CHÚA NHỰT VI PHỤC SINH

CHỦ ĐỀ : Cuộc sống mới của tín hữu trong Chúa Thánh Thần

Sợi chỉ đỏ :

- Bài đọc I : Dân Samari được lãnh nhận Chúa Thánh Thần.

- Bài Tin Mừng : Chúa Cha sẽ ban cho tín hữu một Đấng phù trợ khác, đó là Chúa Thánh Thần.

- Bài đọc II : Cuộc sống lạc quan của người tín hữu vì đã có Chúa Thánh Thần giúp họ trong cảnh khó khăn, thù hằn của thế gian.

Minh họa

- Mille images 193 A

- "Chúa Cha sẽ ban cho anh em một Đấng Phù Trợ khác" (Ga 14,16)

I. DẪN VÀO THÁNH LỄ

Anh chị em thân mến,

Chỉ còn một tuần lễ nữa là đến lễ Thăng thiên. Tin Mừng hôm nay thuật rằng trước khi Đức Giêsu lên trời, Ngài đã hứa gởi Chúa Thánh Thần đến với chúng ta để giúp chúng ta chu toàn sứ mạng mà Ngài đã giao cho chúng ta, tức là loan báo Tin Mừng khắp thế giới. Chúng ta đã lãnh nhận Chúa Thánh Thần trong ngày được Rửa tội và Thêm sức. Nhưng chúng ta có ý thức Ngài đang ở trong chúng ta không, và có nghe theo sự hướng dẫn của ngài không ?

II. GỢI Ý SÁM HỐI

- Mặc dù đã được rửa tội nhân danh Đức Giêsu và được thêm sức trong Chúa Thánh Thần, thế mà chúng ta vẫn sống một cuộc sống tầm thường không hơn những kẻ chưa được rửa tội bao nhiêu.

- Kitô hữu là người mang hy vọng, thế mà nhiều khi chúng ta để mình bị rơi vào thất vọng.

- Chúa Thánh Thần là Đấng phù trợ luôn bênh vực chúng ta. Nhưng chúng ta thường sợ hãi như không có Ngài.

III. LỜI CHÚA

1. Bài đọc I : Cv 8,5-8.14-17

Bị đuổi khỏi Giêrusalem do cuộc bách hại mà những người do thái phát động chống các kitô hữu, phó tế Philíp lánh sang miền Samari. Ông dùng dịp này để loan Tin Mừng Đức Giêsu Kitô cho dân Samari. Nhiều người Samari đã xin lãnh nhận phép rửa. Hoạt động truyền giáo của Philíp đã có tiếng vang đến tai các tông đồ, nên ít lâu sau, chính Phêrô và Gioan đích thân đến Samari và đặt tay xin Thánh Thần xuống trên các tân tòng Samari.

2. Đáp ca : Tv 65

Khi hồi tưởng biết bao ơn lành mà Thiên Chúa đã ban cho mình, dân Israel vui mừng cất tiếng tung hô Ngài và còn kêu mời cả trái đất hợp tiếng tung hô nữa.

So với dân Israel, dân kitô hữu chúng ta còn được Thiên Chúa ban nhiều ơn lành hơn gấp bội. Lẽ nào chúng ta không cất tiếng tung hô Ngài ?

3. Bài đọc II : 1 Pr 3,15-18

Bức thư 1 Pr do Thánh Phêrô gởi cho các tín hữu đang bị bách hại vì đạo Chúa để chỉ dạy họ cách làm chứng niềm tin giữa hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ấy :

- Khi người ta chất vấn về niềm tin của mình thì hãy sẵn sàng trả lời. Nhưng phải trả lời cách hiền hòa và với sự kính trọng.

- Phải sống tốt lành theo lương tâm ngay thẳng, khiến cho cuối cùng chính những kẻ bách hại cũng phải xấu hổ vì đã đối xử tệ với các tín hữu.

4. Bài Tin Mừng : Ga 14,15-21

Trước khi đi vào cuộc chịu nạn chịu chết, Đức Giêsu an ủi các môn đệ. Ngài sẽ không bỏ các ông bơ vơ như những đứa con mồ côi, nhưng Ngài sẽ ban cho họ một Đấng phù trợ khác đến ở với họ luôn mãi, đó là Chúa Thánh Thần.

IV. GỢI Ý GIẢNG

1. Đức tin luôn bị xử án

Bài đọc 2 hôm nay trích từ thư thứ nhất của Thánh Phêrô gởi các tín hữu để an ủi và khuyến khích họ giữ vững đức tin trong hoàn cảnh bị nghi kỵ, thù ghét và bách hại. Tại sao hôm nay Giáo Hội muốn cho chúng ta nghe lại đoạn thư ấy ?

Thưa vì sự bách hại, dưới hình thức này hay hình thức khác, là điều tín hữu không thể tránh nếu họ thực sự sống Tin Mừng. Ta còn có thể nói : chịu bách hại là một thành phần của việc sống đức tin. Lịch sử đã cho thấy rằng khi Giáo Hội gặp bách hại thì đức tin của tín hữu mạnh thêm ; còn khi Giáo Hội bình an thì đức tin yếu đi.

Bởi thế, trước tiên là Đức Giêsu, và kế đó là Thánh Phêrô trong đoạn thư hôm nay, không coi bách hại là một tai họa, nhưng trái lại là một mối phúc : "Phúc cho anh em khi vì Con Người mà bị người ta oán ghét, khai trừ, sỉ vả và bị xoá tên như đồ xấu xa. Ngày đó anh em hãy vui mừng nhảy múa, vì này đây phần thưởng dành cho anh em ở trên trời thật lớn lao. Bởi lẽ các ngôn sứ cũng đã từng bị cha ông họ đối xử như thế" (Lc 6,22-23).

Đức tin luôn bị xét xử ! Vì thế, khi đứng trước tòa án của dư luận, trước sự chỉ trích của những người chung quanh, người tín hữu đừng buồn và đừng sợ, nhưng hãy coi đây là dịp tốt để làm chứng về niềm hy vọng sống động của mình.

Nhưng để có thể bình thản và lạc quan như thế, chúng ta hãy nhớ lời Đức Giêsu nói hôm nay : "Thầy không để anh em mồ côi đâu… Thầy sẽ xin Chúa Cha và Ngài sẽ ban cho ánh em một Đấng Bào chữa khác đến với anh em luôn mãi… Ngài ở lại với anh em và trong anh em".

2. Chúa Thánh Thần giúp ta trở thành Kitô hữu

Ngày xưa khi các tín hữu bị bách hại ở Giêrusalem phải trốn sang Antiôkhia, họ bị dân chúng miền này mỉa mai gọi họ là "Kitô hữu", ngụ ý đó là những kẻ khờ dại sống theo giáo lý của một tên Giêsu nào đó xưng mình là Kitô. Nhưng không ngờ cái tên "Kitô hữu" ấy lại diễn đạt rất đúng tính cách của người tín hữu. Đúng vậy, tín hữu của Đức Giêsu là người muốn bắt chước Đức Kitô đến nỗi trở thành một Kitô khác.

Nhưng làm thế nào để được như vậy ? Thưa nhờ Chúa Thánh Thần :

- Chúa Thánh Thần là Đấng soi sáng, giúp ta ngày càng hiểu rõ Đức Kitô và những lời dạy của Ngài hơn.

- Chúa Thánh Thần là Đấng Phù trợ : Ngài ban sức mạnh giúp chúng ta sống. Sống một cách phi thường trong cuộc đời bình thường ; sống bình thản và lạc quan trong những lúc khó khăn ; sống quảng đại đang khi vác thập giá…

- Chúa Thánh Thần còn là nguồn tình yêu. Nhờ tình yêu mà Chúa Thánh Thần đổ tràn vào lòng chúng ta, cuộc sống chúng ta luôn là một màu hồng, cho dù khi thất bại, khi bị phụ bạc vô ơn, khi chịu đựng những tấn công của kẻ đố kị… giống như Đức Kitô ngày xưa trong cuộc chịu nạn.

3. Tình yêu thể hiện bằng hành động

Yêu không chỉ là cảm xúc mà còn là sống, cho nên yêu thì tất nhiên thể hiện ra bằng hành động : hành động trước mặt người mình yêu để người ấy vui lòng ; và hành động theo ý người mình yêu ngay cả khi người ấy không có mặt.

Bởi thế Đức Giêsu nói với các môn đệ : "Nếu anh em yêu mến Thầy, anh em sẽ giữ các giới răn của Thầy".

4. "Chẳng bao lâu nữa thế gian sẽ không còn thấy Thầy"

Có nhiều cuộc ra đi nhưng mang những ý nghĩa khác nhau :

- Có khi ra đi là bỏ lại, như một cha từ trần ra đi bỏ lại đám con côi cút. Hôm nay Đức Giêsu ra đi không có nghĩa là Ngài bỏ chúng ta mồ côi : "Thầy sẽ không để chúng con phải mồ côi".

- Có khi ra đi là dứt bỏ, như một tên sở khanh bỏ mặc cô gái bị hắn lường gạt mà "quất ngựa truy phong". Hôm nay Đức Giêsu ra đi cũng không có nghĩa đó.

- Có khi ra đi là cần thiết cho lợi ích của kẻ ra đi, như một người thất nghiệp đi đến nơi khác để có việc làm. Cuộc ra đi hôm nay của Đức Giêsu là như thế, Ngài ra đi để trở về nhà Cha mình. Cuộc ra đi này rất tốt cho Ngài.

- Có khi ra đi vừa tốt cho kẻ ra đi vừa tốt cho kẻ ở lại, như một người đi làm ăn rồi một thời gian sau trở lại đem tiền về cho gia đình. Thí dụ này càng đúng hơn nữa đối với Đức Giêsu. Hôm nay Ngài ra đi để được về với Cha mình, nhưng cũng để "dọn chỗ" cho các môn đệ, rồi sau đó Ngài sẽ trở lại rước các môn đệ cùng Ngài đến chỗ mới đó.

Đức Giêsu không bao giờ bỏ chúng ta ở lại trong cảnh mồ côi thiếu thốn. Ngài để lại cho chúng ta hai trợ lực rất hữu hiệu, một là Phép Thánh Thể mà chúng ta có thể đến hằng ngày, hai là Chúa Thánh Thần vẫn luôn ở bên cạnh để hỗ trợ chúng ta từng giây từng phút.

5. Loài chim biển

Một ngày lộng gió, tôi đứng trên bờ biển với cảm giác ớn lạnh.

Nhưng tôi thấy những con chim biển chẳng chút sợ gì những đợt gió mạnh ấy, trái lại còn thích thú nữa.

Có lúc chúng lướt theo gió, có lúc chúng bay ngược chiều gió, chúng lao vút lên trời, rồi chúng đâm nhào xuống đất. Nhưng lúc nào chúng cũng biết vận dụng sức gió, và có thể nói sức mạnh của chúng chính là sức mạnh của gió.

Rồi tôi chợt hiểu câu nói của Đức Giêsu : "Thầy không để chúng con mồ côi. Thầy sẽ ban cho chúng con một Đấng Phù Trợ khác, đó là Chúa Thánh Thần". (Flor McCarthy, "Learning from the sea-gulls")

V. LỜI NGUYỆN CHO MỌI NGƯỜI

CT : Anh chị em thân mến

Trung thành tuân giữ các điều răn của Chúa là phương thế tốt nhất để bày tỏ lòng yêu mến Chúa. Với tâm tình mến yêu Luật Chúa, chúng ta cùng dâng lời cầu xin.

1. Hội Thánh luôn cần nhiều vị mục tử thánh thiện và khôn ngoan / để hướng dẫn và củng cố niềm tin của dân Chúa trên đường lữ thứ trần gian / Chúng ta hiệp lời cầu xin Chúa Thánh Thần / soi sáng và nâng đỡ các vị mục tử trong đời sống mục vụ thường ngày.

2. Hòa bình và phát triển là hai mục tiêu mà bất cứ ai đang sống trên trái đất đều mong muốn / Chúng ta hiệp lời cầu xin Chúa / ban cho thế giới một nền hòa bình thật sự / nhờ đó các quốc gia có thể phát triển / mọi người được an cư lạc nghiệp / và ấm no hạnh phúc.

3. Người kitô hữu sẽ không bao giờ dám hiên ngang sống đức tin / cũng như sẽ khó trung thành với Chúa và Hội Thánh / nếu không có Chúa Thánh Thần thúc giục và nâng đỡ / Chúng ta hiệp lời cầu xin Chúa / ban Thánh Thần của Người / để soi sáng / hướng dẫn / và trợ giúp các tín hữu trong mọi lúc mọi nơi.

4. Điều răn Chúa là rào chắn bảo vệ người tín hữu khỏi rơi xuống vực sâu tội lỗi / Chúng ta hiệp lời cầu xin cho cộng đoàn giáo xứ chúng ta / biết luôn mến yêu và trung thành tuân giữ các điều răn của Chúa / nhờ đó mà tránh được những lỗi lầm tai hại.

CT : Lạy Chúa Giêsu, Chúa hòa ban Thánh Thần cho các tông đồ để các ngài đi đến tận cùng trái đất làm chứng cho Chúa. Xin cũng ban Thánh Thần, để chúng con trở nên chứng nhân can trường của Chúa. Chúa hằng sống và hiển trị…

VI. TRONG THÁNH LỄ

- Kinh Tiền Tụng : Nên dùng Kinh Tiền Tụng Phúc sinh 2, nhấn mạnh câu ở đoạn 2 "Nhờ Người chúng con được tái sinh làm con cái ánh sáng để sống muôn đời"

- Trước kinh Lạy Cha : Chúng ta hãy xin Chúa Thánh Thần khơi lên trong lòng chúng ta những tình cảm và ước muốn giống như Đức Giêsu, để chúng ta có thể cùng với Đức Giêsu dâng lên Thiên Chúa lời kinh Lạy Cha sau đây.

VII. GIẢI TÁN

Sau khi rời nhà thờ, chúng ta trở lại cuộc sống bình thường với mọi người khác và trước cặp mắt quan sát của người khác. Anh chị em hãy nhớ làm chứng cho mọi người thấy đức tin và niềm hy vọng của mình. Chúc anh chị em bình an.

MỖI TUẦN MƯỜI THANG THUỐC BỔ

“Một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ”

Chúa Nhật VI Phục Sinh – Năm A

NỘI DUNG

I.Tia sáng:

vVỊ LINH HƯỚNG

vNIỀM HY VỌNG ĐÍCH THỰC LÀ VƯỢT THẲNG NỖI THẤT VỌNG.

II.Thư giãn:

1. ÐAU Ở ÐÂU?

2. VẪN CÓ THỂ CẠO RÂU

3. KÍNH PHÓNG ÐẠI

4. TẮM NỬA NGƯỜI

5. TRUYỆN NGẮN HAY

6. KHÔNG NGỦ ÐƯỢC

7. TRÒ CHUYỆN

III.Nhật ký Đức Giêsu của Lm.Piô Ngô Phúc Hậu:

v BÁC ÁI

IV.Chuyện ngụ ngôn:

v THÌ CỨ THỬ

V.Hẹn bạn trên đỉnh thành công:

v THẮNG NHỜ TỪ BỎ

VI.Tình yêu – Hôn nhân – Gia đình:

v KHI CẢM XÚC LÂY LAN NHƯ... CẢM CÚM

VII.Chuyện phiếm:

v KINH NGHIỆM ĂN ĐÁM CƯỚI

I.Tia sáng:

*Chắc hẳn bạn không xây nhà để sống ở đời này mà không cần kiến trúc sư.
Thế thì tại sao bạn không cần đến vị linh hướng khi muốn xây lâu đài nên thánh
của bạn để làm nơi sống mãi muôn đời trên trời?

*NIỀM HY VỌNG ĐÍCH THỰC LÀ VƯỢT THẮNG NỖI THẤT VỌNG.

Abbé Joly

Thật dễ hy vọng khi lòng ta chẳng có chút gì chán nản thất vọng. Nhưng niềm hy vọng thật phát xuất từ một nỗi thất vọng, nhổ cho tận gốc tận rễ, cho tâm hồn bừng tin tưởng vào một mình Thiên Chúa. Ðừng ngạc nhiên hay phẫn nộ, khi thấy lòng ta chán nản ê chề: đó là lương thực hàng ngày của những con người đối diện với cuộc đời ...Nhưng Thiên Chúa luôn ban ơn cho tôi, để đẩy lùi những bóng mây mù tối và lòng tôi bừng lên niềm tin tưởng.

II.Thư giãn:

1. ÐAU Ở ÐÂU?

Một giáo sư địa lý đến khám bệnh. Bác sĩ là nữ hỏi:

- Ông bị đau ở đâu?

Giáo sư trả lời:

- Phía đông nam của thận.

2. VẪN CÓ THỂ CẠO RÂU

Một người đàn ông đi khám bệnh. Bác sĩ khám xong và dặn:

- Từ nay anh phải cai thuốc lá, cai cả rượu và phải cai cả cái khoản đàn bà nữa.

Bệnh nhân hoảng hốt:

- Thưa bác sĩ, vậy tôi còn gì là đàn ông nữa?

Bác sĩ bình thản trả lời:

- Tất nhiên, anh vẫn có thể tiếp tục cạo râu.

3. KÍNH PHÓNG ÐẠI

Một người khách đến quán ăn và gọi món bít-tết. Khi anh bồi mang ra, khách lại yêu cầu:

- Cho tôi mượn cái kính phóng đại.

- Ðể làm gì?- Anh bồi không hiểu.

- Ðể lỡ tôi không ăn được nó, tôi còn có thể nhìn thấy thịt.

4.TẮM NỬA NGƯỜI

Một người đàn ông đến hiệu tắm công cộng và hỏi:

- Thưa chị bán vé, bao nhiêu tiền phải trả cho một lần tắm đấy?

- 50 rúp

- Thôi được, tôi đưa chị 25 rúp.

- Sao vậy? Ông định tắm kiểu gì?

- Tôi chỉ tắm từ thắt lưng trở lên.

5. TRUYỆN NGẮN HAY

Một nhà văn kiêm nhà báo người Séc tên là Êđurát Rasa đang làm việc ở một tờ báo thì nhận được bản thảo của một tác giả không quen biết. Cuối bản thảo, tác giả viết:

"Tôi cam đoan là truyện ngắn này chưa đăng ở đâu cả".

Êđurát Rasa đọc bản thảo xong rồi ghi tiếp vào sau dòng trên:

"Tôi cũng cam đoan rằng, nó sẽ không bao giờ được đăng ở đâu cả".

6. KHÔNG NGỦ ÐƯỢC

Có một người thợ may đến van nài nhà văn Sáclơ Bôđơle người Pháp (1821-1867) trả tiền công may trang phục. Bôđơle cười và trả lời rằng, ông không có gì để trả nợ cả. Người thợ may tức giận nói:

Ít nhất ngài cũng phải cho biết cụ thể khi nào ngài có thể trả nợ được để tôi có thể ngủ ngon giấc?

Nhà văn buồn rầu nhìn chủ nợ rồi nói:

- Nếu tôi nói ra thì ông sẽ chẳng bao giờ ngủ được mất.

7. TRÒ CHUYỆN

Ông nói với cháu:

- Này cháu, ông nghe nói cô giáo đã phải mời bố cháu đến lớp để phàn nàn về hành vi của cháu, đúng không?

- Ðúng ạ, nhưng sau đó cô giáo lại mời mẹ cháu đến để phàn nàn về hành vi của bố cháu.

III.Nhật ký Đức Giêsu:

Trích trong “Nhật ký Đức Giêsu”

Biên soạn : Lm. PIÔ NGÔ PHÚC HẬU

BÁC ÁI

Nadarét ngày ....

Cha kính mến,

Trời đã sang xuân. Màu xanh tươi mát bao phủ khắp nơi. Đồi xanh, núi xanh và hôm nay, trời cũng xanh nữa. Làng Nadarét rộn lên niềm vui. Lòng con rộn lên niềm háo hức. Năm nay con lên mười hai tuổi. Bố mẹ con cho con về thủ đô dự lễ Vượt qua. Bố con qua bên nội. Mẹ con giặt đồ. Còn con thì tung tăng áo mới. Ngày mai đã lên đường rồi. Con nôn nao chịu không nổi.

Cha kính mến,

Con vừa chạy chơi khắp xóm. Nhà nào cũng đang chuẩn bị để sáng mai lên đường. Vá lều, nướng bánh, phơi đồ, gói mứt .. Bọn trẻ con thì chí chóe với nhau. Đứa nào cũng nhìn con cách thèm thuồng. Đứa nào cũng hỏi con đủ thứ, nhất là thằng Giuđa:

- Giêsu ơi, bố mày cho mày đi lễ thật hả?

- Ừ!

- Sướng thế?! Chúng tao thì còn lâu mới được đi.

- Mẹ mình cũng được bố cho đi nữa.

- Nhà mày giàu thế! Đi lễ cả nhà!

- Chẳng giàu đâu, chỉ biết để dành thôi. Bố mình làm ăn cần cù. Mẹ mình khéo léo dành dụm. Còn mình thì không hay vòi như các cậu.

Mà thế thật. Bố mẹ con chẳng giàu có như ai, nhưng cũng chẳng bao giờ phải thiếu thốn. Bố con cho con tiền. Mẹ con dạy con để dành. Bố con bảo: đi lễ thì phải có tiền để "bỏ hòm" đền thờ, để giúp người ăn xin. Năm nay con đã để dành được ba mươi đồng rồi. Tha hồ mà cho người ăn xin.

Giêsu

Con yêu dấu của Cha

IV.Chuyện ngụ ngôn:

THÌ CỨ THỬ

Một anh nhà nghèo, ê lưng cõng gánh cũi nặng từ rừng về nhà. Trên đường anh gặp vị Linh mục, Linh mục hớn hở, bảo:

- Chúa phù hộ cho anh! Rồi sẽ không mệt.

Anh nhà nghèo mệt muốn đứt hơi, tức quá nói:

- Thì cha cứ đưa lưng vào cõng thử đi. Chẳng có quỷ nào hộ với đỡ, tự mình đưa lưng ra mà cõng thôi!

V.Hẹn bạn trên đỉnh thành công:

Theo bản tiếng Anh: See you at the top của Zig Ziglar

Biên soạn: TGM. NGÔ QUANG KIỆT - Quí cha: VŨ SỬU - DƯƠNG ÐÌNH TẢO -
LÊ XUÂN TÂN – NGUYỄN VĂN DIỄM

PHẦN THỨ NĂM

CHƯƠNG MƯỜI TÁM : NGĂN THÓI XẤU - TẬP TÍNH TỐT

THẮNG NHỜ TỪ BỎ

Một điều đáng chú ý là có nhiều người bỏ được thói xấu y hệt như đã bị lây nhiễm nó, nghĩa là nhờ giao tiếp với những người đứng đắn, có mục tiêu tích cực ở đời. Chính sự lạc quan, nhiệt tình và khích lệ của một môi trường đứng đắn đã phát sinh những kết quả thật cảm động, bạn bè sẽ ảnh hưởng đến thói quen của bạn và bạn sẽ được hưởng giá của thành công, sức khoẻ và hạnh phúc. Chứ bạn không phải trả giá đâu. Sau đó là thay thế. Thực ra, không hề có vấn đề loại trừ một thói quen mà chỉ là thay thói quen tốt cho thói quen xấu thôi. Nhưng bạn bè lạc quan, tận tụy, ân cần trong bầu không khí xây dựng, hy vọng và khích lệ sẽ thay thế cho chai rượu, quán rượu, nỗi buồn chán, biếng nhác và chứng đau bụng thường là những bạn bè chí cốt của người nghiện rượu. Theo tâm lý thì tốt nhất là phải có một sinh hoạt mới hay một thói quen mới để điền vào chỗ trống khi bạn bắt tay loại trừ một hay nhiều thói xấu. Khi người nghiện rượu chữa được thói quen uống rượu và nhìn thấy những thay đổi khả quan trong cuộc sống những người nghiện khác cũng như chính mình, họ sẽ tự biết đặt cho mình những mục tiêu mới và sẽ thấy mình đạt đích lần đầu tiên.

VI.Tình yêu – Hôn nhân – Gia đình:

(Kiến thức ngày nay số 121)

KHI CẢM XÚC LÂY LAN NHƯ... CẢM CÚM

Ở bất cứ lúc nào, một trong những triệu chứng sau đây có thể lộ diện: giận dữ, buồn chán, suy sụp, hưng phấn, cười khóc... Giống như cúm, cảm xúc cũng lây lan và truyền nhiễm một cách không chủ ý, dù người lây bệnh cho bạn là ai. Thậm chí cả những khách lạ cũng có khả năng lây bệnh cho chúng ta. Khi một ai đó bóp còi inh ỏi ngoài đường xin qua mặt, chúng ta tự nhiên tức khí bóp còi và cơn điên cứ thế truyền về phía trước, rồi cuối cùng... đổ vào đầu vợ con lúc về nhà (!).

Hãy nghe Judy kể câu chuyện của chị ở một toà báo: “Thoạt đầu, những buổi họp ban biên tập rất là sôi động với các ý kiến và những tư tưởng hay. Sau đó viên chủ báo áp dụng luật bề trên, bác bỏ ý kiến của kẻ khác. Lập tức các cuộc họp sau đó trở nên tẻ nhạt, người nào cũng câm như hến. Mỗi lần đi qua cửa phòng bà chủ báo tôi thấy thật khó thở. Không khí thù địch tràn đầy, căn phòng như có độc dược”.

Có lẽ cười là một loại cảm xúc dễ lây nhiễm nhất. "Ngay cả ở giữa một đám người buồn bã, nếu bạn chọc cho một ai đó cười đủ lâu thì cả đám sẽ cười theo họ”. Eric Moris, một huấn luyện viên diễn xuất điện ảnh nổi tiếng ở Los Angeles nói.

Loại lây nhiêm này rất tốt, vì nó biểu lộ sự đồng cảm, nó cho phép chúng ta cười vang chia vui với cô dâu chú rể tại đám cưới và... lục bóp lấy tiền bố thí cho kẻ nghèo. Nhưng khi bạn để cho sự đồng cảm, vui chung trở thành cộng sinh (symbiosis) thì hãy coi chừng. “Trong trường hợp này, biên giới giữa bạn và đối tượng truyền cảm xúc cho bạn biến mất. Bạn trở thành chị ta và mang các tình cảm của chị ta. Đó là điều thành công lành mạnh” Ellen Mc Grath, giám đốc điều hành trung tâm tâm lý Laguma Beach, California (Mỹ) nói.

Phụ nữ thường dễ bị chứng cộng sinh hơn đàn ông. “Để tạo điều kiện cho sự tồn tại của giống nòi, phụ nữ cần khả năng hoà nhập tình cảm với những người xung quanh đặc biệt là khi họ còn bé” - Mc Grath viết.

Không phải đàn ông thiếu tình cảm, nhưng họ có xu hướng sống trong thế giới như một con người nhiệm vụ. Mục tiêu của đàn ông là hoàn tất các công việc, có thể đó là việc làm, có thể đó là việc cưới được người họ yêu, trong khi đó đàn bà bị hướng dẫn bởi các tình cảm. Họ thường hỏi: Điều này ảnh hưởng đến ta và đến những người xung quanh thế nào? Nhưng nếu phụ nữ để tình cảm dẫn đi quá xa, họ sẽ chịu các ảnh hưởng về mặt vật lý: đau theo nỗi đau của người thân đến nỗi chính mình trở bệnh!

Những phụ nữ có chồng sống tách riêng cha mẹ rất dễ bị nhiễm buồn vui của chồng. Dù ngay cả khi họ vui thì nỗi buồn, thất vọng của người chồng (về một công việc gì đó) cũng che lấp mất niềm vui của họ. Họ bị lây tình cảm của người chồng một cách hết sức tự nhiên.

Tuy nhiên, có một số người gần như miễn nhiễm với những gì xảy ra xung quanh họ. Họ vẫn đọc báo bình thản cho dù có nỗi buồn hay sự may mắn đến với gia đình.

Nhưng theo những nhà tâm lý thì đây có thể chỉ là biểu lộ giả tạo bề ngoài, vì việc lây nhiễm cảm xúc đến một cách vô ý thức, bạn muốn thoát khỏi nó cũng không được. Bạn chỉ có thể che giấu nó ở bên trong.

Thường thì các cảm xúc bên ngoài ảnh hưởng đến chúng ta nhiều nhất khi nó gợi lại những cuộc tranh chấp không thể giải quyết được. Đó là trường hợp của Rebecca. Mỗi lần trên xe hay ở đâu đó có người cãi lộn là chị phát điên lên hò hét bảo họ “hãy chấm dứt ngay trò khỉ vì nó chẳng đến đâu đâu!”.

Đối với phụ nữ, nỗi buồn là cảm giác dễ lây nhiễm nhất. Một nghiên cứu của Hiệp hội tâm lý Mỹ cho thấy phụ nữ dễ lây nỗi buồn gấp đôi đàn ông. Rủi thay là họ thường tự chuốc lấy nỗi khổ cho mình khi chia sẻ... quá mức nỗi buồn của người khác.

Theo các nhà tâm lý thì khi bạn đối mặt với sự thất vọng của một người thân hay đồng nghiệp, bạn đừng để cho nó cuốn mình vào mà hãy bình tĩnh quan sát và cách ly nó. Thực sự đau theo nỗi đau của người khác sẽ chẳng có lợi cho cả hai bên.

Ngoài việc nghe ngóng và an ủi người ấy, bạn cần có hành động cụ thể như mời người ấy đi tham quan một nơi nào đó cho khuây khoả. Nếu có thể cùng chơi một môn thể thao, vì thể thao sẽ thải ra các hoá chất chống lại nỗi buồn.

Nếu bạn đã cố gắng hết sức mà đối tượng vẫn không chịu nghe theo “kế hoạch giảm buồn” của bạn, thì bạn cũng nên bằng lòng với thực trạng và cương quyết không để cho nỗi buồn níu kéo mình vào hố sâu, ảnh hưởng đến cuộc sống.

Những người khó tách rời cảm xúc của mình và cảm xúc của những người xung quanh được ví như loại cắc kè bông. Họ thay đổi màu tuỳ thuộc vào môi trường xung quanh, đi từ buồn sang vui và không dứt khoát cư trú lại dài ở một nơi nào, làm như họ lệ thuộc vào tình cảm của người khác. Jane là một giáo sư đại học ở trong tình trạng này. Mặc dù đã 36 tuổi, chị thú nhận: “Tôi sống với một đồng nghiệp có tính hay xấu hổ vụng về và tôi cũng vụng về xấu hổ như chị ấy”.

Jane thuộc loại người mà các nhà tâm lý gọi là đánh mất biên giới “cái tôi”. “Khi còn bé, sơ sinh, chúng ta không thể phân biệt giữa mình và người khác. Chúng ta, người mẹ và vũ trụ là một. Lớn lên chút ít, chúng ta mới biết được sự riêng rẽ này. Chúng ta biết có thể sống thiếu mẹ trong vài giờ vì người mẹ sẽ trở lại. Nhưng cũng có những đứa trẻ không biết mẹ nó có trở lại không. Đó chính là những đứa trẻ mà lớn lên sẽ trở thành “cắc kè bông cảm xúc”, nhà tâm lý Irma Mommy nói.

Những trẻ em bị sống trong gọng kềm của cha mẹ, mất tự do trong việc chọn cuộc sống riêng, sở thích riêng cũng dễ trở thành “cắc kè bông”. Chúng rất vụng về trong cư xử, sợ bị người khác hoặc sợ bị đào thải khỏi đám đông. Từ đó chúng luôn ở trong tư thế sẵn sàng hoà nhập vào cảm xúc của những người xung quanh, chúng không dám đặt vấn đề hoặc nêu những câu hỏi, vì thế sự độc lập trong tư duy, tình cảm hầu như không có.

Cảm xúc cũng không chỉ lây từ cá nhân sang cá nhân mà có thể càn quét cả cộng đồng. Bạn hãy thử quan sát khán giả tại các sân đá bóng thì rõ.

Và cuối cùng, sự lây lan cảm xúc có thể xảy ra ngay tại giường ngủ. Cơn hưng phấn của vợ có thể chuyển sang chồng hoặc ngược lại. Cả hai khi đó trở thành một vũ trụ chung. Loại lây lan này dĩ nhiên không có gì đáng lên án.

Lê Tây Sơn (theo Cosmopolitan 9/93)

VII.Chuyện phiếm:

KINH NGHIỆM ĂN ĐÁM CƯỚI

Mười năm trước đây, tôi mới ba mươi tuổi, còn ở trong độ ăn mạnh, uống đậm, đi chậm, vác nhẹ. Đời đã sinh ra tôi có cái dạ dày to, lại có cái miệng thích ăn ngon cho nên nghe đến động từ " ăn" là tôi sướng mê. Nhận thiệp mời đám cưới là trước ngày đi dự tiệc, tôi đã tình nguyện tuyệt thực để cho dạ dày trống trải, làm việc cho đạt chất lượng và số lượng.

Một ngày kia, tôi nhận được thiệp mời đi dự tiệc cưới của một anh hiệu trưởng phổ thông cơ sở. Anh ta cưới một cô giáo trưởng ban. Tiệc cưới được tổ chức trong một nhà hàng khá sang trọng, có quạt máy chạy vi vu, có hồ sen đưa hương thoang thoảng. Ngày ấy, tôi mặc áo sơ - mi chim cò lộn xộn, thắt cà-ra-vát lụa, đi giày Khánh Hội đánh xi ra Thái Lan láng on. Tóm lại, đó là một nhân vật tươi tỉnh, đẹp trai với cái dạ dày rỗng tuếch nhưng đầu óc lại phong phú những tư duy về ăn uống. Sau khi làm nghĩa vụ "nộp hụi chết" tôi hân hoan ngồi chung bàn với các nhà giáo lớn tuổi. Kinh nghiệm máu xương cho ta biết người lớn tuổi ăn ít, uống ít, lại kiêng cữ đủ thứ. Ngồi chung với họ đỡ hơn ngồi với đám thanh niên.

Trên bục văn nghệ, cô dâu, chú rể và đại diện hai họ đang ra mắt cử toạ, nói lời mở đầu những gì ngày lành tháng tốt, bách niên giai lão… Bài diễn văn ứng khẩu ngắn ngủn nhưng cũng đủ làm cho tôi sốt ruột. Mấy chú em chạy bàn chờ lệnh đạo diễn, chưa vội dọn thức ăn lên. Đang lúc cô dâu chú rể định quay mặt lại hun hít nhau chút đỉnh theo đơn đặt hàng của người dự tiệc thì một đoàn nữ binh, nữ tướng áo quần xộc xệch, tóc tai lãng mạn xuất hiện từ bốn phương tám hướng.

- A ha, nó đây rồi!

Hai nữ tướng mặt mũi hung ác xông lên túm lấy cô dâu rồi sử thế “Tiền cung hậu tiễn”, vận mười hai thành công lực xé… soa-rê cô dâu. Roẹt …Roẹt …Roẹt .. Tiếng lụa xé phát ra trong nhà hàng ở Khu chế xuất Tân Thuận mà đứng bên kia sông Đồng Nai người ta còn nghe thấy. Những hào sĩ gan dạ nhất nghe cũng nổi da gà thành ra da ... vịt xiêm. Hai nữ tướng khác dũng mãnh xông vào chú rể, quyền đấm, chân đá, miệng liên tục nói nho:

- Cho mày chết! Đã có vợ rồi mà còn đi cưới vợ nữa.

Trong cái âm thanh vang động đó, bỗng có thêm những tiếng rổn rảng … rổn rảng. Vâng, một số nữ binh đi qua các bàn tiệc, không phải thăm hữu nghị thực khách, mà nắm các góc khăn bàn, kéo thật mạnh theo thế “Thuận thuỷ thôi châu”. Họ kéo đến nỗi ông trời cũng ngã đổ, đàng này ly chén vốn dễ vỡ như tình yêu trong những năm cuối cùng của thế kỷ 20 thì làm sao mà thoát khỏi cảnh nát tan như bụi cát.

Trận chiến có nguy cơ lan rộng đến khu vực Cận Trung Đông, nơi tôi đang ngồi với các nhà giáo lão thành. Không được ăn thì khổ thật đấy nhưng bị văng miểng, đánh nhầm thì còn thê thảm hơn. Sẽ có lỗi với bà xã biết bao nhiêu nếu tôi bị đá một cước hoặc đánh một quyền vào huyệt Đan điền mà mình không thể nào đánh trả được. Vả lại chẳng có sách giáo khoa nào dạy chúng ta nên đánh phụ nữ, mà tôi là cán bộ Phòng giáo dục, phải coi giáo khoa là pháp lênh. Tôi tranh thủ tợp một lon bia, vọt ra khỏi ghế ngồi theo thế “Kim thiền thoát xác” rồi … dông tuốt. Trong quá trình trốn chạy, tôi nhanh trí cởi cái cà-ra-vát, nhét vào túi quần. Biết đâu ngoài kia có phục binh, thấy anh nào thắt cà-ra-vát là xông vào tập kích như chơi. Tôi thoáng nghĩ đến các cô mặc jupe, nhưng ý nghĩ đó thật là văn hoá đồi truỵ. Thây kệ, hồn ai nấy giữ, không tiện cởi jupe thì hiểm nguy ráng chịu. Quả nhiên, có hai nữ tướng nấp sau hai trụ cổng nhà hàng, tay lăm lăm đoản côn sẵn sàng tác chiến. Họ nhìn tôi trừng trừng. Tôi ung dung đi qua mà lòng ớn muốn chết. Hú vía, hú Đồ Bì!

Sau trận càn ấy, tôi đâm ra sợ hãi đám cưới. Nhưng sợ là một chuyện còn khoái ăn ngon lại là một chuyện khác. Sách có chữ "Dân dĩ thực vi tiên" mà tôi là dân thứ thiệt, thấy có ăn ngon không chịu ăn chết còn sướng hơn. Tôi quyết tâm đeo bám sự nghiệp ăn đám cưới và tư duy biện pháp bảo hộ thân thể. Tư duy như vầy: tôi vào Chợ Lớn, ghé một hãng sản xuất hàng nhôm, gặp ông chủ đề nghị đúc cho một chiếc áo thun ba lỗ và một cái quần lót bằng nhôm. Ấy là nhờ tôi đã đọc sách về chiến tranh và các chiến sĩ thời Trung cổ. Các thợ nhôm khéo tay vô kể, làm hai món hàng vừa y chang khổ người tôi, có cả bản lề tự động mở ra đóng lại.

Thế là mỗi khi đi ăn cưới anh cán bộ Phòng giáo dục đẹp trai, tươi tỉnh chơi ngay hai món hộ thân vào, phía ngoài mặc quần tây, áo chim cò lộn xộn, thắt cà-ra-vát. Sực nhớ ra cái đầu còn trên cái cổ, tôi đội thêm một chiếc mũ chạy xe Honda. Một con người như vậy dầu bị đánh bằng đùi cui chưa chắc đã phải vào bệnh viện.

Tôi xin bán rộng rãi sáng kiến này cho những nhà tạo mốt. Ai có tưởng thưởng, mời đi ăn một bữa ngon cũng đủ vui. Một điều cần lưu ý là bộ đồ bảo hộ thân thể này có thể ứng dụng cho cả cô dâu và chú rể trong ngày hôn lễ. Sách có chữ "Cẩn tắc vô ưu" là vậy.