ĐỨC
CHA VŨ DUY THỐNG TRẢ
LỜI
PHỎNG
VẤN CỦA TUẦN BÁO CỘNG GIÁO VÀ DÂN TỘC
‘LỜI CHÀO
TRONG TIN YÊU VÀ PHỤC VỤ’
1. Xin chúc
mừng Ðức cha được Tòa thánh bổ nhiệm
làm Giám mục phụ tá Tổng giáo phận Thành phố
Hồ chí Minh. Nhưng thưa Ðức cha, ‘hành trình’
để đi đến chức vụ hôm nay của
Ðức cha đã diễn ra như thế nào?
Vâng, xin cám ơn Quý báo
đã có lời chúc mừng.
Nếu hiểu việc
bổ nhiệm làm Giám mục ở đây như là một
mốc cắm trên đường theo Chúa, thì có lẽ tôi
phải lang thang một chút về hành trình ơn gọi
của mình. Dù gia đình thuộc xứ Cao Thái, Thủ
Ðức, nhưng từ năm 1964, tôi đã trúng tuyển và
trải qua thời trung học tại Tiểu chủng
viện thánh Têrêsa Long Xuyên. Sau đó là những năm theo
học tại Ðại học Văn khoa Saigòn. Rồi
cuối cùng, tôi gia nhập Chủng viện Saigòn.
Từ 1975, tôi theo
đuổi chương trình học tập tại Ðại
chủng viện thánh Giuse, Thành phố Hồ chí Minh. Sau
đó là một năm lao động trên Nông trường
Lô 6 Củ Chi, rồi giúp xứ Tân Mỹ Hóc Môn và chịu
chức linh mục năm 1985. Trong suốt thập niên
75-85, tôi đã có dịp tham gia lao động nhiều ngành
nghề khác nhau: ở Ðại chủng viện là
đắp vỏ xe đạp, kéo lá buông, đan chiếu;
về xứ đạo thì dệt dây thun, dệt vải,
mắc trục đánh bồng; và cuối cùng, khi
được gọi làm linh mục, tôi đang trách
nhiệm một phân xưởng thuộc Hợp tác xã mành trúc
Tân Mỹ, Hóc Môn.
Từ 1985 đến 1992,
tôi được bài sai làm phụ tá xứ Tân Mỹ và
đặc trách xứ Bạch Ðằng, hạt Hóc Môn. Sau
đó về làm phụ khảo tại Ðại chủng
viện một năm, rồi du học tại Institut
Catholique de Paris năm năm. Về lại Việt Nam
năm 1998 và dạy học tại Ðại chủng viện
tới nay.
Nếu hiểu việc
bổ nhiệm làm Giám mục như là điểm
đến của một quá trình làm việc trao đổi
bàn bạc giữa Tòa thánh Rôma và Chính phủ Việt Nam, thì
thực tình, cũng như các tân Giám mục khác, tôi chỉ
được biết rất mỏng. Ðại để,
từ lần phái đoàn Tòa thánh thăm Việt Nam vào tháng
6 năm 2000, người ta đã đoán già đoán non tên
tuổi một vài ứng viên, nhưng mãi tới
đầu năm 2001, tôi mới nghe người ta xì
xầm về ai đó có tên giống mình, và chỉ tới
ngày 09-07-2001 vừa qua thôi, khi được Ðức
Tổng Giám mục hỏi ý, tôi mới vỡ lẽ ra ai
kia đích thực là mình. Rồi 14-07 việc bổ
nhiệm được công bố. Anh thấy đó, hành
trình này rất âm thầm, đương sự nhiều
khi chỉ xuất hiện vào giai đoạn cuối.
2. Cho dù
đã ít nhiều biết trước điều gì sẽ
xẩy ra, nhưng đâu là những cảm nhận
đầu tiên khi Ðức cha nhận được tin
bổ nhiệm chính thức?
Khi hay tin bổ nhiệm
chính thức, Ðức Tổng Giám mục đã nói với tôi
một câu ngắn: ‘Cha tiếp tôi gánh vác việc mục
vụ của Giáo phận’. Vâng, đó là một câu ngắn.
Nhưng chừng đó thôi cũng giúp tôi cảm nhận
rằng: làm Giám mục phụ tá không phải là ‘bước
lên’ như người ta thường nghĩ, mà chính là
việc ‘gánh vác’ kìa. Ở bậc gia đình, gánh vác đã
nặng, tôi nghĩ, gánh vác việc chung thực chẳng
dễ dàng gì.
Tôi đùa với mấy anh
em linh mục trẻ rằng: làm linh mục là bước
đi một bước, làm Giám mục là bước thêm
bước nữa. Trong ‘bước nữa’, có cái gì quen
quen; nhưng trong ‘bước thêm’, có cái gì rất lạ.
Những gì quen, tôi vui mừng; những gì lạ, tôi lo
ngại. Nhưng vượt lên tất cả, có Tình yêu Chúa
Kitô thúc bách.
Hình như nhiều
người cũng đồng cảm với tôi trong ý
nghĩ này. Chả thế mà mấy bữa nay, qua
điện thoại, cùng với lời chúc mừng, tôi luôn
luôn được nghe những lời chia sẻ. Ðúng là:
niềm vui góp lại niềm vui lớn, nỗi lo chia
sẻ nỗi lo vơi.
3. Xin Ðức cha cho biết đâu là
những ưu tiên trong đường hướng mục
vụ của Ðức cha trong cương vị là một
Giám mục phụ tá?
Nếu nói về
đường hướng mục vụ, thì tôi nghĩ
chỉ có Giám mục giáo phận mới trả lời
đầy đủ được, vì chỉ mình ngài là chủ
chăn riêng của Giáo hội địa phương. Làm
Giám mục phụ tá, như được nêu lên trong Giáo
luật điều 407 khoản 3, anh biết đó, là ‘được
kêu gọi để san sẻ nỗi lo âu với Giám
mục Giáo phận’, nên tôi không nhắm một
đường hướng mục vụ riêng của mình
cho bằng hòa mình vào đường hướng chung
của Giáo phận, cách riêng của Ðức Tổng Giám
mục.
Nhưng nếu nói về
công tác mục vụ, thì trong tương lai, tôi sẽ san
sẻ với Ðức Tổng Giám mục một phần
trong việc ban bí tích Thêm sức, cụ thể vào các ngày
thứ bẩy Chúa nhật hàng tuần. Ngoài ra, tôi vẫn tiếp
tục công việc dạy học tại Ðại chủng
viện thánh Giuse như thường.
4. Vậy trong cương vị là
một giáo sư tại Ðại chủng viện thánh Giuse,
Ðức cha có nhận định gì về công tác đào
tạo linh mục hiện nay và tương lai?
Vâng, tham gia ban giảng
huấn của Ðại chủng viện thánh Giuse từ
năm 1992, và đã có dịp cộng tác chút ít vào việc
đào tạo linh mục, nên theo góc nhìn của người
trong cuộc, tôi thoáng nghĩ đến vài nhận
định:
Trước hết là
về các nhà đào tạo. Ðại chủng viện thánh
Giuse hiện nay có số giáo sư đông đảo
đến từ nhiều nguồn khác nhau, nhưng con
số các vị tham gia toàn phần vào công việc đào
tạo vẫn chưa được xem là đủ so
với số lượng học viên luôn luôn trên 200
người. Dù những năm gần đây đã có thêm
một số linh mục du học tại Pháp và Rôma trở
về phục vụ, nhưng có thêm nữa những nhà
đào tạo vẫn là điều ước mong của
mọi người.
Tiếp theo là về cơ
sở đào tạo. Ðược gửi đến từ
sáu Giáo phận trải dài từ Phan Thiết tới Mỹ
Tho, vốn là những vùng địa lý rất khác nhau
về mức sống cũng như về cách sống, các
chủng sinh, ngoài chương trình đào tạo chung,
cũng cần được đào tạo thích ứng
với nhu cầu và đường hướng mục
vụ của địa phương mình; thế nhưng
Ðại chủng viện thánh Giuse hiện nay đã quá
tải không thể đáp ứng hết cho những nhu
cầu chính đáng này. Hy vọng trong tương lai không
xa, khi Cơ sở hai đặt tại Xuân Lộc Ðồng
Nai được hoạt động, nhu cầu này sẽ
được giải quyết.
Cuối cùng là về tinh
thần đào tạo. Trải dài trong sáu năm và trải
rộng về các mặt: trí thức, nhân bản, thiêng liêng
và mục vụ, chương trình đào tạo linh mục
được xem là đầy đủ, nhưng chất
lượng đào tạo lại tùy thuộc một
phần lớn vào việc tự đào tạo của các
chủng sinh. Vì thế, việc ‘đào tạo
trường kỳ’ đã trở nên cấp bách. Mong
rằng việc đào tạo tự nguyện và
thường xuyên này sẽ là tinh thần không dừng
lại với ngày mãn khóa Ðại chủng viện, mà còn
được phát huy thêm mãi trong đời sống
mục vụ sau này.
5. Nhân dịp này, Ðức cha có lời
nhắn nhủ nào gửi cho cộng đoàn công giáo của
Tổng giáo phận thành phố?
Ðược ngỏ lời
với cộng đoàn Dân Chúa, tôi không ngại sử
dụng lại câu nói của thánh Augustinô để trang
trải tâm sự của mình: ‘Do lòng Chúa đoái
thương, chứ không vì công trạng của chúng tôi, Chúa
đã đặt chúng tôi ở cương vị này,
một cương vị đòi phải trả lẽ
nghiêm ngặt... Chúng tôi là Kitô hữu là vì mình, còn chúng tôi là
giám mục là vì anh em. Là Kitô hữu, chúng tôi lo cho lợi ích
của mình; là giám mục, chúng tôi chỉ lo cho lợi ích
của anh em’. Và trong cương vị là giám mục
phụ tá, người ‘được đặt lên vì nhu
cầu mục vụ của Giáo phận’ (Giáo luật
điều 403 khoản 1), lời đầu tiên của tôi
gửi đến cộng đoàn dân Chúa là lời ‘Xin chào’
trong tin yêu và phục vụ.
Giáo
phận Thành phố Hồ chí Minh là một Giáo phận
lớn với những nhu cầu mục vụ rất
đa dạng, do đó sự cộng tác của mọi thành
phần Dân Chúa là rất đáng trân trọng. Nếu Tông
huấn ‘Giáo hội tại Á Châu’ có nói đến ý niệm
‘Giáo hội tham gia’, thì cũng là để vừa kêu
gọi vừa lượng giá sự cộng tác này. Vì
thế, lời tiếp theo xin gửi đến cộng
đoàn là lời ‘Xin cộng tác’ để chung xây Giáo
phận.
Và lời cuối, xin
mượn tâm tình của Thư chung Hội Ðồng Giám
mục Việt Nam năm 2000, để chúc mọi tín
hữu trong cũng như ngoài Giáo phận, luôn hạnh phúc
khi ‘sống, làm chứng và loan báo Ðức Kitô’ cho nhiều
người, cho dẫu trên thực tế, sống
chẳng dễ dàng, làm chứng không dễ dãi và loan báo
Ðức Kitô thực chẳng dễ chịu chút nào.
Xin cám ơn.
ÐCV thánh Giuse ngày 18-07-2001
Giám mục Vũ Duy Thống