Thư Chung
Hội Nghị Giám Mục Miền Nam
Việt Nam (1976)

Gởi cho toàn thể
giáo sĩ tu sĩ và giáo dân

1.- Giáo hội tại thế. Chúa Giêsu Kitô đã được sai đến qui tụ nhân loại thành một gia đình duy nhất trong đó Thiên Chúa là Cha và mọi người là anh em. Công cuộc đó chỉ được hoàn thành khi Chúa Kitô trở lại trong vinh quang. Nhưng Ngài đã thiết lập Giáo hội, hầu ở trần gian, trong giòng lịch sử này, Giáo hội làm dấu chỉ cho sự hợp nhất và làm khí cụ xây dựng nhân loại mới ấy. Bởi đó Giáo hội có nhiệm vụ đồng hành với toàn thể nhân loại và cùng chung một số phận trần thế (xem MV 40, 2). Vai trò phổ quát này của Giáo hội phải thể hiện ngay tại mỗi địa phương và trong lòng mỗi dân tộc (xem TL 23, 1).

2.- Sứ mạng của các giám mục. Để Giáo hội có thể tiến bước trong giòng lịch sử, Chúa Giêsu Kitô đã giao phó cho các Tông đồ và những người kế vị các ngài tức là các Giám Mục, trách nhiệm hướng dẫn Dân Chúa trong tinh thần

liên đới, trong sự hiệp thông với Đức Giáo Hoàng và dưới quyền lãnh đạo tối cao của ngài (xem GM, 2).

Nhiệm vụ hướng dẫn Dân Chúa đòi các Giám mục trung thành rao giảng Chúa Giêsu Kitô theo đúng giáo lý các Tông đồ truyền lại và giúp anh chị em tín hữu sống giáo lý ấy trong đời sống hằng ngày của mình, "sao cho mọi sinh hoạt trần thế của các tín hữu thấm nhuần ánh sáng Phúc âm" (MV 43, 5).

3.- Mục đích thơ chung. Trong niềm xác tín đó về Giáo hội và về sứ mạng của mình, các Giám mục chúng tôi họp nhau tại Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ hai sau ngày Đất nước được giải phóng, muốn nói lên với anh chị em đường hướng mục vụ mà chúng tôi thiết nghĩ là thích hợp cho Giáo hội trong hoàn cảnh hiện tại, để giúp mọi thành phần Dân Chúa tích cực sống đạo bằng cách dấn thân và phục vụ giữa lòng Dân tộc Việt Nam hôm nay.

( đường hướng mục vụ

Đường hướng sống đạo mà chúng tôi muốn trình bày với anh chị em trong bức thư này không phải là điều gì mới lạ, nhưng là Phúc âm của Chúa Giêsu Kitô mà Công đồng Vatican II đã giải thích cho thời đại chúng ta.

4.- Dấn thân. Đạo chúng ta là đạo cứu thế qua việc dấn thân phục vụ. Chính Chúa Kitô đã đến làm người ở giữa chúng ta và sống trọn vẹn thân phận con người như chúng ta, ngoại trừ tội lỗi (xem Hipri 4, 15).

Công đồng Vatican II theo gương Chúa Kitô đã kêu gọi chúng ta đi vào thế giới ngày nay với thái độ cởi mở, khiêm tốn, hiền hòa, sẵn sàng hợp tác với mọi người thiện chí để mưu cầu hạnh phúc cho mọi người (xem MV 40-43).

Cộng đồng Kitô hữu Việt Nam, vì thế, không thể đứng ngoài những thay đổi diễn ra trong lòng dân tộc. Như Giáo hội toàn cầu ở mọi nơi, Giáo hội ở đây cũng "phải đồng tiến với xã hội loài người và cùng nhau chia xẻ mọi số phận trần thế với đồng bào..." (MV 40).

Chính vì vậy mà Giáo hội ước mong được đối thoại với hết mọi người. Giáo hội tin rằng đối thoại là con đường tốt nhất để đi tới sự thông cảm nhau. Điều này, Giáo hội hy vọng thực hiện được, vì tình yêu của Chúa Kitô thúc bách các môn đệ Ngài đi đến với mọi người, yêu thương hết mọi người, và chính sách của Nhà Nước cũng đã được long trọng tuyên bố nhiều lần là đoàn kết Dân tộc và tôn trọng tự do Tôn giáo.

Trong tinh thần dấn thân và đúng với đạo lý của Chúa Kitô từng được diễn tả, nhất là trong các văn kiện mới đây của Công đồng, chúng tôi kêu gọi anh chị em lấy lòng kính trọng và bác ái mà liên kết với mọi người, phải nhớ mình là thành phần của cộng đồng mình đang chung sống, theo gương "Chúa Kitô, Đấng nhờ việc nhập thể, đã liên kết mình với những hoàn cảnh nhất định về xã hội và văn hóa" (TG 10).

5.- phục vụ. Sự hiện diện của chúng ta trong lòng dân tộc còn phải thể hiện mục đích của Mầu Nhiệm Nhập Thể. Đức Kitô đã làm người là để cứu độ chúng ta. Ngài yêu thương thế gian đến nỗi đã hiến mạng sống để cứu độ thế gian.

Không bị một tham vọng trần thế nào thúc đẩy, Giáo hội cũng chỉ nhắm một điều là tiếp tục công cuộc của chính Chúa Kitô, Đấng đã đến thế gian để làm chứng cho chân lý, để cứu rỗi chứ không luận phạt, để phục vụ chứ không để được hầu hạ (xem MV 3).

Cũng vậy, như Thiên Chúa đã thương yêu chúng ta bằng một tình yêu vô vị lợi, các tín hữu cũng phải lấy tình bác ái mà lo lắng cho mọi người. Vì thế, chúng ta phải hăng hái chu toàn các nghĩa vụ của mình đối với Đất nước và xã hội, phải hoạt động và cộng tác với mọi người để tổ chức những công việc kinh tế xã hội, cổ võ và nâng cao bất cứ điều gì là chân thiện mỹ trong cộng đồng nhân loại.

6.- người công giáo trong cộng đồng dân tộc. Do những nguyên tắc đã nêu trên, không có "khối công giáo" như một thế lực chính trị, vì trong phạm vi chính trị, người công giáo là thành phần của cộng đồng dân tộc, hoàn toàn hòa mình trong cuộc sống của đồng bào, cùng chung nỗi vui mừng, niềm hy vọng và mối âu lo của toàn dân. Vui mừng, vì Nước nhà đã hoàn toàn độc lập và thống nhất; hy vọng là sẽ tiến tới một Nước Việt Nam giàu mạnh và hạnh phúc; âu lo, vì còn những khó khăn phải khắc phục.

Người công giáo kề vai chung sức với mọi người để xây dựng Đất Nước, và làm những gì lợi ích chung cho cộng đồng dân tộc mà không nghịch với đức tin và lương tâm Kitô giáo.

7.- người công giáo và chủ nghĩa xã hội. Chúng tôi vẫn biết rằng nhiều anh chị em thắc mắc: làm sao chấp nhận chủ nghĩa xã hội trên cơ sở duy vật vô thần?. Đối với người công giáo, thắc mắc đó rất hợp lý. Thật vậy, giữa đức tin Kitô giáo và chủ nghĩa Mác-Lênin có xung khắc về cơ bản, điều này ai cũng nhìn nhận. Tuy nhiên, không vì thế mà không thể có đối thoại và cộng tác chân thành giữa những ai cùng phục vụ con người trong sứ mạng cá nhân và xã hội: "Vì mọi người dù tin hay không tin, cũng đều phải trợ lực cho việc xây dựng thế giới này được hợp lý, là nơi họ đang sống" (MV 21, 6). Trong Thông Điệp Hòa Bình

Thế Giới năm 1963, Đức Gioan XXIII lưu ý chúng ta phân biệt những hệ thống triết học với những trào lưu lịch sử phát sinh từ những hệ thống đó, "bởi vì học thuyết một khi qui định thành công thức thì không thay đổi được. Trái lại, những trào lưu nhằm vào những điều kiện cụ thể và hay thay đổi của đời sống thì không thể không bị ảnh hưởng rộng rãi của sự biến đổi ấy. Ngoài ra, nếu các trào lưu trên có những điều phù hợp với những nguyên lý lành mạnh của lý trí và đáp ứng những nguyện vọng chính đáng của con người, thì ai dám từ chối, không nhìn nhận những yếu tố tích cực và đáng khen của chúng?" (Thông điệp HBTG 159).

8.- giá trị lao động. Trong chiều hướng đó, chúng tôi xin anh chị em hãy nhận thức đặc biệt giá trị của lao động. Thật vậy, nhờ lao động con người theo lệ thường nuôi sống mình và gia đình, liên kết với anh em và phục vụ họ, có thể thực thi bác ái đích thực và góp công vào việc kiện toàn công cuộc sáng tạo của Thiên Chúa. Hơn nữa, chúng tôi cho rằng nhờ việc làm của mình, con người cộng tác vào chính công cuộc Chúa Giêsu Kitô, Đấng đã nâng cao giá trị của lao động khi Người làm việc với chính hai bàn tay của mình tại Nazareth (xem MV 67). Trong hoàn cảnh hiện tại, lao động sản xuất còn là chính sách cần thiết để xây dựng một nền kinh tế tự túc, đảm bảo nền độc lập, tự do của dân tộc.

Chấp nhận điều đó là chấp nhận hy sinh, ít ra trong buổi đầu. Nhưng đối với người tín hữu, đó cũng là chấp nhận hiệp thông với Mầu Nhiệm Cứu thế của Đức Kitô, hằng ngày được tiếp tục thể hiện trong Giáo hội.

Mục đích của Giáo hội là tôn thờ Thiên Chúa, hiến thánh vũ trụ và mọi sinh hoạt của con người. Mục đích này

phải được thể hiện bằng chính cuộc sống dấn thân phục vụ của người tín hữu, nhưng đặc biệt được biểu lộ trong Phụng vụ là cao điểm của sự gặp gỡ giữa Thiên Chúa và con người. Trong sinh hoạt phụng vụ, cộng đồng Dân Chúa xuất hiện một cách rõ rệt nhất, và chính cộng đồng phụng vụ là khuôn mẫu của các xứ đạo và Giáo hội địa phương. Mọi người cùng vây quanh một bàn thánh do Linh mục chủ tế tập họp nhân danh Giám mục là Thượng tế của Giáo hội địa phương, để cùng nhau chia xẻ Lời Chúa và Mình Chúa, hầu Chúa ở trong mọi người, sống trong mọi người, đưa mọi người vào con đường dấn thân phục vụ cứu thế. Như vậy mỗi người Kitô hữu có thể nói: "Tôi sống, nhưng không phải tôi sống, mà là chính Chúa Kitô sống trong tôi" (Gal. 2, 20).

Phần áp dụng

Đường hướng dấn thân phục vụ trên đây thiết tưởng rất cần cho giai đoạn hiện tại. Chúng tôi khẩn thiết kêu gọi mọi thành phần Dân Chúa hãy cùng chúng tôi mạnh dạn đi vào đường hướng ấy, để tất cả chúng ta đổi mới đời sống cho thích hợp hơn với các đòi hỏi của Phúc âm và hoàn cảnh đổi mới của Đất nước.

9.- Ngỏ lời với giáo dân. Với anh chị em giáo dân, chúng tôi xin nhắc lại: ơn gọi của anh chị em là nên thánh giữa đời bằng cách sống tinh thần Phúc âm của Chúa Kitô qua các phận vụ trần thế. Nhờ anh chị em, Giáo hội hiện diện ngay trong xã hội và góp phần xây dựng đời sống vật chất và tinh thần của Dân tộc. Chính anh chị em, khi sống thánh thiện giữa đời, sẽ nối tiếp Mầu Nhiệm Nhập thể của Chúa Cứu thế, và trình bày cho mọi người thấy khuôn mặt thật của Giáo hội cũng là gương mặt của Chúa Kitô.

Vì lẽ đó, lúc này hơn bao giờ hết, anh chị em hãy có một đức tin sáng suốt và vững vàng, hãy tìm mọi cách để soi sáng và nuôi dưỡng đức tin như: học thêm giáo lý, bàn hỏi trao đổi mỗi khi gặp điều không hiểu, cầu nguyện chân thành và sâu xa, sống kết hợp với Chúa thường xuyên, chăm chú nghe đọc và suy gẫm Lời Chúa, tôn kính và noi gương Đức Mẹ Maria. Những nghi lễ thông thường bề ngoài vẫn chánh đáng và hữu ích, nhưng trọng tâm mục vụ trong xứ đạo phải là việc giáo dục đức tin.

Hãy thật sự sống đức tin của mình, nhất là giữ luật công bình và bác ái của Phúc âm. Các luật này chẳng những cấm chúng ta trộm cắp, gian lận, vu cáo, nói xấu, làm hại thanh danh, tài sản của anh em mình... mà tích cực hơn, đòi buộc chúng ta phải thiết tha mưu cầu công ích, yêu thương anh em mình bằng hành động.

Mặt khác, dầu đi nơi nào, dầu sống ở đâu, anh chị em cũng hãy cố gắng đoàn kết, yêu thương và thành tâm chia xẻ nếp sống của mọi người. Trong mọi hoàn cảnh, chúng ta đều có thể sống đức tin và làm chứng cho Tin mừng của Chúa Kitô.

10.- Ngỏ lời với phụ nữ và giới trẻ. Chúng tôi cũng xin được ngỏ lời với chị em phụ nữ, các bà mẹ, các người vợ và những thanh niên nữ sắp bước vào cuộc sống gia đình. Giáo hội hãnh diện, vì đã góp phần nâng cao vai trò và quyền bình đẳng của các chị em. Giáo hội tha thiết kêu gọi sự cống hiến quảng đại của các chị em vào việc củng cố đời sống gia đình và họ đạo, duy trì sự vững bền và thánh thiện của Hôn nhân, bảo vệ mạng sống con người, giáo dục con em nên người công dân tốt, và huấn luyện đức tin để chúng trở nên người công giáo trung thành. Giáo hội mong ước được thấy nơi các chị em hình ảnh của Đức Maria, người thiếu nữ thánh thiện, người vợ trung thành và người mẹ gương mẫu sáng ngời mọi nhân đức.

Với các bạn trẻ, chúng tôi muốn nói: xã hội đang được xây dựng là của các bạn, nó phải do các bạn và cho các bạn. Là thành phần tiên tiến trong nhân loại, các bạn phải là những người đầu tiên can đảm bảo vệ và phát huy những giá trị nhân bản và thiêng liêng. Chúng tôi muốn đặc biệt nhắc lại những đức tính mà các bạn cần có: sự thành thật, lòng nhân đạo, tính khoan dung, đức khiết tịnh, lòng trung thành, lòng yêu nước, niềm tin nơi con người và nhất là nơi Thiên Chúa. Các bạn hãy tận dụng trí tuệ tài năng và sức lực để cùng với đồng bào xây dựng một cộng đồng dân tộc giàu mạnh và biết yêu thương. Nhưng trên hết, là thành phần ưu tú của Dân Chúa, các bạn hãy gắn bó với Chúa Giêsu Kitô, hãy học hỏi giáo lý và gương sống của Ngài, hãy cầu nguyện với Ngài vì "không có Thầy, các con sẽ không làm được việc gì" (Gio. 15, 5).

11.- Ngỏ lời với tu sĩ. Còn các Tu sĩ nam nữ, hãy ý thức cho đúng ơn gọi và sứ mạng đặc biệt của mình là tận hiến và phục vụ.

Anh chị em đã muốn đáp lại tiếng Chúa bằng cách tự nguyện khấn giữ các lời khuyên của Phúc âm để tận hiến mình cách riêng cho Thiên Chúa và phụng sự Người cách thân tình hơn. Một khi đã chọn Chúa làm lẽ sống duy nhất và làm đối tượng tuyệt đối cho tình yêu của mình, anh chị em có sứ mạng nêu gương cho Dân Chúa và khích lệ họ can đảm chu toàn ơn gọi làm người Kitô hữu. Sứ mạng ấy nói cách khác, là làm chứng cho Phúc âm Chúa Kitô và trở nên một dấu chỉ cho Nước Trời trước mặt Dân Chúa và mọi người (xem TL. 44-45).

Dầu sinh hoạt bên ngoài có thay đổi, nhưng ơn gọi và sứ mạng ấy của anh chị em vẫn không đổi thay. Công đồng Vatican II đã nêu ra một số tiêu chuẩn hướng dẫn việc đổi mới và thích nghi mà các Dòng tu phải thực hiện, vì lợi ích của chính mình và của cả Giáo hội.

Trong hoàn cảnh hiện tại, chúng tôi khẩn thiết kêu gọi các Dòng tu thuộc quyền Giám mục cũng như quyền Giáo hoàng, hãy tiếp tục và đẩy mạnh công cuộc canh tân thích nghi cần thiết ấy để đóng góp hữu hiệu hơn cho đời sống của Giáo hội địa phương. Hơn bao giờ hết, sự hợp tác chặt chẽ giữa Giáo dân, Tu sĩ và Giáo sĩ, dưới sự lãnh đạo của Giám mục trong các sinh hoạt của Giáo hội trở thành một đòi hỏi bức thiết.

Mỗi dòng tu, nhất là các Dòng có Linh mục, hãy tích cực xây dựng đời sống Giáo hội địa phương: làm như thế, tức là xây dựng Nhiệm thể Chúa Kitô. Dĩ nhiên các Dòng tu vẫn có quyền chính đáng duy trì và phát triển các đặc tính của mình.

12.- Ngỏ lời với linh mục và chủng sinh. Chúng tôi xin ngỏ lời cùng các Linh mục, là những cộng sự viên gần gũi của chúng tôi, vì cùng tham dự với chúng tôi vào chức tư tế duy nhất của Chúa Kitô, lại cùng chia xẻ với chúng tôi trách nhiệm hướng dẫn Dân Chúa (xem GM. 28-34).

Qua Bí tích Truyền chức, anh em đã được thánh hiến cách đặc biệt để trở nên giống Chúa Kitô là Thượng tế thánh thiện, Mục tử tốt lành, Sứ ngôn trung thành của Chúa Cha, Nô bộc hiền lành và khiêm nhượng. Công đồng Vatican II đã dùng các nét ấy của chân dung Chúa Kitô để phác họa hình ảnh người Linh mục của Giáo hội hôm nay (xem LM. 4-6, 15). Vậy chúng ta hãy đem tinh thần hiền hòa khiêm tốn để phục vụ Dân Chúa và mọi người. Chúng

tôi xin nhắc riêng anh em về một vài trách nhiệm quan trọng sau đây:

a.- Chú tâm đặc biệt vào Phụng vụ, nhất là Thánh lễ, vì đó là phương tiện thích hợp hơn cả để nuôi dưỡng đời sống đức tin của tín hữu về mặt Nhiệm tích cũng như về mặt Phúc âm. Xin anh em cố gắng làm cho Phụng vụ được sống động và phong phú, giúp mọi thành phần tham dự tích cực và chủ động, nhưng vẫn phải tuân theo các chỉ thị về Nghi lễ.

b.- Trong chức vụ, luôn luôn hiệp nhất theo tinh thần mà Công đồng nhắn nhủ: "Các linh mục hợp với Giám mục mình, tạo thành Linh mục đoàn duy nhất, với nhiều chức vụ khác nhau. Trong mỗi cộng đoàn tín hữu địa phương, Linh mục là hiện thân của Giám mục, mà các ngài hằng liên kết với lòng tin tưởng và quảng đại, lãnh nhận phần chức vụ cùng chia xẻ nỗi lo âu của Giám mục và hằng ngày ân cần thi hành chức vụ ấy" (TL. 28, 2).

c.- Giúp tín hữu nhận ra ý Chúa quan phòng trong những biến cố của đời sống cá nhân hay cộng đồng và biết đáp lại cho xứng với tư cách môn đệ Chúa.

Còn các chủng sinh, là những Linh mục tương lai, thì ngay từ bây giờ hãy tâm niệm hình ảnh Linh mục như đã trình bày trên đây.

Muốn thế, trong thời gian huấn luyện, các chủng sinh cần chia xẻ nếp sống thực sự của mọi người dân, nhất là phải lao động, không những để khỏi phiền lụy ai, mà còn để nhận thức giá trị của lao động, và để tích cực tham gia vào công cuộc xây dựng Đất Nước. Phương thức huấn luyện này đòi hỏi nơi Chủng sinh cũng như nơi người huấn luyện một ý chí kiên trì nhẫn nại và lòng tin tưởng vững vàng vào sự an bài khôn ngoan của Thiên Chúa.

Trong chương trình học phải đặc biệt đào sâu Lời Chúa, nắm vững giáo lý Công đồng, yêu mến và thấm nhuần văn hóa dân tộc (xem TG 16, 4), tìm hiểu tâm trạng con người của thời đại để có thể đối thoại với họ (xem ĐT. 15). Việc huấn luyện này có phần mới mẻ, nhưng chính cái mới mẻ đấy sẽ giúp chủng sinh trở thành Linh mục thích hợp với thời đại.

Kết luận

Để kết thúc, chúng tôi xin nhắc lại: đức tin không phải là bức tường ngăn cách người có tín ngưỡng và không tín ngưỡng, cũng không phải là thuốc mê đưa người công giáo xa rời thực tại trần gian. Trái lại đức tin đưa chúng ta đến với con người và giúp chúng ta đánh giá đúng mức những thực tại trần gian, vì đức tin cho ta nhìn mọi sự theo cái nhìn của Thiên Chúa và đưa ta kết hợp với Thiên Chúa trong tình Cha-con và liên đới với mọi người trong tình anh-em. Tuy nhiên, ý thức rằng mình yếu đuối và tội lỗi, chúng ta phải "tự thanh luyện không ngừng bằng việc sám hối và đổi mới đời sống" (TL 8, 3) cho phù hợp với ý Chúa hơn, để chúng ta phục vụ anh em đồng bào một cách thiết thực và vô vị lợi, xứng đáng với người môn đệ Chúa Kitô.

Chúng ta hãy hiên ngang và tin tưởng đón nhận giai đoạn lịch sử mới như một lời mời gọi của Chúa để sống trung thành và quảng đại hơn.

Làm tại Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 16 tháng 7/1976

hội nghị giám mục Miền nam Việt Nam

-ĐT: Optatam totius -MV: Gaudium et Spes

-GM: Christus Dominus -PV: Sacrosanctum concilium

-HB: Pacem in terris -TGG: Ad gentes

-LM: Presbyterorum -TL: Lumen gentium