|
|
Veà
trang lavang.org.uk > Nieân Giaùm
Giaùo Hoäi VN > Long Xuyeân |
|
|
|
||
|
|
SUY NIEÄM TÓNH TAÂM LINH MUÏC LONGXUYEÂN NAÊM 8-12/1/2001
ÔN
GOÏI CUÛA MOÂSEÂ ( Bible et vocation, Carlo Maria Martini) I. NGAØY THÖÙ NHAÁT. Nhaäp Ñeà. Töï baûn chaát ôn goïi döôøng nhö
laø Lôøi Chuùa noùi roõ raøng ñaày ñuû vôùi moät ngöôøi trong moät laàn duy
nhaát. Nhöng trong thöïc teá, ñoái vôùi nhieàu ngöôøi, tuøy hoaøn caûnh vaø
qua nhieàu bieán coá khaùc nhau, Lôøi Chuùa goïi laïi ñöôïc toû loä qua töøng
giai ñoïan, töøng möùc ñoä. Moâseâ laø kieåu maãu cuûa loaïi ôn goïi naøy.
Traûi qua raát nhieàu kinh nghieäm, oâng môùi bieát ñöôïc TC muoán gì vaø
keâu goïi oâng laøm gì. Lòch söû ñôøi oâng goàn 3 giai ñoaïn keá tieáp nhau.
Trong caùc giai ñoïan aáy, oâng ñaõ phaïm nhöõng sai laàm, oâng cuõng traûi
qua nhöõng kinh nghieäm laøm oâng luøi böôùc, cho tôùi khi, daàn daàn, oâng
hieåu roõ ôn goïi cuûa oâng thöïc söï laø gì. Chuùng ta cung nghe Coâng Vuï Toâng Ñoà 7, 20-40. Baûn vaên naøy coù theå chia laøm 3 phaàn: Phaàn thöù 1 (20-22): giai ñoïan 1, TC ñaøo taïo Moâseâ; Phaàn thöù 2 (23-29): giai ñoaïn 2, loøng quaûng ñaïi vaø söï tan vôõ aûo töôûng cuûa Moâseâ; Phaàn thöù 3 (30-40): giai ñoïan 3, Moâseâ khaùm phaù ôn goïi rieâng cuûa mình. 1. Ñaøo taïo Moâseâ (20-22). “ Chính vaøo thôøi ñoù, oâng Moâseâ
sinh ra, khoâi ngoâ tröôùc maët TC. OÂng ñöôïc nuoâi ba thaùng ôû nhaø thaân
phuï. Khi oâng bò boû thì con gaùi Vua Pharaoâ röôùc veà nuoâi laøm con trai
mình. OÂng Moâseâ ñöôïc daïy cho bieát taát caû söï khoân ngoan cuûa ngöôøi
Ai Caäp, vaø laø ngöôøi ñaày uy theá trong lôøi noùi cuõng nhö trong vieäc
laøm.” Ñieåm ñaëc bieät cuûa giai ñoïan thöù nhaát trong boán möôi naêm kinh nghieäm ñaàu tieân cuûa cuoäc ñôøi Moâseâ laø gì ? (OÂng Moâseâ traûi qua 40 naêm ôû Ai Caäp, 40 naêm ôû Madian vaø 40 naêm phuïc vuï daân Israel) Ñoù laø moät cuoäc ñaøo taïo raát kyõ löôõng vaø ñaày ñuû: OÂng Moâseâ ñöôïc daïy cho bieát taát caû söï khoân ngoan cuûa ngöôøi Ai Caäp. Caâu naøy ñöôïc saùch CVTÑ thuaät laïi, nhöng khoâng coù trong Cöïu öôùc; ñaây laø keát quaû cuûa nhöõng suy tö khi nhìn laïi kinh nghieäm trong cuoäc ñôøi cuûa Moâseâ. Nhö chuùng ta ñaõ bieát, ñoái vôùi ngöôøi thôøi ñoù, khoâng coù moät söï khoân ngoan naøo quyeán ruõ hôn söï khoân ngoan cuûa ngöôøi Ai Caäp. Moâseâ coù moät kieán thöùc vöõng chaéc veà söï khoân ngoan naøy: [epaùideuthe, töø hy laïp ñeå chæ moät caùch minh nhieân moät neàn trí duïc hoøan bò veà taát caû nhöõng khoa hoïc cuûa ñôùi soáng vaø cuûa theá giôùi maø ngöôøi Ai Caäp ñaõ thaâu thaäp ñöôïc qua haøng ngaøn naêm]. Moâseâ ñöôïc TC quan phoøng cöùu khoûi nöôùc. OÂng ñaõ nhaän ñöôïc moät neàn giaùo duïc ñaày ñuû neân coù raát nhieàu khaû naêng ñeå laøm vieäc vaø phuïc vuï. Baûn vaên noùi: oâng laø ngöôøi ñaày uy theá trong lôøi noùi cuõng nhö trong vieäc laøm. Chuùng ta thaáy Luca cuõng duøng caâu naøy khi noùi veà quyeàn naêng cuûa Chuùa Gieâsu (Lc 24,19). Moät quyeàn naêng gioáng vaäy cuõng ñöôïc ban cho nhöõng ai ñöôïc môøi goïi theo Ñöùc Kitoâ. Theo caùi nhìn beà ngoaøi, Moâseâ khoâng coøn thieáu gì nöõa. Daàu vaäy, oâng chaúng thöïc hieän ñöôïc gì vaø cuõng khoâng coù ñeà nghò gì môùi cho daân toäc cuûa oâng. Ngoïn löûa quan taâm ñeán cuoäc soáng chöa böøng leân trong oâng. Qua nhöõng caâu CVTÑ chuùng ta vöøa nghe, coù theå noùi, Moâseâ ñöôïc giôùi thieäu nhö moät ngöôøi maø ñôøi soáng coøn döïa treân nhöõng phöông phaùp ñaõ hoïc ñöôïc vaø nhöõng mô öôùc. ÔÛ ñaây, chuùng ta neân nhaéc laïi ñieàu coù theå xaûy ra trong thôøi kyø ñaøo taïo: chuùng ta hoïc hoûi caùc phöông phaùp vaø kyõ thuaät caàu nguyeän, ñoái thoaïi, toâng ñoà, nhöng trong thöïc teá, söï tieáp xuùc thöïc söï vôùi cuocä soáng chöa ñöôïc thöïc hieän. Ñoù ñôn gæan chæ laø khaû naêng ñaéc thuû ñöôïc vaø thöôøng laø ñöôïc ñaùnh giaù quaù cao, deã bò thieân leäch. Ñieàu tích cöïc cuûa giai ñoïan ñaøo taïo naøy chính laø phaùt trieån ñöôïc raát nhieàu khaû naêng, thaâu thaäp ñöôïc raát nhieàu caùch theá ñeå dieãn taû, trao ñoåi vaø hoaït ñoäng trong xaõ hoäi. Ngöôïc laïi, ñieåm baát lôïi cuûa
giai ñoïan khôûi ñaàu naøy laø thieáu tieáp xuùc vôùi thöïc teá, thieáu ñuïng
chaïm thöïc söï vôùi nhöõng gì chung quanh mình. Vì vaäy, ngöôøi ñöôïc ñaøo
taïo trong giai ñoïan naøy thöôøng gaëp nguy cô do töï taïo ra trong oùc
töôûng töôïng nhöõng hình thöùc laøm vieäc, nhöõng thaønh coâng, nhöõng khoù
khaên; trong khi, treân thöïc teá, haàu nhö taát caû ñeàu khaùc xa. Ngay aû
nhöõng va chaïm vôùi ngöôøi khaùc cuõng coù theå ñöôïc töôûng töôïng theo
nhöõng sô ñoà ñaõ ñònh saün. Nguy cô lôùn nhaát cuûa giai ñoïan ñaøo taïo naøy roõ raøng laø thieáu tieáp xuùc vôùi ngöôøi khaùc, thieáu va chaïm vôùi nhöõng hoøan caûnh thöïc teá maø chæ tieáp xuùc vôùi nhöõng gì ngöôøi ta töôûng töôïng thoâi. Ñoââi khi, söï töôûng töôïng naøy xaâm chieám toøan boä ñaàu oùc chuùng ta ñeán noãi laøm chuùng ta maát caùi nhìn chaân thöïc veà mình, trong khi vaãn cho raèng mình ñuùng laø ngöôøi nhö vaäy. Gioáng nhö moãi ngöôøi chuùng ta, Moâseâ ñaõ traûi qua giai ñoaïn ñaøo taïo naøy. Nhôø ñoù, oâng hoïc ñöôïc caùc phöông phaùp vaø kyõ thuaät haønh ñoäng nhöng cuøng vôùi noù laø trí töôûng töôïng vaø nhöõng yù nghó xa rôøi thöïc teá. Cho
tôùi thôøi ñieåm naøy, sau bao nhieâu naêm thaùng daønh cho hoaït ñoäng toâng
ñoà, va chaïm vôùi thöïc teá, chuùng ta coøn laâm vaøo nhöõng nguy cô nhö
Moâseâ khoâng? 2. Loøng Quaûng ñaïi vaø söï tan vôõ aûo töôûng cuûa Moâse: c. 23-29â. “ Khi ñöôïc chaün 40 tuoåi, oâng
naûy ra yù ñònh thaêm vieáng caùc anh em mình laø con caùi Israel. Thaáy moät
ngöôøi anh em bò moät ngöôøi Ai Caäp laøm haïi, oâng lieàn beânh vaø ñeå traû
thuø cho ngöôøi bò aùp böùc, oâng ñaùnh cheát ngöôøi Ai Caäp. OÂng töôûng
caùc anh em oâng seõ hieåu raèngThieân Chuùa duøng tay oâng ñeå ban ôn cöùu
ñoä cho hoï; nhöng hoï thì khoâng hieåu. Ngaøy hoâm sau, ñang khi hoï ñaùnh
loän thì oâng xuaát hieän vaø daøn xeáp cho ñoâi beân laøm hoøa. OÂng noùi:
“Naøy caùc ngöôøi, caùc ngöôøi laø anh em, taïi sao laïi xöû teä vôùi nhau?”
Nhöng keû ñang xöû teä vôùi ngöôøi ñoàng baøo gaït anh ra vaø noùi: “ Ai ñaõ
ñaët oâng laøm ngöôøi laõnh ñaïo vaø ngöôøi xeùt xöû chuùng toâi? Hay laø
oâng tính gieát toâi, y nhö ñaõ gieát teân Ai Caäp hoâm qua?” Nghe caâu noùi
aáy, oâng Moâseâ lieàn troán ñi vaø ñeán truù nguï ôû mieàn Madian. ÔÛ ñoù,
oâng sinh ñöôïc hai con trai.” Vaøo ñaàu giai
ñoïan thöù hai cuûa cuoäc ñôøi oâng, Moâseâ mong muoán hieåu ñöôïc nhöõng
thöïc teá cuûa cuoäc soáng : oâng
naûy ra yù ñònh thaêm vieáng caùc anh em mình. Nhöng laäp töùc,
oâng nhaän ra coù moät khoûang caùch raát xa giöõa thöïc teá vaø yù töôûng
maø oâng xaây döïng trong trí oùc mình. Coù moät söï khaùc bieät giöõa ñaùp
traû cuûa ngöôøi khaùc veà caùch oâng haønh ñoäng vaø veà ñieàu maø oâng cho
raèng ngöôøi khaùc phaûi laøm ñeå ñaùp traû laïi haønh ñoäng cuûa oâng. Nhieät tình cuûa
oâng laäp töùc bieán maát, loøng can ñaûm cuûa oâng suùt giaûm, nhöõng döï
ñònh cuûa oâng suïp ñoå. Thöïc teá raát khaùc vôùi ñieàu Moâseâ töôûng töôïng
ñaõ ñaùnh baïi oâng. Moâseâ troán ñi: oâng ñaõ khoâng theå vöôït qua ñöôïc
thaát baïi baát ngôø, oâng khoâng coù khaû naêng nhaän bieát ñöôïc con ngöôøi
vaø hoøan caûnh chung quanh mình: oâng trôû neân moät ngöôøi ñöùng beân leà.
Chính vì vaäy, oâng ñaõ troán ñi. Chuùng ta ñöùng
tröôùc söï thaát baïi theâ thaûm nhaát trong cuoäc ñôøi cuûa Moâseâ: ôn goïi
cuûa oâng ñang chòu moät thöû thaùch lôùn lao vaø oâng ñaõ khoâng theå choáng
choûi ñöôïc. Thaønh coâng oâng chôø ñôïi töø nhöõng phöông phaùp vaø kyõ
thuaät hoïc ñöôïc ñaõ bò thöïc teá ñaøo thaûi; thaäm chí coøn ngöôïc laïi
nöõa. Taát caû nhöõng hy sinh cuûa oâng ñaõ bò nhaïo baùng bôûi nhöõng ngöôøi
maø oâng ñaõ lieàu maïng soáng ñeå beânh vöïc hoï. Nhöõng caâu Lc keå
laïi vieäc Moâseâ chaïy troán cho thaáy roõ söï cay ñaéng oâng phaûi chòu: oâng ñeán truù nguï ôû mieàn Madian . Trong Kinh Thaùnh, soáng
trong moät ñaát nöôùc khoâng phaûi laø ñaát nöôùc mình, coù nghóa laø haàu
nhö khoâng coøn soáng nhö moät con ngöôøi. Thöïc vaäy, ñoái vôùi nhöõng daân
toäc seâmít, ngöôøi ta chæ laø moät con ngöôøi khi coù theå thoâng hieäp vôùi ñoàng baøo cuûa mình; soáng
ngoaøi gia ñình, beø baïn, ngöôøi ta seõ khoâng coøn laø con ngöôøi nöõa vì
khoâng coøn ai daán thaân beânh vöïc mình, bò boùc loät vaø haàu nhö khoâng
coøn quyeàn ñeå soáng coøn nöõa. Moâseâ troán sang
xöù Madian vaø sinh hai ngöôøi con trai ôû ñoù. Baûn vaên goác trong Cöïu
öôùc khoâng ñeà caäp ñeán vieäc sinh hai ngöôøi con trai naøy. Coù theå giaûi
thích nhö sau: Moâseâ rôøi boû queâ höông, oâng troán chaïy khoûi chính
nhöõng kòch baûn oâng ñaõ daøn döïng trong töôûng töôïng veà cuoäc soáng vaø
ruùt vaøo ñôøi soáng rieâng tö. Coù leõ chính oâng suy nghó raèng: “Toâi tin
mình ñöôïc sai ñi thöïc hieän moät söù maïng vì ngöôøi khaùc, baây giôø, toát
hôn laø haõy nghó ñeán chính mình, ñeán cuoäc soáng deã chòu cuûa mình, ñeán
vieäc laäp gia ñình ñeå khuaây khoûa”. Moâseâ ñaém mình trong ñôùi soáng
rieâng tö vaø hình nhö töø choái ôn goïi cuûa mình. OÂng chaám döùt khoâng
coøn can döï vaøo nhöõng vaán ñeà cuûa ngöôøi khaùc vaø cuûa daân toäc oâng;
baây giôø oâng nghó ñeán nhöõng vaán ñeà cuûa chính mình ñeå tìm moät chuùt
nghæ ngôi vaø thoaûi maùi. Phaûi chaêng chuùng ta nhieàu khi
cuõng mang cuøng moät taâm traïng nhö Moâseâ khi gaëp nhöõng thaát baïi trong
cuoäc ñôøi toâng ñoà, khi ngöôøi khaùc khoâng ñaùp traû laïi nhö loøng ta
mong muoán ? II. NGAØY THÖÙ HAI 3.
Khaùm phaù ôn goïi
rieâng cuûa mình: c. 30-40. (Xin coi trong Taân Öôùc) Moâseâ ñaõ thaát
baïi quò ngaõ trong khoûang thôøi gian khaù laâu: 40 naêm khoán khoå. OÂng
ñaõ traûi qua noãi ñau da dieát toät cuøng khi chaáp nhaän ñieàu xaûy ñeán. Moät caùch naøo
ñoù, chuùng ta coù theå ñoàng hoùa vôùi chính Moâseâ, töôûng töôïng oâng ñang
chaên chieân trong sa maïc vaø traûi qua nhieàu ñeâm thao thöùc töï hoûi oâng
ñaõ loãi phaïm ñieàu gì ñeán noãi nhaø vua ñoái xöû vôùi oâng nhö vaäy, cuõng
nhö töï hoûi taïi sao daân cuûa oâng ñaõ khoâng nghe oâng. Veà vaán ñeà naøy,
trong cuoán Cuoäc ñôøi
Moâseâ,
giaûi thích cuûa thaùnh Gregoire de Nysse raát ñaùng chuù yù. Trong chöông
moät, ngöôøi ta töï hoûi Moâseâ ñaõ laøm gì trong 40 naêm ôû xöù Madian.
Thaùnh nhaân traû lôøi raèng, thay vì baän bòu bôûi voâ soá coâng vieäc laøm
aên, ví duï nhö phaùt trieån vieäc mua baùn ñeå kieám lôïi thaät nhieàu cho
mình haàu queân ñi thaát baïi nhuïc nhaõ ôû Ai Caäp, thì ngöôïc laïi, Moâseâ
ñaõ choïn ngheà chaên chieân ñôn ñoäc vaø xa caùch moïi ngöôøi. Ñieàu naøy
cho thaáy oâng khoâng bieát sôï haõi, duø phaûi troán chaïy. Ngaøy qua ngaøy,
oâng töï hoûi taïi sao oâng phaûi chòu ñau khoå nhö vaäy, taïi sao söï vieäc
laïi xaûy ñeán nhö theá vaø ai ñaõ ñeå cho noù xaûy ra. Daàn daàn, Moâseâ
thanh taåy chính mình trong ñau khoå vaø chaáp nhaän thaùi ñoä tænh thöùc vaø
chôø ñôïi. Ñieàu quan troïng nhaát laø oâng töï thanh taåy khoûi söï töï tin
muø quaùng vaøo nhöõng phöông phaùp, kyõ thuaät vaø nhöõng döï ñònh cuûa
rieâng mình. OÂng hieåu raèng khoâng theå chæ noùi moät lôøi vôùi ngöôøi
khaùc laø hoï seõ ñi theo mình. Nhieäm vuï höôùng daãn ngöôøi khaùc phöùc
taïp voâ vaøn; noù ñoøi phaûi xem xeùt khoâng nhöõng yù nghó ta coù veà
ngöôøi khaùc maø coøn phaûi ñeå yù ñeán thöïc söï hoï laø nhöõng ngöôøi nhö
theá naøo. Nhôø vaäy, moät caùi nhìn hoøan toaøn môùi meû veà thöïc teá cuoä
ñôøi naûy sinh nôi Moâseâ. Trong thôøi gian
ñau khoå naøy, Moâseâ khaùm phaù raèng oâng khoâng theå laøm ñöôïc gì nhôø
söùc maïnh rieâng mình. Vaø cuoái cuøng, khi nhaän ra ñieàu ñoù, oâng saün
saøng ñoùn nhaän ôn goïi vaø söù maïng cuûa mình. Giôø ñaây, ôn goïi vaø söù
maïng ñoù trôû neân roõ raøng minh baïch hôn. Nhöõng thaát baïi, nhöõng ñau khoå
chuùng ta gaëp phaûi coù laøm chuùng ta quò ngaõ khoâng ? Coù laøm chuùng ta
chaùn naûn, thaát voïng khoâng ? Nhöõng thaát baïi vaø ñau khoå coù khi do
chính chuùng ta, coù khi do ngöôøi khaùc, coù laøm con tim chuùng ta chai lì,
xô cöùng khoâng coøn muoán ñoái dieän vôùi chính mình khoâng ? Nhöõng thaát
baïi vaø ñau khoåos coù daäp taét ngoïn löûa nhieät tình toâng ñoà nôi chuùng
ta khoâng ? Thieân Chuùa
Abraham, Isaac vaø Giacoùp goïi teân
oâng vaø sai oâng trôû laïi Ai Caäp ñeå cöùu daân Chuùa ñang bò aùp böùc.
Ñoái vôùi Moâseâ, lôøi keâu goïi cuûa Thieân Chuùa ñaõ ñaûo loän taát caû.
Trong noãi ñaéng cay, oâng nghó nôi oâng ñang ôû laø sa maïc. Ñoù laø nôi
oâng bò löu ñaøy, bò gaït ra ngaoøi leà vaø chaéc laø chaúng ai coøn nhôù
ñeán oâng. Nhöng thaät khoâng ngôø, ôû nôi xa vaéng nhö vaäy, baây giôø laïi
coù ngöôøi keâu teân oâng. Ngöôøi ñoù bieát oâng: ñoái vôùi oâng, nôi ñaùng
nguyeàn ruûa ñaõ trôû neân mieàn ñaát thaùnh. Trong kinh nghieäm cuûa Moâseâ,
moät söï ñaûo ngöôïc thöïc söï ñaõ xaûy ra. Nhöõng ñieàu tröôùc kia hieån
nhieân ñoái vôùi oâng nay khoâng coøn nhö theá nöõa: taát caû ñeàu khaùc vôùi
ñieàu oâng vaãn nghó. Khi oâng nghó mình
laø con ngöôøi voâ duïng, laàm laãn vaø tính toaùn sai laàm, thì chính luùc
aáy, oâng ñöôïc môøi goïi: “Ngöôi
phaûi ñi”, “Ta sai ngöôi”. Cho tôùi luùc aáy,
Moâseâ nghó vaø haønh ñoäng nhö theå chính oâng laø ngöôøi chòu traùch nhieäm
veà daân Israel, nhö theå oâng phaûi laø ngöôøi coi soùc daân oâng, nhö theå
chæ mình oâng hieåu bieát roõ anh em mình vaø nhöõng ñau khoå cuûa hoï. Baây
giôø, ngöôïc laïi, oâng thaáy raát roõ raøng khoâng phaûi chính oâng ñaõ
thaáy noãi ñau khoå cuûa Israel, maø laø Thieân Chuùa thaáy daân Ngöôøi trong
ñau ñôùn. Moâseâ ñaõ hieåu neàn taûng trong moïi ôn goïi cuûa Chuùa laø gì :
Ôn goïi ñoù tröôùc heát do TC khôûi xöôùng. Sau hai giai ñoïan laâu daøi
naøy, vôùi nhöõng kinh nghieäm veà söï töï maõn, veà söï tan vôõ aûo töôûng,
veà noãi ñaéng cay, oâng môùi khaùm
phaù ra chính TC môùi laø Ñaáng khôûi xöôùng coâng trình cöùu ñoä. Khoâng
phaûi oâng lo laéng cho daân toäc mình, nhöng tröôùc oâng, chính TC ñaõ luoân
quan taâm ñeán caùc con caùi cuûa mình. Moâseâ chæ laø duïng cuï cho söï aân
caân saên soùc vaø cho söï thöïc hieän chöông trình cöùu ñoä cuûa TC. Nhö vaäy, Kinh
Thaùnh cho chuùng ta thaáy phaûi traûi qua bieát bao ñau khoå Moâseâ môùi
hieåu ñaâu môùi ñuùng laø choã cuûa oâng trong söù maïng TC trao. OÂng ñaõ
traûi qua noãi ñaéng cay cuûa söï tan vôõ aûo moäng môùi thöïc söï naém baét
ñöôïc raèng Giaveâ laø TC, Ñaáng khôûi xöôùng coâng trình cöùu ñoä. Baây giôø, chuùng
ta noùi ñeán “söï tieán
trieån trong ôn goïi”. Dó nhieân söïï tieán trieån naøy khoâng aùp duïng cho
muïc ñích cuûa ôn goïi, nhöng laø cho söï yù thöùc veà muïc ñích ñoù. Muïc ñích cuûa Moâseâ ñaõ roõ raùng ngay
töø ñaàu: Daân cuûa Giaveâ phaûi ñöôïc giaûi thoaùt khoûi aùch noâ leä. Nhöng
ñieàu chöa roõ, chính laø söï khôûi xöôùng cuûa TC. Döôøng nhö trong
chöông trình cuûa lòch söû cöùu ñoä, Moâseâ laø moät ñieån hình veà chaân lyù
neàn taûng naøy: khoâng phaûi chuùng ta laø nhöõng ngöôøi haønh ñoäng vaø
ñoåi môùi nhöng ñuùng hôn chính saùng kieán cuûa TC thaám nhaäp vaøo toaøn
boä hoaït ñoäng vaø laøm bieán ñoåi taát caû nhöõng gì xaûy ñeán vaø seõ xaûy
ñeán nôi ta vaø nôi moïi ngöôøi. Ñeå keát luaän cho
nhöõng nhaän xeùt ngaén goïn naøy, giôø ñaây, chuùng ta coù theå töï hoûi,
trong ñôùi soáng GH coù nhöõng khuoân maët gioáng nhö Moâseâ veà söï tieán
trieån töø töø cuûa ôn goïi khoâng? Dó nhieân laø coù.
Ví duï nhö Ignatioâ de Loyola. Sau khi trôû laïi, thaùnh nhaân ñaõ traûi qua
moät cuoäc tìm kieám laâu daøi môùi hieåu ñöôïc ñieàu mình phaûi laøm. Luùc
ñaàu, T. Nhaân nghó mình phaûi ñi Gieârusalem, rao giaûng T.Möøng cho Thoå
Nhó Kyø, cheát töû ñaïo; nhöng daàn daàn, T. Nhaân hieåu YÙ Chuùa keâu goïi
mình laøm moät ñieàu khaùc. Nhö vaäy, T. Nhaân khoâng coù moät söï maïc khaûi
tröïc tieáp, nhöng moät söï caûm nhaän töøng böôùc. Thaùnh Benoit
cuõng ñaõ traûi qua nhöõng kinh nghieäm tieâu cöïc, gaëp nhöõng thaát baïi,
bò truïc xuaát vaø phaûi chaïy troán. Phaûi chaêng ôn goïi cuûa moãi
ngöôøi chuùng ta cuõng vaäy? Chuùng ta chæ khaùm phaù daàøn daàn chaân lyù
naøy: ñoù laø moïi saùng kieán, moïi hoaït ñoäng, moïi thaønh coâng cuûa ta
thöïc söï ñeàu do TC khôûi xöôùng, höoùng daãn vaø haønh ñoäng qua ta, trong
khi ta töôûng laø do coâng lao, do söùc löïc cuûa chính mình. III.
SUY GAÃM NGAØY 3
4. MOÂSEÂ : toâi tôù cuûa
Thieân Chuùa A. Moâseâ ñaõ ñöôïc keâu goïi trao cho söù maïng gì ? Thoaït
nhìn hình nhö Moâseâ ñöôïc keâu goïi ñeå giaûi phoùng Israel khoûi aùch noâ
leä Ai Caäp. [Ñoïc XH 3, 16-20] Nhöng neáu suy nghó cho saâu, chuùng ta seõ thaáy khoâng ñôn giaûn.
KT khoâng trænh baøy ôn goïi cuûa Moâseâ nhö vaäy. Khi thuaät laïi kinh
nghieäm xuaát haønh khoûi Ai Caäp, moät soá ñoaïn KT noùi chính TC giaûi thoaùt
daân Ngöôøi chöù khoâng phaûi Moâseâ. “ Ngöôøi saùt haïi caùc con ñaàu loøng Ai Caäp Muoân ngaøn ñôøi Chuùa vaãn troïn tình thöông Dang caùnh tay uy quyeàn maïnh meõ … Daãn Israel ra khoûi xöù naøy … Nöôùc bieån ñoû Chuùa phaân laøm hai khoái … Ñöa Israel loái giöõa baêng qua...” (Tv 136, 10-14) Khi Moâseâ
leân nuùi ñeå gaëp Chuùa, thì töø treân nuùi, Ñöùc Chuaù goïi oâng vaø phaùn:
“Ngöôi seõ noùi vôùi nhaø Giacoùp, seõ thoâng baùo cho
con caùi Israel theá naøy: Caùc ngöôi thaáy Ta ñaõ xöû vôùi Aicaäp theá naøo,
vaø ñaõ mang caùc ngöôi nhö treân caùnh chim baèng, maø ñem ñeán vôùi Ta” (Xh
19, 3-4) Vaäy muïc ñích
ôn goïi cuûa Moâseâ laø gì? Theo thaùnh Greâgoârioâ de Nysse, Moâseâ chæ laøm
moät ñieàu duy nhaát ñoù laø phuïc vuï. Döïa vaøo caâu Dt 34,5
trong saùch Ñnl: “OÂng Moâseâ, toâi tôù
cuûa Thieân Chuùa, qua ñôøi taïi ñoù, trong ñaát Moâaùp, theo leänh cuûa
Giaveâ”, Ngaøi ñaët caâu hoûi taïi sao vaøo cao ñieåm cuûa cuoäc ñôøi,
Moâseâ laïi ñöôïc goïi laø “toâi tôù cuûa Thieân Chuùa”. Thöa danh
xöng naøy cho chuùng ta bieát, qua caùc vieäc oâng laøm, Moâseâ xöùng ñaùng
ñöôïc goïi laø toâi tôù cuûa Thieân Chuùa, moät danh vò toân quyù toät baäc.
Thaät vaäy, khoâng ai coù theå phuïc vuï Thieân Chuùa maø laïi khoâng ñöôïc
ca ngôïi vöôït treân taát caû nhöõng gì ôû theá gian naøy. Coù theå noùi,
trong cuoäc ñôøi naøy, chuùng ta chæ coù moät muïc ñích laø soáng laøm sao
ñeå xöùng ñaùng ñöôïc goïi laø toâi tôù cuûa Thieân Chuùa. Moïi vieäc kyø dieäu, phi thöôøng, vó ñaïi maø Moâseâ ñaõ thöïc hieän:
Chieán thaéng quaân thuø, reõ nöôùc bieån ñoû laøm ñoâi, leân nuùi haàu
chuyeän vôùi Chuùa maët ñoái maët, phaù huyû töôïng boø vaøng, ... Taát caû
ñeàu ñöa oâng tôùi moät muïc ñích. (Muïc
ñích coù nghóa laø moät thöïc taïi ngöôøi ta nhaém ñeán khi haønh ñoäng).
Vd muïc ñích cuûa vieäc troàng tæa laø neám ñöôïc nhöõng traùi chín thôm
ngon; muïc ñích cuûa vieäc xaây nhaø laø ñeå ôû; muïc ñích cuûa vieäc buoân
baùn laø laøm giaøu; muïc ñích cuûa nhöõng cuoäc tranh taøi caêng thaúng
treân thao tröôøng laø ñeå giaät ñöôïc nhöõng taám huy chöông vaøng; vaø muïc
ñích cuûa ñôøi soáng thieâng lieâng, chính laø ñeå ñöôïc goïi laø Toâi
Tôù Thieân Chuùa. Rieâng chuùng ta, cuõng nhö Moâseâ, chuùng ta laø ngöôøi ñöôïc keâu goïi daãn daét daân Chuùa. chuùng ta coù nhaém muïc ñích trôû thaønh Toâi Tôù Thieân Chuùa qua taát caû nhöõng coâng vieäc chuùng ta laøm khoâng? Ñaâu laø muïc ñích cuûa taát caû caùc haønh ñoäng toâng ñoà cuûa chuùng ta: ñeå trôû thaønh Toâi Tôø Thieân Chuùa hay ñeå trôû thaønh Chuû Nhaân oâng cuûa chính mình vaø Chuû Nhaân oâng cuûa moïi ngöôøi Chuùa trao phoù cho ta? Moät ñieàu
khaùc cuõng ñaùng cho chuùng ta suy nghó: Noäi dung coâng vieäc phuïc vuï
cuûa Moâseâ laø gì? Neáu ñoïc saùch Xh döôùi aùnh saùng cuûa vieäc Phuïc Vuï, chuùng ta seõ thaáy nhöõng hình thöùc khaùc nhau cuûa vieäc phuïc vuï Kitoâ giaùo maø ngöôøi Kitoâ höõu ñöôïc môøi goïi thi haønh. Chính Moâseâ ñaõ phuïc vuï daân Israel nhö vaäy. Khi Thieân
Chuùa goïi oâng nôi buïi caây, coù theå Moâseâ ñaõ töôûng raèng mình seõ tieán
böôùc daãn daét daân Israel nhö moät Pharaoâng oai huøng, vó ñaïi, chæ cho hoï
con ñöôøng phaûi ñi, coå vuõ vaø ñieàu khieån hoï baèng phuû vieät cuûa moät
vò chieán töôùng vó ñaïi. Nhöng trong thöïc teá, nhöõng vieäc phuïc vuï cuûa
oâng thöïc söï laïi raát khieâm toán. 1/- Vieäc thöù
nhaát maø oâng laøm laø vieäc
phuïc vuï “Nöôùc vaø baùnh”. Chöông 15 cuûa
saùch Xh vieát (caâu 22-24): “OÂng
Moâseâ cho daân Israel nhoå traïi rôøi Bieån Saäy. Hoï ra khoûi ñoù, tieán
vaøo sa maïc Sua. Hoï ñi 3 ngaøy trong sa maïc maø khoâng tìm ra nöôùc. Nhöng
khi tôùi Mara, hoï khoâng theå uoáng ñöôïc nöôùc ôû ñoù vì noù ñaéng... Bôûi
theá, ngöôøi ta goïi nôi aáy laø Mara. Daân keâu traùch oâng Moâseâ, hoï
noùi: “Chuùng toâi seõ laáy gì maø uoáng?” Ñoái vôùi
Moâseâ, nhöõng vaán ñeà thöïc teá vaø cuï theå baét ñaàu. Oâng böôùc xuoáng ngai
toøa ñaày vinh quang cuûa moät vò thuû laõnh vó ñaïi ñeå trôû thaønh moät
ngöôøi cung caáp nöôùc cho daân. Oâng phaûi coá gaéng thoaû maõn nhöõng nhu
caàu caáp thôøi cuûa hoï. Coøn chöong 16, noùi ñeán vaán ñeà baùnh vaø thòt (Xh
16,2-3): “Trong sa maïc, toaøn
theå coäng ñoàng con caùi Israel keâu traùch oâng Moâseâ vaø oâng Aaron
“Phaûi chi chuùng toâi cheát bôûi tay Giaveâ treân ñaát Aicaäp, khi coøn
ngoài beân noài thòt vaø aên baùnh thoaû thueâ. Nhöng khoâng, caùc oâng laïi
ñöa chuùng toâi khoûi ñoù maø vaøo sa maïc naøy, ñeå baét chuùng toâi phaûi
cheát ñoùi caû luõ ôû ñaây”. Moâseâ phaûi
cung caáp cho daân nhöõng côm aên nöôùc uoáng, nghóa laø nhöõng caùi thuoäc
vaät chaát, cuï theå ñeå ñaùp öùng nhu caàu caáp thieát cuûa hoï.. Ñieàu naøy
ñaùnh tan nhöõng aûo töôûng nôi Moâseâ. Dó nhieân, oâng cuõng hieåu khoâng
theå höôùng daãn moät daân toäc maø khoâng lo laéng ñeán nhöõng nhu caàu cuï
theå cuûa hoï. Moâseâ ñöôïc ñaøo taïo trong moâi tröôøng nghieät ngaõ cuûa
thöïc teá; oâng hieåu laø tröôùc khi coù nhöõng khaùt voïng cao sieâu, daân
chuùng caàn nhöõng nhu caàu raát cô baûn. 2/- Vieäc thöù
hai maø oâng laøm taïm goïi laø phuïc
vuï vì traùch nhieäm. Baûn chaát
cuûa vieäc phuïc vuï naøy laø gì? Chuùng ta
cuøng nhau tìm hieåu caâu 12 trong chöông 1, saùch ÑNL: “Laøm sao moät mình toâi gaùnh ñöôïc nhöõng phieàn haø, yeâu saùch
vaø tranh tuïng cuûa anh em?” Moâseâ caûm thaáy meät moûi vì troïng
traùch khi phaûi gaùnh vaùc anh em mình. Gaùnh hoï chaát leân ñoâi vai oâng raát
naëng neà. Ñoù coù theå laø nhöõng laàm loãi, nhöõng khoù khaên, nhöõng tan
vôõ aûo moäng haèng ngaøy cuûa hoï. Oâng hoïc caùch vaùc laáy nhöõng gaùnh
naëng naøy vaø hieåu raèng mình caàn ngöôøi khaùc giuùp ñôõ. Khi ñaõ traûi
qua nhieàu naêm ñaày kinh nghieäm trong vieäc phuïc vuï,ï chuùng ta seõ hieåu
saâu xa ñieàu neàn taûng naøy: phuïc vuï tröôùc heát laø hieåu roõ nhöõng nhu
caàu cuûa nhöõng ngöôøi maø ta phuïc vuï, ñoàng thôøi ngöôøi maø ta phuïc vuï
nhö theá naøo thì chaáp nhaän hoï nhö vaäy. Chuùng ta cuõng haõy töï vaán chính mình. Chuùng
ta coù phuïc vuï ñuùng nhu caàu cuûa ngöôøi maø ta phaûi phuïc vuï khoâng? Hoï
nhö theá naøo chuùng ta coù chaáp nhaän nhö vaäy ñeå phuïc vuï khoâng hay chuùng
ta chæ phuïc vuï nhöõng ngöôøi maø chuùng ta cho laø xöùng ñaùng ñeå phuïc
vuï hoaëc nhöõng ngöôøi ñaùp öùng ñuùng nhöõng ñieàu kieän tieân quyeát
chuùng ta ñaõ ñeà ra vaø cho laø ñuùng, laø hôïp lyù ? Lôøi nguyeän:
Laïy Chuùa, xin giuùp chuùng con yù thöùc saâu xa muïc ñích cuûa cuoäc ñôøi
chuùng con laø trôû thaønh Toâi Tôù Cuûa Thieân Chuùa nhôø vieäc phuïc vuï.
Moät vieäc phuïc vuï ñuùng nhu caàu, moät vieäc phuïc vuï khoâng ñoøi hoûi
baát cöù moät ñieàu kieän naøo vaø khoâng loaïi tröø baát cöù ai. Amen. SUY GAÃM NGAØY THÖÙ TÖ MOÂSEÂ: TOÂI TÔÙ CUÛA THIEÂN CHUÙA (TT) Vieäc phuïc vuï thöù nhaát cuûa Moâseâ laø phuïc vuï: “Nöôùc vaø baùnh”. Vieäc phuïc vuï thöù hai laø phuïc vuï vì traùch nhieäm. Hoâm nay chuùng ta seõ suy gaãm tieáp veà nhöõng vieäc phuïc vuï 3 vaø 4 khaùc cuûa Moâseâ. 3. Vieäc phuïc vuï thöù ba
maø Moâseâ laøm laø “An uûi”. Moâseâ khoâng chæ laø ngöôøi mang vaùc gaùnh naëng cuûa daân Israel, laøm cho nhöõng tình huoáng caêng thaúng trôû neân bình thöôøng, oâng coøn laø ngöôøi bieát coå vuõ, khích leä vaø an uûi. Saùch Xuaát Haønh chöông 14,13-14 thuaät laïi: “OÂng Moâseâ noùi vôùi daân “Ñöøng sôï! Cöù ñöùng vöõng roài anh em seõ thaáy vieäc Ñöùc Chuùa thöïc hieän hoâm nay ñeå giaûi thoaùt anh em. Nhöõng ngöôøi Ai Caäp anh em thaáy hoâm nay, khoâng bao giôø anh em thaáy laïi nöõa. Ñöùc Chuùa, seõ chieán ñaáu cho anh em. Anh em chæ coù vieäc ngoài yeân”. Thaät thuù vò khi caâu keát vieát cho bieát Moâseâ noùi nhöõng caâu naøy trong khi oâng cuõng ñang run sôï khoâng keùm gì daân chuùng. Chính oâng, cuõng khoâng bieát phaûi laøm gì baây giôø, nhöng oâng coù khaû naêng giuùp ñôõ ngöôøi khaùc vaø coå vuõ daân. Ñieàu naøy khoâng chæ laø laøm vaø phuïc vuï vì traùch nhieäm. Noù coøn coù caùi gì hôn theá nöõa. Moâseâ bieát chæ roõ muïc ñích vaø hoái thuùc ngöôøi khaùc ñaït ñöôïc muïc ñích aáy caùch coù hieäu quaû. Ôn goïi phuïc vuï cuûa oâng luoân taêng phaåm chaát laø vì oâng quan taâm ñeán nhöõng nhu caàu saâu xa nhaát cuûa daân trong khi hoï caàn ñöôïc khích leä coå vuõ. 4. Vieäc phuïc vuï thöù boán
cuûa Moâseâ laø: “Caàu nguyeän vaø chuyeån caàu cho daân”. Trong truyeàn thoáng Kinh Thaùnh, Moâseâ vaãn laø moät khuoân maët lôùn trong vieäc chuyeån caàu cho daân. Giai thoaïi noåi tieáng laø cuoäc chieán vôùi quaân Amaleách saùch Xuaát Haønh dieãn taû (Xh 17,11): “Khi naøo oâng Moâseâ giô tay leân, thì daân Israel thaéng theá; coøn oâng haï tay xuoáng, thì Amaleách thaéng theá”. Moâseâ cheá ngöï ñöôïc côn meät nhoïc vaø oâng ñaõ chieán thaéng nhôø ñoâi tay giô leân caàu khaån Thieân Chuùa. Moät ví duï khaùc ôû chöông 32 saùch Xuaát Haønh, caâu 31 ñeán 32, Moâseâ caàu xin Thieân Chuùa vì loøng thöông yeâu daân ñeán noãi chính oâng coù nguy cô bò thua thieät: “OÂng Moâseâ trôû laïi vôùi Ñöùc Chuùa vaø thöa: “Than oâi, daân naøy ñaõ phaïm moät toäi lôùn! Hoï ñaõ laøm cho mình moät töôïng thaàn baèng vaøng! Nhöng giôø ñaây, öôùc gì Ngaøi mieãn traùch toäi hoï! Baèng khoâng, thì xin Ngaøi xoaù teân con khoûi cuoán saùch Ngaøi ñaõ vieát”. Moâseâ ñaõ ñoàng hoaù mình hoaøn toaøn vôùi daân ñeán noãi oâng khoâng muoán ñöôïc cöùu ñoä neáu daân khoâng ñöôïc cöùu ñoä cuøng vôùi oâng. OÂng khoâng muoán coù moät chuùt phaân bieät naøo vôùi oâng vaø daân. Loøng thöông yeâu chaân thöïc vaø maïnh meõ cuûa Moâseâ ñoái vôùi daân Chuùa thaät ñaùng cho chuùng ta suy nghó. Bieát bao laàn, chuùng ta thieáu vaéng haún taám loøng cuûa ngöôøi muïc töû, gaén boù chaët cheõ soá phaän cuûa chính mình vôùi ñoaøn chieân ñöôïc Chuùa trao phoù. Bieát bao laàn chuùng ta noùi ñeán nhöõng khuyeát ñieåm, nhöõng beänh taät thieâng lieâng cuûa con caùi mình nhö laø noùi veà moät ngöôøi xa laï, moät ngöôøi chaúng coù chuùt lieân heä naøo vôùi chuùng ta. Bieát bao laàn chuùng ta ñoái xöû vôùi ñoaøn chieân nhö moät oâng chuû khaéc nghieät, ñoäc ñoaùn nhieàu khi ñeán ñoä ñoäc aùc nöõa. Soá phaän cuûa ñoaøn chieân vaø soá phaän cuûa chuùng ta nhö theå hoaøn toaøn caùch bieät, hoaøn toaøn khaùc nhau. Lieäu chuùng ta coù caùi nhìn, suy nghó vaø loøng yeâu thöông muoán ñoàng hoaù hoaøn toaøn soá phaän cuûa mình vôùi ñoaøn chieân Chuùa trao phoù nhö Moâseâ khoâng?. 5. Cuoái cuøng vieäc phuïc vuï cao quí nhaát cuõng laø ñænh cao cuûa taát caû nhöõng hình thöùc phuïc vuï treân ñaây ñoù laø vieäc phuïc vuï Lôøi Chuùa. Moâseâ laø ngöôøi ñem Lôøi Chuùa ñeán cho daân, Xh 19,3: “OÂng Moâseâ leân gaëp Thieân Chuùa. Töø treân nuùi, Ñöùc Chuùa goïi oâng vaø phaùn: “Ngöôi seõ noùi vôùi nhaø Giacoùp, seõ thoâng baùo oâng laø ngöôøi phuïc vuï Lôøi Chuùa cho daân, cho con caùi Israel theá naøy”. Ñoù laø vaøi neùt veà vieäc phuïc vuï cuûa Moâseâ: Moâseâ khoâng phaûi laø ngöôøi coù thieän caûm (Visionnaire) ñeå coù theå hình thaønh moät yù töôûng ñònh höôùng roõ raøng veà daân toäc cuûa oâng maø khoâng caàn ñaáu tranh, khoâng coù nhöõng caêng thaúng vaø khoù khaên. OÂng laø ngöôøi kieân trì caàu nguyeän cho daân tröôùc maët Thieân Chuùa; duø trong nhöõng hoaøn caûnh khoù khaên nhaát. Taát caû nhöõng ñieàu ñoù laøm cho vieäc phuïc vuï cuûa Moâseâ coù chaát löôïng: Moät ngöôøi ñaõ coù theå thöïc söï ñöôïc goïi laø: “Toâi tôù cuûa Thieân Chuùa”. Bôûi vì oâng ñaõ kinh qua taát caû caùc möùc ñoä phuïc vuï khaùc nhau cho ñeán möùc ñoä cao nhaát laø vieäc phuïc vuï Lôøi Chuùa. B. Ôn goïi Kitoâ höõu laø moät lôøi môøi goïi phuïc vuï. Coù theå quaû quyeát raèng ñôøi soáng Kitoâ höõu; moät ñôøi soáng
theo Phuùc AÂm laø moät ñôøi soáng hieán thaân phuïc vuï anh em mình. Ñoù laø
moät lôøi môøi goïi coù hai tính chaát: Lôøi môøi goïi hieán daâng troïn veïn vaø
lôøi môøi goïi phuïc vuï moïi ngöôøi. Lôøi
môøi goïi hieán daâng troïn veïn vì noù ñoøi phaûi daán thaân toaøn con
ngöôøi cuûa ta theo yù nghóa cuûa bí tích Röûa Toäi, phuïc vuï Kitoâ giaùo
khoâng ñôn giaûn chæ laø vieäc phuïc vuï chuyeân nghieäp duø coù theå söû
duïng caùc haønh ñoäng vaø caùc dòch vuï thuoäc chuyeân nghieäp. Ñoù laø
vieäc phuïc vuï cuûa moät ngöôøi hoaøn toaøn hieán thaân vì anh em mình.
Ñieàu naøy chuùng ta ñaõ thaáy roõ trong lòch söû cuoäc ñôøi Moâseâ. OÂng
khoâng coøn thì giôø raûnh roãi oâng khoâng coù laáy moät giaây phuùt thaûnh
thôi khoâng phaûi lo cho daân: OÂng luoân luoân hieän dieän trong lòch söû
Israel; ñeán noãi khi oâng ñi caàu nguyeän trong giaây laùt roài trôû veà thì
tình hình trôû neân xaáu vaø toài teä. Söï hieän dieän cuûa oâng lieân keát
chaët cheõ vôùi ôn goïi cuûa daân Israel: Ñoù laø söï phuïc vuï hieán daâng
troïn veïn. Nhöng, ñoù cuõng laø vieäc phuïc vuï con ngöôøi, nghóa laø moät söï giuùp ñôõ cho taát caû nhöõng ai caàn ñöôïc giuùp ñôõ. Moâseâ lo laéng cung caáp moïi thöù, oâng quan taâm ñeán caû nhöõng gì maø daân oâng caàn trong cuoäc haønh trình vöôït sa maïc. Söï hieän höõu cuûa traùch nhieäm phuïc vuï trong Kitoâ
giaùo khoâng bò haïn cheá vaøo baát cöù moät loaïi hình phuïc vuï duy nhaát
naøo. Kitoâ höõu khoâng chæ phuïc vuï Lôøi Chuùa, hay caàu nguyeän,
hoaëc an uûi, nhöng laø thöïc hieän
moïi loaïi hình phuïc vuï. Hieån nhieân, ôû ñaây, Moâseâ laø moät göông maët
khoång loà, moät khuoân maãu phi thöôøng veà traùch nhieäm phuïc vuï cho caùc
Kitoâ höõu. Trong kinh nghieäm caù nhaân cuûa moãi ngöôøi, khoâng theå chæ
nhaán maïnh ñeán khiaù caïnh phuïc vuï naøy maø queân khía caïnh kia, nhöng
vieäc phuïc vuï Kitoâ giaùo ñuùng nghóa khoâng theå khoâng bieát ñeán nhöõng
nhu caàu cuûa anh em ñoàng loaïi. Bôûi vaäy, qua bí tích Röûa toäi, moãi
ngöôøi chuùng ta, töø baûn chaát vaø theo yù nghóa chung, phaûi luoân luoân
phuïc vuï taát caû moïi ngöôøi. |
|