Veà trang lavang.org.uk > Nieân Giaùm Giaùo Hoäi VNLong Xuyeân

 

 

SUY NIEÄM TÓNH TAÂM LINH MUÏC LONGXUYEÂN NAÊM 8-12/1/2001

ÔN GOÏI CUÛA MOÂSEÂ

( Bible et vocation, Carlo Maria Martini)

 

I. NGAØY THÖÙ NHAÁT.

Nhaäp Ñeà.

Töï baûn chaát ôn goïi döôøng nhö laø Lôøi Chuùa noùi roõ raøng ñaày ñuû vôùi moät ngöôøi trong moät laàn duy nhaát. Nhöng trong thöïc teá, ñoái vôùi nhieàu ngöôøi, tuøy hoaøn caûnh vaø qua nhieàu bieán coá khaùc nhau, Lôøi Chuùa goïi laïi ñöôïc toû loä qua töøng giai ñoïan, töøng möùc ñoä. Moâseâ laø kieåu maãu cuûa loaïi ôn goïi naøy. Traûi qua raát nhieàu kinh nghieäm, oâng môùi bieát ñöôïc TC muoán gì vaø keâu goïi oâng laøm gì. Lòch söû ñôøi oâng goàn 3 giai ñoaïn keá tieáp nhau. Trong caùc giai ñoïan aáy, oâng ñaõ phaïm nhöõng sai laàm, oâng cuõng traûi qua nhöõng kinh nghieäm laøm oâng luøi böôùc, cho tôùi khi, daàn daàn, oâng hieåu roõ ôn goïi cuûa oâng thöïc söï laø gì.

Chuùng ta cung nghe Coâng Vuï Toâng Ñoà 7, 20-40. Baûn vaên naøy coù theå chia laøm 3 phaàn: Phaàn thöù 1 (20-22): giai ñoïan 1, TC ñaøo taïo Moâseâ; Phaàn thöù 2 (23-29): giai ñoaïn 2, loøng quaûng ñaïi vaø söï tan vôõ aûo töôûng cuûa Moâseâ; Phaàn thöù 3 (30-40): giai ñoïan 3, Moâseâ khaùm phaù ôn goïi rieâng cuûa mình.

1.      Ñaøo taïo Moâseâ (20-22).

“ Chính vaøo thôøi ñoù, oâng Moâseâ sinh ra, khoâi ngoâ tröôùc maët TC. OÂng ñöôïc nuoâi ba thaùng ôû nhaø thaân phuï. Khi oâng bò boû thì con gaùi Vua Pharaoâ röôùc veà nuoâi laøm con trai mình. OÂng Moâseâ ñöôïc daïy cho bieát taát caû söï khoân ngoan cuûa ngöôøi Ai Caäp, vaø laø ngöôøi ñaày uy theá trong lôøi noùi cuõng nhö trong vieäc laøm.”

Ñieåm ñaëc bieät cuûa giai ñoïan thöù nhaát trong boán möôi naêm kinh nghieäm ñaàu tieân cuûa cuoäc ñôøi Moâseâ laø gì ? (OÂng Moâseâ traûi qua 40 naêm ôû Ai Caäp, 40 naêm ôû Madian vaø 40 naêm phuïc vuï daân Israel) Ñoù laø moät cuoäc ñaøo taïo raát kyõ löôõng vaø ñaày ñuû: OÂng Moâseâ ñöôïc daïy cho bieát taát caû söï khoân ngoan cuûa ngöôøi Ai Caäp. Caâu naøy ñöôïc saùch CVTÑ thuaät laïi, nhöng khoâng coù trong Cöïu öôùc; ñaây laø keát quaû cuûa nhöõng suy tö khi nhìn laïi kinh nghieäm trong cuoäc ñôøi cuûa Moâseâ.

Nhö chuùng ta ñaõ bieát, ñoái vôùi ngöôøi thôøi ñoù, khoâng coù moät söï khoân ngoan naøo quyeán ruõ hôn söï khoân ngoan cuûa ngöôøi Ai Caäp. Moâseâ coù moät kieán thöùc vöõng chaéc  veà söï khoân ngoan naøy: [epaùideuthe, töø hy laïp ñeå chæ moät caùch minh nhieân moät neàn trí duïc hoøan bò veà taát caû nhöõng khoa hoïc cuûa ñôùi soáng vaø cuûa theá giôùi maø ngöôøi Ai Caäp ñaõ thaâu thaäp ñöôïc qua haøng ngaøn naêm]. Moâseâ ñöôïc TC quan phoøng cöùu khoûi nöôùc. OÂng ñaõ nhaän ñöôïc moät neàn giaùo duïc ñaày ñuû neân coù raát nhieàu khaû naêng ñeå laøm vieäc vaø phuïc vuï. Baûn vaên noùi: oâng laø ngöôøi ñaày uy theá trong lôøi noùi cuõng nhö trong vieäc laøm. Chuùng ta thaáy Luca cuõng duøng caâu naøy khi noùi veà quyeàn naêng cuûa Chuùa Gieâsu (Lc 24,19). Moät quyeàn naêng gioáng vaäy cuõng ñöôïc ban cho nhöõng ai ñöôïc môøi goïi theo Ñöùc Kitoâ.

Theo caùi nhìn beà ngoaøi, Moâseâ khoâng coøn thieáu gì nöõa. Daàu vaäy, oâng chaúng thöïc hieän ñöôïc gì vaø cuõng khoâng coù ñeà nghò gì môùi cho daân toäc cuûa oâng. Ngoïn löûa  quan taâm ñeán cuoäc soáng chöa böøng leân trong oâng. Qua nhöõng caâu CVTÑ chuùng ta vöøa nghe, coù theå noùi, Moâseâ ñöôïc giôùi thieäu nhö moät ngöôøi maø ñôøi soáng coøn döïa treân nhöõng phöông phaùp ñaõ hoïc ñöôïc vaø nhöõng mô öôùc.

ÔÛ ñaây, chuùng ta neân nhaéc laïi ñieàu coù theå xaûy ra trong thôøi kyø ñaøo taïo: chuùng ta hoïc hoûi caùc phöông phaùp vaø kyõ thuaät caàu nguyeän, ñoái thoaïi, toâng ñoà, nhöng trong thöïc teá, söï tieáp xuùc thöïc söï vôùi cuocä soáng chöa ñöôïc thöïc hieän. Ñoù ñôn gæan chæ laø khaû naêng ñaéc thuû ñöôïc vaø thöôøng laø ñöôïc ñaùnh giaù quaù cao, deã bò thieân leäch.

Ñieàu tích cöïc cuûa giai ñoïan ñaøo taïo naøy chính laø phaùt trieån ñöôïc raát nhieàu khaû naêng, thaâu thaäp ñöôïc raát nhieàu caùch theá ñeå dieãn taû, trao ñoåi vaø hoaït ñoäng trong xaõ hoäi.

Ngöôïc laïi, ñieåm baát lôïi cuûa giai ñoïan khôûi ñaàu naøy laø thieáu tieáp xuùc vôùi thöïc teá, thieáu ñuïng chaïm thöïc söï vôùi nhöõng gì chung quanh mình. Vì vaäy, ngöôøi ñöôïc ñaøo taïo trong giai ñoïan naøy thöôøng gaëp nguy cô do töï taïo ra trong oùc töôûng töôïng nhöõng hình thöùc laøm vieäc, nhöõng thaønh coâng, nhöõng khoù khaên; trong khi, treân thöïc teá, haàu nhö taát caû ñeàu khaùc xa. Ngay aû nhöõng va chaïm vôùi ngöôøi khaùc cuõng coù theå ñöôïc töôûng töôïng theo nhöõng sô ñoà ñaõ ñònh saün.

Nguy cô lôùn nhaát cuûa giai ñoïan ñaøo taïo naøy roõ raøng laø thieáu tieáp xuùc vôùi ngöôøi khaùc, thieáu va chaïm vôùi nhöõng hoøan caûnh thöïc teá maø chæ tieáp xuùc vôùi nhöõng gì ngöôøi ta töôûng töôïng thoâi. Ñoââi khi, söï töôûng töôïng naøy xaâm chieám toøan boä ñaàu oùc chuùng ta ñeán noãi laøm chuùng ta maát caùi nhìn chaân thöïc veà mình, trong khi vaãn cho raèng mình ñuùng laø ngöôøi nhö vaäy.

Gioáng nhö moãi ngöôøi chuùng ta, Moâseâ ñaõ traûi qua giai ñoaïn ñaøo taïo naøy. Nhôø ñoù, oâng hoïc ñöôïc caùc phöông phaùp vaø kyõ thuaät haønh ñoäng nhöng cuøng vôùi noù laø trí töôûng töôïng vaø nhöõng yù nghó xa rôøi thöïc teá.

Cho tôùi thôøi ñieåm naøy, sau bao nhieâu naêm thaùng daønh cho hoaït ñoäng toâng ñoà, va chaïm vôùi thöïc teá, chuùng ta coøn laâm vaøo nhöõng nguy cô nhö Moâseâ khoâng?

2.      Loøng Quaûng ñaïi vaø söï tan vôõ aûo töôûng cuûa Moâse: c. 23-29â.

“ Khi ñöôïc chaün 40 tuoåi, oâng naûy ra yù ñònh thaêm vieáng caùc anh em mình laø con caùi Israel. Thaáy moät ngöôøi anh em bò moät ngöôøi Ai Caäp laøm haïi, oâng lieàn beânh vaø ñeå traû thuø cho ngöôøi bò aùp böùc, oâng ñaùnh cheát ngöôøi Ai Caäp. OÂng töôûng caùc anh em oâng seõ hieåu raèngThieân Chuùa duøng tay oâng ñeå ban ôn cöùu ñoä cho hoï; nhöng hoï thì khoâng hieåu. Ngaøy hoâm sau, ñang khi hoï ñaùnh loän thì oâng xuaát hieän vaø daøn xeáp cho ñoâi beân laøm hoøa. OÂng noùi: “Naøy caùc ngöôøi, caùc ngöôøi laø anh em, taïi sao laïi xöû teä vôùi nhau?” Nhöng keû ñang xöû teä vôùi ngöôøi ñoàng baøo gaït anh ra vaø noùi: “ Ai ñaõ ñaët oâng laøm ngöôøi laõnh ñaïo vaø ngöôøi xeùt xöû chuùng toâi? Hay laø oâng tính gieát toâi, y nhö ñaõ gieát teân Ai Caäp hoâm qua?” Nghe caâu noùi aáy, oâng Moâseâ lieàn troán ñi vaø ñeán truù nguï ôû mieàn Madian. ÔÛ ñoù, oâng sinh ñöôïc hai con trai.”

Vaøo ñaàu giai ñoïan thöù hai cuûa cuoäc ñôøi oâng, Moâseâ mong muoán hieåu ñöôïc nhöõng thöïc teá cuûa cuoäc soáng : oâng naûy ra yù ñònh thaêm vieáng caùc anh em mình.

Nhöng laäp töùc, oâng nhaän ra coù moät khoûang caùch raát xa giöõa thöïc teá vaø yù töôûng maø oâng xaây döïng trong trí oùc mình. Coù moät söï khaùc bieät giöõa ñaùp traû cuûa ngöôøi khaùc veà caùch oâng haønh ñoäng vaø veà ñieàu maø oâng cho raèng ngöôøi khaùc phaûi laøm ñeå ñaùp traû laïi haønh ñoäng cuûa oâng.

Nhieät tình cuûa oâng laäp töùc bieán maát, loøng can ñaûm cuûa oâng suùt giaûm, nhöõng döï ñònh cuûa oâng suïp ñoå. Thöïc teá raát khaùc vôùi ñieàu Moâseâ töôûng töôïng ñaõ ñaùnh baïi oâng. Moâseâ troán ñi: oâng ñaõ khoâng theå vöôït qua ñöôïc thaát baïi baát ngôø, oâng khoâng coù khaû naêng nhaän bieát ñöôïc con ngöôøi vaø hoøan caûnh chung quanh mình: oâng trôû neân moät ngöôøi ñöùng beân leà. Chính vì vaäy, oâng ñaõ troán ñi. 

Chuùng ta ñöùng tröôùc söï thaát baïi theâ thaûm nhaát trong cuoäc ñôøi cuûa Moâseâ: ôn goïi cuûa oâng ñang chòu moät thöû thaùch lôùn lao vaø oâng ñaõ khoâng theå choáng choûi ñöôïc. Thaønh coâng oâng chôø ñôïi töø nhöõng phöông phaùp vaø kyõ thuaät hoïc ñöôïc ñaõ bò thöïc teá ñaøo thaûi; thaäm chí coøn ngöôïc laïi nöõa. Taát caû nhöõng hy sinh cuûa oâng ñaõ bò nhaïo baùng bôûi nhöõng ngöôøi maø oâng ñaõ lieàu maïng soáng ñeå beânh vöïc hoï.

Nhöõng caâu Lc keå laïi vieäc Moâseâ chaïy troán cho thaáy roõ söï cay ñaéng oâng phaûi chòu: oâng ñeán truù nguï ôû mieàn  Madian . Trong Kinh Thaùnh, soáng trong moät ñaát nöôùc khoâng phaûi laø ñaát nöôùc mình, coù nghóa laø haàu nhö khoâng coøn soáng nhö moät con ngöôøi. Thöïc vaäy, ñoái vôùi nhöõng daân toäc seâmít, ngöôøi ta chæ laø moät con ngöôøi  khi coù theå thoâng hieäp vôùi ñoàng baøo cuûa mình; soáng ngoaøi gia ñình, beø baïn, ngöôøi ta seõ khoâng coøn laø con ngöôøi nöõa vì khoâng coøn ai daán thaân beânh vöïc mình, bò boùc loät vaø haàu nhö khoâng coøn quyeàn ñeå soáng coøn nöõa.

Moâseâ troán sang xöù Madian vaø sinh hai ngöôøi con trai ôû ñoù. Baûn vaên goác trong Cöïu öôùc khoâng ñeà caäp ñeán vieäc sinh hai ngöôøi con trai naøy. Coù theå giaûi thích nhö sau: Moâseâ rôøi boû queâ höông, oâng troán chaïy khoûi chính nhöõng kòch baûn oâng ñaõ daøn döïng trong töôûng töôïng veà cuoäc soáng vaø ruùt vaøo ñôøi soáng rieâng tö. Coù leõ chính oâng suy nghó raèng: “Toâi tin mình ñöôïc sai ñi thöïc hieän moät söù maïng vì ngöôøi khaùc, baây giôø, toát hôn laø haõy nghó ñeán chính mình, ñeán cuoäc soáng deã chòu cuûa mình, ñeán vieäc laäp gia ñình ñeå khuaây khoûa”. Moâseâ ñaém mình trong ñôùi soáng rieâng tö vaø hình nhö töø choái ôn goïi cuûa mình. OÂng chaám döùt khoâng coøn can döï vaøo nhöõng vaán ñeà cuûa ngöôøi khaùc vaø cuûa daân toäc oâng; baây giôø oâng nghó ñeán nhöõng vaán ñeà cuûa chính mình ñeå tìm moät chuùt nghæ ngôi vaø thoaûi maùi.

Phaûi chaêng chuùng ta nhieàu khi cuõng mang cuøng moät taâm traïng nhö Moâseâ khi gaëp nhöõng thaát baïi trong cuoäc ñôøi toâng ñoà, khi ngöôøi khaùc khoâng ñaùp traû laïi nhö loøng ta mong muoán ?

 

  

II. NGAØY THÖÙ HAI

3.      Khaùm phaù ôn goïi rieâng cuûa mình: c. 30-40. (Xin coi trong Taân Öôùc)

Moâseâ ñaõ thaát baïi quò ngaõ trong khoûang thôøi gian khaù laâu: 40 naêm khoán khoå. OÂng ñaõ traûi qua noãi ñau da dieát toät cuøng khi chaáp nhaän ñieàu xaûy ñeán.

Moät caùch naøo ñoù, chuùng ta coù theå ñoàng hoùa vôùi chính Moâseâ, töôûng töôïng oâng ñang chaên chieân trong sa maïc vaø traûi qua nhieàu ñeâm thao thöùc töï hoûi oâng ñaõ loãi phaïm ñieàu gì ñeán noãi nhaø vua ñoái xöû vôùi oâng nhö vaäy, cuõng nhö töï hoûi taïi sao daân cuûa oâng ñaõ khoâng nghe oâng.

Veà vaán ñeà naøy, trong cuoán Cuoäc ñôøi Moâseâ, giaûi thích cuûa thaùnh Gregoire de Nysse raát ñaùng chuù yù. Trong chöông moät, ngöôøi ta töï hoûi Moâseâ ñaõ laøm gì trong 40 naêm ôû xöù Madian. Thaùnh nhaân traû lôøi raèng, thay vì baän bòu bôûi voâ soá coâng vieäc laøm aên, ví duï nhö phaùt trieån vieäc mua baùn ñeå kieám lôïi thaät nhieàu cho mình haàu queân ñi thaát baïi nhuïc nhaõ ôû Ai Caäp, thì ngöôïc laïi, Moâseâ ñaõ choïn ngheà chaên chieân ñôn ñoäc vaø xa caùch moïi ngöôøi. Ñieàu naøy cho thaáy oâng khoâng bieát sôï haõi, duø phaûi troán chaïy. Ngaøy qua ngaøy, oâng töï hoûi taïi sao oâng phaûi chòu ñau khoå nhö vaäy, taïi sao söï vieäc laïi xaûy ñeán nhö theá vaø ai ñaõ ñeå cho noù xaûy ra.

Daàn daàn, Moâseâ thanh taåy chính mình trong ñau khoå vaø chaáp nhaän thaùi ñoä tænh thöùc vaø chôø ñôïi. Ñieàu quan troïng nhaát laø oâng töï thanh taåy khoûi söï töï tin muø quaùng vaøo nhöõng phöông phaùp, kyõ thuaät vaø nhöõng döï ñònh cuûa rieâng mình. OÂng hieåu raèng khoâng theå chæ noùi moät lôøi vôùi ngöôøi khaùc laø hoï seõ ñi theo mình. Nhieäm vuï höôùng daãn ngöôøi khaùc phöùc taïp voâ vaøn; noù ñoøi phaûi xem xeùt khoâng nhöõng yù nghó ta coù veà ngöôøi khaùc maø coøn phaûi ñeå yù ñeán thöïc söï hoï laø nhöõng ngöôøi nhö theá naøo. Nhôø vaäy, moät caùi nhìn hoøan toaøn môùi meû veà thöïc teá cuoä ñôøi naûy sinh nôi Moâseâ.

Trong thôøi gian ñau khoå naøy, Moâseâ khaùm phaù raèng oâng khoâng theå laøm ñöôïc gì nhôø söùc maïnh rieâng mình. Vaø cuoái cuøng, khi nhaän ra ñieàu ñoù, oâng saün saøng ñoùn nhaän ôn goïi vaø söù maïng cuûa mình. Giôø ñaây, ôn goïi vaø söù maïng ñoù trôû neân roõ raøng minh baïch hôn.

Nhöõng thaát baïi, nhöõng ñau khoå chuùng ta gaëp phaûi coù laøm chuùng ta quò ngaõ khoâng ? Coù laøm chuùng ta chaùn naûn, thaát voïng khoâng ? Nhöõng thaát baïi vaø ñau khoå coù khi do chính chuùng ta, coù khi do ngöôøi khaùc, coù laøm con tim chuùng ta chai lì, xô cöùng khoâng coøn muoán ñoái dieän vôùi chính mình khoâng ? Nhöõng thaát baïi vaø ñau khoåos coù daäp taét ngoïn löûa nhieät tình toâng ñoà nôi chuùng ta khoâng ? 

Thieân Chuùa Abraham, Isaac vaø Giacoùp goïi  teân oâng vaø sai oâng trôû laïi Ai Caäp ñeå cöùu daân Chuùa ñang bò aùp böùc. Ñoái vôùi Moâseâ, lôøi keâu goïi cuûa Thieân Chuùa ñaõ ñaûo loän taát caû. Trong noãi ñaéng cay, oâng nghó nôi oâng ñang ôû laø sa maïc. Ñoù laø nôi oâng bò löu ñaøy, bò gaït ra ngaoøi leà vaø chaéc laø chaúng ai coøn nhôù ñeán oâng. Nhöng thaät khoâng ngôø, ôû nôi xa vaéng nhö vaäy, baây giôø laïi coù ngöôøi keâu teân oâng. Ngöôøi ñoù bieát oâng: ñoái vôùi oâng, nôi ñaùng nguyeàn ruûa ñaõ trôû neân mieàn ñaát thaùnh. Trong kinh nghieäm cuûa Moâseâ, moät söï ñaûo ngöôïc thöïc söï ñaõ xaûy ra. Nhöõng ñieàu tröôùc kia hieån nhieân ñoái vôùi oâng nay khoâng coøn nhö theá nöõa: taát caû ñeàu khaùc vôùi ñieàu oâng vaãn nghó.

Khi oâng nghó mình laø con ngöôøi voâ duïng, laàm laãn vaø tính toaùn sai laàm, thì chính luùc aáy, oâng ñöôïc môøi goïi: “Ngöôi phaûi ñi”, “Ta sai ngöôi”.

Cho tôùi luùc aáy, Moâseâ nghó vaø haønh ñoäng nhö theå chính oâng laø ngöôøi chòu traùch nhieäm veà daân Israel, nhö theå oâng phaûi laø ngöôøi coi soùc daân oâng, nhö theå chæ mình oâng hieåu bieát roõ anh em mình vaø nhöõng ñau khoå cuûa hoï. Baây giôø, ngöôïc laïi, oâng thaáy raát roõ raøng khoâng phaûi chính oâng ñaõ thaáy noãi ñau khoå cuûa Israel, maø laø Thieân Chuùa thaáy daân Ngöôøi trong ñau ñôùn. Moâseâ ñaõ hieåu neàn taûng trong moïi ôn goïi cuûa Chuùa laø gì : Ôn goïi ñoù tröôùc heát do TC khôûi xöôùng. Sau hai giai ñoïan laâu daøi naøy, vôùi nhöõng kinh nghieäm veà söï töï maõn, veà söï tan vôõ aûo töôûng, veà noãi ñaéng cay,  oâng môùi khaùm phaù ra chính TC môùi laø Ñaáng khôûi xöôùng coâng trình cöùu ñoä. Khoâng phaûi oâng lo laéng cho daân toäc mình, nhöng tröôùc oâng, chính TC ñaõ luoân quan taâm ñeán caùc con caùi cuûa mình. Moâseâ chæ laø duïng cuï cho söï aân caân saên soùc vaø cho söï thöïc hieän chöông trình cöùu ñoä cuûa TC.

Nhö vaäy, Kinh Thaùnh cho chuùng ta thaáy phaûi traûi qua bieát bao ñau khoå Moâseâ môùi hieåu ñaâu môùi ñuùng laø choã cuûa oâng trong söù maïng TC trao. OÂng ñaõ traûi qua noãi ñaéng cay cuûa söï tan vôõ aûo moäng môùi thöïc söï naém baét ñöôïc raèng Giaveâ laø TC, Ñaáng khôûi xöôùng coâng trình cöùu ñoä.

Baây giôø, chuùng ta noùi ñeán “söï tieán trieån trong ôn goïi”. Dó nhieân söïï tieán trieån naøy khoâng aùp duïng cho muïc ñích cuûa ôn goïi, nhöng laø cho söï yù thöùc veà muïc ñích ñoù.  Muïc ñích cuûa Moâseâ ñaõ roõ raùng ngay töø ñaàu: Daân cuûa Giaveâ phaûi ñöôïc giaûi thoaùt khoûi aùch noâ leä. Nhöng ñieàu chöa roõ, chính laø söï khôûi xöôùng cuûa TC.

Döôøng nhö trong chöông trình cuûa lòch söû cöùu ñoä, Moâseâ laø moät ñieån hình veà chaân lyù neàn taûng naøy: khoâng phaûi chuùng ta laø nhöõng ngöôøi haønh ñoäng vaø ñoåi môùi nhöng ñuùng hôn chính saùng kieán cuûa TC thaám nhaäp vaøo toaøn boä hoaït ñoäng vaø laøm bieán ñoåi taát caû nhöõng gì xaûy ñeán vaø seõ xaûy ñeán nôi ta vaø nôi moïi ngöôøi. 

Ñeå keát luaän cho nhöõng nhaän xeùt ngaén goïn naøy, giôø ñaây, chuùng ta coù theå töï hoûi, trong ñôùi soáng GH coù nhöõng khuoân maët gioáng nhö Moâseâ veà söï tieán trieån töø töø cuûa ôn goïi khoâng?

Dó nhieân laø coù. Ví duï nhö Ignatioâ de Loyola. Sau khi trôû laïi, thaùnh nhaân ñaõ traûi qua moät cuoäc tìm kieám laâu daøi môùi hieåu ñöôïc ñieàu mình phaûi laøm. Luùc ñaàu, T. Nhaân nghó mình phaûi ñi Gieârusalem, rao giaûng T.Möøng cho Thoå Nhó Kyø, cheát töû ñaïo; nhöng daàn daàn, T. Nhaân hieåu YÙ Chuùa keâu goïi mình laøm moät ñieàu khaùc. Nhö vaäy, T. Nhaân khoâng coù moät söï maïc khaûi tröïc tieáp, nhöng moät söï caûm nhaän töøng böôùc.

Thaùnh Benoit cuõng ñaõ traûi qua nhöõng kinh nghieäm tieâu cöïc, gaëp nhöõng thaát baïi, bò truïc xuaát vaø phaûi chaïy troán.

Phaûi chaêng ôn goïi cuûa moãi ngöôøi chuùng ta cuõng vaäy? Chuùng ta chæ khaùm phaù daàøn daàn chaân lyù naøy: ñoù laø moïi saùng kieán, moïi hoaït ñoäng, moïi thaønh coâng cuûa ta thöïc söï ñeàu do TC khôûi xöôùng, höoùng daãn vaø haønh ñoäng qua ta, trong khi ta töôûng laø do coâng lao, do söùc löïc cuûa chính mình.

 

III. SUY GAÃM NGAØY 3

4. MOÂSEÂ : toâi tôù cuûa Thieân Chuùa

A. Moâseâ ñaõ ñöôïc keâu goïi trao cho söù maïng gì ?

Thoaït nhìn hình nhö Moâseâ ñöôïc keâu goïi ñeå giaûi phoùng Israel khoûi aùch noâ leä Ai Caäp.

[Ñoïc XH 3, 16-20]

Nhöng neáu suy nghó cho saâu, chuùng ta seõ thaáy khoâng ñôn giaûn. KT khoâng trænh baøy ôn goïi cuûa Moâseâ nhö vaäy. Khi thuaät laïi kinh nghieäm xuaát haønh khoûi Ai Caäp, moät soá ñoaïn KT noùi chính TC giaûi thoaùt daân Ngöôøi chöù khoâng phaûi Moâseâ.

“ Ngöôøi saùt haïi caùc con ñaàu loøng Ai Caäp

Muoân ngaøn ñôøi Chuùa vaãn troïn tình thöông

Dang caùnh tay uy quyeàn maïnh meõ …

Daãn Israel ra khoûi xöù naøy …

Nöôùc bieån ñoû Chuùa phaân laøm hai khoái …

Ñöa Israel loái giöõa baêng qua...”  (Tv 136, 10-14)

Khi Moâseâ leân nuùi ñeå gaëp Chuùa, thì töø treân nuùi, Ñöùc Chuaù goïi oâng vaø phaùn: “Ngöôi seõ noùi vôùi nhaø Giacoùp, seõ thoâng baùo cho con caùi Israel theá naøy: Caùc ngöôi thaáy Ta ñaõ xöû vôùi Aicaäp theá naøo, vaø ñaõ mang caùc ngöôi nhö treân caùnh chim baèng, maø ñem ñeán vôùi Ta” (Xh 19, 3-4)

Vaäy muïc ñích ôn goïi cuûa Moâseâ laø gì? Theo thaùnh Greâgoârioâ de Nysse, Moâseâ chæ laøm moät ñieàu duy nhaát ñoù laø phuïc vuï. Döïa vaøo caâu Dt 34,5 trong saùch Ñnl: “OÂng Moâseâ, toâi tôù cuûa Thieân Chuùa, qua ñôøi taïi ñoù, trong ñaát Moâaùp, theo leänh cuûa Giaveâ”, Ngaøi ñaët caâu hoûi taïi sao vaøo cao ñieåm cuûa cuoäc ñôøi, Moâseâ laïi ñöôïc goïi laø toâi tôù cuûa Thieân Chuùa. Thöa danh xöng naøy cho chuùng ta bieát, qua caùc vieäc oâng laøm, Moâseâ xöùng ñaùng ñöôïc goïi laø toâi tôù cuûa Thieân Chuùa, moät danh vò toân quyù toät baäc. Thaät vaäy, khoâng ai coù theå phuïc vuï Thieân Chuùa maø laïi khoâng ñöôïc ca ngôïi vöôït treân taát caû nhöõng gì ôû theá gian naøy. Coù theå noùi, trong cuoäc ñôøi naøy, chuùng ta chæ coù moät muïc ñích laø soáng laøm sao ñeå xöùng ñaùng ñöôïc goïi laø toâi tôù cuûa Thieân Chuùa.

Moïi vieäc kyø dieäu, phi thöôøng, vó ñaïi maø Moâseâ ñaõ thöïc hieän: Chieán thaéng quaân thuø, reõ nöôùc bieån ñoû laøm ñoâi, leân nuùi haàu chuyeän vôùi Chuùa maët ñoái maët, phaù huyû töôïng boø vaøng, ... Taát caû ñeàu ñöa oâng tôùi moät muïc ñích. (Muïc ñích coù nghóa laø moät thöïc taïi ngöôøi ta nhaém ñeán khi haønh ñoäng). Vd muïc ñích cuûa vieäc troàng tæa laø neám ñöôïc nhöõng traùi chín thôm ngon; muïc ñích cuûa vieäc xaây nhaø laø ñeå ôû; muïc ñích cuûa vieäc buoân baùn laø laøm giaøu; muïc ñích cuûa nhöõng cuoäc tranh taøi caêng thaúng treân thao tröôøng laø ñeå giaät ñöôïc nhöõng taám huy chöông vaøng; vaø muïc ñích cuûa ñôøi soáng thieâng lieâng, chính laø ñeå ñöôïc goïi laø Toâi Tôù Thieân Chuùa.

Rieâng chuùng ta, cuõng nhö Moâseâ, chuùng ta laø ngöôøi ñöôïc keâu goïi daãn daét daân Chuùa. chuùng ta coù nhaém muïc ñích trôû thaønh Toâi Tôù Thieân Chuùa qua taát caû nhöõng coâng vieäc chuùng ta laøm khoâng? Ñaâu laø muïc ñích cuûa taát caû caùc haønh ñoäng toâng ñoà cuûa chuùng ta: ñeå trôû thaønh Toâi Tôø Thieân Chuùa hay ñeå trôû thaønh Chuû Nhaân oâng cuûa chính mình vaø Chuû Nhaân oâng cuûa moïi ngöôøi Chuùa trao phoù cho  ta?

Moät ñieàu khaùc cuõng ñaùng cho chuùng ta suy nghó: Noäi dung coâng vieäc phuïc vuï cuûa Moâseâ laø gì?

Neáu ñoïc saùch Xh döôùi aùnh saùng cuûa vieäc Phuïc Vuï, chuùng ta seõ thaáy nhöõng hình thöùc khaùc nhau cuûa vieäc phuïc vuï Kitoâ giaùo maø ngöôøi Kitoâ höõu ñöôïc môøi goïi thi haønh. Chính Moâseâ ñaõ phuïc vuï daân Israel nhö vaäy.

Khi Thieân Chuùa goïi oâng nôi buïi caây, coù theå Moâseâ ñaõ töôûng raèng mình seõ tieán böôùc daãn daét daân Israel nhö moät Pharaoâng oai huøng, vó ñaïi, chæ cho hoï con ñöôøng phaûi ñi, coå vuõ vaø ñieàu khieån hoï baèng phuû vieät cuûa moät vò chieán töôùng vó ñaïi. Nhöng trong thöïc teá, nhöõng vieäc phuïc vuï cuûa oâng thöïc söï laïi raát khieâm toán.

1/- Vieäc thöù nhaát maø oâng laøm laø vieäc phuïc vuï “Nöôùc vaø baùnh”.

Chöông 15 cuûa saùch Xh vieát (caâu 22-24): “OÂng Moâseâ cho daân Israel nhoå traïi rôøi Bieån Saäy. Hoï ra khoûi ñoù, tieán vaøo sa maïc Sua. Hoï ñi 3 ngaøy trong sa maïc maø khoâng tìm ra nöôùc. Nhöng khi tôùi Mara, hoï khoâng theå uoáng ñöôïc nöôùc ôû ñoù vì noù ñaéng... Bôûi theá, ngöôøi ta goïi nôi aáy laø Mara. Daân keâu traùch oâng Moâseâ, hoï noùi: “Chuùng toâi seõ laáy gì maø uoáng?”

Ñoái vôùi Moâseâ, nhöõng vaán ñeà thöïc teá vaø cuï theå baét ñaàu. Oâng böôùc xuoáng ngai toøa ñaày vinh quang cuûa moät vò thuû laõnh vó ñaïi ñeå trôû thaønh moät ngöôøi cung caáp nöôùc cho daân. Oâng phaûi coá gaéng thoaû maõn nhöõng nhu caàu caáp thôøi cuûa hoï.

Coøn chöong 16, noùi ñeán vaán ñeà baùnh vaø thòt (Xh 16,2-3): “Trong sa maïc, toaøn theå coäng ñoàng con caùi Israel keâu traùch oâng Moâseâ vaø oâng Aaron “Phaûi chi chuùng toâi cheát bôûi tay Giaveâ treân ñaát Aicaäp, khi coøn ngoài beân noài thòt vaø aên baùnh thoaû thueâ. Nhöng khoâng, caùc oâng laïi ñöa chuùng toâi khoûi ñoù maø vaøo sa maïc naøy, ñeå baét chuùng toâi phaûi cheát ñoùi caû luõ ôû ñaây”.

Moâseâ phaûi cung caáp cho daân nhöõng côm aên nöôùc uoáng, nghóa laø nhöõng caùi thuoäc vaät chaát, cuï theå ñeå ñaùp öùng nhu caàu caáp thieát cuûa hoï.. Ñieàu naøy ñaùnh tan nhöõng aûo töôûng nôi Moâseâ. Dó nhieân, oâng cuõng hieåu khoâng theå höôùng daãn moät daân toäc maø khoâng lo laéng ñeán nhöõng nhu caàu cuï theå cuûa hoï. Moâseâ ñöôïc ñaøo taïo trong moâi tröôøng nghieät ngaõ cuûa thöïc teá; oâng hieåu laø tröôùc khi coù nhöõng khaùt voïng cao sieâu, daân chuùng caàn nhöõng nhu caàu raát cô baûn.

2/- Vieäc thöù hai maø oâng laøm taïm goïi laø phuïc vuï vì traùch nhieäm.

Baûn chaát cuûa vieäc phuïc vuï naøy laø gì?

Chuùng ta cuøng nhau tìm hieåu caâu 12 trong chöông 1, saùch ÑNL: “Laøm sao moät mình toâi gaùnh ñöôïc nhöõng phieàn haø, yeâu saùch vaø tranh tuïng cuûa anh em?” Moâseâ caûm thaáy meät moûi vì troïng traùch khi phaûi gaùnh vaùc anh em mình. Gaùnh hoï chaát leân ñoâi vai oâng raát naëng neà. Ñoù coù theå laø nhöõng laàm loãi, nhöõng khoù khaên, nhöõng tan vôõ aûo moäng haèng ngaøy cuûa hoï. Oâng hoïc caùch vaùc laáy nhöõng gaùnh naëng naøy vaø hieåu raèng mình caàn ngöôøi khaùc giuùp ñôõ.

Khi ñaõ traûi qua nhieàu naêm ñaày kinh nghieäm trong vieäc phuïc vuï,ï chuùng ta seõ hieåu saâu xa ñieàu neàn taûng naøy: phuïc vuï tröôùc heát laø hieåu roõ nhöõng nhu caàu cuûa nhöõng ngöôøi maø ta phuïc vuï, ñoàng thôøi ngöôøi maø ta phuïc vuï nhö theá naøo thì chaáp nhaän hoï nhö vaäy.

Chuùng ta cuõng haõy töï vaán chính mình. Chuùng ta coù phuïc vuï ñuùng nhu caàu cuûa ngöôøi maø ta phaûi phuïc vuï khoâng? Hoï nhö theá naøo chuùng ta coù chaáp nhaän nhö vaäy ñeå phuïc vuï khoâng hay chuùng ta chæ phuïc vuï nhöõng ngöôøi maø chuùng ta cho laø xöùng ñaùng ñeå phuïc vuï hoaëc nhöõng ngöôøi ñaùp öùng ñuùng nhöõng ñieàu kieän tieân quyeát chuùng ta ñaõ ñeà ra vaø cho laø ñuùng, laø hôïp lyù ?

Lôøi nguyeän: Laïy Chuùa, xin giuùp chuùng con yù thöùc saâu xa muïc ñích cuûa cuoäc ñôøi chuùng con laø trôû thaønh Toâi Tôù Cuûa Thieân Chuùa nhôø vieäc phuïc vuï. Moät vieäc phuïc vuï ñuùng nhu caàu, moät vieäc phuïc vuï khoâng ñoøi hoûi baát cöù moät ñieàu kieän naøo vaø khoâng loaïi tröø baát cöù ai. Amen.

 

 SUY GAÃM NGAØY THÖÙ TÖ

MOÂSEÂ: TOÂI TÔÙ CUÛA THIEÂN CHUÙA (TT)

 

Vieäc phuïc vuï thöù nhaát cuûa Moâseâ laø phuïc vuï: “Nöôùc vaø baùnh”. Vieäc phuïc vuï thöù hai laø phuïc vuï vì traùch nhieäm. Hoâm nay chuùng ta seõ suy gaãm tieáp veà nhöõng vieäc phuïc vuï 3 vaø 4 khaùc cuûa Moâseâ.

3. Vieäc phuïc vuï thöù ba maø Moâseâ laøm laø “An uûi”.

Moâseâ khoâng chæ laø ngöôøi mang vaùc gaùnh naëng cuûa daân Israel, laøm cho nhöõng tình huoáng caêng thaúng trôû neân bình thöôøng, oâng coøn laø ngöôøi bieát coå vuõ, khích leä vaø  an uûi. Saùch Xuaát Haønh chöông 14,13-14 thuaät laïi:

“OÂng Moâseâ noùi vôùi daân “Ñöøng sôï! Cöù ñöùng vöõng roài anh em seõ thaáy vieäc Ñöùc Chuùa thöïc hieän hoâm nay ñeå giaûi thoaùt anh em. Nhöõng ngöôøi Ai Caäp anh em thaáy hoâm nay, khoâng bao giôø anh em thaáy laïi nöõa. Ñöùc Chuùa, seõ chieán ñaáu cho anh em. Anh em chæ coù vieäc ngoài yeân”.

Thaät thuù vò khi caâu keát vieát cho bieát Moâseâ noùi nhöõng caâu naøy trong khi oâng cuõng ñang run sôï khoâng keùm gì daân chuùng. Chính oâng, cuõng khoâng bieát phaûi laøm gì baây giôø, nhöng oâng coù khaû naêng giuùp ñôõ ngöôøi khaùc vaø coå vuõ daân. Ñieàu naøy khoâng chæ laø laøm vaø phuïc vuï vì traùch nhieäm. Noù coøn coù caùi gì hôn theá nöõa. Moâseâ bieát chæ roõ muïc ñích vaø hoái thuùc ngöôøi khaùc ñaït ñöôïc muïc ñích aáy caùch coù hieäu quaû. Ôn goïi phuïc vuï cuûa oâng luoân taêng phaåm chaát laø vì oâng quan taâm ñeán nhöõng nhu caàu saâu xa nhaát cuûa daân trong khi hoï caàn ñöôïc khích leä coå vuõ.

4. Vieäc phuïc vuï thöù boán cuûa Moâseâ laø: “Caàu nguyeän vaø chuyeån caàu cho daân”.

Trong truyeàn thoáng Kinh Thaùnh, Moâseâ vaãn laø moät khuoân maët lôùn trong vieäc chuyeån caàu cho daân. Giai thoaïi noåi tieáng laø cuoäc chieán vôùi quaân Amaleách saùch  Xuaát Haønh dieãn taû (Xh 17,11): “Khi naøo oâng Moâseâ giô tay leân, thì daân Israel thaéng theá; coøn oâng haï tay xuoáng, thì Amaleách thaéng theá”.

Moâseâ cheá ngöï ñöôïc côn meät nhoïc vaø oâng ñaõ chieán thaéng nhôø ñoâi tay giô leân caàu khaån Thieân Chuùa.

Moät ví duï khaùc ôû chöông 32 saùch Xuaát Haønh, caâu 31 ñeán 32, Moâseâ caàu xin Thieân Chuùa vì loøng thöông yeâu daân ñeán noãi chính oâng coù nguy cô bò thua thieät: “OÂng Moâseâ trôû laïi vôùi Ñöùc Chuùa vaø thöa: “Than oâi, daân naøy ñaõ phaïm moät toäi lôùn! Hoï ñaõ laøm cho mình moät töôïng thaàn baèng vaøng! Nhöng giôø ñaây, öôùc gì Ngaøi mieãn traùch toäi hoï! Baèng khoâng, thì xin Ngaøi xoaù teân con khoûi cuoán saùch Ngaøi ñaõ vieát”.

Moâseâ ñaõ ñoàng hoaù mình hoaøn toaøn vôùi daân ñeán noãi oâng khoâng muoán ñöôïc cöùu ñoä neáu daân khoâng ñöôïc cöùu ñoä cuøng vôùi oâng. OÂng khoâng muoán coù moät chuùt phaân bieät naøo vôùi oâng vaø daân.

Loøng thöông yeâu chaân thöïc vaø maïnh meõ cuûa Moâseâ ñoái vôùi daân Chuùa thaät ñaùng cho chuùng ta suy nghó. Bieát bao laàn, chuùng ta thieáu vaéng haún taám loøng cuûa ngöôøi muïc töû, gaén boù chaët cheõ soá phaän cuûa chính mình vôùi ñoaøn chieân ñöôïc Chuùa trao phoù. Bieát bao laàn chuùng ta noùi ñeán nhöõng khuyeát ñieåm, nhöõng beänh taät thieâng lieâng cuûa con caùi mình nhö laø noùi veà moät ngöôøi xa laï, moät ngöôøi chaúng coù chuùt lieân heä naøo vôùi chuùng ta. Bieát bao laàn chuùng ta ñoái xöû vôùi ñoaøn chieân nhö moät oâng chuû khaéc nghieät, ñoäc ñoaùn nhieàu khi ñeán ñoä ñoäc aùc nöõa. Soá phaän cuûa ñoaøn chieân vaø soá phaän cuûa chuùng ta nhö theå hoaøn toaøn caùch bieät, hoaøn toaøn khaùc nhau. Lieäu chuùng ta coù caùi nhìn, suy nghó vaø loøng yeâu thöông muoán ñoàng hoaù hoaøn toaøn soá phaän cuûa mình vôùi ñoaøn chieân Chuùa trao phoù nhö Moâseâ khoâng?.

5. Cuoái cuøng vieäc phuïc vuï cao quí nhaát cuõng laø ñænh cao cuûa taát caû nhöõng hình thöùc phuïc vuï treân ñaây ñoù laø vieäc phuïc vuï Lôøi Chuùa.

Moâseâ laø ngöôøi ñem Lôøi Chuùa ñeán cho daân, Xh 19,3: “OÂng Moâseâ leân gaëp Thieân Chuùa. Töø treân nuùi, Ñöùc Chuùa goïi oâng vaø phaùn: “Ngöôi seõ noùi vôùi nhaø Giacoùp, seõ thoâng baùo oâng laø ngöôøi phuïc vuï Lôøi Chuùa cho daân, cho con caùi Israel theá naøy”.

Ñoù laø vaøi neùt veà vieäc phuïc vuï cuûa Moâseâ: Moâseâ khoâng phaûi laø ngöôøi coù thieän caûm (Visionnaire) ñeå coù theå hình thaønh moät yù töôûng ñònh höôùng roõ raøng veà daân toäc cuûa oâng maø khoâng caàn ñaáu tranh, khoâng coù nhöõng caêng thaúng vaø khoù khaên. OÂng laø ngöôøi kieân trì caàu nguyeän cho daân tröôùc maët Thieân Chuùa; duø trong nhöõng hoaøn caûnh khoù khaên nhaát. Taát caû nhöõng ñieàu ñoù laøm cho vieäc phuïc vuï cuûa Moâseâ coù chaát löôïng: Moät ngöôøi ñaõ coù theå thöïc söï ñöôïc goïi laø: “Toâi tôù cuûa Thieân Chuùa”. Bôûi vì oâng ñaõ kinh qua taát caû caùc möùc ñoä phuïc vuï khaùc nhau cho ñeán möùc ñoä cao nhaát laø vieäc phuïc vuï Lôøi Chuùa.

B. Ôn goïi Kitoâ höõu laø moät lôøi môøi goïi phuïc vuï.

Coù theå quaû quyeát raèng ñôøi soáng Kitoâ höõu; moät ñôøi soáng theo Phuùc AÂm laø moät ñôøi soáng hieán thaân phuïc vuï anh em mình. Ñoù laø moät lôøi môøi goïi coù hai tính chaát: Lôøi môøi goïi hieán daâng troïn veïn vaø lôøi môøi goïi phuïc vuï moïi ngöôøi.

Lôøi môøi goïi hieán daâng troïn veïn vì noù ñoøi phaûi daán thaân toaøn con ngöôøi cuûa ta theo yù nghóa cuûa bí tích Röûa Toäi, phuïc vuï Kitoâ giaùo khoâng ñôn giaûn chæ laø vieäc phuïc vuï chuyeân nghieäp duø coù theå söû duïng caùc haønh ñoäng vaø caùc dòch vuï thuoäc chuyeân nghieäp. Ñoù laø vieäc phuïc vuï cuûa moät ngöôøi hoaøn toaøn hieán thaân vì anh em mình. Ñieàu naøy chuùng ta ñaõ thaáy roõ trong lòch söû cuoäc ñôøi Moâseâ. OÂng khoâng coøn thì giôø raûnh roãi oâng khoâng coù laáy moät giaây phuùt thaûnh thôi khoâng phaûi lo cho daân: OÂng luoân luoân hieän dieän trong lòch söû Israel; ñeán noãi khi oâng ñi caàu nguyeän trong giaây laùt roài trôû veà thì tình hình trôû neân xaáu vaø toài teä. Söï hieän dieän cuûa oâng lieân keát chaët cheõ vôùi ôn goïi cuûa daân Israel: Ñoù laø söï phuïc vuï hieán daâng troïn veïn.

Nhöng, ñoù cuõng laø vieäc phuïc vuï con ngöôøi, nghóa laø moät söï giuùp ñôõ cho taát caû nhöõng ai caàn ñöôïc giuùp ñôõ. Moâseâ lo laéng cung caáp moïi thöù, oâng quan taâm ñeán caû nhöõng gì maø daân oâng caàn trong cuoäc haønh trình vöôït sa maïc.

Söï hieän höõu cuûa traùch nhieäm phuïc vuï trong Kitoâ giaùo khoâng bò haïn cheá vaøo baát cöù moät loaïi hình phuïc vuï duy nhaát naøo. Kitoâ höõu khoâng chæ phuïc vuï Lôøi Chuùa, hay caàu nguyeän, hoaëc  an uûi, nhöng laø thöïc hieän moïi loaïi hình phuïc vuï. Hieån nhieân, ôû ñaây, Moâseâ laø moät göông maët khoång loà, moät khuoân maãu phi thöôøng veà traùch nhieäm phuïc vuï cho caùc Kitoâ höõu. Trong kinh nghieäm caù nhaân cuûa moãi ngöôøi, khoâng theå chæ nhaán maïnh ñeán khiaù caïnh phuïc vuï naøy maø queân khía caïnh kia, nhöng vieäc phuïc vuï Kitoâ giaùo ñuùng nghóa khoâng theå khoâng bieát ñeán nhöõng nhu caàu cuûa anh em ñoàng loaïi. Bôûi vaäy, qua bí tích Röûa toäi, moãi ngöôøi chuùng ta, töø baûn chaát vaø theo yù nghóa chung, phaûi luoân luoân phuïc vuï taát caû moïi ngöôøi.