SUY TÖ THAÀN HOÏC CUÛA LINH MUÏC GIUSE THAÂN VAÊN TÖÔØNG

  MAÀU NHIEÄM BA NGOÂI

LAØ NIEÀM VUI ÑÔØI NGÖÔØI TÍN HÖÕU

“Khi toâi bò caùm doã ñeå mình rôi vaøo buoàn phieàn thì toâi ngoài trong tu phoøng vaø nghó ñeán söï vui möøng cuûa Thieân Chuùa ngöï trong toâi”. Ñoù laø lôøi taâm söï cuûa moät nöõ tu ñôøi ñaõ xeá boùng. Taïi sao vaäy? Vì ngöôøi tín höõu tin ôû maàu nhieäm Ba Ngoâi Thieân Chuùa thì coù söï vui möøng nhaän bieát mình soáng ñaém chìm trong moät tình yeâu voâ taän. Nhöng ñeå coù söï vui möøng aáy, thì ta phaûi hieåu bieát sô qua maàu nhieäm Thieân Chuùa Ba Ngoâi laø gì.

I. Söï vui möøng cuûa ngoâi Cha

“Con laø Con chí aùi cuûa Ta maø Ta laáy laøm hoaøn toaøn  haøi loøng” (Mc 1,12). Taát caû söï vui möøng, taát caû ñôøi soáng cuûa ngoâi Cha ôû taïi vieäc sinh ra ngoâi Con, nhìn ngaém ngoâi Con vaø ñöôïc ngoâi Con yeâu daáu. Sau ñaây chuùng ta seõ tìm hieåu söï thaät naøy.

1. Sinh ngoâi Con.

Khi ta thaáy ñoâi cha meï öôùc ao coù con, ñem laïi tình yeâu vaø haïnh phuùc cho con caùi mình, thì ta chaúng laáy gì laøm laï, vì ñoù laø leõ thöôøng. Nhöng coù leõ ta khoâng bieát raèng hoï coù traïng thaùi taâm hoàn treân, vì hoï ñöôïc taïo döïng gioáng hình aûnh
Thieân Chuùa, ngoâi Cha “töø Ngöôøi moïi hình thöùc sinh thaønh ñeàu baét nguoàn ôû ñoù” (Ep 3,15).

Nhöng cha meï theá gian phaûi laø con caùi tröôùc khi laø cha meï, chæ coù Thieân Chuùa Cha môùi chæ laø cha maø thoâi. OÂng Tertullieân vieát: “Chaúng coù ai laø cha baèng Ngöôøi”. Ngöôøi khoâng phaûi nhôø vaøo moät vaät khaùc ñeå coù, Ngöôøi khoâng leä thuoäc  vaøo ai ñeå hieän höõu, Ngöôøi laø khôûi ñieåm tuyeät ñoái. Töø muoân thuôû, ngoâi Cha vaãn laø Cha vaø chæ laø Cha.

Nhöng ngoâi Cha laø gì vaø coù gì ñaõ ban taát caû cho moät ngoâi khaùc laø Con moät cuûa Ngöôøi maø khoâng maát ñi nôi Ngöôøi caùi gì. Ñoù laø söï vui möøng vaø söï soáng cuûa Ngöôøi. Ñoù cuõng laø maàu nhieäm khoân taû cuûa Ñaáng ñaày quaûng ñaïi vaø quyeàn naêng. Söï quaûng ñaïi cuûa ngoâi Cha khoâng phaûi do moät quyeát ñònh vaát vaû, khoù khaên, Ngöôøi khoâng laø theá khaùc ñöôïc vì baûn tính Ngöôøi laø nhö vaäy. Khi Ñöùc Kitoâ tuyeân boá: “Cho thì coù nhieàu vui möøng hôn nhaän” (Act 20,15) thì Chuùa ñaõ giaùn tieáp xaùc ñònh veà loøng quaûng ñaïi cuûa ngoâi Cha.

2. Nhìn ngaém ngoâi Con.

Söï vui möøng cuûa ngoâi Cha coøn ôû taïi ñöôïc nhìn ngaém “Con tình yeâu” maø mình sinh ra nhö phaûn aûnh söï huy hoaøng cuûa chính mình. Ngoâi Cha khoâng nhìn ngaém chính baûn thaân mình, nhöng Ngöôøi nhìn ngaém mình laø gì trong ngoâi Con. Ngoâi Cha bieát mình vaø yeâu meán mình trong ngoâi Con. Ngöôøi meán phuïc söï ñeïp ñeõ khoân löôøng cuûa ngoâi Con laø chính söï loùe saùng ra cuûa söï treû trung muoân thuôû cuûa Ngöôøi. “Phaûi, Con laø Con chí aùi cuûa Ta, Ta ñaët taát caû söï vui thoûa cuûa Ta trong Con” (Mt 17,5).

Söï vui thoûa coù nguoàn ôû Thieân Chuùa Ba Ngoâi naøy giuùp ta hieåu raèng loaøi ngöôøi seõ khoâng tìm thaáy vui thoûa neáu ôû coâ ñôn. Hoï ñöôïc döïng neân theo hình aûnh moät Thieân Chuùa hieäp thoâng giöõa nhieàu baûn vò, hoï khoâng coù theå soáng ñaày ñuû neáu khoâng soáng vôùi vaø vì ngöôøi khaùc. Nhöõng ngöôøi choïn baäc ñoäc thaân hay goùa buïa cuõng chæ trieån nôû khi ôû beân mình luoân coù moät hieän dieän cuûa tha theå?

3. Ñöôïc ngoâi Con yeâu meán.

Sau heát, ngoâi Cha coøn vui möøng vì thaáy ngoâi Con höôùng veà mình taát caû söï nhìn nhaän mình laø Con. Söï qui höôùng ñaày tình yeâu naøy laø chính Chuùa Thaùnh Thaàn nhö ta seõ thaáy ôû sau. Söï caûm taï ñôøi ñôøi cuûa ngoâi Con laøm cho loøng ngoâi Cha vui söôùng. Ngöôøi khoâng nhö caùc ngöôøi cha traàn gian ñoâi khi bò con caùi mình voâ ôn. Ngöôøi thaät laø Thieân Chuùa ñaày vui thoûa maø ta phaûi loan truyeàn vaø höôûng söï hieän dieän beân ta (1Tm 1,11).

II. Söï vui möøng cuûa ngoâi Con.

“Laïy Cha, Con chuùc tuïng Cha” (Mt 11,25).Vì ta ñöôïc môøi goïi vaøo Giaùo Hoäi ñeå trôû neân con trong ngoâi Con, neân ta phaûi bieát ñeå maø thoâng hieäp vôùi ngoâi Con trong söï vui möøng cuûa Ngöôøi.

1. Vui möøng vì ñöôïc ñoùn nhaän aân hueä cuûa ngoâi Cha.

Tröôùc heát, ngoâi Con vui möøng vì ñaõ luoân nhaän ñöôïc chính mình töø ngoâi Cha. “Aùnh saùng bôûi Aùnh saùng, Thieân Chuùa thaät bôûi Thieân Chuùa thaät”. Vì nhaän ñöôïc moïi söï bôûi ngoâi Cha, neân ngoâi Con soáng trong moät thaùi ñoä phuïc tuøng caên baûn ñoái vôùi ngoâi Cha. Ngaøi luoân giô ñoâi tay roäng môû leân ngoâi Cha, nhöng ñoâi tay aáy luoân ñöôïc aân hueä traøn ñaày. Khi Ñöùc Gieâsu coâng boá trong Phuùc AÂm:
“Phuùc cho keû ngheøo khoù!” thì Ngöôøi noùi theo kinh nghieäm baûn thaân. Vì laø Con, Ngöôøi hoaøn toaøn leä thuoäc ôû hieän höõu vaøo ngoâi Cha, Ngöôøi thaät laø keû ngheøo khoù. Nhöng söï ngheøo khoù aáy khoâng keøm theo maëc caûm töï ti vì Ngöôøi cuõng laø Thieân Chuùa nhö ngoâi Cha. “Thieân Chuùa thaät bôûi Thieân Chuùa thaät”, tuy nhaän ñöôïc taát caû bôûi ngoâi Cha, Ngöôøi khoâng thua keùm ngoâi Cha. Do ñoù, söï leä thuoäc  vónh vieãn khoâng laøm cho Ngöôøi khoù chòu, maø coøn laøm cho Ngöôøi vui möøng nöõa, vì Ngöôøi bieát raèng: Khi ngoâi Cha ban cho Ngöôøi taát caû laø luùc ngoâi Cha yeâu thöông  vaø vui möøng khoâng bôø beán.

Maët khaùc, ngoâi Cha chæ hieän höõu nhö Cha vì sinh ra Con. Coù Cha thì môùi coù Con, nhöng cuõng phaûi coù Con thì môùi coù Cha. Khoâng coù theå laø cha neáu khoâng coù con. Giöõa ngoâi Cha vaø ngoâi Con, coù moät söï tuøy thuoäc lieân chuû theå caàn cho caû hai beân.

Sau heát, höõu theå maø ngoâi Con nhaän ñöôïc khaùc vôùi höõu theå cuûa ta. Ta chæ laø moät hieän höõu thuï taïo, coù giôùi haïn vaø luoân bieán ñoåi, coøn ngöôøi coù höõu theå cuûa Thieân Chuùa voâ bieân vaø khoâng bieán ñoåi. Höõu theå cuûa ngoâi Con cuõng vaãn laø höõu theå cuûa ngoâi Cha, caû hai cuøng coù moät trí tueä, moät yù muoán vaø moät hoaït ñoäng.

2. Ngoâi Con caûm taï.

Vì nhaän ñöôïc moïi söï bôûi ngoâi Cha, ngoâi Con haèng höôùng veà Ngöôøi vôùi moät taâm tình caûm taï maø ta coù theå dieãn taû trong lôøi caàu nguyeän sau ñaây: “Laïy Cha, Cha laø nguoàn maïch ñôøi soáng vaø söï vui möøng cuûa Con, Con caûm taï Cha veà söï toát laønh cuûa Cha!”.

Nhìn vaøo ngoâi Cha vôùi tình yeâu cuûa Ngöôøi, ngoâi Con nhaän bieát mình vaø yeâu meán mình. Nhö söï vui möøng cuûa ngoâi Cha, söï vui möøng cuûa ngoâi Con coù tính thoaùt thaân, ñoâi tay Ngöôøi môû ra tröôùc ngoâi Cha ñeå nhaän laõnh taát caû cuõng laø ñoâi tay ñöa ra ñeå daâng laïi taát caû cho ngoâi Cha. Ngoâi Con khoâng coù theå nhìn veà mình vì ngöôøi luoân höôùng veà ngoâi Cha vaø thöa vôùi Ngöôøi: “Laïy Cha! Con laø Con Cha”.

Vaø khi ngoâi Con ñeán trong theá gian, nguyeän voïng cuûa Ngöôøi laø bieán loaøi ngöôøi neân nhöõng ngöôøi thôø phöôïng ngoâi Cha (Ga 4,24). Ngöôøi muoán cho baøi ca taï ôn Ngöôøi  khoâng ngöøng haùt leân ngoâi Cha cuõng laø baøi ca laøm raïng rôõ con tim loaøi ngöôøi ñaõ neân hình aûnh ngoâi Con.

III. Söï vui möøng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. 

“Chôù gì tình yeâu maø Cha ñaõ yeâu Con coù trong chuùng” (Ga 17,26). Trong maàu nhieäm Ba Ngoâi, ta bieát chaéc raèng ngoâi Cha laø nguoàn maïch duy nhaát cuûa caû Höõu theå cuûa Ba Ngoâi. Nhöng ta cuõng bieát chaéc raèng ngoâi Cha ban cho ngoâi Con taát caû nhöõng ñieàu mình coù, keå caû khaû naêng yeâu meán vaø khaû naêng laø nguoàn tình yeâu. Maët khaùc, ta cuõng bieát raèng: ngoâi Con khoâng nhaän tình yeâu cuûa ngoâi Cha nhö moät kho baùu vaät chaát, nhöng moät nhieät tình cuûa tình yeâu Thieân Chuùa. Vì nhaän ñöôïc nhieät tình naøy, ngoâi Con nhaän ñöôïc khaû naêng hieán thaân cho ngoâi Cha vôùi nhieät tình maø chính ngoâi Cha ñaõ coù khi ban mình cho ngoâi Con. Nhieät tình trong tình yeâu chung cho ngoâi Cha vaø ngoâi Con naøy laø Chuùa Thaùnh Thaàn. Cha Durwell noùi veà Chuùa Thaùnh Thaàn nhö sau: “Ngöôøi laø moät baûn vò trong caû hai (Cha vaø Con) theo baûn tính laø tình yeâu cuûa Ngöôøi, tình yeâu cho ñi vaø tình yeâu ñoùn nhaän. Trong ngoâi Cha, tröôùc heát Ngöôøi laø tình yeâu cho ñi, sinh ra, roài ñeán tình yeâu ñoùn nhaän ngoâi Con. Trong ngoâi Con, tröôùc heát Ngöôøi laø tình yeâu ñoùn nhaän aân hueä, tình yeâu ñoùn nhaän söï sinh thaønh, roài ñeán tình yeâu töï daâng hieán  cho ngoâi Cha” (F.X. Durwell: l'Esprit Saint de Dieu, Cerf. 1953, p. 12).

Caùc Giaùo phuï ñaõ duøng nhieàu so saùnh ñeå nhaéc ñeán thöïc taïi soáng ñoäng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn trong loøng Ba Ngoâi Thieân Chuùa. Ngöôøi laø nhieät tình cuûa tình yeâu nôi ngoâi Cha cho ngoâi Con, vaø cuõng laø nhieät tình cuûa tình yeâu nôi ngoâi Con cho ngoâi Cha. Ngöôøi laø noàng nhieät cuûa caùi hoân trao ñoåi giöõa ngoâi Cha vaø ngoâi Con, söï vui möøng cuûa aùnh maét nuï cöôøi ñaày aân tình maø hai ngoâi höôùng veà nhau.

Nhöng ta khoâng ñöôïc aùp duïng vaøo ñôøi soáng noäi taâm cuûa Thieân Chuùa caùc phaïm truø töï nhieân veà nguyeân nhaân vaø hieäu quaû. Chuùa Thaùnh Thaàn khoâng phaûi laø hieäu quaû cuûa hoaït ñoäng tröôùc ñoù cuûa ngoâi Cha vaø ngoâi Con. Ngöôøi chính laø tình yeâu nhôø ñoù ngoâi Cha khoâng ngôùt sinh ngoâi Con vaø ngoâi Con khoâng ngôùt töï ñoùn nhaän mình bôûi ngoâi Cha vaø vöôn ñeán Ngöôøi. Chuùa Thaùnh Thaàn khoâng phaûi laø söï thaùn phuïc laãn nhau giöõa ngoâi Cha vaø ngoâi Con theo sau vieäc sinh thaønh, Ngöôøi laø chính tình yeâu chuû trò trong vieäc sinh thaønh naøy. Khoâng coù ngoâi Cha vaø ngoâi Con neáu thieáu tình yeâu naøy.

Ngoâi Cha laø khôûi thuyû, nhöng ôû khôûi thuyû, ñaõ coù tình yeâu trong Ba Ngoâi, nghóa laø Chuùa Thaùnh Thaàn. Vì theá maø thaùnh Maximoâ ñaõ vieát: “Thieân Chuùa ngoâi Cha, vì ñieàu ñoäng bôûi moät tình yeâu vónh cöûu ñaõ nhieäm xuaát söï phaân bieät caùc ngoâi vò” (P.G. 4,221).

Nhö vai troø sau naøy cuûa Ngöôøi trong Giaùo Hoäi, vai troø cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn trong ñôøi soáng Ba Ngoâi Thieân Chuùa vöøa laø söùc maïnh baønh tröôùng vöøa laø söùc maïnh hôïp nhaát. Trong Chuùa Thaùnh Thaàn, ngoâi Cha sinh ra moät chính mình khaùc, nhöng Chuùa Thaùnh Thaàn cuõng laø Ñaáng qui tuï laïi laøm moät ngoâi Cha vaø ngoâi Con. Caên baûn cuûa maàu nhieäm Ba Ngoâi laø coù nhieàu maø vaãn laø moät. Töông quan giöõa Cha, Con vaø Thaùnh Thaàn coù tính hoã töông: moãi ngoâi vò ñeàu laø moät thoâng ban vaø moät tieáp nhaän, khoâng coù ngoâi vò naøo ñuû cho chính mình, vaø coù theå troán vaøo coâ ñôn ñöôïc. Moãi ngoâi nhaän ñöôïc söï vui möøng vaø söï hoaøn haûo trong hai ngoâi khaùc, vì caû Ba Ngoâi coù chung taát caû nhöõng gì laøm neân söï hoaøn haûo, söï quaûng ñaïi, tình yeâu ñoái vôùi moät baûn tính chung, nhöng cuõng coù söï dò bieät saâu xa giöõa ngoâi Cha, ngoâi Con vaø ngoâi Thaùnh Thaàn. Söï dò bieät naøy caàn ñeå coù moät thoâng hieäp thaät söï.

Khi ta bieát raèng loaøi ngöôøi laø “hình aûnh” Thieân Chuùa, ta seõ khoâng coøn bôõ ngôõ khi thaáy trong loøng con ngöôøi mô öôùc maø moïi thaát baïi khoâng laøm thaát voïng, muoán theå hieän nhöõng coäng ñoàng trong ñoù coù söï duy nhaát maø vaãn baûo veä ñöôïc baûn vò cuûa moãi ngoâi vò.