Thư Luân Lưu
các Giám mục Việt Nam
(1964)

Gửi toàn thể giáo sĩ
và giáo dân Công giáo

Kính thưa các Cha và Anh chị em thân mến,

Đã từ mấy tháng nay, Tổ quốc chúng ta đang sống những giờ phút nghiêm trọng, có tính cách đặc biệt quyết định cho tương lai xứ sở, cũng như cho tương lai của Giáo hội tại Việt Nam.

Bởi thế, các Giám mục của anh chị em, trong dịp Hội nghị thường niên cảm thấy có nhiệm vụ nêu cao lập trường, và một lần nữa, nhân dịp mùa Chay sắp tới, ban bố những chỉ thị thiết yếu cho các Linh mục, tu sĩ và giáo dân.

mọi người cần phải đoàn kết với nhau

Chắc rằng trong anh chị em không một ai sẽ ngạc nhiên, nếu lời nói đầu tiên của chúng tôi là nhắc lại cho anh chị em nghĩa vụ khẩn cấp là phải đoàn kết với nhau.

Là người Công giáo, trước hết chúng ta hãy nghe lấy lời nguyện tha thiết của Chúa Giêsu, trước ngày tử nạn, hiện

còn vang dội trong tâm hồn chúng ta: "Lạy Cha... ước chi họ đoàn kết với nhau thành một, như Cha với Con...!" (Gioan, 17, 22).

Hỡi giáo dân! Trong mỗi Họ, anh chị em hãy hợp nhất với nhau: đừng có bất hòa, đừng có tranh giành nhau, anh chị em hết thảy là huynh đệ, con một Cha chung ngự trên trời!

Anh chị em hãy hợp nhất với các Linh mục, tức là với những vị mà Giáo hội đã sai đến sống gần anh chị em, để hướng dẫn anh chị em trên đường đời và thánh hóa anh chị em. Linh mục chỉ có một vai trò cốt yếu đó là làm Chúa Kitô sống động giữa loài người.

Hỡi các Linh mục! Các Cha hãy đoàn kết chặt chẽ với nhau, bất cứ Linh mục triều hay dòng, bởi vì "gương lành lôi cuốn". Trong địa phận, các Cha hãy hợp nhất với Đức Giám mục, cũng như các Giám mục hợp nhất chặt chẽ với nhau.

Chớ chi kết thành một gia đình thực sự, chúng ta chỉ có "một lòng một linh hồn" (Act. 4, 32), theo gương các thánh Tông Đồ và các giáo hữu tiên khởi hồi xưa, mà ai nấy nhìn vào cũng phải ngạc nhiên ca ngợi: "Đây, họ thương nhau đến thế...".

Trong giờ phút nghiêm trọng và khó khăn ngày nay, chúng tôi muốn kêu gọi anh chị em hãy tận lực cố gắng để đoàn kết với nhau cả trên phạm vi cộng đồng quốc gia.

Người Công giáo không phải là một "lớp" người ở ngoài rìa xã hội. Là Việt Nam sống giữa những người Việt Nam, người Công giáo nhìn nhận hết mọi đồng bào, bất cứ họ là người thế nào, như là anh em ruột thịt.

Trong những tháng gần đây, có những hoàn cảnh, những ảnh hưởng khác nhau đã muốn xui nên một tình

trạng căng thẳng, tức là xui nên sự đố kỵ giữa Công giáo với Phật giáo. Và rồi đã xảy ra những biến cố đau thương.

Chúng tôi không hoài nghi sự thiện chí của ai cả, nhưng chúng tôi nhận thấy một nguy hiểm thực sự cho Tổ quốc chúng ta, nếu cứ để lan tràn trong dân chúng cái tinh thần sợ sệt, chia rẽ và tương tranh. Chúng ta phải đem toàn lực, và bất cứ bằng giá nào, để mưu lấy sự đoàn kết trong đại gia đình quốc gia. Trong hoàn cảnh hiện tại của quê hương, nếu bịt tai không chịu nghe lời kêu gọi này, tức là đã vận dụng theo lá bài Cộng sản rồi. Chúng ta phải ghi lòng tạc dạ lời cảnh cáo nghiêm trọng của Chúa Giêsu: "Một nước mà chia rẽ, tự phản với mình tức là đi đến chỗ diệt vong" (Luc. 11, 17).

kỷ luật trong hành động

Ai mà không nhận thấy rằng sự đoàn kết nơi đây, hiểu theo nghĩa đã tin cậy nhau, đã tôn trọng nhau trong tinh thần bác ái, thì tất nhiên cũng ngụ ý, hay là nói trúng hơn, cũng đòi hỏi phải có một kỷ luật trong hết mọi lúc!

Sự kiện trên đây hết sức rõ rệt, thiết tưởng không cần phải nhấn mạnh thêm nữa. Tuy nhiên, rồi cũng phải nhấn mạnh điểm này, là vì mỗi người tự nhiên chỉ thích đi theo quan điểm riêng biệt của mình... Nếu một khi lại có sự kiêu hãnh xen vào nữa, lúc đó người ta lại càng khư khư không muốn từ bỏ một ý kiến cá nhân nào. Do đó mới sinh ra các mối bất đồng, và trong hoạt động, sẽ thấy thiếu hẳn sức lực và hiệu quả. Đấy mới thật là cá nhân chủ nghĩa với tất cả những hậu kết tai hại của nó.

Cha ông ta xưa đã nói: "Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao". Chính vì thế mà hôm nay chúng tôi kêu gọi toàn thể anh chị em phải có kỷ luật chặt

chẽ. Chúng ta không thể xây dựng một sự nghiệp nào vĩ đại, bền vững, chúng ta không thể mưu lấy công ích cho Giáo hội và Tổ quốc, nếu trong cái đoàn thể xã hội bao la, tức là Giáo hội, cũng như, trên địa hạt hiện thế, trong đoàn thể quốc gia, mỗi người không đứng ở địa vị của mình.

Anh chị em ngẫm mà xem: khi anh chị em ca ngợi một ban nhạc hòa tấu hoàn hảo là vì trong ấy không có một âm điệu nào ngang cung: sự thành công đó há chẳng phải là tại mỗi nhạc công đã giữ kỷ luật hoàn toàn dưới quyền chỉ huy của vị nhạc trưởng đấy ư? Nhưng, nếu mỗi người cứ tự tiện đem nhạc khí chơi bừa bãi theo âm điệu của mình, lúc đó cả là một sự chói tai ghê gớm! Trong đoàn thể xã hội sự chói tai vì vô kỷ luật, vì cá nhân chủ nghĩa quá khích, gọi là hỗn loạn. Một khi đã có hỗn loạn, không những là không ai chịu nổi: nó còn đưa đến chỗ chết. Để phòng ngừa cái tệ đoan vô kỷ luật đang ám ảnh chúng ta, cũng như để phòng ngừa những ác quả của nó - là vì người gieo cỏ lồng vực lúc nào cũng hoạt động! - chúng ta, tín hữu của Chúa, đã có sẵn một phương dược thần diệu là, bất cứ ai, hãy trung thành với tinh thần Phúc âm.

cải tiến lại trong ta tinh thần phúc âm

Anh chị em quá rõ các Giám mục Việt Nam mới đi dự Công Đồng về. Công Đồng..., một Hội nghị kỳ diệu đã đề cao mục đích duy nhất, tức là khám phá ra những nét tinh vi hơn cả trong Phúc âm và trong Giáo hội nguyên thủy! Nói thế khác, Công Đồng quyết tâm muốn tuân theo giáo lý và gương mẫu Chúa Giêsu, chỉ có Ngài mới là "chính lộ, là chân lý, là sự sống"! Chúng ta hãy lắng nghe tiếng Chúa Giêsu, tỷ dụ như tiếng dội sau đây: "Chúng con thân mến, chúng con hãy thương yêu nhau, như Cha đã yêu thương chúng con" (Gioan 13, 34). Chúa đã thương chúng ta đến

mức liều cả mạng sống vì loài người. Chúng ta có sẵn sàng yêu thương độ đó không? "Cha không tới để được phụng sự, nhưng là để phụng sự" (Matt. 20, 28). Là môn đệ của Chúa, chúng ta hết thảy có tinh thần khiêm tốn muốn giúp đỡ người khác chưa? Chúng ta đọc kinh Lạy Cha: "Xin tha nợ chúng tôi như chúng tôi cũng tha kẻ có nợ chúng tôi": tức là tha thứ cho nhau những điều xỉ nhục, chúng ta có hiểu tường tận điều đó không?

"Phúc cho những ai hiền lành... Phúc cho những ai kiến tạo hòa bình, vì họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa" (Matt. 5, 4-9). Cũng vì nhân từ, hiền hậu, khoan dung... mãi cho tới khi nằm trên Thánh giá mà xưa kia Chúa đã khải hoàn, chiến thắng sự chết. Phần chúng ta có đi theo tinh thần đó không?

"Phúc cho những con người có tinh thần nghèo khó" (Luc. 6-20). Chúa đã sinh ra, đã sống ở đời, đã tử nạn như một kẻ bần cùng. Chớ chi tâm hồn chúng ta cũng được trong sạch khỏi những sự dính bén của cải trần gian!

Thế rồi thời gian càng qua đi, các Nghị phụ Công Đồng càng cảm thấy niềm xúc động, hân hoan để chiêm ngưỡng dung nhan thần túy của người tín hữu, cũng như dung nhan thần túy của Giáo hội... của Chúa Giêsu là Thầy Chí Thánh. Lẽ cố nhiên, trong khi tự hồi tỉnh như thế, các Nghị phụ cũng đã "tự mình kiểm thảo đời sống": theo tinh thần "cải tiến mỗi ngày" của Đức Gioan XXIII đã đề xướng.

Chính việc tự kiểm thảo đời sống nói đây, hôm nay chúng tôi mời gọi toàn thể anh chị em: Linh mục, Tu sĩ, Giáo dân để cùng thực hiện. Anh chị em hãy tự kiểm thảo không những một cách kín đáo trong gian phòng riêng của mỗi người, mà tự kiểm thảo giữa anh chị em với nhau, trong tình huynh đệ. Theo gương các Nghị phụ đã vạch sẵn. Như thế và chỉ như thế Công Đồng sẽ trở nên công việc của

mọi người. Công Đồng sẽ thành quả hay không, điều đó hết thảy chúng ta đều phải mang trách nhiệm, cũng như hết thảy chúng ta có nghĩa vụ làm sáng tỏ, trong và qua đời sống chúng ta, tấm chân dung thuần túy của Giáo hội, mà theo ngọn bút của thánh Phaolô, lúc nào cũng "trong trắng, thánh thiện, không tỳ ố..." (Eph. 5,27).

Nhân dịp Mùa Chay, tức là mùa "cải hóa" tâm hồn, chúng ta hãy thành tâm tự vấn xem chính mình chúng ta có sơ hở cách nào để rồi bị tiêm nhiễm bởi tinh thần thế tục, tức là tinh thần đã bị Chúa lên án hồi xưa? Tuy nhiên, ở đây cần phải thận trọng một điều! Nói rằng kiểm thảo đời sống, nhưng cần phải kiểm thảo với những điều kiện sau đây:

tránh hai cái nguy thái cực

1.- Trước hết cần phải tránh để đừng sa vào tình trạng tê liệt, hủ bại, cái mà người ta quen gọi là "mặc cảm tội lỗi". Tình trạng tâm lý đó chỉ làm nhụt nhuệ khí và tê liệt hóa linh hồn và ý chí. Thánh Kinh dạy ta rằng phàm ai là người đều mắc tội cả: "Người công chính đi nữa cũng còn phạm tội mỗi ngày bảy lần" (Prov. 24, 16). Và trong kinh Kính Mừng, chúng ta xin với Đức Mẹ: "Thánh Maria Đức Mẹ Chúa Trời, cầu cho chúng tôi là kẻ có tội".

Ai mà tự tin rằng mình trong sạch, chính lúc đó lầm lỗi rồi. Hơn nữa, tự cho mình vô tội, có khi chính cái đó lại là tội nặng hơn cả. Vị dâng lễ mỗi ngày, dù có phải Giám mục hay Giáo Hoàng đi nữa, trước khi bước lên bàn thờ, còn phải cúi sâu, và đấm ngực ba lần đọc lời: "Lỗi tại tôi".

Tuy thế, chính Ngài và toàn dân cùng với Ngài, biết chắc rằng Ngài có thể cậy trông vào lượng hải hà của Chúa. Sự kiện biết mình có tội lỗi không làm nghẹt thở con người có đức tin, đức cậy và đức ái, trái lại nó giải thoát con người.

Chính Chúa Giêsu đã tuyên bố: "Chân lý sẽ giải thoát chúng con" (Gioan 8, 32). Điều cần thiết là ai nấy ăn năn tội bằng cách đấm ngực của mình, chứ đừng đấm ngực người khác. Ngày xưa, tuyên bố trước đoàn người giả hình đến cáo tội một nữ tội nhân ngoại tình, Chúa đã lên tiếng: "Ai trong các ông vô tội, hãy lấy đá ném bà này trước đi" (Gioan 8, 7).

2.- Thứ hai, để giải thích tư tưởng vừa nói đến đây, chúng tôi cương quyết tuyên bố với anh chị em rằng: có một vài phương pháp tố cáo tự nó vô luân lý, và phản với luật thiên nhiên và luật Thiên Chúa. Sau đây cần nhắc lại mấy nguyên tắc luân lý Công giáo có liên hệ đến vấn đề này, và đây cũng là những chỉ thị của chúng tôi:

- Phàm ai cũng có quyền bảo tồn tiếng tốt, danh dự của mình (tiếng tốt, danh dự là bảo vật quý trọng ngang với sự sống: nếu không được bảo đảm, làm sao có thể sống trong xã hội).

- Vi phạm đến tiếng tốt, danh dự người khác, tức là mạ lị và dân luật đã chỉ định những phương thức trừng phạt người mạ lị.

Nói như thế có phải cho rằng: người công dân không có nghĩa vụ tố cáo những lỗi lầm quan trọng, có hại đến công ích xã hội trần gian chăng? Không phải, người công dân có nghĩa vụ đó, nhưng dù tố cáo cũng phải tuân theo mấy hình thức, hay mấy điều kiện sau đây:

- Người tố cáo phải chắc chắn về tội mình tố cáo, và phải mang trách nhiệm trước công lý nhân loại, cũng như trước Thiên Chúa, về điều tố cáo của mình. Chứ đừng có căn cứ vào những cảm tình, hay những tiếng đồn thổi vu vơ, không bằng chứng.

- Người tố cáo không được tố cáo vì oán hận, vì báo thù cho cá nhân hay cho đoàn thể.

- Người tố cáo chỉ nên tố cáo, một cách kín đáo, ở những nơi có thẩm quyền, tức là nơi những người có trách nhiệm về công lý trong một quốc gia. Bởi thế, tố cáo trong những cuộc bình nghị công khai, trong những cuộc biểu tình là vô luân lý, và cần phải lên án. Tố cáo bằng thư nặc danh, dù có đưa tới chính quyền, cũng là việc làm hèn nhát. Nếu ai không đủ can đảm ký tên vào bản tố cáo, thì đừng tố cáo nữa. Phàm những loại thư nặc danh chỉ đáng ném vào lửa, chứ không cần đếm xỉa tới. Hết những thư mà không mang rõ tên tuổi, địa chỉ người viết đều là loại thư nặc danh cả.

- Tố cáo bằng báo chí, khi không có bằng chứng xác thực, cũng là phản luân lý và đáng kết tội.

Tất cả những phương pháp nói đây, thường được thông dụng trong những Quốc gia mác-xít, ai cũng biết là chỉ gây thêm bầu không khí sợ hãi, bất an, oán thù, và chỉ thúc đẩy con người phản đối nhau, chỉ làm rối trật tự và an ninh công cộng. Bởi thế, chúng tôi long trọng lên án những phương pháp trên đây và chỉ thị cho toàn thể giáo dân không được tuân theo. Những ai vì nhát đảm mà làm như thế, họ bị buộc theo lương tâm, phải đi xưng tội, y như khi phạm tội nặng mang theo những hậu quả tai hại, và phản với tinh thần Phúc âm. Họ cũng bị buộc phải bồi thường nữa.

ý thức thời thế hiện tại

Thời thế đang thay đổi, nhưng đôi khi chúng ta cứ muốn tiếp tục tư tưởng và hành động như hồi xưa: chúng ta hãy ý thức rằng thời gian chúng ta đang sống không còn phải thời gian dĩ vãng. Có ai dám nhìn nhận trong nước Việt Nam hiện tại cái bộ mặt của nó cách đây đã hai ba chục năm về trước! Nếu quả thực còn có những người muốn tư tưởng xét đoán và sinh hoạt như hồi xưa, họ sẽ đừng ngạc nhiên, nếu rồi ra họ không được thiên hạ thông cảm!

Thực ra, thời đại hiện nay buộc chúng ta phải suy xét, và cố gắng thích nghi, nhưng thích nghi dưới ánh sáng Phúc âm, lúc nào cũng trẻ trung, và dưới ánh sáng của giáo lý Hội Thánh. ở đây, chúng tôi cũng mời gọi anh chị em hãy hướng lòng trí về Công Đồng Vatican đệ Nhị, để liên kết với các Giám mục của anh chị em và các Giám mục khác trên hoàn cầu ngày nay đang kết hợp với Đức Giáo Hoàng.

Ý thức được thời gian một cách tổng quát rồi, giờ đây chúng tôi trình bày một hai trường hợp riêng biệt.

một đảng chánh trị "công giáo"

Sau đây là giáo lý truyền thống của Giáo hội trên vấn đề này:

1.- Giáo hội Công giáo tuyên bố rằng: với tư cách là Giáo hội Công giáo, mình không có nhiệm vụ đứng ra thành lập một đảng phái chính trị nào. Mục đích duy nhất và riêng biệt của Giáo hội thuộc phạm vi tôn giáo: Giáo hội dạy cho nhân loại con đường cứu rỗi và thánh hóa. Chỉ có thế, như chính Chúa Kitô đã minh xác: "Nước Ta không thuộc về trần gian này..." (Gioan 18, 36).

Với đoàn ký giả ngoại quốc đến thăm điện Vatican ngày 12-5-1953, Đức Piô XII đã tuyên bố rõ rệt: "Một quyền lực chính trị ư? Tức là một quyền lực theo đuổi những mục đích chính trị với những phương tiện chính trị? a, không, Giáo hội không muốn như thế, và thực sự cũng không phải như thế, Giáo hội chỉ là một quyền lực tôn giáo, luân lý, và thẩm quyền của Giáo hội cũng sâu rộng như chính phạm vi tôn giáo, luân lý vậy..." (AAS-XLV 1953, 399-402).

2.- Nói thế có phải cho rằng: người Công giáo không thể, và không được phép trực tiếp tham gia chính trị trong quê hương của mình chăng? - Không. Trái lại, chúng tôi quả

quyết lớn tiếng rằng: với tư cách là công dân trong xã hội trần gian, người Công giáo nào cũng có nghĩa vụ khẩn trương phải đóng góp một phần can đảm, sáng suốt và vô vị lợi vào công việc này. Đức Lêô XIII đã minh xác: "Tham gia vào công cuộc quản trị việc nước là một điều đáng khích lệ... Giáo hội chấp thuận sự tất cả mọi người chung sức để mưu lấy công ích, và sự mỗi người, tùy với khả năng cố gắng để bênh vực, bảo tồn và gia tăng lợi ích cho xã hội". Rồi Ngài tiếp luôn: "Nhưng muốn lôi cuốn Giáo hội vào trong những vụ tranh chấp đảng phái, hay là chủ trương lợi dụng thế lực của Giáo hội để cho dễ đánh bại đối thủ của mình, lúc đó lạm dụng tôn giáo rồi".

3.- Sau khi nhắc lại những nguyên tắc tổng quát trên đây, hàng Giáo phẩm Công giáo tại Việt Nam, chiếu theo những sự kiện lịch sử, chính trị, xã hội, tôn giáo hiện tại trong nước, đồng thanh xác định như sau:

- Không cho phép một đảng phái nào lấy tên là "Công giáo" hay là "Thiên Chúa giáo", để rồi đảng ấy có thể xuất hiện như là đảng phái của Giáo hội Công giáo tại Việt Nam.

- Kêu mời giáo dân Công giáo phải ý thức rằng: sức mạnh của họ trước hết phải ở trong tinh thần của Chúa Giêsu - tức là tinh thần Phúc âm - được mọi người sống động và chiếu giọi chung quanh, như đã trình bày trong những đoạn nói trên.

- Tuy nhiên, để áp dụng nguyên tắc số 2 ở trên, hết mọi người Công giáo - với tư cách là người công dân - đều có thể tự do ghi tên để gia nhập đảng này hay đảng khác tùy ý, bất cứ là đảng ấy đã thành lập rồi, hay là sẽ được những công dân đầy đủ khả năng, can đảm thành lập về sau.

Ghi tên vào một đảng phái như thế, đồng bào Công giáo không cam kết Giáo hội, nhưng chỉ cam kết cá nhân của mình. Tuy nhiên, người Công giáo không được gia nhập

một đảng phái, mà trong ấy lý thuyết và mục đích trái với đạo Công giáo hay là những phương pháp hoạt động không được luân lý Công giáo chấp nhận.

Đồng bào Công giáo hoạt động trong đảng phái mình đã lựa chọn, tuy nhiên cả trong những hoạt động chánh trị (cũng như đời sống cá nhân, gia đình, nghề nghiệp) họ phải là một nhân chứng của Chúa Kitô. Họ phải tìm cách để in sâu vào trong các tâm hồn những luật lệ, những quy chế, tinh thần Phúc âm và học thuyết xã hội của Hội thánh.

Để kết luận: Điều cần phải minh xác là Giáo hội Công giáo, với tư cách là Giáo hội Công giáo và ở Việt Nam do hàng Giáo phẩm đại diện, bao giờ cũng chỉ muốn là một nguyên nhân tối cao để đoàn kết và đem lại hòa bình, bao giờ cũng đứng trên và đứng ngoài các đảng phái chính trị; bao giờ cũng đóng vai trò chỉ giáo cho những người có thiện chí biết luật thiên nhiên và luật Phúc âm.

hoạt động bằng báo chí

Đức Giáo Hoàng Phaolô VI, ngày 4-12-1963, đã long trọng công bố Dụ về. "Những phương tiện giao dịch xã hội" do các Nghị phụ soạn thảo, trong khóa II Công đồng Vatican đệ Nhị, và sau đây là mấy đoạn trích lục:

"Giáo hội có quyền tự nhiên được lợi dụng và sở hữu những phương tiện này, bất cứ thuộc về loại nào tùy theo mực độ những phương tiện đó sẽ cần thiết hay hữu ích cho việc huấn luyện tôn giáo và hết những công việc liên hệ đến sự cứu rỗi các linh hồn".

"Chính Giáo hội có nghĩa vụ nhất là qua giáo dân, phải thấm nhuần những phương tiện đó bằng tinh thần nhân loại, tôn giáo, để các phương tiện đó đáp lại một cách đầy đủ nguồn hy vọng của nhân loại và ý muốn của Chúa".

"Đối tượng của giao dịch bao giờ cũng phải xác thực, toàn vẹn, hợp với công bình bác ái, và chính những phương thức giao dịch cũng phải đứng đắn, xứng hợp, nghĩa là phải đặc biệt tôn trọng những quyền lợi chính đáng của con người, tôn trọng nhân phẩm, bất cứ trong khi sưu tầm, hay là khi loan truyền những tin tức".

"Sau hết, công quyền có nhiệm vụ chính đáng mưu lấy công ích cho nhân dân, khi phải ban hành hay áp dụng luật pháp, cần phải thận trọng để phòng khi có một sự phạm pháp, cũng không làm tổn thương đến nền phong hóa chung hay là đến sự tiến triển của toàn thể xã hội. Đề phòng như thế không bao giờ có nghĩa là phạm đến sự tự do cá nhân hay đoàn thể, nhất là trong trường hợp chính những người có trách nhiệm sử dụng những phương tiện giao dịch lại không cẩn thận đề phòng chi cả".

Đặt những nguyên tắc trên đây rồi, hàng giáo phẩm Công giáo tại Việt Nam, tuyên bố rõ rệt như sau:

1.- Hiện nay không một tờ báo Công giáo nào, hay là không một tờ báo có xu hướng Công giáo nào đã được hàng Giáo phẩm chỉ định để làm tiếng nói chính thức cho Công giáo. Chỉ có những tờ Thông báo hay là những bản Tuyên Ngôn được tất cả các Giám mục hay là những phát ngôn viên chính thức ký tên, mới cam kết trách nhiệm của hàng Giáo phẩm Công giáo tại Việt Nam. Tất cả những giấy tờ khác chỉ mang trách nhiệm cá nhân của mỗi tác giả.

2.- Có những báo chí đã được thành lập do một số giáo dân Công giáo nhiệt thành, quảng đại; đó là quyền lợi riêng của họ và chúng tôi thêm rằng: đó là nghĩa vụ của họ. Chúng tôi để lời khen ngợi họ đã có sáng kiến tốt đẹp như thế, và chúng tôi hết sức khuyên họ hãy tiếp tục bền vững.

3.- Bởi vì mang trách nhiệm cá nhân của họ, thành ra có khi, vì họ là người Công giáo họ cũng cam kết phần nào cái

thanh danh của Giáo hội; độc giả phán đoán Giáo hội và tư tưởng Giáo hội qua những bài vở của họ. Họ có thể làm một việc rất tốt, cũng như có thể đem tới một tai nạn lớn lao. Bởi thế, là những ký giả Công giáo họ phải ý thức những trách nhiệm nặng nề họ phải mang trước Thiên Chúa.

4.- Chúng tôi tha thiết yêu cầu những ký giả Công giáo hãy tổ chức lại hàng ngũ, để tập trung những cố gắng, đừng có tranh luận vô ích, cũng như đừng có phê bình mà không xây dựng. Trái lại, họ phải truyền bá, giải thích, trình bày cho hợp với trình độ độc giả cái kho tàng giáo lý của Giáo hội trong các vấn đề kinh tế, xã hội, văn hóa, gia đình v.v... Trong những phạm vi này, còn bao nhiêu công việc hữu ích và rất xây dựng đón chờ họ!

Trong số đồng bào của chúng ta ngày nay, biết bao nhiêu người hằng ngày cảm thấy sự cần thiết sâu xa khác nào một sự thèm khát giáo lý và những nguyên tắc bền vững, để giúp họ xây dựng tương lai, chính cái tương lai hòa bình phong phú mà toàn dân mong đợi. Đối với một ký giả Công giáo đã không đáp lại sự chờ mong này, mà lại chỉ mải miết vào những tin tức "giật gân" hay những bài tranh luận trống rỗng, thì thật đấy là một hành động phản bội!

Đức Phaolô đệ lục tuyên bố: "Sự tự do đích thực của ký giả, tức là tự do trong chân lý". Vai trò của họ không phải là nịnh hót dư luận, nhưng là soi sáng dư luận.

Với các Linh mục, với toàn giáo dân, chúng tôi thỉnh cầu hết mọi người hãy quý trọng, hãy nâng đỡ những báo chí nào tỏ ra trung thành với những chỉ thị và tinh thần mà chúng tôi vừa xác định ở trên.

cử chỉ "công dân" của người Công giáo

Trước hết chúng tôi nhắc lại rằng: không thể có một "nhân đức" hay một "hành động" công dân có tính cách thật sự xây dựng ngoài ba nguyên tắc căn bản sau đây:

1.- Phải có "ý thức về người khác". Có ý thức về người khác ở tại sự người ta thoát ly khỏi tính ích kỷ tự nhiên, nó tiềm tàng, lúc nhiều lúc ít trong hết mọi người, để có thể nghĩ tới người bên cạnh, tôn trọng họ, muốn điều gì tốt lành cho họ. Chúa Giêsu hồi đó diễn tả tư tưởng đó bằng một quy luật vô cùng quý báu: "Hết những gì chúng con muốn người khác làm cho chúng con thì chúng con hãy làm cho người ta" (Matt. 7, 12). Có ý thức về người khác tức là thực thi đức bác ái vậy...

2.- Không thể có nhân đức công dân ngoài "ý thức công ích xã hội". Có điều thiện mà mỗi người được dùng những phương tiện thẳng thắn để mưu lấy cho mình vì nó thích hợp với luân lý lành mạnh: tức là điều thiện riêng biệt, rất chính đáng. Nhưng, sống trong xã hội, con người cũng biết còn một điều thiện khác, cũng cần thiết, cũng chính đáng đấy chính là công ích của đoàn thể, mà rồi ra mỗi cá nhân là người thụ hưởng: "Việc thực thi một cách lâu bền những điều kiện bên ngoài, cần thiết cho toàn thể công dân để họ phát huy những đức tính của họ, chức vụ của họ, cũng như phát huy đời sống vật chất, tinh thần, tôn giáo của họ." (ASS-XXXV-1943-9-24): Đấy là công ích, và mỗi cá nhân cần phải hy sinh chính mình, để phục vụ cho nó.

3.- Sự "tự do" ở tại hiểu biết và chấp nhận rằng mỗi người trong chúng ta đều khác nhau; và như thế, mỗi người phải khiêm tốn và cố nhịn nhục để chính mình ta trở nên đỡ "phiền rầy" cho người bên cạnh. Thật là điều khó khăn. Nhưng, thánh Phaolô, với tinh thần sáng suốt và thực tế, đã khuyên nhủ giáo dân hồi xưa, cũng như khuyên nhủ

chúng ta ngày nay: "Anh em hãy chịu đựng nhau trong tinh thần yêu thương" (Eph. 4, 2).

Áp dụng vào trong vấn đề tôn giáo, sự tự do là một điểm tối hệ để mưu lấy hòa bình giữa công dân một nước. Sự tôn trọng hết mọi tôn giáo khác với tôn giáo chúng ta là một luật buộc lương tâm Công giáo. Lẽ tất nhiên người Công giáo nào cũng có bổn phận cộng tác vào việc mở rộng "nước Thiên Chúa", nhưng phải mở rộng theo phương châm của Chúa Giêsu, tỷ dụ như bằng cách thuyết phục êm thắm và bằng cách tôn trọng lương tâm mỗi người. Đi ra ngoài thái độ này, tức là không còn tính cách xác thực của việc tông đồ nữa.

Chính phủ Việt Nam hiện thời, ý thức rõ rệt sự công bình và tôn trọng tự do lương tâm - ý thức mà chúng tôi thành tâm cảm phục - đã nhắc lại trước pháp luật quyền tự do tôn giáo và quyền bình đẳng giữa tôn giáo mà hết mọi người công dân đều được thụ hưởng.

Chúng tôi ghi nhận cử chỉ trên của Chính phủ và tin chắc rằng: khoản luật này, áp dụng một cách khôn ngoan, sẽ góp phần vào sự củng cố nền hòa bình và đoàn kết giữa mọi công dân của đất nước.

Thưa các Cha và anh chị em giáo hữu, nếu một khi anh chị em đã thành tâm cố gắng mà những vụ xô xát vẫn còn xảy ra, lúc đó anh chị em hãy nhớ rằng việc bảo tồn trật tự công cộng là việc của Chính phủ, chứ không phải việc của mỗi cá nhân. Trong trường hợp khẩn cấp, phải đưa đến chỗ có thẩm quyền hữu trách để xin cứu xét và phân xử.

Trước khi kết thúc, chúng tôi tha thiết khuyên nhủ hàng giáo sĩ nhân danh Chúa Giêsu... với một tinh thần hăng say mới mẻ, hãy hy sinh vào việc Thánh hóa các linh hồn: dạy dỗ giáo dân bằng lời của Thiên Chúa. Các Cha hãy mở

những tuần cấm phòng chung trong xứ, hay là những tuần cấm phòng kín, là vì các linh hồn sẽ được rèn đúc trong sự tĩnh tâm và yên lặng. Các Cha hãy làm gương sáng cho giáo dân trong sự biết giữ bình tĩnh, can đảm, cũng như làm gương sáng về sự đoàn kết mà chúng tôi đã trình bày ở trên. Mỗi một vị trong hàng Giám mục mượn lời Chúa để nói lại với các Cha: "Cha đến không phải là để được phụng sự nhưng là để phụng sự" (Matt. 20, 18). Chúng tôi hợp nhất thành một với các Cha.

Với hết mọi người, Linh mục cũng như giáo dân, nhưng đem theo một niềm thương mến đặc biệt tới những người đã phải đau khổ nhiều hơn trong quãng thời gian mới đây, chúng tôi lập lại chính lời Chúa Giêsu: "Chúng con đừng sợ..." (Luc. 12, 32). "Sự trợ giúp chúng ta ở trong danh thánh Chúa" (Ca vịnh 124, 8). Với tất cả tấm lòng cởi mở, và hợp nhất với các Cha, cũng như với toàn thể anh chị em trong một lời nguyện nồng nàn, tin cậy, chúng tôi chúc lành cho hết thảy mọi người.

Saigon, ngày 22 tháng 1 năm 1964

+ Phaolô Nguyễn Văn Bình, Tgm. Địa phận Sài Gòn

+ Marcel Piquet, Gm. Địa phận Nha Trang

+ Phêrô M. Phạm Ngọc Chi, Gm. Địa phận Đà Nẵng

+ Đaminh Hoàng Văn Đoàn, Gm. Địa phận Qui Nhơn

+ Phaolô Seitz, Gm. Địa phận Kontum

+ Simon Hòa Nguyễn Văn Hiền, Gm. Địa phận Đà Lạt

+ Antôn Nguyễn Văn Thiện, Gm. Địa phận Vĩnh Long

+ Micae Nguyễn Khắc Ngữ, Gm. Địa phận Long Xuyên

+ Giuse Trần Văn Thiện, Gm. Địa phận Mỹ Tho

+ Philipphê Nguyễn Kim Điền, Gm. Địa phận Cần Thơ, kiêm Giám quản Địa phận Huế

+ Anrê Jacq, Gm. Hiệu tòa Cesara

+ Giuse Trương Cao Đại, Gm. Hiệu tòa Sila.