

3. TÓM TẮT

Một chủ nông trại đưa bầy gia súc vào thành phố bán, ông ta đến bưu điện, định gửi bức điện sau:

"Ðã bán trôi chảy bầy gia súc. Anh sẽ về ngày mai. Hôn em".

Viết xong ông ta nghĩ: "Thêm từ trôi chảy làm gì, bán xong là bà ấy đã hiểu". Ông bèn gạch bỏ hai chữ "trôi chảy" ông lại nhẩm đọc và lẩm bẩm "mình đưa gia súc đi bán, bà ấy đã biết rồi". Thế là gạch thêm từ bầy gia súc. Bức điện chỉ còn lại: "Ðã bán, anh sẽ về ngày mai. Hôn em". Lại suy nghĩ: "Mình có mua gia súc đâu mà ghi điện đã bán". Lẩm bẩm xong liền gạch nốt cụm từ đã bán. Bức điện còn: "Anh sẽ về ngày mai. Hôn em".

Nhưng vẫn còn dài. Ông ta nghĩ tiếp. Có bao giờ mình đi đốt tiền mấy ngày trong khách sạn đâu. Tất nhiên cô ấy sẽ hiểu là mình sẽ về ngay trong ngày mai. Vậy chỉ cần viết: "Anh sẽ về. Hôn em".

Lại cảm thấy dài. Mình có chạy theo cô nào đâu mà chẳng về. Hắn gạch bỏ thêm câu: "Anh sẽ về".

Chợt nghĩ . Mình đánh bức điện "Hôn em" làm gì nhỉ? Chẳng phải ngày lễ, chẳng phải sinh nhật, mà ngày cưới thì qua rồi. Thôi chẳng "Hôn em" nữa. Thế là hắn xé ngay bức điện.

4. GỚT VÀ KỸ THUẬT

Trong giờ học tiếng Ðức, cô giáo nói:

- Bây giờ chúng ta nói về Gớt: ở bên cạnh tên Gớt có mấy con số sau: 1749-1832 điều đó có nghĩa là gì?

Một học sinh giơ tay:

- Em biết điều đó ạ. Ðó là số điện thoại của ông Gớt!

5. CHIẾC GHẾ TRỐNG

Một sáng tại nhà hát kịch, hai quý bà ngồi cách nhau một ghế trống. Làm quen với nhau trong giờ nghỉ chuyển hồi.

Một bà lên tiếng:

- Tôi không hiểu tại sao giữa chúng ta lại có một ghế trống thế này nhỉ, như là chẳng có ai dám ngồi vậy!

Bà kia đáp lại với vẻ mặt buồn bã:

- Ðấy là chỗ của chồng tôi đấy bà ạ. Chúng tôi đã giữ chỗ trước khi ông ấy chết!

- Sao bà không mời người thân hoặc bạn bè ngồi vào đó?

- Làm sao được. Bà góa thở dài. Họ còn đang bận đi dự đám tang của ông ấy!

6. DÀI LƯỠI

Một bà nhiều chuyện đến khám bệnh ở một bác sĩ. Bà phàn nàn:

- Thưa giáo sư bác sĩ, có lẽ tôi làm việc quá sức!

Bác sĩ mỉm cười hóm hỉnh nhìn bà nói:

- Nào bà đưa lưỡi cho tôi xem!

7. CHUYỆN MƯỢN Ô

Ông Martin ở Tô Cách Lan, đến nhà người bạn để lấy lại chiếc ô ông này mượn tuần trước.

Người bạn xin lỗi:

- Tôi rất tiếc, tôi lại cho một người bạn mượn chiếc ô đó rồi. Bạn thật sự cần có nó à?

- Ồ không phải tôi cần, ông giải thích- nhưng người cho tôi mượn ô đã nói là người chủ chiếc ô muốn lấy lại ô!

III.Nhật ký Đức Giêsu:

Trích trong “Nhật ký Đức Giêsu”

Biên soạn : Lm. PIÔ NGÔ PHÚC HẬU

CÁI CÓ

Giêrusalem ngày ….

Cha kính mến,

Hôm nay lần đầu tiên trong đời truyền đạo, con ngồi tâm sự với một Rắpbi, Rắpbi Nicôđêmô. Ông là người trí thức từ đầu đến chân: thuộc lòng Thánh Vịnh, am tường Lề Luật và Tiên tri. Ông là người công chính từ râu tóc đến áo choàng: ánh mắt nhân từ, giọng nói ôn tồn, cử chỉ khoan thai. Rất dễ thương và rất dễ mến.

Buổi tâm sự kéo dài tới khuya. Tư tưởng xoay quanh hai bản lề quan trọng là:

1. Thiên Chúa yêu thương thế gian quá chừng đến nỗi đã hiến Con Một mình làm giá chuộc tội cho đời. Người Con ấy sẽ bị treo như con rắn đồng của Môsê.

2. Mọi người phải tái sinh trong Thần Khí thì mới được vào Nước Thiên Chúa.

Ông không hiểu gì hết. Ông ngớ ngẩn đến mức độ :

- Không lẽ tôi già như thế này mà phải chui vào lòng mẹ để được tái sinh sao ?

- Ông là thầy dạy đời mà không hiểu điều đó sao ?

Ông lủi thủi ra về. Lấm lét - Sợ hãi. Trời tối như mực .

Nicôđêmô là tiêu biểu cho lớp người có quá nhiều : có tiền, có quyền, có uy tín, có bạn bè... Có quá khứ, có hiện tại và có tương lai. Đến khi có niềm tin, thì niềm tin không còn có chỗ để đứng thảnh thơi…

Đức tin đẩy mọi Cái Có vào thế lâm nguy. Đức tin đòi phải bỏ tất cả mọi Cái Có để hiện diện và lớn lên.

Nicôđêmô có cả một truyền thống dày cộm về Đấng Mêsia. Đấng Mêsia ấy sẽ phất cờ khởi nghĩa, tiêu diệt các cường quốc lân bang y như Đavít hạ thủ Goliát. Người sẽ ngự trên ngai vàng, muôn dân sẽ hướng về đó. Bản thân ông cũng sẽ nhờ đó mà rực lên như ngọn đuốc. Hiện nay ông là một Rắpbi được toàn dân trọng vọng. Những bài thuyết giảng của ông, những kiến thức về Thánh Kinh của ông đã cho ông một chỗ đứng vững chắc, một mâm cơm thịnh soạn.

Niềm tin vào Con sẽ đẩy ông vào thế phá sản. Qua buổi tâm sự, ông tỏ vẻ ngớ ngẩn. Cái hiểu biết của ông về Đấng Mêsia không dung hòa được với điều Con vừa mạc khải. Nếu công khai theo Con như Phêrô, như Gioan .. thì cái chỗ đứng và cái mâm cơm của một Rắpbi không còn nữa. Nhưng ông vẫn tin, tin một cách mơ hồ, vì thấy không ai làm được những việc con đã làm. Lương tâm tốt lành của ông bắt ông phải tin, nhưng không đủ sức để khước từ những Cái Có đồ sộ. Tin mà không theo. Theo mà cứ âm thầm lén lút. Nhưng vì là người thiện chí, ông sẽ đứng dậy và theo con vào phút cuối cùng. Lương tâm sẽ cắn ông để ông phải thức tỉnh. Đó là lương tâm của người trí thức chân chính.

Giêsu

Con yêu của Cha

IV.Chuyện ngụ ngôn:

GÀ TRỐNG VÀ ĐẠI BÀNG

Hai chú gà trống chọi nhau bên đống rơm. Một chú sức lực khoẻ hơn, đánh bại đối thủ của mình và đuổi nó ra khỏi đống rơm. Cả lũ gà mái ào đến vây quanh gà trống, khen nức nở rồi làm duyên làm dáng với gà trống. Gà trống tỏ ra vênh váo, muốn được gà ở sân nhà khác biết về chiến thắng và vinh quang của mình, gà trống liền bay lên nóc nhà chứa đồ, vỗ cánh bồm bộp và lớn tiếng:

- Tất cả các người hãy trông ta đây, ta đã đánh bại một gã gà trống khác! Không có một gã gà trống nào trên thế gian này có thể đọ sức được với ta!

Anh chàng chưa kịp khoe mẽ hết lời, thì một gã đại bàng đã bay tới quặp gà trống vào móng và mang về tổ đánh chén.

V.Hẹn bạn trên đỉnh thành công:

Theo bản tiếng Anh: See you at the top của Zig Ziglar

Biên soạn: ÐC.NGÔ QUANG KIỆT - Quí cha: VŨ SỬU - DƯƠNG ÐÌNH TẢO -
LÊ XUÂN TÂN – NGUYỄN VĂN DIỄM

PHẦN THỨ SÁU : LÀM VIỆC

CHƯƠNG MỘT: NGƯỜI LAO ĐỘNG LÀ NGƯỜI CHIẾN THẮNG

Ngày xưa có một ông vua già cả nhưng rất khôn ngoan. Một hôm vua cho triệu tập tất cả các nhà thông thái trong nước và truyền lệnh: "các khanh hãy đi thâu thập sự "khôn ngoan tự cổ chí kim" lại rồi viết thành sách để ta truyền lại cho hậu thế". Tuân lệnh, các nhà thông thái ra đi. Sau một thời gian dài miệt mài làm việc họ viết được 12 quyển sách, hãnh diện, họ tâu với đức vua rằng: "Bộ sách này gồm tóm mọi sự khôn ngoan kim cổ" Nhưng đức vua phán: "các khanh thân mến, trẫm tin chắc bộ sách này chứa đựng mọi điều khôn ngoan tự cổ chí kim, rất ích lợi cho hậu thế. Nhưng nó dài quá, trẫm e thần dân sẽ chẳng đọc đâu. Các khanh hãy rút ngắn lại đi!" Các nhà thông thái lại mải miết làm việc. Họ trở lại dâng đức vua chỉ một tập sách duy nhất. Tuy nhiên, nhà vua thấy nó vẫn còn dài nên lại truyền cho họ rút ngắn thêm nữa. Các nhà thông thái ra sức làm việc. Họ cô đọng quyển sách trong một chương, một trang giấy, một đoạn văn ngắn và sau cùng chỉ còn một câu. Vua nhìn câu văn, đức vua reo lên hoan hỉ: "Các khanh thân mến, đây đúng là kho tàng khôn ngoan của mọi thời đại. Nếu người trong thiên hạ học được chân lý này, trên đời sẽ chẳng còn gì khó ". Câu văn đó nói: "Không có bữa ăn nào miễn phí". Quả thực là "Không" có.

Những ai hữu trách đồng ý với triết lý "không có bữa ăn nào miễn phí" và "chẳng thể đạt tới điều gì nếu không đầu tư" mà lại đi bỏ phiếu ủng hộ cờ bạc, cá ngựa thì quả thực khôi hài (giả dối nữa ấy chứ). Vì thế nhiều thanh niên chẳng còn hiểu cha mẹ họ thực sự tin cái gì. Ai khôn ngoan tất sẽ thấy gia đình thành công có lao động là cha và liêm chính là mẹ. Đồng hành với "Cha mẹ" ấy, bạn sẽ chẳng còn gặp rắc rối gì với những người còn lại.

Lao động là nền tảng của mọi công việc, nguồn gốc mọi phồn vinh, là cha đẻ của thiên tài.

Lao động giúp thanh niên thăng tiến hơn mức cha mẹ có thể giúp, dù cha mẹ giầu có đến đâu đi nữa.

Nó thể hiện trong những món tiền tiết kiệm nhỏ bé nhất, nhưng lại là nền tảng của mọi tài sản.

Là muối tăng hương vị cho đời nhưng lao động chỉ ban cho ta những ân huệ và thành tựu lớn lao nhất khi ta yêu mến nó.

Đã yêu rồi, lao động sẽ biến đời ta thành ngọt ngào, ý nghĩa và thành đạt (vô danh).

VI.Tình yêu – Hôn nhân – Gia đình:

(Kiến thức ngày nay số 121)

CHÂU Á - THÁI BÌNH DƯƠNG:THẾ KỶ XXI

VÀ CON ÐƯỜNG TỔNG HỢP VĂN HOÁ

Trên bình diện văn hoá tổng quát, kỷ nguyên châu Á - Thái Bình Dương cũng là kỷ nguyên của sự gặp gỡ, hội nhập của các trào lưu tư tưởng, các nền văn hoá khác nhau. Một sự phân biệt rạch ròi, dứt khoát theo kiểu Ðông là Ðông, Tây là Tây như nhà văn Anh Rudyard Kipling đã từng tuyên bố vào đầu thế kỷ XX đã trở nên vô nghĩa trong bối cảnh của một thế giới đang ngày càng xích lại gần nhau hơn. Có lẽ, hơn bất cứ một khu vực nào khác của thế giới, chính ở tại các quốc gia nằm chung quanh lòng chảo Thái Bình Dương này, người ta đang chứng kiến hai quá trình diễn ra cùng một lúc, hiện đại hoá và dân tộc hoá, cùng một cuộc đối thoại liên tục giữa các giá trị văn hoá khác nhau. Từ sự đối thoại đó, vấn đề tổng hợp văn hoá đã được đặt ra, xem như là một điều kiện hoặc một nền tảng cần thiết để thực hiện thành công hai quá trình hiện đại hoá và dân tộc hoá. Ðã đến lúc cả hai bán cầu não trái và não phải của cùng một tư duy nhân loại phải được hợp nhất lại để tạo thành một thực thể văn hoá có ý nghĩa phổ quát cho toàn nhân loại. Chỉ khi đó, một sự cân bằng văn hoá đích thực, mang đậm dấu ấn đặc trưng của từng dân tộc, mới có thể được thiết lập vững chắc trong lòng xã hội các quốc gia trong khu vực...

Hai cực của một nền văn hoá phổ quát.

Thật ra, vấn đề đối thoại văn hoá Ðông-Tây đã được đặt ra từ rất lâu trong lịch sử, với nhiều quan điểm và ý kiến khác nhau, từ những ý kiến cực đoan nhất cho đến những lập trường có tính chất ôn hoà và chiết trung hơn. Thoạt đầu, hai chữ Ðông và Tây hoàn toàn chỉ có ý nghĩa địa lý (và sau này có thêm ý nghĩa chính trị khi cuộc chiến tranh lạnh xảy ra giữa hai khối đối địch), nhưng ngày nay, xét trên bình diện văn hoá và triết học, Ðông và Tây đã trở thành hai biểu tượng của hai thực thể văn hoá và tư duy có những đặc trưng và sắc thái khác hẳn nhau, chứa đựng một nội dung phức hợp hơn, bao gồm cả các khía cạnh lịch sử - văn hoá, triết học và tâm lý.

Thông thường, khi nói đến Ðông phương, người ta thường gán cho khái niệm này những thuộc tính như: hướng nội, hiếu tĩnh, duy linh, tôn trọng truyền thống, khép kín, đặt nặng vai trò của tập thể hơn cá nhân, có khuynh hướng giải thoát tâm linh, quan hệ hài hoà giữa con người và thiên nhiên, tư duy nhất nguyên... Trong khi đó, Tây phương lại được hiểu như một cực hoàn toàn trái ngược (antipode): hướng ngoại, hiếu động, duy lý, cởi mở, xem nặng vai trò của cá nhân, tôn sùng các giá trị vật chất, chinh phục và đối lập với thiên nhiên, tư duy theo kiểu nhị nguyên...

Sự phân biệt có tính chất lưỡng cực nói trên, thật ra chỉ có một giá trị và ý nghĩa tương đối. Nếu gọi đây là hai cực của một nền văn hoá phổ quát thì điều đó hoàn toàn không có nghĩa rằng bất cứ một nền văn hoá đặc thù nào cũng đều thuộc về hoặc cực này hoặc cực kia. Trái lại, trong thực tế, sự tác động qua lại giữa các yếu tố và các hệ thống văn hoá khác nhau đã đưa đến sự xuất hiện của các nền văn hoá đa hợp, lưỡng tính, không hoàn toàn có tính chất thuần âm hoặc thuần dương. Sự khác biệt ở đây, nếu có, chỉ là sự khác biệt về tỉ lệ âm dương trong nội hàm của các nền văn hoá khác nhau. Ở đây, sự phân biệt thành hai cực đối lập, cực Ðông và cực Tây, cực duy linh và cực duy lý, hoàn toàn chỉ có ý nghĩa như một công cụ phân tích văn hoá.

Ngày nay, nền văn minh vật lý của phương Tây đã phát triển lên đến cực điểm và làm thay đổi toàn bộ hướng đi của lịch sử nhân loại. Nhân loại, ở cả phương Ðông và phương Tây, ở các nước công nghiệp phát triển cao cũng như ở các nước đang phát triển, đều được thừa hưởng những thành quả rực rỡ của nền văn minh vật lý này: tuổi thọ của con người ngày càng được kéo dài, đã làm cho thế giới thu hẹp lại thành một làng nhỏ bé là làng địa cầu, các tiện nghi vật chất ngày càng trở nên phong phú, thông dụng... Nhưng chính trong sự phát triển rực rỡ của nền văn minh vật lý này, loài người đã phải đương đầu với nhiều cuộc khủng hoảng đe doạ chính sự tồn tại của bản thân mình: sự mất cân bằng giữa môi trường sinh thái con người, dân số bộc phát đi liền với nạn đói và suy dinh dưỡng, bạo lực và xung đột diễn ra không ngừng, hố sâu ngăn cách giàu nghèo ngày càng mở rộng...

Nhưng đồng thời, những giá trị văn minh tâm linh của phương Ðông cũng đang dần dần được khám phá lại và được đánh giá đúng đắn hơn. Một phong trào trở về với những giá trị tinh thần của nền văn minh phương Ðông đã được làm sống lại ngay tại trong lòng các xã hội phương Tây. Trong khi đó, ở tại các xã hội phương Ðông, nơi từng có một di sản tâm linh đồ sộ, sự tiếp thu và học tập các giá trị phương Tây đang trở thành một nhiệm vụ quan trọng. Sự tổng hợp ở một mức độ cao hơn các yếu tố của cả hai nền văn hoá Ðông-Tây đang trở thành một nhu cầu có thật và là một quá trình đang diễn ra ở nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt ở vùng Châu Á - Thái Bình Dương.

Châu Á - Thái Bình Dương và cuộc song thoại văn hoá Ðông- Tây.

Trước sức tấn công mãnh liệt của các giá trị văn minh phương Tây, các quốc gia phương Ðông hầu hết đều áp dụng một chiến lược văn hoá gần giống nhau: một mặt, cố gắng tiếp thu tinh hoa và sức mạnh của nền văn hoá phương Tây, biến sức mạnh đó thành sức mạnh của chính mình, mặt khác, luôn luôn tự khẳng định và bảo tồn bản sắc văn hoá riêng của mình. Chiến lược hoà nhị bất đồng này tỏ ra đã thành công ở một số quốc gia châu Á (như trường hợp Nhật Bản và Nam Triều Tiên).

Do đặc trưng địa lý riêng biệt của mình, khu vực lòng chảo Thái Bình Dương bao gồm nhiều quốc gia, dân tộc rất khác nhau về quá khứ lịch sử, trình độ phát triển, về văn hoá, xã hội. Một số quốc gia như Canada, Mỹ, Australia có một nét văn hoá mang đậm các đặc trưng của phương Tây, trong khi các quốc gia châu Á lại có chung một mẫu số văn hoá khác hẳn. Ở đây, cuộc song thoại văn hoá Ðông Tây không chỉ diễn ra giữa các quốc gia phương Tây mà còn diễn ra ngay trong lòng của từng quốc gia một. Các nước này tồn tại như những tấm gương văn hoá soi chiếu vào với nhau, và nhờ vậy, một nền văn hoá có thể tự nhận thức về mình rõ hơn khi nhìn vào tấm gương soi của các nền văn hoá khác.

Ngày nay, sau một quá trình tiếp xúc lâu dài, sự tương tác, thâm nhập giữa các nhóm, các nền văn hoá khác nhau đã dẫn đến sự thay đổi, ở các mức độ khác nhau, ngay bên trong của mỗi nền văn hoá (Hiện tượng này được các nhà văn hoá học gọi bằng một thuật ngữ chuyên môn là acculturation). Và đó cũng là điểm khởi đầu của bất cứ một quá trình tổng hợp văn hoá nào. Tổng hợp văn hoá là cả một quá trình thẩm thấu lâu dài, đòi hỏi phải dứt khoát từ bỏ chủ nghĩa dân tộc văn hoá (cultural nationalism) và chấp nhận chủ nghĩa đa hợp về mặt văn hoá (cultural pluralism).

Ðể tiến đến một sự cân bằng văn hoá.

Là những quốc gia đã từng chịu đựng cảnh nghèo nàn, lạc hậu trong suốt một thời gian dài, ngày nay, các nước chậm phát triển ở châu Á, trong đó có Việt Nam, đang tập trung tất cả nỗ lực để đẩy mạnh công cuộc phát triển đất nước. Ðiều này bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân, trong đó có một nguyên nhân quan trọng là do sự mất cân bằng văn hoá của xã hội. Do đó, lặp lại sự cân bằng văn hoá là một điều cần thiết trước khi nói đến một sự tổng hợp văn hoá ở một mức độ cao hơn. Chân lý, nói như Hermann Hesse, không nằm ở cực này hay cực kia mà tồn tại ở ngay giữa hai cực đối lập.

Văn hoá, hiểu ở một ý nghĩa nhất định, không chỉ là môi trường, tác nhân mà còn là mục đích của sự phát triển. Phát triển kinh tế phải đi liền với sự cân bằng và phát triển văn hoá, nếu không, sự phát triển sẽ phải trả mọt giá rất đắt hoặc trở nên vô nghĩa. Ðó cũng là bài học quý báu rút ra từ kinh nghiệm phát triển của nhiều nước trên thế giới.

Trung tâm châu Á - Thái Bình Dương.

VII.Chuyện phiếm:

Mất phanh

Nhiều lần tôi mơ ước được ngồi trên tàu hỏa với một cô gái xinh đẹp. Trong buồng toa chỉ có hai chúng tôi, bên ngoài, hoàng hôn đang nhanh chóng sẫm màu và mỗi lúc một dày đặc, mà chiếc bóng đèn ở trên trần toa lại bị cháy dây tóc. Thế nhưng lò sưởi lại vẫn chạy tốt, tỏa hơi ấm nhè nhẹ. Còn cô gái xinh đẹp, bạn đồng hành của tôi lại đang háo hức muốn được trò chuyện với một người đàn ông trí thức, lý thú, là tôi để có thể trở thành người nâng đỡ che chở cô dù chỉ trên đường đời ngắn ngủi này.

Tất nhiên, đó chỉ là mơ ước, chứ trên thực tế trong toa tàu, tôi toàn gặp những người đi công tác, hoặc những bà già đang kể cho nhau nghe về những thứ vừa mua được. Tôi không thể khoe khoang rằng ước mơ của tôi đã thành sự thực, dù chỉ một lần trong nửa đầu tốt đẹp nhất của cuộc đời tôi. Vậy mà bây giờ...

Vâng ! Vâng !! Vâng !!! Đúng thế, bây giờ tôi được sống trong ước mơ của tôi !

Tôi không tin ở mắt mình nữa, trong buồng toa hạng nhất, đối diện tôi là một cô gái xinh đẹp đến nỗi "nằm mơ cũng không thấy". Thật ra, trong buồng toa không hề lờ mờ tối, bóng đèn trên trần sáng chói, nhưng chính vì thế tôi lại rất biết ơn số phận. Nhờ vậy tôi có thể ngắm nghía sắc đẹp cực kỳ khêu gợi của cô gái đồng hành.

- Chắc cô đi xa lắm ? - tôi mở đầu câu chuyện.

- Sao anh biết ? - nàng hỏi, ngước mắt lên khỏi tờ báo đang đọc.

- Không, tôi không biết điều đó, tôi chỉ… chỉ hỏi vậy thôi (tôi nghĩ rằng có lẽ nàng đi xa).

- Xa hơn anh ?... Thế anh có muốn đi xa không ?

- Vé của tôi chỉ đến Kalish... nhưng tôi đi đâu thì chỉ có trời biết - đột nhiên tôi buột miệng.

- Câu anh nói hay tuyệt. Tôi thích những người đàn ông can đảm.

Tôi hơi nhỏm người dậy, nhưng như có một cái gì đó giữ tôi lại, và tôi làm ra vẻ như chỉ chăm chú nhìn phong cảnh đang lướt qua ngoài cửa sổ, rồi tôi lại ngồi xuống.

- Có cái gì ngoài đó thế anh ? - nàng hỏi.

- Không có gì cả, vừa rồi tôi tưởng có một con thỏ. Thói quen... thói quen của dân đi săn ấy mà. Cô biết không, bây giờ đang là mùa săn bắn. Hễ trông thấy mục tiêu là tôi chồm ngay dậy để nhắm bắn. Hồi ở châu Mỹ, tôi bắn bò rừng thẳng từ trên tàu hỏa đấy.

- Anh săn bò rừng ?!

- Đôi khi thôi. Còn chủ yếu là tôi săn báo.

- Ồ ! Anh thật là can đảm !

- Tôi luôn bất chấp tất cả, bất chấp hết... từ hồi còn rất trẻ.

- Nếu anh can đảm như thế, anh có thể vì tôi làm một việc bạo gan không ?

- Vì cô ?! Vì cô, tôi sẽ làm được tất cả.

- Và anh sẵn sàng vì tôi mà lập một chiến công ?

- Tất nhiên !

Tôi chuyển sang ngồi bên ghế nàng.

- Nào, thế tôi phải làm gì cho cô đây ? - tôi ghé sát vào nàng, thì thầm.

Nàng đưa đôi môi về phía tôi, tóc nàng chạm cả vào má tôi, và thì thầm :

- Anh hãy kéo cái phanh kia...

Tôi giật thót, như bị một gáo nước lạnh bất ngờ dội vào người.

- Gì cơ ?! - tôi kêu lên - Cô nói gì vậy ?

- Tôi nói rằng anh hãy kéo cái phanh khẩn cấp kia khi nào tôi bảo anh.

- Cô đùa đấy à ?!

- Anh sợ rồi...

- Nhưng... nhưng... đó là một ý muốn hết sức kỳ quái...

- Than ôi, hóa ra tôi chưa gặp được người đàn ông thực sự... Cho tôi xin lỗi nhé.

- Nhưng... kể ra thì... tôi có thể kéo phanh, nhưng việc đó bị cấm...

Nàng nhìn thẳng vào mắt tôi : - Thế mà tôi đã tin anh biết mấy...

Tôi không thể đứng vững trước cái nhìn ấy.

- Thế khi nào tôi phải kéo phanh ? - tôi kêu lên trong cơn tuyệt vọng.

Nàng đưa mắt nhìn ra cửa sổ.

Cái bánh xe của đoàn tàu vẫn lăn đều trên đường ray. Đặt một tay lên vai tôi, nàng chăm chú nhìn ra cửa sổ.

- Kéo đi ! - bỗng nàng hô lên.

Tôi giật mạnh chiếc phanh khẩn cấp. Mẩu chì kẹp bắn vào góc buồng toa. Đoàn tàu bắt đầu chạy chậm lại.

- Ôi, anh thật tốt bụng ! - nàng thốt lên, vớ lấy chiếc va li của nàng ở trên giá rồi lao về phía cửa buồng toa. Bây giờ thì tôi chỉ đi vài bước chân là đã đến nhà.

Nàng chạy ra khỏi buồng toa. Tôi nghe tiếng cửa toa mở ra và tiếng cô bạn đồng hành xinh đẹp của tôi nhảy xuống vệ đường. Đoàn tàu lại từ từ chuyển bánh. Một nhân viên đường sắt bước vào. Bác ta nhìn chỗ tay nắm phanh đã bị mất kẹp chì.

- Ông kéo phanh cho đoàn tàu dừng lại phải không ? - Bác ta hỏi.

- Tôi...

- Tại sao ông làm thế ?

- Tại sao à ? - tôi hỏi lại, giọng trầm xuống - Tại vì... tại vì tôi bị mất phanh...

Vũ Đình Bình

(dịch)