Sợi
chỉ đỏ :
Trong
bài đọc I (Dcr 9,9-10), ngôn sứ Dacaria mô tả Đấng
Messia như một vị vua hiền lành và khiêm tốn cởi
trên lưng lừa ; Tv 144 (đáp ca) cũng tŕnh bày Thiên
Chúa bằng những nét từ bi và nhân ái. Trong bài Tin Mừng
(Mt 11,25-30), Đức Giêsu tự mô tả
ḿnh bằng hai đức tính Hiền lành và Khiêm tốn. Ngài mời chúng ta học nơi Ngài.
-
Bài đọc II (Rm 8,9.11-13) (Chủ đề
phụ) : Đừng sống theo xác thịt, hăy sống
theo Thánh Thần.
Minh
họa
-
Mille images 133 E
-
"Hăy học cùng Ta, v́ Ta hiền lành và khiêm tốn" (Mt
11,29)
I. DẪN VÀO THÁNH LỄ
Anh
chị em thân mến
Đức
Giêsu không những dạy chúng ta về đời sống
đức tin, về những nhân đức siêu nhiên, mà c̣n
dạy chúng ta cách sống nhân bản. Làm theo
giáo huấn của Ngài, chúng ta sẽ trở thành những
con người rất dễ thương dễ mến và
do đó sẽ dễ thành công trong cuộc đời. Hôm nay Đức Giêsu dạy ta học gương
của Ngài sống Hiền lành và khiêm tốn. Chúng ta hăy lắng nghe giáo huấn của Ngài và xin
Ngài giúp ta thực hành được giáo huấn ấy.
II. GỢI Ư SÁM HỐI
-
Rất nhiều lần chúng ta nóng nảy, hung dữ với
kẻ khác.
-
Rất nhiều lần chúng ta kiêu căng :
coi trọng ḿnh và coi khinh kẻ khác.
-
Rất ít khi chúng ta để ư xem Chúa đă sống như
thế nào để tập sống theo
gương Chúa.
III. LỜI CHÚA
1.
Bài đọc I (Dcr 9,9-10)
Năm
333, Alexandre Đại đế chiến thắng đế
quốc
Ngôn
sứ Dacaria trả lời : Đấng
Messia sẽ đến cũng là một v́ Vua nhưng với
nhiều khác biệt rất cơ bản :
-
Ngài không phải là một vị vua chiến tranh, mà là vua
ḥa b́nh.
-
Ngài không kiêu kỳ, mà rất khiêm tốn
-
Ngài rất hiền lành : không thích giết
chết mà chỉ muốn cứu độ.
H́nh ảnh tiêu biểu về Vua Messia là Ngài
không cởi trên lưng ngựa mà trên lưng lừa.
2.
Đáp ca (Tv 144)
Những
đức tính của Vua Messia cũng chính là những đức
tính của Thiên Chúa : "Chúa nhân ái và
từ bi, chậm bất b́nh và giàu ân sủng. Chúa hảo tâm với hết mọi loài, và từ
bi với mọi công cuộc của Chúa".
3.
Tin Mừng (Mt 11,25-30)
Văn
mạch : Sau một thời gian rao giảng,
Đức Giêsu đă gặt hái được những
thành công nhưng cũng gặp phải nhiều thất bại.
Thất bại là nơi những người tự nghĩ
ḿnh là thông thái, như biệt phái, luật sĩ và gần
đoạn Tin Mừng này nhất là dân ở các thành ven bờ
Biển Hồ (Mt 11,20-24) ; c̣n thành công là nơi những
người nghèo nàn, ít học, thu thuế, tội lỗi… Ngài gọi chung họ
là "những kẻ bé mọn".
Phần đầu của đoạn Tin Mừng
này ghi lại lời Đức Giêsu cầu nguyện với
Chúa Cha. Trước hết, Ngài nh́n nhận tất
cả những thành công và thất bại ấy đều
theo đúng kế hoạch của Chúa
Cha. Kế đến, khi nh́n lại những thành công và thất
bại ấy, Đức Giêsu khám phá ra rằng chính Chúa Cha
đă đặc biệt yêu thương những kẻ bé
mọn nên đă cho họ đón nhận Tin Mừng của
Ngài. Việc Chúa Cha yêu thương mặc khải cho những
kẻ bé mọn khiến Đức Giêsu cảm động
và vui mừng, v́ thế Ngài lớn tiếng cảm tạ
và ca tụng Chúa Cha.
Sang phần thứ hai của đoạn Tin
Mừng này, Đức Giêsu kêu gọi mọi người
hăy mang lấy "ách" và "gánh" của Ngài. Theo ách nói
do thái, "mang ách của ai" là học với người
đó ; c̣n "gánh" th́ ám chỉ lề
luật. Nói tóm lại, Đức Giêsu kêu mời mọi
người hăy học với Ngài và đón nhận luật
của Ngài :
-
Học với ngài : học
gương hiền lành và khiêm tốn
-
Đón nhận luật Ngài là luật yêu thương
4.
Bài đọc II (Rm 8,9.11-13) (Chủ đề
phụ)
Đây là lập luận thứ ba cho luận
đề "được công chính hóa nhờ đức
tin".
Cốt
tuỷ của lập luận : trong
con người có hai khuynh hướng đối nghịch
nhau, một muốn làm lành và một muốn làm ác. Con
người chỉ có thể t́m được sự thống
nhất nội tâm nhờ ơn của Thánh Thần.
Áp
dụng : Kitô hữu đă được
Chúa Thánh Thần đến ở trong ḿnh cho nên đă có một
cuộc sống mới, cho nên họ đừng sống
theo cuộc sống cũ nữa :
-
Cuộc sống cũ là sống theo xác
thịt. Cuộc sống đó sẽ dẫn
đến cái chết.
-
Cuộc sống mới là sống theo
Thánh Thần. Nó sẽ dẫn đến sự sống vĩnh
cửu.
Thánh
Augustinô đă tự thuật rằng chính đoạn thư này của Thánh Phaolô đă giúp Ngài hoán cải.
IV. GỢI Ư GIẢNG
1.
Thế nào là "hiền lành ?"
Trong nguyên bản hy lạp, thánh Matthêu dùng chữ
praus.
Chữ này có nghĩa là dịu dàng, ngọt
ngào, không thô bạo cứng cỏi. Như
thế, "hiền lành" bao gồm một tâm thế
bên trong và một cách phản ứng bên ngoài.
-
Tâm thế bên trong là luôn êm ái hoà nhă :
nghĩ về người khác th́ nghĩ tốt, yêu
thương, khoan dung, thông cảm. Đón nhận những
lời nói và cách cư xử của người khác đối
với ḿnh th́ không thành kiến, biết phải quấy, sẵn
sàng đối thoại, chấp nhận sửa đổi.
-
Phản ứng bên ngoài : nhẹ nhàng,
tôn trọng, không thô bạo.
Chúa
Giêsu hiền lành : trong ḷng Ngài luôn yêu
thương người khác (đặc biệt là những
người khốn khổ hèn mọn), luôn muốn điều
tốt cho người khác (nhất là muốn cứu độ
người ta), không thành kiến đối với những
người mà xă hội quen coi là xấu xa tội lỗi ;
lời nói và hành động của Ngài luôn tỏa ra sự
dịu dàng, nâng đỡ, khích lệ, ủi an. Ngài không nặng
lời, không lên án. Ngài chủ trương sống
bằng t́nh thương, Ngài không bạo động.
2.
Thế nào là "Khiêm tốn" ?
Trong nguyên bản hy lạp, thánh Matthêu dùng chữ
tapeinos. Chữ này có nghĩa là chấp nhận
"đứng thấp", "ở dưới",
"bị hạ xuống", hoặc tự ư xuống thấp,
ở dưới.
Căn
bản của khiêm tốn là biết ḿnh "là" thế
nào : từ đó không muốn tỏ
ra hơn cái "là" ấy và giả như người
khác có coi ḿnh kém hơn cái "là" ấy th́ ḿnh cũng
không màng tới. Điều quan trọng là sống
thanh thản và thành thật đúng với cái "là" của
ḿnh.
Dụ
ngôn của Đức Giêsu về những chỗ ngồi
(Lc 14,7-11) giúp ta hiểu rơ hơn về
thái độ khiêm tốn đối với danh dự :
-
Danh dự của ta không phải do ta tranh dành mà có : Khi được mời đi ăn
cưới th́ đừng tự ư dành chỗ nhất.
-
Danh dự của ta là do chính cái "là" của ta tạo
cho ta : chủ tiệc thấy ta xứng
đáng chỗ nào th́ sẽ đặt ta vào chỗ đó.
-
Nhất là danh dự của ta là do Thiên Chúa sắp xếp
cho ta : chủ tiệc cưới
trong dụ ngôn này là chính Thiên Chúa. Ngài sẽ mời
ta vào chỗ Ngài xếp đặt.
3.
Cuộc hoán cải của Augustinô
Augustinô là một thanh niên có tư chất
thông minh nhưng lỡ đi lạc đường. Về phương diện trí thức, Augustinô ỷ
ḿnh thông thái, dùng kiến thức của ḿnh để truy
t́m những học thuyết uyên bác. Kết quả là
lạc vào bè rối Manichéisme. Về phương diện
luân lư, Augustinô sống buông theo theo những
đ̣i hỏi của xác thịt. Kết quả
là một cuộc sống tội lỗi.
Một hôm, trong lúc tâm hồn trống rỗng
vô vị, Augustinô bỗng nghe một tiếng từ đâu
đó vang lên "Tolle et lege" (Hăy cầm lấy và đọc). Augustinô thấy trước mặt một quyển
Thánh Kinh. Ngài cầm lên, mở ra và gặp ngay đoạn
thư này của Thánh Phaolô gởi tín hữu Rôma :
đừng sống theo xác thịt nữa mà hăy sống theo
Thánh Thần.
Cuộc
hoán cải của Augustinô đă được dọn
đường nhờ sự cầu nguyện và ăn chay hăm ḿnh của mẹ ngài là bà Mônica. Nhưng chính câu Thánh Kinh này là yếu tố quyết
định thay đổi cuộc đời Augustinô.
4.
"Hăy đến với Ta"
Hăy đến với Ta. Chúa bảo tôi như thế. Nhưng tôi
đáp lại : Con không dám, v́ con bất
xứng.
Hăy đến với Ta. Chúa lặp lại. Tôi lại đáp :
Con sợ.
Hăy
đến với Ta - Nhưng con đâu có hẹn trước
với Chúa.
Hăy
đến với Ta - Hiện giờ con không rảnh.
Hăy
đến với Ta - Tôi không c̣n lư do ǵ từ chối nữa.
Chúa
nói tiếp :
Con
hăy đến… hăy ngồi xuống… hăy trút bỏ gánh nặng
trên vai… Hăy ngồi dưới bóng cây im mát của Cha… Hăy giải
khát bằng ḍng nước trong lành của Cha… Ở bên Cha,
con sẽ được nghỉ ngơi, sẽ thấy an b́nh.
Tôi
thưa : "Ách của Cha thật là
êm ái. Gánh của Cha thật là nhẹ
nhàng". (Flot McCarthy)
V. LỜI NGUYỆN CHO MỌI NGƯỜI
CT : Anh chị em thân mến
Chúa
Giêsu mời gọi chúng ta : "Anh em
hăy học cùng tôi, v́ tôi có ḷng hiền hậu và khiêm nhường".
Với ước muốn nên giống Chúa,
chúng ta cùng tha thiết nguyện xin.
1-
Hội Thánh là một bà mẹ hiền / luôn hết ḷng yêu
thương và tận t́nh chăm sóc con cái của ḿnh / Chúng
ta hiệp lời cầu xin cho các tín hữu / cảm nghiệm
được một cách rơ rệt t́nh thương bao la của
Hội Thánh.
2- Chúa Giêsu nói / "Phúc thay ai xây dựng ḥa
b́nh / v́ họ sẽ được gọi là con Thiên
Chúa" / Chúng ta hiệp lời cầu xin cho các kitô hữu
/ biết sống tinh thần tám mối phúc thật / nhờ
đó / họ có thể trở thành những người kiến
tạo ḥa b́nh.
3-
Trong đời sống thường ngày / khi gặp buồn
phiền hay đau khổ / nhiều người đă
đặt niềm tin không đúng chỗ / do đó bị lừa
bịp và bị thiệt hại hết sức nặng nề
/ Chúng ta hiệp lời cầu xin cho những ai đang gặp
thử thách / chỉ chạy đến cùng Chúa để
được Người nâng đỡ ủi an.
4-
Chúa ghét kẻ kiêu căng / nhưng thương người
khiêm tốn / Chúng ta hiệp lời cầu xin cho cộng
đoàn giáo xứ chúng ta / luôn biết noi gương Chúa
Giêsu / sống hiền hậu và khiêm nhường.
CT : Lạy Chúa Giêsu,
để nên hoàn thiện như Chúa Cha trên trời
theo lời mời gọi của Chúa, chúng con phải lắng
nghe Lời Chúa dạy và thực thi mệnh lệnh Chúa truyền.
Xin Chúa thương ban ơn trợ giúp, để chúng con
làm trọn những ǵ Chúa đ̣i hỏi nơi chúng con. Chúa hằng sống và hiển trị muôn đời.
VI. TRONG THÁNH LỄ
-
Trước kinh Lạy Cha : Đức
Giêsu thường xuyên cầu nguyện với Chúa Cha và Ngài
cầu nguyện rất sốt sắng. Chúng
ta hăy kết hợp tâm t́nh với Ngài dâng lên Chúa Cha lời
kinh sau đây.
-
Trước rước lễ :
Đức Giêsu đă mời gọi : "Tất cả
những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hăy
đến cùng Ta. Ta sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng".
"Đây Chiên Thiên Chúa…"
VII. GIẢI TÁN
Trong Thánh lễ hôm nay, Đức
Giêsu đă mời gọi chúng ta học gương hiền
lành và khiêm tốn của Ngài. Trong tuần này,
chúng ta hăy cố gắng sống hiền lành và khiêm tốn theo gương Chúa.
MỖI TUẦN MƯỜI THANG THUỐC
BỔ
“Một nụ cười
bằng mười thang thuốc bổ”
Chúa Nhật XIV Thường Niên – Năm A
I.Tia sáng:
* Tôi
mượn lời một tác giả ngoại quốc
để nói với bạn là :
lời
cầu nguyện của bạn có giá bao nhiêu th́ đời
tông đồ có giá bấy nhiêu.
Pierre
Chartre
Chẳng
hạn một chàng trai trẻ đẹp, ăn mặc
cầu kỳ, nhảy giỏi, có tài ăn nói: Đó là kho
lẫm tuyệt vời, nhưng tâm hồn của chàng,
như vụ mùa thu lượm
được, có đáng giá không? Là những bông lúa
chắc mẩy hay chỉ là rơm rạ mục nát?
Một thiếu nữ xinh đẹp, son tô phấn
đánh, trông bề ngoài th́ tuyệt thật, hương thơm bay phảng phất, nhưng bên trong
th́ che giấu điều ǵ? Đừng trông
bề ngoài mà xét, th́ mới tránh được những
ảo tưởng cay đắng?
II.Thư
giăn:
1.
XIN NGHỈ HỌC
Một bé trai trốn học,
gọi điện thoại đến văn pḥng hiệu
trưởng:
- Alô, thưa thầy, tôi gọi cho
thầy để báo tin là sáng nay Jacques xin nghỉ học.
- Vâng, nhưng xin lỗi ai ở
đầu dây?
- Con đây, thưa thầy!
2.
LỜI YÊU CẦU CHÍNH ĐÁNG
Chủ nhà hàng nói với các nhân viên
nữ:
- Yêu cầu các cô hôm nay phải
thật đẹp hăy trang điểm và ăn diện sao
cho khách hàng tập trung chú ư vào các cô, chứ không phải vào
món Pit-tết dai nhách.
3.
BÀI GIẢNG ĐẦU TIÊN
Lo lắng phải làm sao thu hút sự chú ư của các giáo dân ngay trong bài
giảng đầu tiên của ḿnh, một linh mục phó
xứ trẻ bèn hỏi ư kiến cha xứ già.
- Hăy bắt đầu bằng
một câu thu hút sự quan tâm của
họ ngay từ đầu, chẳng hạn như câu:
"Cha đă trải qua những năm tháng tốt
đẹp nhất trong ṿng tay của một người
đàn bà"- Vị linh mục già nói tiếp trước
sự sửng sốt của cha phó- Đó là mẹ của cha.
Trong thánh lễ chủ nhật sau
vị cha phó mở đầu bài giảng của ḿnh:
- Cha đă trải qua những
năm tháng tốt đẹp nhất trong ṿng tay của một người đàn bà.
Vị linh mục
trẻ đă tạo ra hiệu quả như mong
đợi. Đột nhiên, ông hoảng hốt hét
lên:
- Nhưng cha chẳng c̣n biết
đó là ai nữa!
4.
THẾ NÀO LÀ SỰ LỪA DỐI
Trong buổi thi về luật h́nh
sự:
- Anh hăy cho biết, thế nào là
sự lừa dối?
- Thưa giáo sư, điều
đó sẽ xảy ra khi thầy cho tôi rớt.
- Nghĩa là sao? Hăy
giải thích cụ thể?
- Theo bộ luật h́nh sự th́
lừa dối là tội của những kẻ chuyên
dựa vào việc người khác không biết nhằm gây
thiệt hại cho người ta, thưa giáo sư!
5.
CHẾT V̀ THÔNG TIN
Đứa bé trai nói với mẹ:
- Con quyết định không đi
học nữa.
- Tại sao vậy?
- V́ thông tin. Nghe nói
ở Ư người ta đă giết chết một
người v́ anh ta hiểu biết quá nhiều.
6.
NGƯỜI CẮN ... CHÓ
Khi đang dẫn con chó cưng Tina
đi dạo chơi ở công viên. Đột
nhiên một chú chó đen chạy xô vào chó Tina. Không
kịp suy nghĩ và để giải thoát cho con chó cưng
khỏi ṿng nguy hiểm, ông John Bryant ở Sydney (Uúc) đă
xông vào... cắn chặt lấy cổ và tai
con chó lạ!
Giải thích cho hành động này,
ông John nói trong thời điểm "nóng" này, chất
Adrenallin trong người bỗng dâng lên mạnh mẽ nên
ông phải chơi tṛ... cẩu xực.
Theo báo
7.
RẤT HÀI L̉NG
- Điều ǵ đă khiến ông làm
đơn ly dị?
- Người ta cấp cho tôi
phiếu đi nghỉ ngoài biển. Ngay
lập tức tôi liền báo cho vợ tôi biết
để hỏi xem cô ấy có thích ra biển không?
- Và cô ta đă nói ǵ?
- "Rất hài
ḷng.
Vậy ai đang nói điện thoại
vậy?"
III.Nhật kư Đức Giêsu:
Trích
trong “Nhật kư Đức Giêsu”
Biên soạn : Lm. PIÔ NGÔ PHÚC
HẬU
THÁI ĐỘ
Xikem ngày…
Cha kính
mến,
Hôm nay con
mở màn cho sự nghiệp truyền giáo của con
bằng thái độ đối với người Samari.
Từ năm thế kỷ, người Do Thái
đoạn tuyệt với đồng bào cư ngụ
tại
Con
quyết tâm xóa bỏ vĩnh viễn vạ tuyệt thông
truyền kiếp này bằng cách dẫn năm đệ
tử đầu mùa xuyên qua xứ
Con hiên
ngang đi đầu. Đệ tử con e dè bước theo sau. Họ sợ dư
luận.
- Tại
sao thầy dám đi vào xứ
- V́ họ
là anh em của ta.
- Họ là
kẻ thù không đội trời chung.
- Trời
là của chung, không ai được
đội trời riêng…
Mặt
trời đă đứng bóng. Chân
mỏi nhừ. Mồ hôi đầm
đ́a. Miệng khô khốc. Dạ dày lép kẹp.
-
Xin Thầy cho tụi tôi nghỉ chân. Dân chài không giỏi đi bộ.
- Các anh vào
thành mua đồ ăn. Thầy chờ ở
đây.
Con
ngồi trên thành giếng Giacóp. Nước trong vắt,
nhưng sâu thăm thẳm! Đành chịu
khát. Nh́n lên bầu trời, con quên khát
bởi con thấy Cha hiện diện trong cơi vô biên.
Cha! …Trời xanh, biển xanh, núi xanh, rừng xanh,
đồng xanh, chỗ nào cũng có màu xanh. Màu
xanh nhiều như t́nh yêu của Cha; dịu mát và bao trùm
tất cả. Ôi, nếu loài người hiểu
được t́nh yêu bát ngát và bao la này, th́ làm ǵ có lằn
ranh phân biệt Galilê- Samaria, lằn ranh phân biệt giàu –
nghèo... Những lằn ranh gây nên bao nhiêu tang tóc! Ôi, những
lằn ranh! ..
Có
tiếng nước chảy róc rách. Con b́nh tỉnh. Một người phụ nữ đang
đổ nước vào vỏ. Cơn khát bỗng gào
thét.
- Chị
làm ơn cho tôi xin miếng nước.
- Ông xin tôi
nước uống ư ? Người
Do Thái đâu có thèm chơi với người
- Nếu
chị biết tôi là ai, th́ chính chị sẽ xin tôi
nước uống. C̣n tôi, tôi sẽ cho
chị một thứ nước, uống một lần
là suốt đời không khát nữa.
- Ông nói dóc ! Giếng th́ sâu, gàu th́ không có
.. Bộ ông ngon hơn tổ phụ Giacóp,
người đă đào cái giếng này hả
?
- Ai
uống nước giếng này, th́ c̣n khát hoài. Ai uống nước của tôi, th́ người
ấy sẽ thành mạch nước.
- Dóc tổ ! .. Bây giờ tôi xin ông thứ
nước đó, ông dám cho không ?
- Tôi
sẵn sàng cho, nhưng với điều kiện là chị
kêu chồng chị tới đây.
- Tôi có
chồng đâu mà kêu.
- Tôi
biết - Tại chị chanh chua quá, nên tôi mới nói như
thế. Chỉ nh́n thoáng một cái thôi, tôi
cũng đă thấy hết cuộc đời của
chị rồi. Chị đă có năm
đời chồng. Người chồng này là
người chồng thứ sáu, mà không phải là chồng
thật, theo giáo luật.
- Tôi công
nhận ông là một tiên tri.. Vậy tôi đố ông nhá, Người Do Thái các
ông th́ thờ Giavê ở Giêrusalem, c̣n chúng tôi th́ thờ
Người ở Garidim. Vậy, các ông đúng hay là
chúng tôi đúng ?
- Từ
trước đến bây giờ th́ người Do Thái
đúng. Nhưng từ giờ phút này trở
về sau, người ta không thờ Chúa ở Garidim
cũng không thờ Chúa ở Giêrusalem, mà chỉ thờ
Người trong Thần Khí và Chân lư.
- ?..
Đến
bây giờ, người phụ nữ ấy mới hết
chanh chua. Đó là một chân dung phụ nữ hiếm
có ở trên đời này. Lanh lẹ, sâu
sắc, kiêu ngạo, khinh đời. Có
tài, có sắc, nhưng thiếu khiêm nhu, nên không thành
đạt. Đă ba ch́m bảy nổi, lại c̣n chín
cái lênh đênh… Nhưng Tin Mừng sẽ
đưa chị về bến bờ. Chị
sẽ là người truyền giáo cho hôm nay và nhất là cho
ngày mai, khi Tin Mừng bị bắt bớ tại Giêrusalem
và khắp miền Giuđê.
Xóa lằn
ranh Do Thái -
Giêsu
Con yêu của Cha
IV.Chuyện ngụ ngôn:
Ibarahim
là một người thông minh, nhưng nghèo. Hàng ngày Ibrahim ra chợ mua bẩy chiếc bánh.
Người láng giềng của Ibrahim là
Ađam - Khan, một người nhiều tiền nhưng
đần độn. Thấy thế, muốn
biết v́ sao Ibrahim mua nhiều bánh như vậy
:
Ibrahim đáp :
- Hai
chiếc đem cho vay, hai chiếc để trả nợ,
một chiếc dành cho người, một chiếc
giữ không cho người, chiếc c̣n lại th́ tôi
ăn. Ông hiểu rồi chứ ?
Hiểu à ? Ngu ngốc như
Ađam - Khan làm sao mà hiểu được, v́ thế
hắn ngẩn mặt ra.
Ibrahim bèn
giải thích :
- Hai
chiếc đem cho vay nghĩa là cho con ăn, lớn lên chúng
sẽ trả lại tôi. Hai chiếc trả
nợ nghĩa là tôi đưa cho bố mẹ tôi. Một chiếc dành cho người nghĩa là
đem đăi bạn. Một tôi cho con chó ăn để nó giữ nhà, nghĩa là
để pḥng người khác làm hại tôi. Chiếc
cuối cùng, th́ tất nhiên dành cho tôi.
V.Hẹn
bạn trên đỉnh thành công:
Theo bản tiếng Anh: See you at the
top của Zig Ziglar
Biên
soạn: ĐC.NGÔ QUANG KIỆT - Quí cha: VŨ SỬU -
DƯƠNG Đ̀NH TẢO -
LÊ XUÂN TÂN – NGUYỄN VĂN DIỄM
PHẦN THỨ NĂM
CHƯƠNG
PHỤ THÊM : TIỀM THỨC
V́ tiềm
thức không bao giờ ngủ nên ta có dư th́ giờ
học hỏi và khích lệ trong khi ư thức ngủ say. Xin
đơn cử với bạn một kinh nghiệm
đơn sơ của chính bản thân
tôi trong việc sử dụng tiềm thức này. Một
bé gái trong gia đ́nh tôi mắc chứng đái dầm nên
chúng tôi đă nôn nóng học hỏi về lối "dạy
dỗ trong khi ngủ" và tiềm thức. Chúng
tôi quyết định làm một cuộc thử nghiệm.
Sau khi cô bé ngủ say, vợ tôi và tôi thay nhau đến bên
giường thủ thỉ: "Con là cô gái nhỏ xinh
đẹp, ba má thương con lắm, mọi
người đều yêu con v́ con vui vẻ, xinh xắn, và
hạnh phúc. Ba má thương con v́ con chỉ ngủ trên
chiếc giường khô ráo và ấm áp mà thôi. Con luôn luôn
ngủ trên chiếc giường khô ráo và ấm áp. Chỉ
khi nào ngủ đầy giấc rồi, con mới dậy
đi tiểu thôi !" Chúng tôi cẩn
thận tránh bảo bé: "con đừng làm ướt chiếu !" Bạn không
được nhồi nhét bất cứ điều tiêu
cực nào trong mọi hoàn cảnh như vậy. Luôn luôn nói những điều tích cực.
Ban ngày, khi cô bé lắng nghe, chúng tôi lại nhắc lại
những điều đó. Thỉnh thoảng, chúng tôi
cũng bảo bé là chúng tôi rất hài ḷng và sung sướng
khi thấy bé mỗi ngày mỗi ra dáng hơn. Bé là niềm
tự hào của chúng tôi ..Những
lời tích cực được nghe với ư thức này
củng cố thêm cho những lời đă đi trực
tiếp vào tiềm thức bé. Kết quả
thật bất ngờ. Chỉ trong 10 ngày, cô bé đă
ngưng đái dầm và suốt những năm thơ
ấu c̣n lại, cô chỉ "mắc nạn" một,
hai lần mà thôi .
VI.T́nh yêu – Hôn nhân – Gia đ́nh:
(Báo Thanh Niên, thứ bảy 11/1/1997,
trang 11)
CÓ NÊN CHO CON
CÁI SỚM TIẾP XÚC VỚI TIỀN?
Nhiều
bậc cha mẹ quan niệm rằng không nên cho con cái
sớm tiêu tiền, bởi v́ tiền bạc sẽ sớm
làm ô nhiễm, chai sạn đầu óc trẻ. Điều này có lư. Trẻ em, ở lứa
tuổi nhi đồng, cần phải
hết sức thận trọng trong việc hướng
dẫn cách nhận biết cuộc sống xung quanh.
Việc cho xài tiền quá sớm, cho tiếp xúc với
những vấn đề có liên quan đến kinh tế
sẽ làm cho đầu óc trẻ bị phân tán bởi
sự tính toán; từ đó sẽ nảy sinh sự phân
biệt hơn thiệt trong nhiều lĩnh vực khác, làm
mất đi sự trong sáng của tâm hồn trẻ
thơ, ảnh hưởng không nhỏ đến những
quan niệm trong cuộc sống sau này. Tuy
nhiên, đến một lứa tuổi nào đó, việc
cứ để trẻ thụ động trong vấn
đề tiền bạc lại trở nên không có lợi.
Ở một số gia đ́nh, con cái đă 18-20 tuổi
vẫn chờ mẹ mua cho từ những vật dụng
nhỏ của bản thân, thậm chí cả dụng cụ
học tập. Cần phải tập cho trẻ sử
dụng đồng tiền, cho chúng biết giá trị
của những vật dụng trong cuộc sống, và
hơn một chút nữa, biết giá trị của sức
lao động.
Nếu
bố mẹ cứ luôn mang về cho con cái những
đồ dùng, vật dụng có giá trị mà chúng thích thú
nhưng không biết cha mẹ đă phải tốn kém bao
nhiêu và đă phải trả giá bằng sức lao
động như thế nào cho sự tốn kém đó,
chúng sẽ có một thái độ dễ dăi với vật
chất. Tuy nhiên, nếu cứ đưa cho trẻ một
số tiền lớn để chúng muốn mua ǵ tuỳ
thích, hay cho quá ít để chúng cứ phải suy đi tính
lại và mua những vật dụng có chất
lượng xấu, cả hai đều không phải là
cách tốt. Có nhiều cách để tập
cho trẻ biết tự lập và biết giá trị
của vật chất. Chẳng hạn, dịp
đầu năm học, đưa cho trẻ một
số tiền vừa phải (mà ta đă tính trước
cho hợp lư) để con đi mua đồ dùng học
tập, và dặn ḍ con nhớ mua những đồ nh́n
thấy đẹp và bền, không mua đồ quá mắc tiền,
c̣n thừa, con có thể mua truyện, đồ chơi
tuỳ thích... Và nếu có điều kiện
hơn, ta nên đi cùng chúng trong những dịp này
để có sự hướng dẫn cụ thể.
Hay, nhân dịp con được khen thưởng trong
học tập, ta cũng có thể thưởng cho con
bằng cách tặng một món đồ chơi hay sách
truyện mà con thích trị giá ngần này tiền... Cách
dạy con của người phụ nữ sau đây
cũng có thể đáng cho chúng ta tham khảo: Mỗi đầu
tháng, chị cho cậu con trai học lớp 7 một
số tiền cố định để cậu ăn
sáng, mua những đồ dùng học tập nhỏ trong
tháng, và chị thỉnh thoảng kiểm tra xem con đă chi
tiêu khoản tiền đó như thế nào.
Tiền
bạc là cái được sinh ra từ lao
động. V́ vậy, phải lao
động mới biết quư những giá trị sinh ra
từ lao động. Ngoài việc tạo điều
kiện, khuyến khích con cái học hành đến nơi
đến chốn, các bậc cha mẹ cũng cần
phải tạo những việc làm vừa sức cho con cái
- từ việc nhà cho đến thậm chí những
việc làm thêm với một thời lượng và tính
chất công việc thích hợp là cách tốt để
tạo tính tự lập cho con cái sau này, rèn luyện cho chúng
một nghị lực để vượt qua những
khó khăn, trở ngại của cuộc sống
tương lai. Sự phô bày những dư thừa về
kinh tế, những cách kiếm tiền không chính đáng hay
làm thoả măn mọi yêu cầu của con cái một cách
dễ dăi của cha mẹ sẽ không có lợi cho
tương lai của con cái, làm cho chúng quen thói ỷ
lại, hưởng thụ, khó tự ḿnh vượt qua
những trở ngại trong cuộc sống.
Kim
Phương
VII.Chuyện phiếm:
Cái tin
cặp vợ chông trí thức trong khu phố tôi ra toà ly
dị trở thành tin sốt dẻo được bàn tán
c̣n hơn tin sát thủ vô h́nh đă bị bắt. Giá vàng
đô la tăng dường như chẳng hấp dẫn
bằng việc ..ly dị của vợ
chồng người khác. Ở đời,
đôi lúc thấy vợ chồng nào sống hạnh phúc
quá, đôi khi ta cũng đâm ra ghen với hạnh phúc
của họ khi nghĩ đến người chồng
(hoặc vợ) đang trở thành nổi ám - ảnh -
đầu - đời. "Ra đường
thấy vợ (chồng) người ta chết thấy mà
ham, c̣n vợ (chồng) ḿnh bệnh uống xuyên tâm liên
cũng hết". Nhưng kẻ "đau khổ"
v́ thấy vợ chồng người khác hạnh phúc bèn
thỉnh thoảng chế tác ra những tin nóng hổi
đại loại như "Tôi thấy thằng chả
cũng chẳng vừa ǵ, chở bồ bịch đi
chơi ngoài đường hà rầm "hoặc" Ôi,
con mẹ đó, ngoài mặt chính chuyên vậy chớ …"
người nói bỏ lửng câu nói, người nghe
muốn hiểu sao th́ hiểu. Có ǵ sau này
người nói sẽ không nhận trách nhiệm về ḿnh,
thế là xong.
Bởi
vậy cái tin vợ chồng Minh ly dị khiến một
số người nào đó cũng giải toả
được mặc cảm của ḿnh.
Trước kia, bất cứ gia đ́nh
nào trong khu phố có chuyện bất hoà th́ những
đại diện của hội phụ nữ, của
tư pháp phường thường đưa gương gia
đ́nh Minh làm thí dụ cho một gia đ́nh hạnh phúc.
Câu nói thường được nghe nhấn mạnh là " Gia đ́nh trí thức có khác, chẳng
hề nghe họ căi nhau bao giờ". Chuyện
một gia đ́nh không có sự căi nhau hoặc gây gổ,
phiền trách đó là một điều lạ lùng trong cái
khu phố mà chuyện vợ chồng cự nự
thường xảy ra như cơm bữa. Hoặc
do ông chồng quá ư là dũng mănh với vợ hoặc
do bà vợ nắm hết quyền sinh sát trong nhà, và đă
đến lúc tầng lớp bị áp bức vùng lên
thế là xảy ra căi nhau, gây nhau, thậm chí có lúc có cả
việc thượng cẳng chân, hạ cẳng tay. V́ thế, trong đầu óc đặc
quánh những chuyện cơm áo hàng ngày, họ không hiểu
sao vợ chồng có thể sống chung
với nhau mà chẳng căi nhau - như những ngày
đầu bước vào t́nh yêu tươi đẹp,
chỉ một người nói và một người nghe. Hay v́ chính họ là trí thức, mà vợ chồng
trí thức th́ không thèm căi nhau, chỉ lư sự "Đường
Về Thượng Trí" mà thôi.
Thật
ra vợ chồng Minh dù là trí thức nhưng vẫn căi nhau
như những cặp vợ chồng không trí thức khác,
mà thậm chí c̣n căi nhau dữ dội hơn. Điều này chỉ được tiết
lộ tại phiên toà hoà giải giữa hai vợ chồng
và bằng chứng là hai cuốn sổ khổ to, b́a mạ
vàng ghi chi chít những lời căi nhau của hai vợ
chồng.
Diệu -
người vợ, vốn là một dược sĩ, cho
biết:
- Chúng tôi
quan niệm vợ chồng trí thức th́ không được
căi nhau bằng lời. Tất cả những
điều bất đồng cần phải
được tranh luận trên giấy. V́ chỉ có trên giấy tờ mới có thể suy
xét được ai đúng, ai sai chứ tranh căi bằng
miệng th́ lời nói thoáng qua, đâu có ǵ làm bằng
được.
Minh tŕnh
bày trước toà với sự nhẫn nại của
người quen chịu đựng:
- Thoạt
đầu cô ấy thuyết phục tôi rằng một gia
đ́nh hạnh phúc là một gia đ́nh hoà thuận. Tôi thấy điều này hoàn toàn đúng.
Một gia đ́nh hoàn thuận là một gia đ́nh không
hề có sự bất đồng, tranh căi ..
Nghe nói, tôi cũng thấy đúng. Nhưng một thời gian thực hiện các
điều khoản cam kết, tôi cảm thấy có sự
trục trặc. Quư toà thử nghĩ xem làm sao trong
cuộc sống chung không có sự
bất đồng. Tranh căi, gây nhau, giận
nhau. Tôi nghĩ đó là việc hết
sức tự nhiên. Cô ấy giận tôi
chuyện ǵ đó tôi không thể nào biết
được. Cả ngày không thèm nói
với nhau một tiếng. Cô ấy nh́n
tôi với vẻ mặt lầm ĺ, đầy tâm trạng.
Nhà có hai người, tối ngày đi ra
đi vào nh́n nhau mặt lạnh như băng, th́ làm sao mà
sống cho nổi. Sau đó, t́nh h́nh có
được cải thiện một bước là dùng
sổ để tranh luận. Nhưng tranh luận
với nhau bằng sổ cũng chẳng giải quyết
được ǵ…
Toà
đọc quyển sổ ghi chép những lời tranh
luận cuối cùng - những lời tranh luận khiến
cho cuộc hôn nhân không tranh căi này phải ra toà để
căi.
"Tại
sao anh lại cúp điện thoại di động. Anh đi
với con nhỏ nào? Anh có biết là anh
sắm điện thoại di động hàng tháng phải
trả bao nhiêu tiền không. Tôi c̣n nhớ tháng rồi
phải trả gần nửa triệu tiền điện
thoại cho anh" ..
"Tiền
điện thoại bị tính lộn. Anh đă
làm đơn khiếu nại. Ngày hôm đó anh không có cúp
điện thoại đi động" .
"Anh
dối trá vừa vừa vậy. Làm
sao nhân viên bưu điện có thể tính tiền lộn
cho khách, họ sẽ phải ra toà. Nếu
anh đă khiếu nại tại sao họ chưa trả
tiền cho anh? Anh không cúp điện
thoại tại sao tôi gọi cho anh không được?
Bây giờ tôi mới hiểu rơ bộ mặt
thật của anh".
"Thế
th́ em là ngựi chẳng chịu đọc báo một chút
nào.
Ở xứ ta làm ǵ có chuyện nhân viên bưu
điện tính tiền lộn phải ra toà. Họ
tự nhận ḿnh lầm đă là một điều may
mắn lắm rồi. C̣n chuyện khiếu
nại, chừng nào hoàn tiền lại là chuyện của
họ, ḿnh phải cứ chờ. Anh nghĩ, tính cách
của em là phải làm nhân viên bưu điện mới
được, chỉ biết chất vấn, c̣n nh́n vào
sự thật th́ không bao giờ" .
"Nè,
anh đừng nhân dịp này để xúc phạm
đến nhân cách của tôi đó nghe. Tại sao anh không trả lời thẳng vào
vấn đề là anh không muốn nghe tôi nói chuyện?
Tại sao anh cúp máy?"
"Trời đất ơi, anh đă nói
rằng anh không có cúp máy. Luôn luôn trong t́nh trạng báo động".
"Anh có
cúp"
"Không
cúp"
"Có"
"Không"
"Có. Anh là đồ hèn".
"Nè,
cô đừng có chửi chồng bằng những từ vô
văn hoá đó nghe".
"Ai
vô văn hoá, tại sao anh cúp điện thoại bảo
rằng không?"
"Tôi
có bằng chứng đây thưa cô, ngày hôm đó toàn bộ
điện thoại cầm tay VMS đều mất
sóng?"
-"Tôi
không tin. Chẳng lẽ hệ thống điện
thoại hiện đại vậy mà mất sóng à"
-"Sao
cô không chịu đọc. Tôi
đưa bằng chứng cho cô xem nhé. Ngày
trước cái ngày điện thoại bị mất sóng,
chính cái ông ǵ Tổng giám đốc công ty đă nói là
rất áy náy.”
-“Không
lẽ ngày trước áy náy mà ngày sau lại gây lỗi à ?"
-"Cô
cứ đi mà hỏi ổng tại sao áy náy rồi
lại … À, mà biết đâu ổng lại chẳng áy náy
nữa. Như cô vậy. Sau
mỗi lần căi nhau, cô lại dàn hoà, dàn hoà rồi căi nhau .."
"Nè,
nè gia đ́nh trí thức không có căi nhau nhé. Chỉ có trao đổi quan điểm trên
giấy thôi".
"
Ừ..
không có căi. Nhưng cô làm ơn đọc báo cho kỹ xem có
phải là điện thoại bị mất sóng bốn
tiếng đồng hồ mà chẳng may cho tôi là lúc ấy
cô lại gọi .."
"Bộ
tôi gọi điện thoại cho anh là không may mắn à
…"
"
Không
phải, ư tôi muốn nói là ... Trời ơi, tôi chán cái tṛ
trao đổi bằng giấy này quá rồi. Đề
nghị nói chuyện".
"Không
bao giờ"
"Nói"
"Không"
"Nếu
không nói tôi sẽ bắt cô nói".
"Chấp".
"Rồi
sẽ biết" .
Phương
pháp mà người chồng hăm doạ rốt cuộc lại
có hiệu quả. Đó là việc cả
hai cùng ... được nói trước toà. Không biết toà có thể hoà giải được
không nhưng có lẽ kinh nghiệm ai cũng có thể cảm
nhận được là hạnh phúc không thể tạo
được bằng sự im lặng giả tạo.