Thư Mục Vụ
Hội Đồng Giám Mục Việt Nam
(1991)

Thân gởi:
Các Linh mục, Chủng sinh,
Tu sĩ Nam Nữ, và anh chị em
giáo dân trong cả nước.

Anh chị em thân mến,

Dưới ánh sáng Chúa Thánh Thần và sự bảo trợ của Đức Trinh Nữ Maria, chúng tôi, các Giám mục của anh chị em đã họp Hội nghị thường niên từ ngày 6 đến 15 tháng 4 năm 1991, tại Thủ đô Hà Nội; Khóa họp này của Hội Đồng Giám Mục đã diễn ra, sau chuyến đi hành hương Roma, viếng mộ các Tông Đồ và hội kiến với Đức Giáo Hoàng theo quy định của Giáo hội.

Đặc biệt trong cuộc hành hương này, chúng tôi đã được đồng tế với Đức Thánh Cha, nhân ngày lễ Kính Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, cũng là ngày kỷ niệm 30 năm thành lập hàng Giáo phẩm Việt Nam. Trong cuộc tiếp kiến dành riêng cho tất cả các Giám mục Việt Nam có mặt, Đức Thánh Cha đã đọc một bài huấn từ quan trọng, gởi đến Giáo hội Việt Nam. Vậy, chúng tôi trân trọng chuyển đến anh chị em

nguyên văn của bài huấn từ ấy, đồng thời để giúp anh chị em hiểu rõ hơn bản văn, chúng tôi nêu lên sau đây một vài ý kiến nổi bật mà Đức Thánh Cha muốn nhắn nhủ chúng ta.

I. một chỗ đứng được nhìn nhận để phục vụ

Sau khi bày tỏ tâm tình quý trọng và ngưỡng mộ đối với Giáo hội Việt Nam và yêu cầu các Giám mục truyền đạt những tâm tình hiền phụ này đến các linh mục, tu sĩ nam nữ và giáo dân trong các giáo phận, Đức Thánh Cha đã nói:

"Tôi cầu mong trong tương lai gần đây, Giáo hội Việt Nam sẽ thấy chỗ đứng của mình trong xã hội được nhìn nhận nhiều hơn và thêm mãi. Cộng đồng Công giáo tại xứ sở Chư Huynh, một cộng đồng đã góp công vào nền độc lập trong quá khứ, ngày nay ước muốn cho công cuộc tái thiết đất nước bằng việc đóng góp của tất cả các thành viên của mình: của các linh mục, tu sĩ nam nữ và giáo dân, vì tôi biết chắc rằng: cộng đồng này đang làm việc đó một cách quảng đại, âm thầm và trung thành. Không ai có thể hồ nghi rằng: người công giáo không thực sự sẵn sàng hiến thân phục vụ các người nghèo khổ, các người xấu số, các bệnh nhân trong viễn tượng một xã hội trong đó có công bình tình yêu thương và thịnh vượng" (số 2).

Qua lời cầu mong trên, Đức Thánh Cha muốn nhắc lại đường hướng mục vụ mà Hội Đồng Giám mục Việt Nam đã vạch ra trong bức thư chung năm 1980. Đó là sống và đưa Phúc âm vào lòng dân tộc Việt Nam, để phục vụ hạnh phúc của đồng bào. Nhưng để thực hiện nhiệm vụ đó cách hữu hiệu hơn, Giáo hội cần được nhìn nhận như một thực thể, vì con người và cho hạnh phúc của con người, mục tiêu mà mọi chế độ chân chính đều đeo đuổi. Nhắc lại giáo huấn của công đồng Vatican II, Đức Thánh Cha nói:

"Giáo hội không xin đặc ân nào, mà chỉ xin để mình được tự do phục vụ xứ sở với tất cả khả năng của mình" (số 5).

II. hiệp nhất để phục vụ thực sự
con người và xã hội

Nhắc lại giáo huấn của Công Đồng Vatican II về Giáo hội như là mầu nhiệm hiệp thông, đồng thời là dấu chỉ và là dụng cụ của sự hiệp nhất (xem GH. 1), Đức Thánh Cha nói:

"Giáo hội, cơ thể sống động - Chúa Giêsu là Đầu - luôn là dấu chỉ và dụng cụ của hiệp nhất và hòa giải. Chư Huynh hãy khuyên các tín hữu: linh mục, tu sĩ nam nữ và giáo dân lãnh nhận phần trách nhiệm của họ, nhờ vào tinh thần tập thể và hòa hợp sẵn có, bên cạnh Chư Huynh, là những người thi hành thừa tác Tông Đồ. Chính trong lúc chia sẻ kinh nghiệm và ý kiến mà mọi người học biết hiến thân phục vụ thực sự con người và xã hội, tìm lại được nền tảng của quan niệm chính xác về con người, con người cởi mở về cao siêu, con người được soi sáng bởi Đức tin về số phận riêng của mình, con người được hướng dẫn trong công việc làm và trong đời sống chung với tha nhân do giáo huấn luân lý và xã hội của Hội Thánh, con người là anh em đối với mọi người, là con cái được tạo dựng và được cứu chuộc bởi Thiên Chúa" (số 7).

Là Bí tích nghĩa là dấu chỉ và là dụng cụ của sự kết hợp mật thiết với Thiên Chúa và của sự hiệp nhất giữa toàn thể nhân loại (GH. 1), Giáo hội, qua các thành viên, đã coi việc phục vụ con người như là con đường của mình, theo gương Chúa Kitô, Đấng đã đến không phải để được phục vụ, nhưng để phục vụ và hiến thân làm giá chuộc cho nhiều người (Mc. 10, 45). Nhưng con người mà Giáo hội muốn đem hết sức mình phục vụ phải là con người toàn diện, trong mọi chiều kích: kinh tế, văn hóa, tinh thần và tâm linh... "Là anh em đối với mọi người, là con cái được Thiên

Chúa tạo dựng và cứu chuộc". Chối bỏ một trong những chiều kích này là làm tổn thương con người và sớm muộn sẽ đưa nó đến sự tha hóa và nô lệ.

III. canh tân và hòa giải

Đức Thánh Cha tha thiết kêu gọi sự canh tân và hòa giải giữa các thành phần trong Giáo hội và dân tộc. Ngài nói:

"Ước gì các tín hữu luôn hành động cho việc canh tân Giáo hội và xứ sở của họ, trong tinh thần hòa giải, giữa các người công giáo và các người đồng hương thuộc các tín ngưỡng khác nhau tại những nơi còn có những chống đối gay go. Đừng để lại sự cay đắng nào giữa anh chị em cùng một dân tộc" (số 8).

Anh chị em hãy góp phần canh tân Giáo hội và xứ sở. Hãy đổi mới cách nhìn: não trạng, tâm tình, nếp sống và các quan hệ xã hội. Hãy đổi mới tâm hồn, vì nó là nền tảng và là khởi điểm phải có, của mọi đổi mới, trong đất nước cũng như trong Giáo hội.

"Đừng để lại một sự cay đắng nào giữa anh em cùng một dân tộc!". Hòa giải là con đường tất yếu để xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc và Giáo Hội.

IV. hãy chiếu dọi ánh sáng và tình yêu thương

Đức Thánh Cha nói:

"Với lòng khiêm tốn, thành thực và vô vị lợi, ước gì các tín hữu biết chiếu dọi ánh sáng đã lãnh nhận qua bí tích Rửa tội chiếu dọi tình yêu thương được chia sẻ trong bí tích Thánh Thể" (số 8).

Chúng ta hãy trở về với những đòi hỏi của bí tích Rửa tội và Thánh Thể. Đức tin đã được ban không phải để chúng ta

thụ hưởng như một món quà, nhưng là một lạng bạc được ủy thác để làm cho sinh lợi. Nhiệm vụ truyền giáo liên hệ đến mọi Kitô hữu, mọi giáo phận, giáo xứ, mọi tổ chức và hiệp hội trong Giáo hội. Toàn thể Giáo hội đang nhiệt tình hưởng ứng thập niên Truyền giáo và Tái Truyền giáo theo ý Đức Thánh Cha. Hãy để bí tích Thánh Thể biến đổi chúng ta thành tình yêu thương và thúc bách chúng ta chia sẻ tình yêu thương ấy cho mọi người. Theo Chúa Giêsu không phải để được cứu rỗi mà thôi, nhưng còn để tham dự việc cứu rỗi của Người. Chúng ta hãy hưởng ứng cách cụ thể lời kêu gọi của Đức Thánh Cha.

V. xin các Linh mục trung thành
với đời sống của mình

Để thực hiện những mục tiêu cao cả trên, Đức Thánh Cha kêu gọi mọi thành phần Dân Chúa sống thánh thiện và nhiệt thành tham gia sứ mệnh của Giáo hội. Đức Thánh Cha nhắc đến lòng trung thành, sự can trường và tận tụy mục vụ của các Linh mục. Ngài xin các Giám mục lưu ý đến việc phối hợp các hoạt động, việc canh tân về đàng thiêng liêng và về việc huấn luyện liên tục của các Linh mục. Ngài lo lắng về số linh mục vừa ít ỏi, vừa cao niên. Ngài mong ước các Linh mục tiếp tục việc đào tạo bản thân. Ước gì các Linh mục biết từ bỏ những gì xa lạ hay tác hại đối với sứ mệnh thiêng liêng của mình, đồng thời tập luyện và thủ đắc những nhân đức cần thiết, theo gương Chúa Kitô vị mục tử tốt lành - sẵn sàng hiến mạng sống vì đoàn chiên. Vì, như Công đồng Vatican II đã dạy: trong công cuộc canh tân Giáo hội hàng Linh mục giữ vai trò tối quan trọng (Lm. 1).

Đức Thánh Cha đã nhắc đến các chủng sinh. Ngài ước mong họ được tự do theo đuổi ơn gọi, được huấn luyện chu

đáo, và sau khi đã chuẩn bị xong, được phong chức và bắt đầu thi hành nhiệm vụ linh mục. Ngài nói:

"Một Linh mục được huấn luyện chu đáo là một phúc lớn cho Giáo hội và cũng là một ơn quý giá cho toàn dân mà Linh mục này có sứ mệnh phục vụ" (số 4).

vi. các tu sĩ trung thành và quảng đại

Nói đến các Tu sĩ nam nữ, Đức Thánh Cha đề cao lòng trung thành với lời khấn và việc tận hiến cho Chúa, đồng thời ca ngợi lòng quảng đại trong công việc mục vụ bác ái và xã hội. Ngài nói:

"Tôi biết rằng, ở xứ sở của Chư Huynh, các Tu sĩ nam nữ sẵn sàng đảm nhận công việc giáo huấn, dịch vụ y tế và các dịch vụ khác có tính cách xã hội. Đây là điều rất đáng khen và đáng khích lệ, vì góp phần vào công ích của dân tộc, vào việc tái thiết xứ sở này, hiện đang cần đến sự tận tâm của tất cả các con cái mình. Trong khi hoạt động cho công ích được thúc đẩy với tinh thần Phúc âm, các tu sĩ nam nữ đang tỏ ra cách cụ thể là các tín hữu Kitô liên đới với tất cả anh chị em mình" (số 5).

Trung thành với Phúc âm và với ơn đặc sủng của Đấng sáng lập, các Tu sĩ là hoa trái tô điểm cho Giáo hội, Hiền thê Chúa Kitô, và là dấu chỉ của cuộc sống đời sau. Nhờ sự trung thành đó, họ cũng là những người tích cực và hăng say nhất trong việc tham gia các dịch vụ của Giáo hội và xã hội. Đức Thánh Cha mong ước các Hội Dòng được tự do đón nhận các ơn gọi, huấn luyện chu đáo các tu sinh, gởi các thành viên đến những nơi cần họ. Ước gì đời sống tu dòng được phát triển tốt đẹp tại Việt Nam!

vii. anh chị em giáo dân dấn thân
thánh hiến trần thế

Sau hết, hướng về anh chị em giáo dân Việt Nam, Đức Thánh Cha không tiếc lời ca tụng lòng đạo đức và việc tham dự tích cực của họ vào sứ mạng của Giáo hội.

Ngài kêu gọi anh chị em giáo dân thánh hóa bản thân, thực hành các đòi hỏi Phúc âm trong đời sống gia đình và nghề nghiệp cũng như trong tất cả các dịch vụ được làm cho công ích, dấn thân phục vụ xã hội và tham gia với tinh thần trách nhiệm vào đời sống Giáo hội.

Đức Thánh Cha đặc biệt nhắc đến sứ mạng thánh hiến trần thế của giáo dân. Ngài nói:

"Đây là công việc thuộc cách riêng phận sự người giáo dân... với những thay đổi sâu rộng mà xã hội ngày nay đang trải qua trong tất cả các quốc gia, điều cần thiết là người giáo dân phải được giúp đỡ, để phát triển trong cái nhìn Kitô về những thực tại xã hội, trong việc đánh giá đúng mức các tiêu chuẩn về đời sống luân lý và về đức công bình - trong việc tôn trọng luân lý, - trong việc chống cự lại mọi hình thức tham nhũng thối nát, - và trong việc minh chứng Đức tin nơi đời sống riêng cũng như công cộng" (số 6).

Ngài ước mong các giáo dân được tiếp tục huấn luyện về đời sống Kitô của họ và nhận được sự nâng đỡ cân xứng với vai trò của họ trong Giáo hội và xã hội.

viii. đức Thánh Cha với Giáo hội Việt Nam

Trước khi kết luận, chúng tôi muốn nhắc lại với anh chị em lòng ưu ái, sự quý trọng và sự lo lắng mà Đức Thánh Cha dành cho Giáo hội và nhân dân Việt Nam. Một trong những bằng chứng cụ thể là Ngài gởi phái đoàn Tòa thánh do Đức Hồng y Roger Etchegaray sang Việt Nam, để thảo

luận với nhà chức trách chính phủ có thẩm quyền về một số vấn đề quan trọng mà Giáo hội Việt Nam đang phải đối phó. Con đường tuy còn dài và không thiếu khó khăn, nhưng đây là con đường tốt, hợp lý và có nhiều hứa hẹn cho tương lai.

Đức Thánh Cha cũng hứa Tòa thánh sẽ làm mọi sự theo khả năng để mưu ích cho Giáo hội và dân tộc Việt Nam.

Đức Thánh Cha còn xác định lại sự hiệp thông, tình liên đới và lòng hiền phụ của Ngài. Ngài phó thác chúng ta trong tay Hiền Mẫu của Đức Mẹ và ban phép lành Tòa Thánh cho toàn thể Dân Chúa tại Việt Nam.

ix. hãy yêu mến và noi gương đức mẹ

Hưởng ứng nguyện vọng của Đức Thánh Cha, chúng tôi quyết định dành suốt tháng Năm dương lịch này làm tháng tôn sùng, học hỏi và noi gương nhân đức của Đức Mẹ, để cầu nguyện cho Tổ Quốc Việt Nam, cho công việc của các nhà cầm quyền, cho Giáo hội và các hoạt động của Giáo hội, cho tình huynh đệ và đoàn kết giữa mọi thành phần dân tộc, cho sự công bằng, tự do và hòa bình trên đất nước và cho hạnh phúc của mọi người. Và ngày cuối tháng - nhằm lễ Đức Mẹ Thăm viếng, 31-5-1991 là ngày bế mạc và dâng hiến cho Đức Mẹ.

Trong những ngày qua, chúng tôi đã đặc biệt cầu nguyện cho anh chị em. Chúng tôi thông cảm và chia sẻ với những anh chị em đang gặp thử thách, khó khăn trong đời sống hiện tại. Xin Đức Mẹ luôn luôn ở gần và ban muôn ơn an ủi cho anh chị em.

Xin Thiên Chúa chúc lành cho anh chị em.

Hà Nội, ngày 15-4-1991

Hội Đồng Giám Mục Việt Nam