CHÚA NHỰT LỄ LÁ

CHỦ ĐỀ : Đức Giêsu là người tôi tớ của Thiên Chúa

Sợi chỉ đỏ :

- Bài Tin Mừng khi kiệu lá : Tuy Đức Giêsu xuất hiện như một vị Vua, nhưng là một vị Vua ngồi trên lưng lừa, hiền hòa và khiêm tốn.

- Bài đọc Cựu Ước : thái độ vâng phục của Người Tôi Tớ.

- Bài đọc Tân Ước : sự hạ mình của Người Tôi Tớ Giêsu.

- Bài Thương khó : cuộc chịu nạn của Người Tôi tớ Giêsu.

Minh họa

- Mille images 147 C

- "Chúc tụng Đấng nhân danh Chúa mà đến" (Mt 21,9)

I. DẪN VÀO THÁNH LỄ

(Dùng bài dẫn vào phụng vụ Lễ Lá được soạn sẵn trong Sách Lễ Rôma)

II. GỢI Ý SÁM HỐI

- Đã bao lần chúng ta nghe đọc bài Thương Khó, nhưng có khi nào chúng ta cảm được tình thương bao la của Đức Giêsu khiến Ngài phải chịu bao đau khổ như thế vì chúng ta không ?

- Trong cuộc Thương khó, Đức Giêsu đã hạ mình xuống đến mức thẳm sâu nhất. Phần chúng ta, chúng ta lại thường thích nâng mình lên.

- Đức Giêsu đã phán "Ai muốn theo Ta, hãy bỏ mình và vác thập giá mà theo". Chúng ta có thực hiện lời Ngài dạy không ?

III. LỜI CHÚA

1. Bài Tin Mừng khi kiệu lá (Mt 21,1-11)

Trong trình thuật của mình, Thánh Matthêu giới thiệu một Đấng Messia mà toàn dân trông đợi. Nhưng đó không phải là một Đấng Thiên sai sử dụng quyền lực để thống trị, mà là một vị Thiên sai khiêm nhu, hiền hậu, không một vũ khí trong tay. Hình ảnh Đấng Thiên sai hiền hòa đó đã được ngôn sứ Dacaria miêu tả : "Hãy bảo thiếu nữ Sion : Kìa Đức vua của ngươi đến với ngươi, hiền hậu ngồi trên lưng lừa con, là con của một con vật chở đồ". Thánh Matthêu cố ý không trích dẫn câu "Ngài là người công minh và hiển hách" để tránh cho người nghe ý nghĩ về một Đấng Thiên sai quyền lực lẫm liệt uy phong. Đối với Matthêu, Đức Giêsu là Đấng Thiên sai khiêm tốn, giản dị, hiền hòa như con cừu người ta đem đi sát tế. Ngài luôn luôn vâng theo thánh ý Đức Chúa Cha với tất cả tâm tình của người con thảo. (Trích số đặc biệt của Báo Công giáo và dân tộc, Giáng sinh 98, trang 140-141).

2. Bài đọc Cựu Ước (Is 50,4-7)

Đây là phần đầu bài ca thứ ba của Người Tôi Tớ trong sách Isaia. Có 3 ý chính :

- Người Tôi Tớ không chống lại Thiên Chúa. Ngược lại luôn tỉnh táo nghe Lời Ngài.

- Người Tôi Tớ không dùng bạo lực để chống lại bạo lực.

- Người Tôi Tớ đặt trọn niềm tin cậy phó thác vào Thiên Chúa là Đấng sẽ đến giải thoát mình.

3. Đáp ca : Tv 21

Tv này là tiếng than van của người đang phải chịu khổ đến cùng cực, đến nỗi có lúc người đó tưởng như Thiên Chúa cũng bỏ rơi mình. Dù vậy, tác giả cũng vẫn một niềm trông cậy vào Chúa, nên sau những lời than thống thiết đã cất tiếng ca tụng Thiên Chúa và còn kêu gọi mọi người hãy cùng mình chúc tụng Chúa.

Trong lúc bị đóng đinh trên Thập giá, Đức Giêsu đã dùng Tv này để cầu nguyện.

4. Bài Thương khó (Mt 26,14--27,66)

Bốn bài thương khó trong các sách Tin Mừng đều có chất liệu và bố cục gần giống nhau, nhưng mỗi quyển Tin Mừng nhấn mạnh một ý tưởng khác nhau : Mc sử dụng như một bài giảng truyền giáo ; Lc nhấn mạnh đến lòng nhân hậu của Đức Giêsu ; Ga nhấn mạnh đến sự tự do và vương quyền của Đức Giêsu ; còn bài thương khó của Mt thì giống như một bài giáo lý cho biết Giêsu là ai.

Bài thương khó trong Mt có thể chia làm 2 phần : Đức Giêsu với các môn đệ, và Đức Giêsu với các nhà cầm quyền do thái và rôma.

- Đức Giêsu với các môn đệ : phần này diễn ra trong phòng tiệc ly và vườn Cây dầu. Mặc dù Ngài rất thương mến các ông, nhưng Phêrô chối Ngài, Giuđa nộp Ngài và các môn đệ kia bỏ Ngài.

- Đức Giêsu với các nhà cầm quyền : Mt muốn cho thấy trách nhiệm của các nhà cầm quyền đối với cái chết của Đức Giêsu. Giuđa đã mang tiền trả lại cho các thượng tế nhưng các ông không nhận và tiếp tục ung dung xúc tiến vụ án. Bà vợ của Philatô khuyên chồng đừng nhúng tay vào vụ án. Nhưng sự can thiệp này không kết quả.

Khi Đức Giêsu tắt thở, lời của viên đại đội trưởng chính là câu trả lời cho câu hỏi giáo lý ("Giêsu là ai") : "Quả thật người này là Con Thiên Chúa".

5. Bài thánh thư (Pl 2,6-11)

Đức Kitô có thể làm một Đấng Messia chiến thắng buộc mọi người phải công nhận uy quyền của mình. Thế nhưng Ngài muốn làm một Người Tôi Tớ hạ mình cho đến tận cùng.

Đáp lại thái độ hạ mình khiêm tốn ấy, Thiên Chúa đã tôn Ngài lên làm Đức Chúa của muôn loài muôn vật.

IV. GỢI Ý GIẢNG

1. Lên và xuống

Đoạn thư Philipphê ngầm so sánh Đức Giêsu với Ađam và nói lên cái nghịch lý giữa "lên" và "xuống" : Ađam đã muốn lên "bằng Thiên Chúa" và kết quả là đẩy loài người xuống vực sâu. Còn Đức Giêsu "tuy vẫn là Thiên Chúa mà không nhất quyết phải đòi cho mình được ngang hàng với Thiên Chúa, nhưng đã khước từ tất cả, mặc lấy thân nô lệ thấp hèn". Kết quả là "Thiên Chúa đã siêu tôn Ngài và tặng ban danh hiệu trổi vượt trên muôn ngàn danh hiệu…". Thật đúng như lời Đức Giêsu đã nói "Ai nâng mình lên sẽ bị hạ xuống, ai hạ mình xuống sẽ được nâng lên".

Chúng ta cũng thường theo con đường của Ađam, tưởng rằng khẳng định được mình khi nâng mình lên trước mặt những người khác. Nhưng cái "mình" mà ta khẳng định ấy chỉ là những dáng vẻ bề ngoài chứ không phải là bản thân thực sự của mình.

Hãy theo con đường của Đức Giêsu, con đường vâng lời và từ bỏ. Qua con đường này, Ngài đã được Thiên Chúa tôn lên làm Đức Chúa.

Thánh Phanxicô Assisi đã xác tín điều ấy : "Chính lúc quên mình là lúc gặp lại bản thân".

2. Bài học của Đức Giêsu chịu đau khổ

Chúng ta nghĩ gì khi nghe bài tường thuật cuộc thương khó của Đức Giêsu ? Phải chăng chúng ta xúc động vì một người vô tội mà phải gánh chịu biết bao đau khổ như thế ? Phải chăng chúng ta giật mình nhìn lại bản thân để xem coi mình thuộc về loại "cây khô" gồm những kẻ lạnh lùng hành khổ Ngài, hay "cây xanh" đang vui lòng chịu khổ như Ngài ?

Nhưng còn một bài học khác đáng chúng ta để ý hơn : Đức Giêsu đã tha thứ cho tất cả những kẻ làm khổ Ngài, những người có mặt hôm đó cũng như những người của các thế hệ về sau, trong đó có chính chúng ta nữa. Bài học Chúa dạy là phải liên kết lại cả 3 yếu tố : đau khổ, tình yêu và tha thứ.

3. Lời nguyện xin tha

Trong trại tù Auschwitz, một trại tù nổi tiếng của Đức Quốc Xã giam giữ những người do thái, người ta đã tìm được một lời cầu nguyện rất cảm động như sau :

Lạy Chúa, xin đừng chỉ nhớ đến những người thiện chí, mà hãy nhớ cả những kẻ ác tâm.

Đừng chỉ nhớ những nỗi khổ đã đổ dồn xuống chúng con. mà cũng hãy nhớ đến những hoa trái mà các đau khổ ấy đã sinh ra cho chúng con : tình bạn chân thành, sự khiêm tốn, lòng can đảm, tính quảng đại và con tim nhân ái.

Khi những người hành hạ chúng con phải ra trước toà Chúa phán xét, xin cho tất cả những hoa trái ấy thành những lời xin ơn tha thứ cho họ.

4. Xử án Thiên Chúa

Tôi có một giấc mơ. Tôi mơ thấy ngày tận thế. Hàng tỉ tỉ người tập trung tại một cánh đồng rộng lớn trước toà Thiên Chúa để chờ Ngài xét xử. Nhiều người sợ hãi. Nhưng nhiều khác nổi giận.

Một phụ nữ nói : "Sao Chúa có thể xét xử chúng tôi được ? Ngài có biết gì về đau khổ đâu ! Chúng tôi đã phải chịu khủng bố, đánh đập, tra tấn và giết chết." Vừa nói bà vừa vạch tay áo cho thấy một con số do một trại tập trung Đức quốc xã xâm vào cánh tay bà.

Tiếp theo, một người đàn ông da đen cúi đầu xuống, để lộ một sợi dây thừng đang quấn quanh cổ ông : "Tôi đã bị buộc cổ như thế này chỉ vì tội làm người da đen, bị rứt khỏi những người thân yêu, rồi bị dẫn xuống chiếc tàu chật cứng như nêm, bị bán làm nô lệ, làm việc nặng nhọc cho đến chết".

Sau đó, một cô gái với dòng chữ "con hoang" khắc trên trán lên tiếng : "Tôi phải chịu đựng sự sỉ nhục này vượt sức… vượt sức…". Cô nghẹn ngào không nói tiếp được.

Nhiều tiếng nói khác tiếp theo… Mọi người đều trách Chúa vì những khổ đau họ đã gánh chịu khi còn sống. Ngài sung sướng quá vì cứ sống ở trên trời chỉ toàn ngọt ngào và sáng láng, chẳng hề có một chút mồ hôi, nước mắt, đói khát, sợ hãi, hận thù. Bởi vậy Ngài có biết gì về những nỗi khổ của loài người đâu !

Thế rồi họ nhất trí xử Ngài phải xuống sống ở trần gian. Tuy nhiên phải làm sao cho Ngài sống y như một người thường không ai biết Ngài là Thiên Chúa, và cũng không cho Ngài sử dụng quyền phép Thiên Chúa của Ngài. Rất nhiều góp ý được đưa ra :

- Hãy cho Ngài làm một người do thái.

- Làm sao cho người ta nghĩ Ngài là một đứa con hoang, để không ai biết Cha thật của Ngài là ai.

- Ngài phải làm việc rất bận rộn đến nỗi bà con Ngài tưởng Ngài bị mất trí.

- Ngài phải nếm nỗi đau bị những bạn thân nhất phản bội.

- Ngài phải bị đưa ra một toà án có sẵn bảng luận tội Ngài.

- Ngài phải bị kết án là tay lừa đảo và bị xử tử.

- Trước khi chết, Ngài còn phải nếm mùi tra tấn và lăng nhục.

- Cuối cùng phải cho Ngài biết cảnh chết trong hoàn toàn cô đơn là khủng khiếp đến mức nào.

Lời góp ý cuối cùng đưa ra xong, mọi người im lặng… Và bỗng nhiên họ nhận ra rằng Chúa đã thi hành bản án ấy của họ từ lâu ! (Flor McCarthy)

V. LỜI NGUYỆN CHO MỌI NGƯỜI

CT : Anh chị em thân mến

Để chuẩn bị Tuần Thánh, trong suốt Mùa Chay chúng ta đã cầu nguyện, thống hối, chia sẻ tình thương và cơm áo cho nhau. Hôm nay phụng vụ tung hô Chúa Giêsu khải hoàn, đồng thời mời gọi ta bước theo Người trên con đường thập giá. Với tâm tình biết ơn và chia sẻ sự đau khổ của Đức Giêsu, chúng ta cùng dâng lời cầu nguyện.

1- Đức Kitô đã lên Giêrusalem chịu khổ hình để cứu độ nhân loại và bước vào vinh quang / Chúng ta hiệp lời cầu xin cho Hội Thánh Chúa / sau khi vượt qua cõi đời này / được đạt tới vinh quang bất diệt.

2- Hiện nay / bạo lực vẫn tràn lan trên khắp thế giới / người ta sẵn sàng lao vào giết chóc nhau / nhiều khi chỉ vì những lý do rất nhỏ nhặt / Chúng ta hiệp lời cầu xin Chúa / thay lòng đổi dạ con người trên trái đất hôm nay / để mọi người biết yêu thương và tôn trọng nhau hơn.

3- Không nên tự phụ vào sức riêng mình / nhưng phải trông cậy vào ơn Chúa trợ giúp / Đó phải là điều tâm niệm hằng ngày của mọi kitô hữu / Chúng ta hiệp lời cầu xin cho các kitô hữu / đừng tự cao tự đại / nhưng phải khiêm tốn / tin tưởng vào ơn phù trợ của Chúa / vì bản tính con người vốn yếu đuối mỏng dòn.

4- Bước theo Đức Kitô trên con đường thập giá / là điều xem ra không phải lúc nào cũng dễ dàng thuận lợi / Chúng ta hiệp lời cầu xin cho cộng đoàn giáo xứ chúng ta / biết cố gắng vượt qua mọi thử thách gian nan / để có thể dấn thân theo Chúa đến cùng.

CT : Lạy Chúa Giêsu, xin cho mầu nhiệm thập giá là mầu nhiệm của tình thương luôn sống động trong cuộc đời chúng con, để trong cuộc sống thường ngày, lúc nào chúng con cũng biết yêu thương và tôn trọng lẫn nhau, đồng thời không bao giờ trở nên thánh giá cho người chung quanh. Chúa hằng sống…

VI. TRONG THÁNH LỄ

- Trước kinh Lạy Cha : Đức Giêsu đã hiến mình làm lễ vật tình yêu nên đã thiết lập Nước Thiên Chúa. Xin cho Nước Thiên Chúa mau trị đến nhờ những hy sinh của chúng ta.

VII. GIẢI TÁN

Chúng ta đã bắt đầu tuần lễ trọng đại nhất của năm phụng vụ. Chúng ta hãy sống tuần này một cách hết sức sốt sắng trong tâm tình kết hợp với Đức Giêsu, với Đức Mẹ và với toàn thể Giáo Hội. Hãy cùng chết với Đức Giêsu để được cùng sống lại với Ngài.

MỖI TUẦN MƯỜI THANG THUỐC BỔ

“Một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ”

Chúa Nhật Lễ Lá – Năm A

NỘI DUNG

I.Tia sáng:

v CHẤP NHẬN SỰ ĐÃ HẠ

v BẤT CỨ MỘT THỨ KỶ LUẬT NÀO CŨNG GỈA THIẾT VIỆC TỪ BỎ

II.Thư giãn:

1. BÍ QUYẾT

2. KHÔNG HẸN MÀ CÙNG

3. BÍ QUYẾT SỐNG LÂU

4. KHÔNG LỜI

5. THƠ NGÂY

6. SAU KHI KẾT HÔN

7. CON CỦA AI

III.Nhật ký truyền giáo của Lm.Piô Ngô Phúc Hậu:

v ĐÁM TANG BÀ NĂM

IV.Chuyện ngụ ngôn:

v NGUỴ BIỆN

V.Hẹn bạn trên đỉnh thành công:

v TRÁNH THÓI QUEN

VI.Tình yêu – Hôn nhân – Gia đình:

v TÌNH YÊU NƠI CÔNG SỞ, KHI TAN VỠ...

VII.Chuyện phiếm:

v DÂN TA TÀI THẬT!

I. TIA SÁNG :

* Trong khi bạn là người có tính ngay thẳng và chất phác, bạn lại bị quấy rối, và là nạn nhân của những mưu đồ và những lời đồn đại, mà vì bạn không hề muốn "xía dô", nên lại càng khó hiểu nổi. Lúc dó bạn hãy chấp nhận sự đã hạ của những câu nói như vậy và lo sao để bài học này giúp bạn dè dặt hơn.

*BẤT CỨ MỘT THỨ KỶ LUẬT NÀO CŨNG GỈA THIẾT VIỆC TỪ BỎ

Daniel-Rops.

Một tay đua xe đạp kiêng giữ một chế độ ăn uống nhiệm nhặt và phải bỏ đi nhiều thứ mới giữ được phong độ. Một tay TENNIS, nghệ sĩ Pianô, thủ công, sinh viên, chỉ có thể làm chủ được bản thân, khi dám hy sinh nhiều thú vui. Nếu tôi muốn thuộc về Chúa Kitô, làm bạn hữu và làm môn đệ Người, đương nhiên là tôi phải biết từ bỏ. Thử so sánh những điều hy sinh tôi thực hiện để đạt được thành công trong lãnh vực nào đó, với những điều tôi hy sinh để sống đời Kitô hữu xem! Làm một cầu thủ bóng đá nổi tiếng hay trở thành một Kitô hữu tuyệt vời, làm chủ hãng bánh ngọt và phục vụ Chúa Kitô, đàng nào giá trị hơn?

II. Thư giãn:

1.BÍ QUYẾT

"Simít, anh thể hiện vai diễn xuất sắc quá!" Ðạo diễn thốt lên: "Anh làm thế nào mà nhập vai người bị thương tài tình thế?"

"Ðơn giản lắm ạ! Trong giày em có một cây đinh ló lên".

"Tuyệt vời! Vì Chúa, anh đừng nhổ nó ra cho đến cuối vở kịch nhé!".

2. KHÔNG HẸN MÀ CÙNG

Thầy giáo: "Này em X, em tụt hạng ghê gớm. Sắp thi đến nơi rồi, bố mẹ không khuyến khích em học sao?"

Học trò X: "Lạ thật! Bố mẹ em cũng nói thế: Sao thầy giáo không đốc thúc con học?"

3. BÍ QUYẾT SỐNG LÂU

Trong một cuộc họp báo. Một ông lão thọ đến 130 tuổi được phỏng vấn.

Phóng viên: "Xin cụ cho chúng cháu biết cụ có bí quyết gì để sống đến độ tuổi này?"

Ông lão: "Ðơn giản lắm, tôi sinh ra đời thật sớm".

4. KHÔNG LỜI

Chàng trai: "Vì em, anh có thể lên đến tận mặt trăng".

Cô gái: "Bây giờ chuyện đó đâu có gì khó khăn!"

5. THƠ NGÂY

Bé trai hỏi bé gái đang cùng nghịch cát với mình: "Khi nào lớn lên cậu lấy tớ nhé!"

"Không được!"

"Tại sao?"

"Vì trong nhà tớ chỉ có người trong gia đình mới được lấy nhau; như bố tớ lấy mẹ tớ, bà tớ lấy ông tớ, chú tớ lấy thím tớ ..."

6. SAU KHI KẾT HÔN

A: "Này anh B, anh thật may mắn. Từ sau khi anh lập gia đình tôi thấy anh chẳng bao giờ bị đứt nút hoặc phải đi vớ rách".

B: "Vợ tôi cừ lắm! Chúng tôi lấy nhau tới bữa thứ hai thì cô ấy dạy cho tôi biết cách đính khuy và vá mạng vớ rồi!"

7.CON CỦA AI

Ông bố của năm đứa con một hôm sừng sộ với vợ: "Tôi cho rằng trong đám con thì thằng hai không phải con tôi!"

"Ông nói bậy bạ gì thế?" Bà vợ giận dữ quát lại: "Chỉ có nó mới đúng là con ông!"

III. NHẬT KÝ TRUYỀN GIÁO :

Trích trong “Nhật ký truyền giáo”

Biên soạn : Lm. PIÔ NGÔ PHÚC HẬU

ĐÁM TANG BÀ NĂM

Cái Rắn, ngày 16.7. 1995

Hôm nay Chúa nhât, sau lễ chiều, bà Sáu Sen hối mình :

- Ông cố ơi ! Ông cố đi rửa tội gấp cho bà Năm Thân. Bà hết biết rồi. Gia đình người ta đem xuồng tới đón.

- Bà Năm xin theo đạo từ năm, sáu tháng nay mà chưa rửa tội cho bà được! Thôi mình đi !

Bà Năm nằm im lìm, hai mắt nhắm nghiền. Mình nhắc bà kêu ông Trời bằng cha & xin Chúa rước linh hồn bà về hưởng hạnh phúc thiên đàng với Chúa. Bà cụ cựa cái đầu, nhóp nhép cái miệng. Bà còn tỉnh, nhưng đã kiệt sức.

- Maria, tôi rửa bà nhân danh Cha và Con và Thánh Thần.

Mình bắt tay giã từ ông Năm.

- Tôi gởi ông Năm chút tiền để lo cho bà Năm. Tôi sẽ cầu nguyện nhiều cho bà Năm và ông Năm.

- Ông cha nhớ là tôi và bà nhà tôi đã xin theo đạo ông cha. Con út tôi cũng theo đạo ông cha. Còn mấy đứa kia, thì tôi sẽ nói với tụi nó.

Bước xuống xuồng, nhìn trở lại, mình thấy bà con lối xóm đã bắt đầu dựng rạp; căn nhà của ông Năm đã xiêu vẹo; cửa ra vào là một hình bình hành mà hai góc nhọn đã quá nhọn. Có lẽ nó sẽ sập xuống trước khi bà Năm ra đi.

Sở dĩ mình lần khân không muốn rửa tội sớm cho ông bà Năm, vì mình vẫn nghĩ câu nói sau đây là một thực tế: 'Đi đạo lấy gạo mà ăn". Thủng thẳng để chờ đợi là thượng sách. Nhưng nghĩ như thế có xúc phạm đến người nghèo không nhỉ ?

Cái Rắn, ngày 17.1.1995

Sáng nay bà Sáu Sen hớt hải báo tin:

- Bà Năm chết rồi ông cố ơi!

- Hồi nào?

- Hồi khuya nay. Mấy chị em tụi con trực suốt đêm ở bển.

- Hỏi gia đình người ta xem chừng nào thì chôn cất để tôi qua làm lễ an táng.

Bốn giờ thiếu mười lăm. Mình xuống xuồng.

Bà con ngồi đầy sân. Mấy chục vành khăn tang đi ra đi vào. Một người đàn ông dõng dạc tuyên bố :

- Trước khi ông cha nhà thờ làm lễ cho bà Năm, con cháu tập họp phía trước. Lên đèn cúng!

- Đem đồ ăn ra!

- Có bấy nhiêu thôi sao? Cho thêm vaì món nữa! Tội nghiệp bả.

Mấy chục cái đầu cúi rạp xuống để tỏ lòng biết ơn với "công đức sinh thành"..

- Tôi xin công bố: nhà thờ giúp một trăm tám mươi lăm ngàn đồng, mưòi ký gaọ và ba bộ đò; chánh quyền ấp chúng tôi giúp một trăm ngàn đồng. Bây giờ mời ông cha phát biểu cảm tưởng.

Mình dự tính phát biểu cảm tưởng trong bài giảng cuả thánh lễ. Nhưng ca đoàn chưa tới. Bèn giảng truớc thánh lễ, để tranh thủ thời gian.

Ai nấy trố mắt, há mỏ để nghe ông cha trệu trạo giọng "Hà Nội - Sài Gòn". Với giọng nói không ngọt ngào, mình chuyển đến bà con lương dân cảm nghĩ về cái chết theo Kitô giáo: "Chết là trở về với Chúa; chết là khởi đầu cuộc sống vĩnh cửư". Từ đó mình gởi lời chia vui với bà Năm và xin bà Năm cầu nguyện cho bà con lối xóm, để mọi người cùng được sum họp với bà trên thiên đàng, Giảng vừa xong, thì ca đoàn tới. Thánh lễ bắt đầu.

- Yêu cầu bà con giữ trật tự, để ông cha làm lễ.

Một người đàn bà đang cho con bú, kéo vội vạt áo xuống. Ai nấy im lặng như tờ. Ca đoàn dìu mọi người vào thế giới thần linh: "Khi Chúa thương gọi tôi về. Hồn tôi hân hoan như trong một giấc mơ!". Lời nghe thật rõ, nhạc nghe thật dịu. Chắc hẳn người lương dân cũng cảm thấy như mình. Cái chết đẹp như thế đó.

Mình tập trung tư tưởng để dâng một thánh lễ thật sốt sắng. Chúa Giêsu hiện diện ở đây. Mình tha thiết xin Ngài mạc khải cho bà con lương dân đang trố mắt nhìn vào Ngài. Mình tin rằng họ đang gặp Ngài bằng một cách nào đó.

Khung cảnh quá bệ rạc. Cái bàn tròn khập khiễng. Mái lá của hàng ba thấp lè tè không đủ độ cao để mình dâng Mình Thánh lên cao theo thông lệ. Có lẽ những nhà soạn giáo luật khe khắt không cho phép mình dâng thánh lễ trong điều kiện như thế. Nhưng mình thì nghĩ một cách giản dị: Chúa ngự ở đây cũng như Ngài đã ngự trong hang Bêlem. Cần gì phải câu nệ.

Mình kết thúc thánh lễ, thắp cho bà Năm cây nhang cuối cùng rồi trao thời gian còn lại cho ông Hai Dưỡng!

- Bên tôn giáo làm lễ xong. Đạo tì tiến lên. Nghiêm! Phút mặc niệm bắt đầu. Thôi!

Hai hàng đạo tì lực lưỡng, mặc quần xà lỏn, trần như nhộng, tràn vào, nâng bổng quan tài lên, khom mình xuống chui qua khung cửa hẹp hình bình hành, rồi đi te te ra huyệt cách đó chừng bốn chục mét. Mình xách máy chụp rượt theo.

Tiếng khóc của con cháu xen lẫn với tiếng cầu kinh của các bà hiền mẫu tạo nên một âm thanh loạn xà ngầu, nhưng lại làm tê tái lòng người. Mình chụp vội mấy tấm hình cuối cùng, rồi vội vã trở lại căn lều. Ông Năm ghé tai mình nói nhỏ :

- Cha cho tôi xin cái mùng. Cái mùng cũ, tôi cho bả đem theo rồi.

- Được.

Ông Hai Dưỡng kéo áo mình.

- Ông cha sở ở lại dùng cơm chia buồn với ông Năm.

- Rất tiếc tôi phải về. Xin ông Hai cho tôi kiếu.

- Cũng được, nhưng ông cha uống với tôi nửa cốc rượu cho có cảm tình .. Một nửa cốc nữa đi ông cha! Cám ơn ông cha nhiều lắm.

Mình xuống xuồng ra về. Cơm bắt đầu bưng ra. Đó là tấm lòng của chồng con bà Năm đối với thịnh tình của bà con lối xóm. Các bà hiền mẫu của mình cũng ở lại để cầu lễ.

&…..

Bây giờ đã hai mươi giờ hai mươi phút. Bà Năm đang gởi xác ở đó, bên hàng bình bát rậm rì. Còn hồn của bà thì có lẽ đang sững sờ truớc ngưỡng cửa của Người Cha, mà bà đã biết rất muộn màng.

Trong căn lều xiêu vẹo, mấy chục vành khăn tang đang phân vân không biết là nên ra về hay nên ở lại. Ở lại thì không có chỗ ngả lưng. Ra về thì tội nghiệp cho vong linh người quá cố! Và ở tận miền biển xa tắp tít, một thằng con trai của bà Năm đang đi câu cua, chẳng hề biết mẹ mình đã chết. Chẳng ai đi báo tin cho hắn, vì chẳng ai biết hắn ở đâu mà tìm.

IV. TRUYỆN NGỤ NGÔN:

NGUỴ BIỆN

Cần một cái cớ để việc làm phi lý trở nên hợp lý. Hãy nghe bọn súc vật xử sự.

Một con mèo tóm được chàng gà trống, và muốn chén thịt. Để cho phải đạo, mèo bảo gà rằng:

- Mày đã làm một điều sai trái: Cớ sao cứ đêm đêm mày lại gáy váng lên làm cho mọi người mất ngủ? Như thế là không được và cần phải trừng trị.

Gà trống cãi lại:

- Tôi gáy như thế là giúp ích cho mọi người biết mà thức dậy đi làm ăn. Sao lại bảo tôi là có lỗi ?

Mèo thấy bí, bèn tìm một tội khác của gà trống:

- Loài gà chúng mày là đồ loạn luân, chính mày đã loạn luân với cả chị em mày và cả với mẹ mày.

Gà đáp:

- Họ nhà gà chúng tôi làm như thế là vì lợi ích của chủ: gà mái sẽ đẻ trứng nhiều.

Mèo quát to lên;

- Đồ lý sự cùn, nói láo, tuy vậy không có nghĩa là tao không ăn thịt mày đâu.

Nói xong, mèo xé xác gà trống ra và nhai ngấu nghiến.

V. HẸN BẠN TRÊN ĐỈNH THÀNH CÔNG:

Theo bản tiếng Anh: See you at the top của Zig Ziglar

Biên soạn: ÐC.NGÔ QUANG KIỆT - Quí cha: VŨ SỬU - DƯƠNG ÐÌNH TẢO -
LÊ XUÂN TÂN – NGUYỄN VĂN DIỄM

PHẦN THỨ NĂM

CHƯƠNG MƯỜI TÁM

NGĂN THÓI XẤU - TẬP TÍNH TỐT

TRÁNH THÓI QUEN

Ai cũng biết là không tập hút thuốc, uống rượu, sử dụng ma tuý, phạm luật, sống vô luân, lừa gạt, chửi thề, cắn móng tay, ăn quá mức bao giờ cũng tốt hơn là tập... Vì các bậc phụ huynh và các công dân có trách nhiệm trên khắp nước đều quan tâm đến vấn đề thiết yếu này, nên ta hãy xem xét vài hướng dẫn hữu ích trong việc tránh các thói quen nguy hại.

Bước thứ nhất là dặn dò giới trẻ về những ích lợi của việc giữ được tâm trí trong sáng, thân xác khoẻ mạnh, đạo đức tốt lành hầu tránh được các rắc rối và trừ bỏ được các thói quen tai hại trước khi bước vào đời. Dĩ nhiên là tôi hoàn toàn đồng ý rồi.

Bước thứ hai, để tránh các thói xấu, nhất là ma tuý, theo tiến sĩ Forest Tenant là "đánh cho chừa". Hẳn nhiều vị tự do quá khích sẽ la lên "đánh trẻ" là việc cổ quá rồi, thời này ai còn áp dụng nữa! Dù sao, các nhà tâm lý đều đồng ý cách chung rằng khi một đứa trẻ biết nó phải chịu trách nhiệm về việc làm của mình thì hầu như nó sẽ quan tâm đến hành vi của mình hơn.

Nhà tâm lý James Dobson quả quyết rằng buông thả con cái, không dám sửa phạt với lòng yêu thương thực sự là điều vô cùng tai hại. Việc sửa phạt giúp trẻ vững tin rằng nó đã được rèn luyện xứng đáng và là bằng chứng tình yêu đích thực của bạn.

Bước thứ ba là làm gương cho con cái. Khi tôi mới có con, mẹ tôi luôn nhắc đi nhắc lại: "Con nhớ đấy, các cháu thường để ý đến những gì con làm hơn là những lời con nói nhiều". Nhưng bậc cha mẹ thành thực muốn con cái mình đừng uống rượu, hút thuốc, sử dụng ma tuý hoặc sống vô luân thì nên nêu gương trước. Cha mẹ mà hút thuốc, uống rượu tất thế nào con cái cũng noi theo. Như đã nó ở chương trước, có những cha mẹ, sáng sớm đã uống thuốc bổ rồi thuốc an thần, đến trưa lại uống 2 viên Appirin, trước bữa ăn chiều một ly rượu pha, trước khi đi ngủ thêm một ly đưa giấc, mỗi ngày hút hai gói thuốc lá, mà rồi lại than van khi thấy con cái sa vào ma tuý nữa chứ! Họ la lối, ngạc nhiên không hiểu con cái mình tại sao lại làm như vậy trong khi đã có đủ mọi thứ rồi!

Bước thứ tư là chống lại lối quảng cáo xảo mị. Các hãng thuốc lá và hãng rượu đã đổ ra cơ man nào là tiền bạc cũng như óc tưởng tượng cho các chiến dịch quảng cáo vận động. Những hãng bia có bán được cũng là nhờ vào các chương trình quảng cáo hấp dẫn trên truyền hình. Đặc biệt là họ khéo dùng hình ảnh các lực sĩ để rao bán bia vì họ biết các lực sĩ vốn là thần tượng của giới trẻ. Một khi các lực sĩ cường tráng ấy đã vui vẻ tuyên bố là họ mạnh khoẻ nhờ bia thì ai còn dám ngờ gì nữa. Các hãng rượu thì quảng cáo một cuộc sống thư nhàn và phương cách để trở nên "Con người lỗi lạc" với những lời lẽ đạo đức và đề nghị bạn uống một cách "điều độ. Các chương trình quảng cáo thuốc lá lợi dụng khía cạnh "Nam tính" và "nữ tính" bằng cách nhấn mạnh rằng, nếu biết hút thuốc, bạn sẽ thuộc týp người "mạnh dạn" và "sáng suốt. Lối quảng cáo xảo mị này rất hấp dẫn và được lập đi lập lại hoài tới nỗi hầu hết giới trẻ đều quyết định hút thử. Như đã nói ở trên, cũng chính lối quảng cáo này đã khiến số thanh niên nghiện rượu gia tăng vượt bực trong năm qua.

VI. TÌNH YÊU – HÔN NHÂN – GIA ĐÌNH:

(Báo Thanh Niên ngày 18/3/1997)

TÌNH YÊU NƠI CÔNG SỞ, KHI TAN VỠ...

Các mối tình ở cơ quan, xí nghiệp... là một hiện tượng khá phổ biến, vì cùng nhau làm việc ở đó thường là những người cùng chí hướng và cùng có những lợi ích chung. Theo ý kiến các nhà tâm lý học, có một điều lý thú là những quan hệ yêu đương giữa các đồng nghiệp với nhau thường có ảnh hưởng tích cực đến bầu không khí lao động trong cả tập thể. Tình cảm đậm đà đằm thắm của hai con người yêu nhau như có tác dụng cổ vũ những người khác, khiến hoạt động của cơ quan, xí nghiệp nói chung tốt đẹp lên.

Tuy nhiên, khi “tình yêu nơi công sở” chấm dứt, thì nảy sinh những vấn đề cực kỳ nghiêm trọng. Sự tan vỡ tình yêu giữa hai con người vốn dĩ bao giờ cũng làm cho cả hai phải chịu đựng những nỗi đau khổ hết sức nặng nề, nhất là khi ở trong cùng một tập thể, họ lại càng gay go hơn rất nhiều. Ngày nào cũng phải trông thấy con người mà mình từng thân thiết, và phải làm ra vẻ như không có chuyện gì xảy ra... Nhưng họ lại vẫn phải làm việc cùng nhau, bất kể những tình cảm mãnh liệt đang sục sôi trong lòng họ. Ðặc biệt khổ sở là phía “bị bỏ”. Thật là nặng nề khi hàng ngày phải trông thấy người yêu cũ, phải thường xuyên nghĩ đến mối tình đã tan vỡ, phải cảm thấy sự thông cảm trong ánh mắt những người cùng cơ quan... Biết làm sao bây giờ đây? Hay là đi tìm việc làm mới ở nơi khác?

Hoàn toàn không nhất thiết phải như vậy. Laiza Mayniero, nhà tâm lý học người Mỹ, khẳng định: “Sau khi cắt đứt quan hệ rồi, ta phải học cách xử sự sao cho ta nhìn người yêu cũ hoàn toàn chỉ như một người cùng cơ quan, không hơn một chút nào”. Mayniero khuyên: để sau khi đoạn tuyệt không có những biểu lộ tình cảm quá mãnh liệt gây phiền toái, ngay từ lúc nảy sinh mối quan hệ thầm kín, hai người cần phải có “chiến lược lui về hai vị trí đã được chuẩn bị sẵn”. Tức là nên thoả thuận trước “chúng ta sẽ cùng tồn tại như thế nào nếu lỡ ra...”.

Một tạp chí phụ nữ Ðức Nêu lên “10 lời khuyên” đặc biệt cho trường hợp như vậy:

1. Ðiều chủ yếu là vẫn phải tôn trọng nhau không chỉ trong thời kỳ thân thiết, mà cả sau khi quan hệ đã chấm dứt.

2. Ai cũng đều biết rõ tình yêu tan vỡ gây ra sự chấn động sâu sắc đến mức nào. Bởi vậy, cần bình tĩnh suy nghĩ tìm cách đưa mối quan hệ giữa hai người quay trở lại bình thường như “trước khi có chuyện kia”, trên cơ sở nghề nghiệp.

3. Giải thích vắn tắt cho các đồng nghiệp khác rằng quan hệ yêu đương giữa hai người đã kết thúc. Không nên giấu diếm điều đó; nhưng đồng thời, hãy làm cho những người khác hiểu rằng các bạn không muốn nói đến chuyện ấy nữa.

4. Cả hai phía đều nên tránh tạo ra bè phái, lôi kéo các đồng nghiệp về hùa với mình để bôi nhọ người yêu cũ.

5. Cần vạch một đường ranh giới rõ ràng giữa đời sống riêng tư và công việc, và nghiêm ngặt giữ đúng đường ranh giới ấy.

6. Phải luôn nhớ: không được để chất lượng công việc của bạn bị tổn hại vào những chuyện khó chịu riêng tư.

7. Bằng bất cứ giá nào, phải cố tránh những cơn “bột phát tình cảm”.

8. Nên tìm dịp thuận lợi để nói chuyện với người yêu cũ về những vấn đề liên quan tới các quan hệ giữa hai người. Nhưng việc đó phải bố trí ngoài giờ làm việc.

9. Ở chừng mực có thể, cần giảm đến tối thiểu thời gian giao tiếp với người yêu cũ trong giờ làm việc, mặc dù một trong hai người đang rất đau khổ vì mối quan hệ bị cắt đứt.

10. Cả hai phía đều phải quyết định xem nên xây dựng những quan hệ bình thường, điềm tĩnh, thân ái giữa hai người trong tương lai như thế nào.

Bạn hãy suy nghĩ kỹ những lời khuyên trên đây và hãy thử áp dụng chúng, nếu bạn đang trong tình huống phức tạp. Bạn đừng vội chủ quan cho rằng sẽ không bao giờ bạn “mắc vào vòng” - lỡ ngày mai, “một người như thế” mới xuất hiện ở cơ quan bạn thì sao? Nói chung, bạn đừng cam đoan chắc chắn quá.

Hằng Minh

VII. CHUYỆN PHIẾM :

DÂN TA TÀI THẬT!

Những ngày bị cắt hoặc mất điện, ông Tám thường ngồi nhâm nhi ly cà phê đen ở quán cóc chầu rìa chuyện thiên hạ. Buổi sáng bị cúp điện hôm ấy cũng vậy, ông Tám vừa ra tới quán cà phê thì ông Chín, bạn đồng niên, cầm trên tay tờ báo mới, hớt hải đi tới hỏi giật giọng: "Ông đã đọc báo hôm nay chưa?".

Ông Tám chưa kịp trả lời, ông Chín đã huơ huơ tờ báo trước mặt thông báo: "Sau sự cố mất điện cách nay hai tuần ở Mỹ và Canada làm cả thế giới giật mình, phương Tây náo loạn, lại đến vụ cúp điện gần một giờ đồng hồ ở London khiến dân Anh ngộp thở kinh hoàng".

Ông Tám cười nhạt: "Tưởng nước Anh bị khủng bố chứ mất điện thì nhằm nhò gì mà lớn chuyện".

Ông Chín trợn mắt bảo: "Ơ cái nhà ông này, kém hiểu biết thế ! Mất điện đối với họ khủng khiếp chẳng kém gì vụ khủng bố bi thảm 11 tháng 9 năm 2001 ở Mỹ - bỗng chốc thành phố chìm trong bóng đen như ngày tận thế, dân chúng hoảng loạn tràn ra đường, hàng trăm thang máy bị kẹt, giao thông ngưng trệ, hàng ngàn cuộc điện thoại gọi kêu cứu...".

Ông Tám thủng thẳng nhấp ngụm cà phê, lim dim mắt cười khẩy: "Chỉ tại họ kém, bị lệ thuộc vào điện nên họ khiếp là phải ! Ông xem dân ta mất điện như cơm bữa có hề hấn gì đâu! Này nhá, trời nóng thì phe phẩy quạt mo, không được xem ti vi thì kiếm chỗ hóng hớt, còn giao thông thì các ngã tư, ngã năm đó, không có điện, không đèn xanh đèn đỏ càng khoái, xe bốn phía cứ việc phóng ào ào".

Nghe ông Tám nói, ông Chín khoái chí vỗ đùi bôm bốp: "Đúng, quá đúng ! Dân ta tài thật! Chẳng biết sợ cái gì hết !". Khen thì "khen" thế, chứ thực bụng nghe nhắc hai chữ "cúp điện" là ông Chín rầu nẫu ruột. Chả thế mà ông hạ giọng não nùng: "Ước chi chẳng lúc nào mất... điện".

B.B