Sợi
chỉ đỏ:
-
Bài đọc I: Những lời dạy cuối cùng của
Đức Giêsu trước khi thăng thiên.
-
Đáp ca: Chúa lên trời, tiếng ḥ reo dậy đất ;
Chúa lên trời, nhịp kèn sáo trổi cao.
-
Bài đọc II: Thánh Phaolô giải thích ư nghĩa việc
Đức Giêsu "lên trời": "Thiên Chúa đă tôn
Đức Kitô lên"
-
Tin Mừng: Đức Giêsu sai các môn đệ đi khắp
nơi loan Tin Mừng, và hứa sẽ ở cùng họ cho
đến tận thế.
Minh
họa
-
Mille images 187 A
-
"Hăy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ"
(Mt 28,19)
I. DẪN VÀO THÁNH LỄ
Việc
Đức Giêsu thăng thiên đánh dấu một bước
ngoặc trong việc loan báo Tin Mừng. Trước
đây, loan báo Tin Mừng chủ yếu là việc của
Đức Giêsu. Nhưng từ đây, việc này chủ yếu
là của Giáo Hội, với sự hỗ trợ đắc
lực của Đức Giêsu và Chúa Thánh Thần. Bởi
đó, khi từ biệt các môn đệ, Đức Giêsu
đă trao sứ mạng "Anh em hăy đi đến với
muôn dân, làm phép rửa cho họ nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa
Thánh Thần".
Hôm
nay, sứ mạng này được trao cho thế hệ
chúng ta. Vậy chúng ta hăy cầu xin Chúa hỗ trợ để
chúng ta chu toàn sứ mạng Chúa trao.
II. GỢI Ư SÁM HỐI
-
Chúng ta có lỗi v́ hay quên rằng Đức Giêsu là Đấng
đang sống và đă được Chúa Cha trao cho toàn quyền.
Do lỗi này nên chúng ta dễ chán nản và không cậy dựa
vào Ngài.
-
Chúng ta có lỗi v́ chỉ hướng về trời mà quên
trách nhiệm xây dựng thế giới của ḿnh.
-
Chúng ta có lỗi v́ ít quan tâm loan báo Tin Mừng.
III. LỜI CHÚA
1.
Bài đọc I: Cv 1,1-11
Những
lời dạy cuối cùng của Đức Giêsu trước
khi thăng thiên:
-
Đức Giêsu dùng nhiều cách để chứng tỏ
cho các môn đệ biết rằng sau khi đă chịu nạn
chịu chết, Ngài vẫn đang sống.
-
Ngài căn dặn họ chờ điều Thiên Chúa hứa
ban, tức là ban Chúa Thánh Thần.
-
Trao cho họ sứ mạng làm chứng cho Ngài trên khắp
thế giới.
2.
Đáp ca: Tv 46
Tv
này ca tụng vương quyền của Giavê Thiên Chúa. Phụng
vụ hôm nay áp dụng Tv này cho Đức Giêsu, Đấng
được Thiên Chúa tôn lên làm vua và trao cho mọi quyền
hành trên trời dưới đất.
3.
Bài đọc II: Êp 1,17-23
Thánh
Phaolô chúc cho các tín hữu được ơn khôn ngoan
để ḷng trí mở ra mà hiểu rơ đâu là niềm hy vọng
mà họ đă nhận được.
4.
Bài Tin Mừng: Mt 28,16-20
Ư
chính của bài Tin Mừng này cũng giống bài trích sách
Công vụ hôm nay: trước khi về với Chúa Cha, Đức
Giêsu đă trao sứ mạng cho các môn đệ: Anh em hăy
đi đến với muôn dân, làm phép rửa cho họ nhân
danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần".
IV. GỢI Ư GIẢNG
1.
Thăng thiên nhưng không phải là lên trời !
Hôm
nay Đức Giêsu "thăng thiên". Xét theo nghĩa chữ,
th́ "thăng thiên" chính là "lên trời". Thế
nhưng tại sao Ngài lại nói rằng "Thầy sẽ
ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế" ?
Nói vậy nghĩa là Chúa vẫn c̣n ở với chúng ta chứ
đâu có "lên trời" !
Chúng
ta phải lưu ư đến cách viết của tác giả
Mátthêu. Ngài đă dùng từ không theo sát nghĩa đen,
nhưng theo nghĩa mà người b́nh dân quen hiểu. Theo
đó, cái ǵ cao th́ gọi là "trời", cái ǵ thấp
th́ gọi là "đất", t́nh trạng tiến khá
hơn th́ nói là "lên", lùi tệ hơn th́ nói là "xuống".
Như thế, "thăng thiên" hay "lên trời"
không chỉ một chuyển động trong không gian, mà chỉ
một t́nh trạng tốt hơn trước. Ngày xưa,
Đức Giêsu nhập thế th́ được diễn tả
là "giáng trần" hay "xuống đất". Hôm
nay Ngài trở về t́nh trạng vinh quang với Chúa Cha th́
diễn tả là "lên trời". Bởi v́ Đức
Giêsu chỉ thay đổi t́nh trạng thôi cho nên dù bây giờ
Ngài vinh quang, nhưng Ngài vẫn ở cùng chúng ta mọi ngày
cho đến tận thế, chứ không phải Ngài lên
"ở trên trời" và để chúng ta phải mồ
côi "ở dưới đất".
Lễ
Thăng thiên đánh dấu sự thay đổi t́nh trạng
của Đức Giêsu. H́nh dung Đức Giêsu đang bay
lên giữa các tầng mây, hay đang ngồi bên phải Chúa
Cha chỉ là những cách tưởng tượng. Những
h́nh ảnh tưởng tượng này có cụ thể
đối với đầu óc b́nh dân đấy, nhưng
gây tai hại là khiến người ta nghĩ rằng
Đức Giêsu đă xa cách loài người.
Chúng
ta phải đi xa hơn những h́nh ảnh tưởng
tượng kia để đạt đến ư nghĩa
đích thực của việc thăng thiên: đó là Đức
Giêsu đă lấy lại vinh quang, Ngài vẫn c̣n ở bên cạnh
chúng ta luôn măi, và nhờ vinh quang, Ngài sẽ hỗ trợ
đắc lực cho chúng ta.
Như
thế, Lễ thăng thiên không làm cho chúng ta cứ
đăm đăm nh́n trời với ḷng bùi ngùi luyến
tiếc, nhưng khuyến khích chúng ta quay về cuộc sống
để chu toàn sứ mạng loan báo Tin Mừng cho khắp
thế giới, với ḷng đầy hăng hái v́ biết
Đức Giêsu vinh quang lúc nào cũng hỗ trợ chúng ta.
2.
Lễ thăng thiên đánh dấu một bước ngoặc
Lễ
Thăng thiên đánh dấu sự thay đổi t́nh trạng
của Đức Giêsu. Lễ này c̣n đánh dấu một
bước ngoặc trong việc loan Tin Mừng: Trước
đây, loan Tin Mừng chủ yếu là việc của
Đức Giêsu, các môn đệ theo Ngài để tập sự.
Từ nay, loan Tin Mừng là sứ mạng của các môn
đệ, với sự hỗ trợ đắc lực của
Đức Giêsu vinh quang. Bởi đó, sách Công vụ ghi lời
Đức Giêsu căn dặn: "Anh em sẽ làm chứng
cho Thầy tại Giêrusalem, trong khắp các miền
Giuđê, Samaria và cho đến tận cùng trái đất" ;
sách Tin Mừng Mátthêu cũng ghi lời Chúa bảo: "Anh
em hăy đi đến với muôn dân, làm phép rửa cho họ
nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần… để muôn dân
trở thành môn đệ của Thầy".
3.
Sự hiện diện hằng cửu
Tin
Mừng hôm nay thuật lại cuộc họp mặt lần
chót của Đấng phục sinh với các môn đệ ở
trần thế. Đây là cuộc gặp gỡ thân mật
nhưng mở ra những viễn tượng vô cùng rộng
lớn… Ngay trong giờ phút chia tay đă bắt đầu
một sự hiện diện mới, sự hiện diện
hằng cửu của Đấng Phục sinh: "Thầy
ở với chúng con hằng ngày cho đến tận thế".
Chúa
ra đi nhưng Ngài không trở thành "cố nhân",
người xưa, người của quá văng. Ngài không
để chúng ta côi cút. Ngài vẫn hiện diện (tuy cách
hiện diện có khác), bởi v́ Ngài là Emmanuel, Thiên Chúa ở
cùng chúng ta. Đă qua rồi cái thời Ngài hiện diện
hữu h́nh. Bây giờ đến thời của ḷng tin, của
sự tập luyện. Chúng ta tập nhận ra Chúa trong anh
em ta, trong các biến cố đời thường.
Ngài
vắng mặt, nhưng vẫn tiếp tục hiện diện
qua Chúa Thánh Thần, Đấng An ủi: "Thầy ra
đi là tốt cho anh em, bởi nếu Thầy không ra
đi th́ Đấng An ủi sẽ không đến".
Chúa
c̣n hiện diện với chúng ta trong bí tích bẻ bánh,
như ngày xưa Ngài hiện diện giữa hai môn đồ
ở làng Emmau.
Chúa
c̣n hiện diện trong các cộng đoàn, "nơi có hai
ba người họp mặt cầu nguyện". Chúa hiện
diện ở bất cứ nơi nào có chia sẻ, bất
cứ nơi nào người ta thương mến giúp
đỡ nhau. Chúa hiện diện tại bất cứ
nơi nào con người được giải phóng khỏi
bất công, khỏi bạo lực, khỏi nghèo đói.
Trong
cuộc chia tay, Chúa đă trao cho các môn đệ sứ mệnh
làm lan truyền sự hiện diện của Ngài nơi tất
cả các dân tộc. Sự hiện diện được
thể hiện khi ta tuân giữ giới luật yêu
thương, mệnh lệnh t́nh yêu: "Các con hăy yêu nhau,
như Thầy yêu thương các con" (Trích báo Công giáo và
Dân tộc, số đặc biệt Giáng sinh ’98, trang
178-179).
4.
Lời cuối của Đức Giêsu ở trần thế
a/
Thông thường, những lời cuối cùng của một
người trước khi người ấy từ giă
cơi đời, là những điều hết sức quan trọng
mà người ấy muốn những người thân yêu ở
lại thực hiện. Và những người ở lại
thường coi những lời người sắp từ
giă thế gian trăn trối như một điều linh
thiêng cần thực hiện cho bằng được.
Trước
khi về trời, vĩnh viễn xa rời các tông đồ,
Đức Kitô đă trăn trối: «Anh em hăy đi khắp
tứ phương thiên hạ, loan báo Tin Mừng cho mọi loài thụ tạo». Như vậy,
sứ điệp quan trọng nhất mà Đức Kitô
muốn trao gửi lại cho các môn đệ, và cho mọi
Kitô hữu là: hăy tiếp tục sứ mạng loan báo và làm
chứng cho Tin Mừng của Ngài trước mọi
người, mọi dân tộc trên thế giới.
b/
Cần phải hiểu rơ nội dung Tin Mừng mới có
thể loan báo Tin Mừng được
Chúng
ta thường nói rằng ḿnh phải loan báo Tin Mừng cho
mọi người, nhưng rất nhiều khi chúng ta lại
biết một cách rất mơ hồ, hoặc không biết
cho đúng và cho đầy đủ nội dung mà chúng ta phải
loan báo. Để rồi cuối cùng chúng ta chẳng loan báo
ǵ, hay loan báo một thứ Tin Mừng méo mó.
Nhiều
người nghĩ rằng loan báo Tin Mừng là tỏ cho
người khác biết ḿnh là Kitô hữu, là làm dấu thánh
giá nơi quán ăn, là can đảm xưng ḿnh là người
Thiên Chúa giáo trong các tờ lư lịch bất chấp những
bất lợi sẽ xảy ra. Kẻ khác nghĩ rằng
loan báo Tin Mừng là cố gắng sống cho thật đạo
đức, năng đi lễ, năng chịu các bí tích, với
mục đích làm gương sáng cho người chung quanh,
đồng thời khuyên mọi người làm như vậy.
Người khác nữa th́ gặp những người ngoại
đạo ḿnh quen biết, liền t́m cách gạ gẫm,
thuyết phục họ vào đạo, bằng cách nói cho họ
biết vào đạo th́ được Chúa ban ơn này
ơn kia, v.v…
Kết
quả của những việc đó có thể là chúng ta lôi
kéo được một số người vào đạo,
hoặc làm cho nhiều người khô khan năng đi lễ,
năng đến nhà thờ, năng chịu các bí tích
hơn, hoặc làm cho đời sống gia đ́nh của
họ trở nên đầm ấm hơn, hạnh phúc
hơn, v.v… Tất nhiên khi làm được những việc
ấy công lao của chúng ta rất lớn. Nhưng loan báo
Tin Mừng có phải là chỉ làm như vậy không ? Tất
cả những người này họ đă biết Tin Mừng
là ǵ chưa ? đă cảm nghiệm được Tin
mà họ nghe là một tin đáng mừng, làm cho đời
sống họ hạnh phúc lên chưa ?
Tất
cả những điều đó là những điều nên
làm, cần làm, nhưng chưa phải là nội dung của
việc loan báo Tin Mừng. Muốn loan báo Tin Mừng cho
đúng nghĩa, chính người loan báo phải biết Tin
Mừng là ǵ, phải cảm thấy Tin ḿnh loan báo là điều
đă làm ḿnh hạnh phúc, vui tươi, làm cho đời sống
ḿnh trở nên có ư nghĩa. Nếu không như thế, th́
ḿnh chỉ làm công việc «mù mà lại dắt mù», và kết
quả là «cả hai sẽ
lăn cù xuống hố» (Mt 15,14 ; Lc 6,39).
Thật
vậy, nếu chính ḿnh chưa cảm thấy Tin Mừng
đă ảnh hưởng tốt đẹp trên đời
sống ḿnh, chưa thật sự thay đổi đời
sống ḿnh, mà ḿnh lại đi rao giảng Tin Mừng, muốn
Tin Mừng ảnh hưởng tốt đẹp trên đời
sống người khác, th́ có khác ǵ «cho đi cái ḿnh chẳng có» ? Như thế
th́ người nhận sẽ nhận được
ǵ ?
V́
thế, chúng ta cần phải năng học hỏi về
Tin Mừng, chia sẻ Tin Mừng, để Tin Mừng thấm
sâu vào tư tưởng, lời nói, việc làm và đời
sống của ta. Có như thế, việc loan báo Tin Mừng
của ta mới có sức thuyết phục.
c/
Loan báo Tin Mừng
Một
trong những sứ mạng của Đức Kitô tại
trần thế này là loan báo Tin
Mừng về Thiên Chúa Cha, làm sao để mọi người
nhận biết và yêu mến Thiên Chúa Cha, để nhờ
đó được sự sống đời đời
hay hạnh phúc vĩnh cửu: «Sự sống đời
đời đó là họ nhận biết Cha là Thiên Chúa duy nhất và chân thật, và
nhận biết Đấng Cha đă sai đến, là Giêsu
Kitô» (Gioan 17,3).
Và
Thiên Chúa Cha đó chính là T́nh Yêu (xem 1 Gioan 4,8), Ngài yêu
thương chúng ta vô bờ bến: «Chính Chúa Cha yêu mến
anh em» (Gioan 16,27) ; «Chính Cha đă sai Con và đă yêu
thương họ như
đă yêu thương Con» (Gioan 17,23).
Và
Thiên Chúa Cha đó ở ngay trong nội tâm mỗi người
chúng ta, chúng ta có thể gặp gỡ Ngài bất kỳ lúc
nào chúng ta muốn: «Nào anh em chẳng
biết rằng anh em là Đền Thờ của Thiên Chúa,
và Thánh Thần Thiên Chúa ngự trong anh em sao ?... Đền
thờ ấy chính là anh em» (1 Cr 3,16-17 ; x. 1 Cr 6,19 ; 2
Cr 6,16 ; Ep 2,20-22). Thiên Chúa đó lại là một Thiên
Chúa quyền năng, có thể làm cho ta tất cả những
ǵ Ngài muốn. Do đó, ta có thể yên tâm hoàn toàn khi phó thác
tất cả mọi sự trong tay Ngài, Đấng vừa
yêu thương ta, vừa quyền phép vô biên.
Nội
dung Tin Mừng đối với chúng ta c̣n là sự nhập
thể, là đời sống, là giáo huấn, là cuộc khổ
nạn và phục sinh của Đức Kitô, Con Một của
Thiên Chúa Cha nữa. Đức Kitô cũng là người yêu
thương chúng ta như Thiên Chúa Cha đă yêu ta: «Người
vẫn yêu thương những
kẻ thuộc về ḿnh c̣n ở thế gian, và yêu
thương họ đến cùng» (Gioan 13,1). «Yêu đến
cùng» là yêu đến nỗi sẵn sàng hiến mạng sống
ḿnh một cách đau khổ và nhục nhă nhất (x. Gioan
15,13). (Nguyễn Chính Kết)
5.
Chuyện minh họa
a/ Không đến nỗi nào
đâu !
Có
một chuyện kể rằng khi Đức Giêsu về trời,
Tổng lănh Thiên thần Gabriel ngạc nhiên v́ Ngài trở về
sớm quá. Gabriel biết rằng công việc Chúa Cha giao cho
Đức Giêsu rất nhiều, không thể kết thúc
trong thời gian chỉ có 3 năm như thế. Bởi vậy
Tổng lănh Thiên Thần hỏi:
-
Sao Chúa về sớm vậy ?
-
Ờ, Ta cũng muốn ở dưới đó lâu hơn.
Nhưng mà họ đă đóng đinh Ta.
-
Đóng đinh Chúa ư ? Vậy là Chúa thất bại rồi !
-
Không hẳn vậy. Trước đó Ta đă kịp lập
một nhóm tín hữu. Từ nay về sau, họ sẽ tiếp
tục công việc của Ta.
-
Nhưng nếu họ cũng thất bại nữa th́ chắc
là tiêu tùng luôn rồi !
-
Không đến nỗi vậy đâu, v́ một đàng Ta
đă hứa sẽ ở cùng họ cho đến ngày tận
thế, và đàng khác Ta c̣n phái Thánh Thần đến giúp họ
nữa.
-
À ra thế. Chắc là sẽ không thất bại nữa.
b/ Mặt trước
Một đêm, cô bé đi bên cha
dưới bầu trời đầy sao. Nh́n lên, em nói với
cha: "Ba ơi, con đang nghĩ rằng nếu như mặt
sau của thiên đàng mà c̣n đẹp thế kia, th́ mặt
trước phải đẹp biết chừng nào !"
c/ Đường về
Một tù trưởng đă khéo
léo lănh đạo bộ lạc trong nhiều năm. Cuối
cùng, ông chuẩn bị cái chết của ḿnh cách rất
b́nh thản. Người ta hỏi: "Sao ông b́nh thản vậy
? Đau khổ và cái chết có ǵ vui đâu ?" Ông
đáp:
"Con cá sinh ra trong con lạch nhỏ
này, rồi xuôi ḍng Missisipi, nhưng mùa xuân về, nó lại
về đây như là về ḍng sông quê hương. Con chim
làm tổ trên kia, mùa ông nó vỗ cánh bay cả ngàn dặm về
phương nam, nhưng khi xuân đến, nó lại t́m về
tổ ấm ngày xưa
Làm sao các con vật đó biết
đường quay về, trong khi chẳng có bản đồ,
không người hướng dẫn ? V́ Thánh Linh đă
đặt vào ḷng chúng con đường trở về. Và
Ngài cũng không quên đặt vào ḷng mỗi người
chúng ta con đường cuộc sống và con đường
trở về. Tôi đang chuẩn bị cho đường
về của tôi. Vậy làm sao tôi lại không vui chứ
?"
V. LỜI NGUYỆN CHO MỌI NGƯỜI
CT:
Anh chị em thân mến
Hôm
nay Đức Kitô lên trời ngự bên hữu Chúa Cha để
mở đường cho người kitô hữu bước
vào thiên quốc. Chúng ta hăy hoan hỉ tung hô Người và
dâng lời cầu nguyện.
1.
Hội Thánh có sứ mạng thực hiện lệnh truyền
của Đức Giêsu / là rao giảng Tin Mừng cho mọi
dân tộc trên khắp hoàn cầu / Chúng ta hiệp lời cầu
xin cho mọi nước mọi dân / được nghe biết
Tin Mừng cứu độ / để muôn người
tin yêu và vâng phục Chúa.
2.
Hiện nay / chỉ một phần ba nhân loại tin vào Chúa
/ do đó trách nhiệm giới thiệu Chúa cho những anh
chị em chưa nhận biết Chúa / là bổn phận
quan trọng nhất của mỗi kitô hữu / Chúng ta hiệp
lời cầu xin cho các tín hữu / biết ư thức sứ
mạng rao giảng Tin Mừng của ḿnh.
3.
Người kitô hữu có thể rao giảng ở mọi
nơi mọi lúc / bằng chính đời sống bác ái yêu
thương / và tận tuỵ phục vụ của ḿnh /
Chúng ta hiệp lời cầu xin cho các tín hữu luôn sống
gương mẫu / để có thể đem Chúa đến
cho tha nhân.
4.
Đức tin không làm việc là đức tin chết /
Chúng ta hiệp lời cầu xin cho cộng đoàn giáo xứ
chúng ta / biết thể hiện niềm tin sống động
của ḿnh trong cuộc sống thường ngày / bằng
những việc làm cụ thể / chứ không chỉ bằng
những lời nói suông.
CT:
Lạy Chúa Giêsu, khi đă lănh bí tích Thánh Tẩy và Thêm sức,
tất cả chúng con đều là những người
được sai đi. Xin Chúa cho chúng con luôn sống trọn
vẹn ơn gọi thừa sai của ḿnh. Chúa hằng sống…
VI. TRONG THÁNH LỄ
-
Kinh Tiền Tụng riêng cho lễ Thăng Thiên
-
Trước kinh Lạy Cha: Đức Giêsu phục sinh
đang ở bên cạnh Chúa Cha để làm trung gian cho
chúng ta. Chúng ta hăy nhờ Ngài và với Ngài dâng lên Chúa Cha lời
kinh Lạy Cha.
-
Trước lúc rước lễ: Chúng ta sắp rước
Chúa Giêsu vào ḷng. Hăy xin Ngài thêm sức giúp chúng ta chu toàn sứ
mạng Ngài trối lại cho chúng ta tiếp nối.
"Đây Chiên Thiên Chúa…"
VII. GIẢI TÁN
Hôm
nay Đức Giêsu lặp lại với anh chị em lời
Ngài đă bảo các môn đệ ngày xưa: "Anh em hăy
đi đến với muôn dân…", "Anh em hăy làm chứng
cho Thầy". Chúc anh chị em b́nh an.
Chúa Nhật Lễ
Chúa Thăng Thiên
Cv.1, 1-11; Ep.1, 17-23;
Mt.28, 16-20
Giuse Phạm Thanh
Liêm, S.J.
Sau ba ngày được
táng liệm trong mồ, Đức Yêsu đă phục sinh vào
ngày thứ nhất trong tuần. Ngài đă nhiều lần
hiện ra với các tông đồ trong thời gian 40 ngày, rồi
Ngài lên trời trước mắt các ông tại núi cây dầu.
Ngài đă phục sinh và ngự bên hữu Thiên Chúa, để
chúng ta cũng được phục sinh với Ngài vào ngày
Ngài đến trong vinh quang, và chúng ta cũng được
thông phần hạnh phúc vĩnh cửu với Ngài.
1. Đức Yêsu
lên trời ngự bên hữu Thiên Chúa
Khi c̣n nhỏ
được học giáo lư, chúng ta thường được
dạy và hiểu rằng, thiên đàng ở trên trời c̣n
hỏa ngục ở sâu dưới ḷng đất. Lớn
lên, được học hỏi và hiểu biết
hơn, chúng ta biết rằng bầu trời mênh mông vô tận,
và trái đất như khối cầu tṛn, được
cấu tạo gồm những tầng lớp khác nhau, với
sức nén và độ nóng khủng khiếp. Những kiến
thức về khoa học làm chúng ta hiểu hơn về
thiên đàng và hỏa ngục. Hỏa ngục không nhất
thiết phải ở sâu dưới ḷng đất,
nhưng cũng có thể ở trên một hành tinh nào đó,
hay ở ngay nơi cung vàng điện ngọc; và thiên
đàng cũng có thể ở bất cứ đâu mà con
người cảm được hạnh phúc trọn vẹn.
Ngày nay, thiên đàng và hỏa ngục được hiểu
như là một t́nh trạng nhiều hơn là nơi chốn.
Thiên đàng và hỏa ngục được hiểu
như một nơi chốn, khi người ta diễn tả
nó trong cái nh́n con người như vật chất. Lúc này,
nơi chốn để chứa những thực tại vật
chất. Nhưng nếu con người có thể xác “thiêng
liêng” th́ e rằng không cần nhấn mạnh về nơi
chốn nữa; và lúc đó người ta cũng không phải
bận tâm với câu hỏi “dưới hỏa ngục có
Thiên Chúa không? Nếu dưới hỏa ngục có Thiên Chúa
th́ ở đó có c̣n là hỏa ngục không? nếu Thiên Chúa
hiện diện cả dưới hỏa ngục, th́ Thiên
Chúa có khổ không?”. Nếu chúng ta sống trong t́nh yêu, th́ dù
nghèo ḿnh vẫn hạnh phúc; c̣n nếu sống trong thù ghét,
th́ dù sống trong giầu sang nhung lụa, người ta vẫn
cảm thấy bất hạnh. Hỏa ngục là nơi con
người thù ghét Thiên Chúa và thù ghét anh em ḿnh, và những
người như vậy họ bất hạnh khi họ
thấy những người khác yêu thương nhau và hạnh
phúc. Hỏa ngục là t́nh trạng con người không chấp
nhận Thiên Chúa và không muốn sống trong t́nh yêu
thương của Thiên Chúa. Hỏa ngục và thiên đàng
đă khởi đầu ngay tại đời này, tùy
người ta có chấp nhận Thiên Chúa và anh em ḿnh hay
không!
Đức Yêsu
đă phục sinh, cái chết không làm chủ được
Ngài nữa. Thân xác sau phục sinh của Ngài không bị vật
chất ngăn cản. Ngài hiện diện ở đâu tùy
Ngài muốn, Ngài muốn hiện ra cho ai, th́ người
đó được thấy Ngài. Thân xác của Đức
Yêsu phục sinh khác thân xác của Lazarô phục sinh. Sau khi
được Đức Yêsu phục sinh, Lazarô vẫn có
thân xác trước, và vẫn bị quy luật vật lư
chi phối. Chẳng hạn, bị đánh Lazarô vẫn cảm
thấy đau, sự sống vẫn bị lấy đi bởi
tuổi tác hoặc bị tổn thương về thể
lư. Thân xác của Đức Yêsu phục sinh không như vậy.
Thiên Chúa cũng
không chỉ ở trên trời, tuy dù kinh “Lạy Cha” chúng ta vẫn
đọc “Lạy Cha chúng con ở trên trời”, v́ Ngài ở
khắp mọi nơi. Ngài luôn hiện diện với chúng
ta, và nghe những ǵ chúng ta cầu xin với Ngài. Chính v́ vậy,
Đức Yêsu không cần phải lên trời để gặp
gỡ Thiên Chúa Cha. Đức Yêsu, và cả chúng ta nữa, vẫn
ở bên Thiên Chúa Cha từng ngày từng giờ trong cuộc
sống. Theo tin mừng Matthêu, Đức Yêsu nói: “Thầy ở
cùng các con mọi ngày cho đến tận thế”.
Đức Yêsu lên
trời ngự bên hữu Thiên Chúa, là cách nói diễn tả
Đức Yêsu được tôn vinh như Thiên Chúa. “Ngự
bên hữu Thiên Chúa” là một cách nói diễn tả
được ngang hàng với Thiên Chúa, “là Thiên Chúa”.
2. Đức Yêsu
phục sinh và lên trời, là mầu nhiệm đức tin
Đức Yêsu
đă phục sinh, là một biến cố đức tin.
Phải tin, v́ người ta không kiểm chứng
được như người ta có thể kiểm chứng
một định luật khoa học.
Niềm tin vào
Đức Yêsu phục sinh tùy thuộc nhiều yếu tố,
chẳng hạn yếu tố của chính những chứng
nhân. Người làm chứng cho Đức Yêsu phục sinh,
có là người đáng tin không. Nếu một người
có đời sống gian dối làm chứng Đức Yêsu
đă phục sinh, lời chứng của người
đó ít đáng tin. Nếu một người dám chết
để làm chứng điều ḿnh nói là đúng, th́ lời
chứng của họ đáng tin hơn, có sức thuyết
phục hơn. Đức tin cũng tùy thuộc chính đời
sống của người tin (hay không tin). Chẳng hạn,
một người sống ăn chơi buông tuồng trụy
lạc, đặt tiền của vật chất trên tất
cả, khó chấp nhận và tin vào sự sống đời
sau hơn một người lương thiện. Nền
giáo dục cũng đóng góp phần nào giúp người ta
tin hay phủ nhận biến cố Đức Yêsu phục
sinh.
Hơn nữa, tin
vào Đức Yêsu phục sinh vẫn là một ơn rất
đặc biệt. Không phải bởi sức con người,
mà có thể làm một người tin nhận Đức
Yêsu phục sinh. Tin là một hồng ân đặc biệt
của Thiên Chúa ban cho con người.
3. Đức Yêsu
là Thiên Chúa
Tin Đức Yêsu
đă phục sinh, tuy là chuyện rất khó, nhưng c̣n dễ
hơn là tin Đức Yêsu là Thiên Chúa. Làm sao có thể tin một
người là Thiên Chúa, khi con người hữu hạn
c̣n Thiên Chúa là Đấng vĩnh cửu tuyệt đối.
Làm sao có thể tin một người, vừa là người
vừa là Thiên Chúa?
Khi Đức Yêsu
c̣n sống đời dương thế, chưa ai biết
Ngài là Thiên Chúa, và cũng không ai dám nghĩ Ngài là Thiên Chúa, kể
cả các tông đồ. Khi Đức Yêsu sống lại
và hiện ra cho các chị phụ nữ, các chị về
báo tin cho các tông đồ nhưng không ai tin lời các chị.
Tông đồ Thomas tám ngày sau mới tin Chúa phục sinh, và
chỉ tin khi Chúa hiện ra cho ông thôi. Nếu vậy làm sao
dám nói các tông đồ lúc khi c̣n sống với Đức
Yêsu đă tin Ngài là Thiên Chúa! Niềm tin Đức Yêsu là
Thiên Chúa chỉ có nhờ Thánh Thần. Chỉ với ơn
Thánh Thần, các tông đồ được dẫn vào sự
thật trọn vẹn, các Ngài mới nhận ra Đức
Yêsu “là Thiên Chúa”, là “Thiên Chúa nhập thể”.
Làm sao giải thích
những lời Đức Yêsu khi c̣n sống đă nói “tội
con đă được tha” khi chỉ có Thiên Chúa mới có
quyền tha tội; làm sao giải thích “Ta và Cha là một”
(người Do Thái đă hiểu câu này nên họ lấy
đá ném Đức Yêsu) khi giữa con người và Thiên
Chúa có khoảng cách vô cùng; làm sao giải thích lư do Đức
Yêsu nói “trước khi có Abraham, Ta là Ta” khi Ngài chưa tới
50 tuổi! Những câu hỏi trên chỉ được trả
lời thỏa đáng một khi các tông đồ nhận
ra Đức Yêsu “là Thiên Chúa”, là người thuộc hoàn
toàn về Thiên Chúa, đến độ “Ta và Cha là một”,
“của ăn của Ta là làm theo ư Đấng đă sai Ta”.
Trong ḍng lịch sử, các nhà thần học đă diễn
tả điều này bằng những khái niệm Đức
Yêsu là Thiên Chúa nhập thể, là Ngôi Lời nhập thể,
là Đấng đồng bản tính với Thiên Chúa, là
Đấng “là người thật và là Thiên Chúa thật”.
Để diễn tả ư “Đức Yêsu là người thật
hoàn toàn và là Thiên Chúa thật hoàn toàn”, các nhà thần học
và các công đồng dùng ngôn từ triết học để
diễn tả “Đức Yêsu có hai bản tính, bản tính
Thiên Chúa và bản tính con người”.
Một khi nhận
biết Đức Yêsu là Thiên Chúa nhập thể, con người
nhận biết Thiên Chúa yêu thương con người vô
cùng! Thiên Chúa yêu thương con người đến
độ Ngài muốn đồng h́nh đồng dạng với
con người, trở thành một người, để
con người được cứu độ, được
nên con Thiên Chúa, được thông chia sự sống vĩnh
cửu với Thiên Chúa. Xin cho mọi người được
ơn tin nhận Đức Yêsu là Thiên Chúa nhập thể,
để mỗi người được b́nh an và hạnh
phúc ngay tại dương thế này.
Câu hỏi gợi
ư chia sẻ
1. Bạn thường
cầu nguyện với ai? Với Thiên Chúa hay với Đức
Mẹ? Tại sao?
2. Bạn có thấy
khó khăn khi tin Đức Yêsu là Thiên Chúa không? Nếu có,
xin chia sẻ.
3. Kitô giáo khác các
tôn giáo khác ở điểm căn bản nào? Và giống
các tôn giáo khác ở điểm căn bản nào?
MỖI
TUẦN MƯỜI THANG THUỐC BỔ
“Một nụ cười bằng mười
thang thuốc bổ”
Chúa
Nhật VII Phục Sinh–Chúa Thăng Thiên– Năm A
NỘI DUNG
I.Tia sáng:
v LỜI BẠN TÂM SỰ
v KHÔNG
MUỐN SUY NGHĨ NỮA
II.Thư giăn:
1. CHUYỆN GÀ
2. DỄ THẤY
3. NHƯỜNG CHỖ
4. ỐNG KHÓI TẮC
5. SIÊU NHÂN
6. VỢ TỚ TH̀...
7. BAO GIỜ CŨNG NÓNG
HỔI
III.Nhật kư Đức Giêsu của
Lm.Piô Ngô Phúc Hậu:
v TIẾN VỀ GIÊRUSALEM
IV.Chuyện
ngụ ngôn:
v MỌI
VẬT ĐỀU TRỞ VỀ NGUỒN GỐC CỦA
NÓ
V.Hẹn bạn trên đỉnh thành
công:
v TÔI THỪA BIẾT ĐIỀU
ĐÓ
VI.T́nh yêu –
Hôn nhân – Gia đ́nh:
v SÁNG TẠO TIỀN
ĐỀ CỦA MAY MẮN VÀ HẠNH PHÚC
VII.Chuyện
phiếm:
v CẨM
NANG ĂN TIỆC CƯỚI
I.Tia sáng:
*Bạn đừng dấu cha linh hướng
những ǵ kẻ thù nói nhỏ cho bạn.
Lời bạn tâm sự sẽ là một chiến
thắng làm gia tăng ơn Chúa trong bạn.
Rồi sau đó, bạn được ơn hướng
dẫn và lời cầu nguyện của cha linh hướng
để bạn tiếp tục chiến thắng.
*CƠN HỖN LOẠN HIỆN
THỜI KHIẾN CHO NHIỀU NGƯỜI KHÔNG MUỐN SUY
NGHĨ NỮA.
G.Maire
Như trên một
chiếc tàu bị bỏng, nhiều hành khách trên địa
cầu thất vọng, và nản chí họ thốt lên:
Việc ǵ phải t́m xem chuyện ǵ đă xảy ra và
phải làm ǵ cớ chứ ! Cuộc đời thật phi
lư và không có lối thoát. Từ chối không suy nghĩ và hành
động, th́ dễ dàng quá. Tôi có biết làm chủ
bản thân ḿnh, không để cho đám đông thiếu suy
nghĩ lôi cuốn tôi không? Tôi có dùng một vài phút trong ngày
để nghĩ tới mục tiêu của cuộc
sống không?
II.Thư giăn:
1.
CHUYỆN GÀ
Một cậu bé
ở thành phố, lần đầu tiên được nghỉ
hè ở nông thôn đă ngạc nhiên hỏi cha ḿnh:
- Ba ơi! Tại sao những chú gà
trống lại gáy sớm vậy?
- Bởi v́ chúng vội vă nói
điều ǵ đó trước khi các cô gà mái thức
giấc. Ba cậu giải thích.
2.
DỄ THẤY
Một người đẹp trách
một họa sĩ Anh nổi tiếng:
- Tại sao các ông cứ xét đoán
phụ nữ chúng tôi qua cặp gị mà không chú ư ǵ đến
trí thông minh của họ?
- À, th́ tại các bà ưa phô trương
cặp gị ra hơn là để lộ trí thông minh!
3.
NHƯỜNG CHỖ
- Anh ngồi trên tàu, trong toa không c̣n
một chỗ trống. Một bà già và một cô gái
đến trước mặt anh, anh nhường chỗ
cho ai?
- C̣n tùy theo... Nếu bà già và cô gái
không quen nhau, tôi nhường cho cô gái. Nếu bà già là mẹ
cô gái, tôi nhường cho bà già. C̣n nếu bà già là mẹ
chồng cô ta. Có lẽ tôi không nhường cho ai hết!
4.
ỐNG KHÓI TẮC
Một người trông thấy ông
hàng xóm ngồi trong vườn rau cạnh nhà ăn cơm
một ḿnh. Bác ta ngạc nhiên hỏi:
- Sao bác lại ngồi ăn ở
đây mà không mang vào trong nhà?
Ông hàng xóm ngập ngừng một
lúc nói:
- Trong nhà khói quá, ống khói nhà tôi
bị tắc.
- Tai hại quá, ta vào xem đi, tôi
sẽ sửa giúp bác.
Nói xong làm ngay, ông ta bước vô
mở cửa. Đúng lúc ấy bị ngay một cái chổi
giáng xuống đầu và tiếng đàn bà tru tréo lên:
- Lăo già đốn mạt, cút ngay
đi không bà giết bây giờ!
Ông chạy nhanh ra khỏi nhà và
đến bên ông hàng xóm, ông đặt tay lên vai bạn và
nói:
- Không hề ǵ ông bạn ạ,
ống khói nhà tôi thỉnh thoảng cũng bị tắc
thế đấy.
5.
SIÊU NHÂN
Hai đứa trẻ tṛ truyện
với nhau:
- Làm sao các bác sĩ biết được
bạn là siêu nhân?
- À! Khi c̣n nhỏ tôi đă được
nuôi trong lồng kính và có lần nó bị hỏng!
- Lúc đó bạn đă làm ǵ?
- Tôi sửa nó!
6.
VỢ TỚ TH̀...
- Ban đêm mỗi lần tớ
về nhà, vợ tớ không nói câu nào, chỉ nh́n
đồng hồ!
- Thế là c̣n may! Mỗi khi tớ
về nhà vợ tớ đến xem lịch!
7.
BAO GIỜ CŨNG NÓNG HỔI
Kiến trúc sư nổi tiếng
Một hôm trong cuộc họp
hội đồng Thành phố có người phát biểu:
"Giáo sư Boelzog, ủy viên
hội đồng nhân dân Thành phố rất ít khi có
mặt trong các buổi họp".
Kiến trúc sư không khoan nhượng
trả đũa ngay:
"Các ông sử dụng cái
đầu hay cái đít của tôi?"
III.Nhật
kư Đức
Giêsu:
Trích trong “Nhật kư Đức
Giêsu”
Biên soạn : Lm. PIÔ NGÔ PHÚC
HẬU
TIẾN VỀ GIÊRUSALEM
Giêrikhô Ngày...
Đêm nay,
đêm thứ ba, đoàn Nadarét dừng chân ở tại
thành Giêrikhô. Nhiều đoàn khác cũng dừng chân ở
đây. Lều dựng lên ở hai bên đường,
trập trùng như vô tận. Lạc đà, lừa ngựa
và người hành hương từ đâu ùn tới
tầng tầng lớp lớp như không biết ngưng
nghỉ. Bước chân dồn dập. Bụi bay mù
mịt. Tiếng hát ông ổng. Có lẽ họ tiến
thẳng về Giêrusalem ngay trong đêm nay chăng? Mẹ
con bảo thế. Rồi bỗng dưng, mẹ con cao
hứng hát lên:
Ai đựơc lên núi Chúa?
Ai được ở trong
đền thánh của Người?
Giọng
mẹ truyền cảm như thôi miên, tha thiết như
trái tim, rung nhẹ như hơi thở, lan tỏa như hương
trầm. Bố con ồm ồm họa theo, một rừng
đàn ông họa theo:
Đó là người tay sạch ḷng
thanh
Chẳng mê theo ngẫu tượng
Không thề gian thề dối
Sẵn
trớn, đoàn Nadarét tiếp tục hát thánh ca cho
đến khuya.
Khi mỗi
căn lều chỉ c̣n leo lét một ánh đèn và tiếng
thở đều đều của người mê
mệt, th́ ở ngoài kia mẹ con vẫn c̣n ngồi trên băi
cỏ, mặt nh́n về hướng Giêrusalem, không nhúc nhích.
Người đang tâm t́nh cùng Đức Chúa .
Giêsu
Con yêu của Cha
IV.Chuyện
ngụ ngôn:
MỌI VẬT ĐỀU TRỞ VỀ NGUỒN
GỐC CỦA NÓ
Một người
thợ mộc, thợ kim hoàn, thợ may và tu sĩ rủ
nhau đến một đô thành kiếm ăn. Tối
đến họ đành ngủ tạm trong một khu
rừng và nói với nhau:
- Chúng ta
sẽ ngủ ở đây, nhưng cần cử người
gác, v́ khu rừng này rất nhiều thú dữ. Bây giờ
mỗi người sẽ thay phiên nhau gác ba tiếng. Sáng
mai chúng ta sẽ đến thành phố một cách b́nh yên vô
sự.
Họ
thỏa thuận như vậỵ. Người thợ
mộc gác phiên đầu, c̣n tất cả đi ngủ.
Một
giờ trôi qua. Để khỏi buồn ngủ, người
thợ mộc bèn lấy ŕu đốn một khúc gỗ,
rồi đẽo thành một con búp bê tuyệt đẹp
y như người thật.
Khi hết
lượt gác, anh ta đánh thức người thợ may
dậy rồi đi ngủ. Anh chàng thợ may cũng
nghĩ cần phải làm cái ǵ đó để chống
lại cơn buồn ngủ. Bỗng anh ta nh́n thấy con
búp bê gỗ do người thợ mộc đẽo. Anh ta
nghĩ là anh thợ mộc ngầm khoe tài, nên anh ta nghĩ
là cần phải trổ tài bằng cách may cho con búp bê
một bộ váy áo thật đẹp. Chỉ trong ba
tiếng anh thợ may đă khâu xong một chiếc áo dài
tuyệt đẹp, loại áo chỉ có những cô dâu
mới mặc đến. Xong đâu đấy anh ta
mới đánh thức anh thợ kim hoàn dậy và đi
ngủ.
Anh thợ
kim hoàn nh́n thấy con búp bê đẹp quá, bèn tự nhủ:
"Hai ông bạn đă phô tài của ḿnh. Ta cũng cần
ra tay cho mọi người biết. Ta sẽ làm những
đồ nữ trang theo kiểu mới nhất để
tô điểm cho con búp bê đáng yêu này!"
Và cũng
chỉ trong ba tiếng người thợ kim hoàn đă làm
được những đồ nữ trang tuyệt
đẹp, đeo cho con búp bê, làm cho nó đẹp như
một thiên nga giáng trần, chỉ mỗi tội là không
biết thở mà thôi. Ngấm nghía con búp bê một hồi
lâu anh ta mới đánh thức vị tu sĩ dậy.
Tu sĩ
ngồi dậy làm lễ rồi bắt đầu cầu
kinh. Được gần một tiếng, tu sĩ
chợt thấy một người thiếu nữ có nhan
sắc tuyệt vời đứng trước mặt. Nhưng
cô ta không cử động, ngay đến ngón tay cũng
không nhúc nhích. Tu sĩ hiểu ra đó chỉ là con búp bê do
các ông bạn của ḿnh làm. " Đă vậy, ta cũng
phải ra tay khấn vái cầu nguyện đến
đức Thượng Đế hoá phép cho con búp bê xinh
đẹp này trở thành người thật .
- Vị tu
sĩ nghĩ.
Tu sĩ
lầm rầm khấn một lúc, bỗng nhiên con búp bê
chớp mắt, lúc lắc đầu và biết nói như
người.
Vừa lúc
đó mặt trời đă mọc. Bốn người
thấy con búp bê hoá thành một thiếu nữ xinh
đẹp đều phải ḷng, và ai cũng muốn
lấy nàng làm vợ.
Người
thợ mộc nói :
- Tôi là
chủ của cô ấy, v́ tôi đă lấy gỗ
đẽo ra cô ấy.
Người
thợ may nói :
- Tôi
mới chính là chủ của cô ấy, v́ anh đẽo ra nhưng
để cô ấy trần truồng, tôi đă may quần
áo đẹp cho cô ấy.
Người
thợ kim hoàn nói :
- Cô ấy
phải là của tôi, bởi v́ chính tay tôi đă làm
đồ nữ trang cho cô ấy, làm cho cô ấy
đẹp lên bội phần !
Thầy tu
bấy giờ mới lên tiếng :
- Thôi, các
bạn không phải nhiều lời, nếu không có tôi
thổi linh hồn cho cô ấy th́ cô ấy vẫn chỉ
là con búp bê thôi. Vậy th́ cô gái ấy phải là vợ chưa
cưới của tôi. Các bạn đừng có tranh căi
nữa.
Ai cũng
có lư, không ai chịu nhường ai. Họ đang căi nhau
ầm ĩ th́ một người lạ mặt đi qua.
Họ bèn túm lấy và nhờ người này phân xử. Nhưng
vừa nh́n thấy người con gái xinh đẹp
tuyệt trần, hắn đă phải ḷng ngay và nói:
- Đây là
người vợ yêu quư của ta. Các người đă
t́m cách bắt cóc cô ấy, các người sẽ bị
trừng phạt!
Đoạn
người lạ mặt dẫn cả bọn đến
gặp quan tuần tra.
Vừa
trông thấy người đẹp, quan tuần tra đă
phải ḷng ngay và nói:
- Đây là
em dâu tôi. Hai vợ chồng nó đưa nhau đi chơi,
các người đă giết chồng nó và bắt cô ta
phải không?
Nói rồi
quan tuần tra dẫn tất cả đến gặp quan
toà nhờ phân xử.
Quan toà
cũng phải ḷng người đẹp và nói :
- Chúng bây
là ai? Đây là đứa nữ t́ của ta. Nó đă
lấy trộm biết bao nhiêu vàng bạc châu báu rồi
trốn đi. Tất cả những đồ ăn
cắp đâu rồi chúng mày hăy đem ra đây mau!
Họ
lại căi nhau ầm ĩ, không ai có thể phân xử được,
đến nỗi dân chúng trong đô thành kéo đến xem
đông nghịt. Bỗng một cụ già rẻ đám
đông ra, nói:
- Ở
đây không ai có thể phân xử được các người.
Các ngươi hăy tới một kinh thành nọ, ở
đó có một cây cổ thụ, gọi là cây xử án.
Hễ "có một vụ kiện cáo nào không xử được
là người ta kéo nhau đến cây đó nhờ cây phân
xử hộ”.
Nghe
thấy vậy, cả bọn kéo đến kinh thành nọ
t́m tới cây cổ thụ và nói:
- Cái cây
cổ thụ kia! Người hăy xét xử xem ai trong
bọn ta có quyền lấy người con gái xinh
đẹp này?
Bỗng
nhiên cây cổ thụ nứt ra và người thiếu
nữ chạy tới chui
lọt vào trong thân cây. Lúc đó từ cái cây mới phát ra
một giọng nói sang
sảng:
-Hỡi
những kẻ ngốc nghếch kia! Chắc các ngươi
đă từng nghe thấy câu ngạn ngữ này:“Mọi
vật đều trở về nguồn gốc của nó“!
V.Hẹn bạn trên đỉnh thành
công:
Theo bản tiếng Anh: See you at the
top của Zig Ziglar
Biên
soạn: ĐC.NGÔ QUANG KIỆT - Quí cha: VŨ SỬU -
DƯƠNG Đ̀NH TẢO -
LÊ XUÂN TÂN – NGUYỄN VĂN DIỄM
PHẦN THỨ NĂM
CHƯƠNG MƯỜI
TÁM : NGĂN THÓI XẤU - TẬP TÍNH
TỐT
TÔI THỪA
BIẾT ĐIỀU ĐÓ
Cách tốt nhất để "bỏ" một
thói xấu là đừng bao giờ tập nó. Nếu
bạn đừng hút điếu thuốc, không uống ly
rượu, nói lời dối trá, uống tách cà phê "vô
hại" buổi trưa, hoặc sau giờ làm việc
với người đàn ông hoặc người phụ
nữ "dễ thương" tại cơ quan, không
hút liều ma tuư tại hộp đêm, không đọc
cuốn sách khiêu dâm hoặc đồng t́nh luyến ái, không
đánh số đề, không lừa đảo bạn
học một lần đầu tiên, ắt bạn đâu
phải khổ sở chuốc lấy những thói xấu
là hậu quả của những lần đầu tai
hại ấy. Nếu đă lỡ nhiễm những thói
xấu tai hại ấy rồi, th́ điều cần
thiết là bạn phải ngừng bỏ và chừa
hẳn mới được .
VI.T́nh yêu –
Hôn nhân – Gia đ́nh:
(Kiến thức
ngày nay số 122).
SÁNG
TẠO
TIỀN ĐỀ CỦA MAY MẮN VÀ HẠNH PHÚC
Chỉ có kỷ luật và kiến thức chuyên môn thôi
th́ chưa làm được chuyện ǵ phi thường.
Sự sáng tạo mới là cần thiết, dù trong công
việc cũng như trong cuộc sống riêng tư. Chúng
tôi sẽ chỉ cho các bạn bằng cách nào có thể
tạo nên được nhiều ư tưởng và sự
độc đáo...
Trong buổi seminar của hăng IBM, Calvin Metcalf xuất
hiện trong bộ quần áo pigama. Người đàn ông
47 tuổi lướt qua pḥng họp với cuộn
giấy vệ sinh dưới giày. Bằng sự mua vui
ấy ông được trả 10 ngàn dollar tiền công.
Nghề nghiệp chính của ông là: Huấn luyện viên hài
hước cho những người lănh đạo các xí
nghiệp. Câu nó cửa miệng của ông ta luôn là: “Trước
những quyết định hệ trọng bạn hăy
nghĩ tới kem chocolate và sex”. Sau những buổi như
vậy người ta không quan trọng hoá lắm về
những buổi hẹn hay trách nhiệm trong công việc mà
làm việc với một tâm trạng thoải mái, và thường
nảy sinh được nhiều ư tưởng tốt.
Đó là một thí dụ chứng minh rằng sự sáng
tạo có liên quan khá chặt chẽ với niềm vui và
sự thoải mái. Hiện nay người ta đă
chứng minh một cách khoa học rằng nếu tất
cả các giác quan, từ xúc giác đến khứu giác được
kích thích và giữ cho tỉnh táo th́ sẽ nảy sinh sự
sáng tạo. Trong thực tế có nhiều chuyên viên cần
mẫn, chăm chỉ đă phải ghen tị với
nhiều nhà khoa học “a-ma-tơ”. Họ đă qua mặt
nhiều nhà chuyên môn bởi những sáng kiến bất
ngờ.
Cũng không có ǵ đáng ngạc nhiên, nếu người
ta biết đến nguyên tắc của sức sáng
tạo và sức làm việc trong cơ thể sinh học
của mỗi người. Sự sáng tạo và ham thích
những sự tưởng tượng vui thú nằm phía
nửa phải của bộ óc. Trong nửa này chứa
những cảm giác, sự giải trí, sự bộc phát và
cảm tính. Nó cảm nhận những bức tranh, sự tương
đồng, nó thích sự lộn xộn, nó không giữ ǵn
những chuẩn mực và phản ứng một cách không
nghiêm túc. Ngược lại là nửa trái bộ óc, nó suy
nghĩ bằng các khái niệm, đó là nơi cư ngụ
của logic và ngôn ngữ, nó làm nhiệm vụ phân tích,
kiểm tra và tổ chức. Đây cũng chính là nơi
tồn tại các kiến thức chuyên môn; tính toán,
đọc và viết thông qua nửa trái.
Trái trước phải - đó chính là quan niệm
của chúng ta từ trước tới giờ. Sự
phấn đấu bền bỉ, sự chăm chỉ và
sự ngăn nắp trong cuộc sống nghề
nghiệp cũng như trong cuộc sống riêng tư cho
tới nay vẫn được coi là nguyên tắc của
sự thành công và sự thanh thản. Nhưng khoa nghiên
cứu hiện đại lại kết luận rằng
chỉ có sự nghiêm túc thôi th́ chưa đủ. Con người
chỉ thực sự sáng tạo khi họ đem lại
được sự cân đối và sự hài hoà của
hai nửa bộ óc. Điều đó một mặt nó đem
lại những ư nghĩ chính xác, mặt khác nhờ có
sự tưởng tượng của nó cũng làm nảy
sinh được cái độc đáo. Rơ ràng là sự
thảnh thơi và sự cần cù sẽ đem lại
tất cả.
Sau đây là một thí dụ đă đi vào lịch
sử: năm 1903 nhà cơ thể học Otto Loewi đă t́m
ra một giả thuyết cho rằng trong loài nhái có một
chất trung chuyển hoá học làm nhiệm vụ
truyền tín hiệu giữa hệ thần kinh và tim. Nhưng
ông đă không thực hiện được một thí
nghiệm nào chứng minh được lư thuyết đó
của ḿnh. Sau đó ông tiếp tục làm công việc khác
cho măi tới 17 năm sau. Vào lúc 3 giờ sáng một đêm
năm 1920, sau một giấc mơ lộn xộn ông
tỉnh dậy với một ư nghĩ bất chợt.
Loewi đă lao ngay vào pḥng thí nghiệm và đă chứng minh
lư thuyết của ḿnh. Học thuyết này đă đem lại
cho ông giải Nobel.
Toàn bộ bí ẩn của ư tưởng này là ở
chỗ: Một vấn đề phức tạp sẽ
được mài đi dũa lại nhiều ngày,
nhiều tuần liên tiếp. Nhưng sẽ không có hiệu
quả nếu chúng ta cứ quá tập trung vào nó. Nếu trước
mắt chưa t́m được lời giải th́ cứ
việc đặt nó qua một bên. Bởi v́ đằng
nào th́ sự vô thức cũng sẽ tiếp tục mài
dũa, chiêm nghiệm. Khoa học gọi đó là “giai
đoạn ủ bệnh”. Rồi tới một lúc nào
đó người ta đang bận rộn với
chuyện khác hay đơn giản là đang nghỉ ngơi
th́ đột nhiên nảy ra ư xuất thần. “Giai
đoạn sáng tỏ” đă tới. Nhà nghiên cứu về
sự sáng tạo người Thuỵ Sĩ Gottlieb Guntern
đă nói: “Một nhà vật lư học người Anh có
lần nói rằng những sáng kiến quan trọng thường
nảy sinh bắt đầu từ 3 chữ B: đó là Bus,
Bed và Bathroom (xe buưt, giường ngủ và pḥng tắm).
Vậy mà từ nhỏ chúng ta đă được
nhồi nhét rằng hăy tập trung tư tưởng vào
một việc cho tới khi nó được giải
quyết. Trong thực tế điều này có nhiều cái
hại hơn là cái lợi. Chúng ta được hướng
một cách đơn phương về “mặt trái” có
nghĩa là tới logic, c̣n sự giải trí và tưởng
tượng lại bị coi là tṛ trẻ con mà vào thời
học tṛ th́ cùng lắm chỉ được phép sau
giờ học mà thôi. Luật sư kiêm giám đốc nhà
xuất bản Gerhard Huhn người Berlin đă nhận
định: “Như vậy nửa bộ óc bên phải
bị kém phát triển”. Sắp tới ông định đưa
ra toà hệ thống giáo dục (Đức) đă xâm phạm
chương 2 của bản hiến pháp quy định
về quyền được tự do phát triển nhân
cách. Ông đă tiến hành một thí nghiệm với
tiết học như sau: Một bài tập thật
phức tạp được đưa ra trước
một lớp học. Cả lớp này lo suốt nửa
tiếng đồng hồ. Sau đó thầy giáo chia
lớp ra làm hai nhóm. Một nhóm được đưa
qua một pḥng khác và được phép chơi đùa ḥ hét
trong khi nhóm c̣n lại ở lại trong lớp để
tiếp tục giải nốt bài toán khó. Sau nửa
tiếng đồng hồ được chơi đùa,
nhóm được đưa trở vào lớp để
giải tiếp bài toán. Mặc dù qua nửa tiếng
đồng hồ hoàn toàn được phân tán khỏi bài
toán nhưng nhóm này sau đó lại giải bài toán nhanh hơn
hẳn nhóm kia.
Thêm vào một thí dụ nữa về lợi thế
của sự hỗn loạn: nhà tâm lư học người
Anh Mark Landsdale đă theo dơi và rút ra được kết
luận: những người bừa băi có bàn làm việc
luôn lộn xộn lại làm việc có năng suất và
sáng tạo hơn hẳn những người được
coi là có tiếng ngăn nắp. Những người được
coi là cẩu thả không chỉ lộn xộn nơi làm
việc và ở nhà mà đồng thời cũng đem thói
quen đó vào nếp suy nghĩ. Kết quả là họ
đă đưa ra được những cách giải
quyết cũng như các sáng kiến đáng ngạc nhiên.
Chuyên viên tâm lư học người Mỹ Frances Vaughan
nghiên cứu trên lĩnh vực sáng tạo đă nêu ra
nhận định: “Người ta phải học cách suy
nghĩ với cái bụng. Học cách cảm nhận được
những cảm giác cũng như các tín hiệu của cơ
thể. Học cách không khó chịu khi môi trường
đột biến mà phải kiểm soát được nó”.
Trường đại học tổng hợp Mc Gill
(Canada) đă rút ra kết luận rằng, những người
lănh đạo có nhiều thành công thường có những
quyết định quan trọng không phụ thuộc vào
những dữ kiện và số liệu mà phần lớn
dựa vào cảm t́nh, cảm tính cũng như dựa vào
không khí làm việc của hăng.
Các nhà nghiên cứu nói rằng trong mỗi con người
chúng ta đều có nhiều sáng kiến. C̣n nhà tâm lư
học Ingrid Sorgé - người đă có nhiều buổi lên
lớp về sáng tạo - th́ quả quyết: “Phụ
nữ có nhiều khả năng sáng tạo hơn đàn
ông, đó là một thực tế”. Đơn giản là trong
cuộc sống họ luôn phải tự khẳng
định ḿnh. Sự trau dồi kiến thức, cuộc
sống vợ chồng, con cái, những sự cạnh tranh
nặng nề... Tất cả những điều đó
đă huấn luyện cho họ những suy nghĩ khéo léo
và uyển chuyển hơn. Hơn nữa, phụ nữ thường
có nhiều giây phút bộc phát hơn và hay dựa vào cảm
tính.
Đàn ông trong cuộc sống và giao tiếp nên hướng
về cảm xúc nhiều hơn nữa - Đó là lời khuyên
của ông Helmut Weyh, huấn luyện viên cho manager và là
chủ hăng “Ngôi nhà sáng tạo” ở Worpswede. Ông ta quả
quyết rằng người ta có thể luyện tập
được sự sáng tạo, người ta phải
luyện tập cách suy nghĩ thoát ra khỏi sự sáo ṃn,
khuôn mẫu và biết cách kết hợp những việc
hoàn toàn không liên quan ǵ đến nhau. Người nào
chỉ chăm chú về chuyên môn nhiều khi lại
giới hạn tầm nh́n của chính ḿnh.
Về sự sáng tạo, giới doanh nhân c̣n nhớ câu
chuyện của một hăng điện thoại của Úc.
Hăng này đang làm ăn phát đạt, có nhiều khách hàng
do cước phí rẻ. Nhưng chẳng bao lâu hăng đă
gặp chuyện rắc rối. Nhiều khách hàng đă
lợi dụng giá tiền cước phí rẻ để
nói chuyện tràng giang đại hải, làm ảnh hưởng
không nhỏ đến doanh thu của hăng. Trong hàng tháng
trời các chuyên viên đă suy nghĩ nát óc để t́m cách
giải quyết việc này. Nhưng măi cho đến khi
nhà nghiên cứu về sáng tạo t́m ra một giải pháp
là đúc ch́ vào ống nghe, khách hàng bị mỏi tay sẽ
giảm bớt thời gian tṛ chuyện. Kết quả,
sáng kiến ấy đă đem lại cho hăng lợi
nhuận hàng triệu dollar.
Để kích thích sự sáng tạo, chuyên gia về sáng
tạo của Thuỵ Sĩ Gottlieb Gunter đă chia cấu
tạo của bộ óc thành 5 phần và đưa ra
những bài tập sau:
1. Đừng
tự g̣ bó bản năng:
Hăy ngủ và nghỉ ngơi đầy đủ, thoải
mái. Ăn uống tốt, sinh hoạt đầy
đủ. Bởi v́ chỉ có như vậy “bộ óc
bản năng” mới dịu lại. Phần này nằm
sau gáy và cung cấp nhiên liệu cho sự sáng tạo. Nó
cảm nhận được những cảm giác như
đói hay là sự thích thú về sex. Ai mà áp chế bộ óc
bản năng th́ người đó mất đi cảm
hứng để sáng tạo.
2. Hăy dành thời gian cho trái tim và những nỗi
đau buồn:
Hăy để cho những tiểu thuyết lăng măn,
những bộ phim h́nh sự, những bài hát vui vẻ
gợi lên cho ḿnh sự phấn chấn. Hăy sống với
những cảm xúc của ḿnh khi buồn, vui, giận
dữ, cáu kỉnh. Những cảm xúc đó kích thích cho
sự phát triển bản năng và cảm hứng.
Phần óc này chịu trách nhiệm về những thái
độ của con người. Ai mà ít sử dụng
những cảm xúc này nói chung là người tỉnh táo nhưng
ít nảy sinh những sáng tạo.
3. Luyện
tập bằng mắt và tay:
Hăy làm những công việc luyện tập sự khéo
léo với bàn tay của ḿnh, nặn tượng, vẽ
mốt hay chuẩn bị những bữa ăn cũng
luyện tập cho “tiểu óc”. Sự hoạt động
này điều khiển vận động cơ bắp và
vận động suy nghĩ. Đối với những người
sáng tạo, họ có sự vận động khối óc
đồng thời bằng cả hai bàn tay.
4. Bổ dưỡng
cho bộ óc:
Chúng ta đă học cách suy nghĩ có phân tích quá
nhiều và dù có vui vẻ cũng đừng nên quên
điều đó. Khi nào có dịp hăy luyện tập óc
phải, thí dụ như giải một bài toán vui hay
một câu đố...
5. Nghe
nhạc và coi phim hoạt h́nh:
Đừng có cứng nhắc quá, hăy mặc cho những
giấc mơ ban ngày xảy ra. Hăy tác động
đến nửa nghệ sĩ của bộ óc, bằng
cách thêm cho nó màu sắc và âm nhạc. Nhưng ư tưởng
hay không có trong môi trường cứng nhắc. Một
bức hoạ màu cam treo trên tường hoặc một bó
hoa mùa xuân giúp ta vừa lạc quan vừa thanh thản tâm
hồn. Màu xanh tạo ra cảm giác nhẹ nhàng, thoải
mái. Màu tím biến cảm giác thành sự rung động.
Một nguồn kích thích khác nữa là âm nhạc: Những
giai điệu nhẹ nhàng sâu lắng kích thích sự tưởng
tượng. Như vậy chúng ta đă luyện tập
phần bên phải của bộ óc - nơi để mơ
mộng, nơi không có giới hạn. Sách báo, phim hoạt
h́nh cũng giúp ta có những ư tưởng bay bổng. Thí
dụ ở phim hoạt h́nh thường có những chi
tiết phi lư nhưng chấp nhận được.
Kiểu như trong phim hoạt h́nh Walt Disney những con
vật vừa bị xe cán xẹp nhưng lại
đứng dậy chạy tiếp.
Trần Quốc
Khôi (theo Maire Claire 9/93).
VII.Chuyện
phiếm:
CẨM
NANG ĂN TIỆC CƯỚI
Tôi, Đồ
B́, chuyên gia ăn tiệc cưới bậc 7/7, đă từng
ăn nhiều tiệc cưới từ miền Trung đến
đồng bằng sông Cửu Long, có một số kinh nghiệm
xương máu đúc kết thành cẩm nang sau đây gởi
tặng các bạn. Thực hiện nghiêm túc cẩm nang này,
các bạn sẽ đạt được những buổi
tiệc cưới tràn trề số lượng và chất
lượng, và có thể truyền lại cho con cháu đời
sau noi gương ta mà ăn uống.
1. Không nên đi trễ quá cũng
như không nên đi sớm quá. Đặc biệt trong
t́nh trạng có 3 hoặc 4 tiệc cưới diễn ra
trong cùng một khuôn viên, xin bạn hăy nhớ coi kỹ bảng
đề tên cô dâu chú rể. Tôi đă từng bị lộn
tiệm khi nộp bao thư ở đám tiệc này mà phải
đổi hộ khẩu qua ăn bên đám tiệc kia.
Ăn như vậy là ... ăn trộm. Phải khắc phục
bệnh sớn sác tiềm ẩn trong con người ḿnh.
2. Bao thư không nên đi nhiều
quá và cũng không nên đi ít quá. Nhiều quá th́ phá giá, mà ít
quá th́ lỗ cho người ta. Một số bạn ăn
chùa c̣n dám đi bao thư bằng..vé số xổ rồi.
Chơi như vậy th́ bất nhơn thất đức
quá.
3. Đừng bao giờ bắt tay
cô dâu hoặc cao hứng xin hôn hít cô dâu. Bạn có thể
bị chú rể đánh bởi v́ trong ngày cưới, Chú rể
là người căng thẳng nhất. Hắn cười
với bạn đấy nhưng cũng sẵn sàng cạch
bạn sặc máu mũi nếu bạn xâm phạm vào ưu
vật của hắn. Cách tốt nhất là đút hai tay vô
túi quần ra vẻ tư duy sao đời đẹp thế.
4. Đừng bao giờ mặc áo
trắng hoặc áo một màu. Nên mặt áo bông hoa lộn
xộn, thắt cravate lộn xộn bông hoa. Nếu mặt
áo veste, xin bạn nhớ cởi ra trước khi ăn uống.
Gặp ngày tuổi, tháng tuổi, nước cà - ri hoặc
nước ra gu có thể đổ lên áo bạn. Trong trường
hợp mặc áo hoa, các loại nước trời đánh
đó ch́m vào ngàn hoa, không chừng được người
đối diện khen là hoa văn đẹp.
5. Nên coi trước coi sau, chọn
chỗ mà ngồi. Cứ chọn bàn có người già,
người ốm yếu ngồi vào. Họ ăn ít và thường
phải ăn kiêng nên có bao nhiêu ḿnh " thầu" hết
ráo. Không nên ngồi gần những chàng trai trẻ ăn mạnh
và tuyệt đối không ngồi giữa hai phụ nữ.
Phụ nữ ăn yếu nhất, chẳng lẽ ḿnh làm
con c̣ cắm cúi mà ăn th́ c̣n ǵ là thể diện nam nhi. Mà
bắt chước họ ḿnh ăn ít th́ sẽ đói.
Ăn cưới xong mà phải vào tiệm phở bổ
sung là không được.
6. Tuyệt đối không ngồi
gần chỗ ngồi của cô dâu chú rể. Có những
đám cưới bị đánh ghen, lỡ ḿnh ngồi gần
văng miểng như không. Tốt hơn hết, cứ
kính nhí viễn chi, chào hỏi xong là kiếm chỗ " lặn"
ngay để an tâm mà ăn uống.
7. Phải nghiên cứu kỹ thực
đơn và tuỳ theo trường hợp 4 hoặc 5
món mà phác thảo ra đối sách về ăn uống. Thí
dụ : chỉ nên ăn chả lụa, chả quế mà
nên cử xúc xích, bơ Bretagne. Bạn nào ăn một chén rưởi
hay hai chen súp là sai lầm nghiêm trọng. Ăn kiểu
đó mà chơi thêm hai miếng bánh ḿ là kể như xù. Trong
trường hợp gặp cá lóc hấp, cá chèm chưng, nên
ăn chỗ nạc, coi chừng xương. Mắc xương
một cái là líu lưỡi, tiếng xấu để lại
ngàn thu !
8. Phong cách ăn phải từ từ,
không nên bá nạp. Cần ăn bền bĩ, tốt hơn
đừng nên nói, cứ đợi ai nói sẳn ḿnh cười.
Món nào mềm ăn trước, món nào dai ăn sau. Đừng
có dại dột mà húp hết nước v́ trong nước
có nhiều mỡ, dễ bị Tào Tháo rượt tới
Giang Đông. Ăn xong, tranh thủ lau miệng kín đáo
để chứng minh là ḿnh chưa ăn ǵ, có cơ hội
ăn tiếp. Riêng món cuối cùng phải đánh nhanh,
đánh mạnh v́ sau nó th́ sẽ không c̣n ǵ ăn nữa.
Đồ tráng miệng coi như đồ bỏ.
9. Nhớ phải mặc quần
có nút cài, có móc và có dây nịt để trong trường
hợp ăn quá no, đứt nút th́ c̣n móc, găy móc th́ c̣n dây nịt
chống đỡ. Hiểm nguy nhất là không có dây nịt
khiến Jermeture tung hê ra. Trong trường hợp này, áo kéo
ra ngoài quần mà thất cravte th́ không giống một ai
trong loài người tiến bộ cả.
10. Giữa bữa tiệc, nhớ
đi vào toilette để " phi tang" bớt thức
uống. Chớ để cuối buổi mới vào v́ lúc
đó quần chúng rất đông, xếp hàng rồng rắn,
e chưa đến lượt ḿnh th́ đă. Mà bạn th́
không có chiếc quần thứ hai để thay !
11. Trong trường hợp ân lộn
tiệm, bạn hăy cứ b́nh thản ... ăn tiếp.
Bảo đảm chẳng ai nh́n ra bạn là ai. Nhưng
ăn xong, nhớ chuồn lẹ v́ lúc trà dư tửu hậu
là lúc người ta thường có khuynh hướng "
lư lịch trích ngang".
12. No say nhưng không quên cái ..thẻ
giữ xe. Bạn làm mất một cái là buổi tiệc
cưới hết ngon lành và sẽ là người về cuối
cùng trong đêm đông lạnh lẽo.
Mười hai điều
xương máu trên đây được đúc kết sau
30 năm ăn uống, xin gởi lại cho đời sau
gọi là một chút đóng góp nâng cao chất lượng
sống. C̣n bạn theo cẩm nang này mà mập ra nứt tường
đổ vách th́ đừng có mà trách nhau à nhe. Chúc các bạn
ngon miệng.