Thư Chung Các Đức Giám Mục Việt Nam (1952)

Các anh em thân mến,

Chúng tôi, các Giám Mục Việt Nam, mà sự lo nghĩ hằng ngày, cũng như Thánh Paulo thủa xưa, là ân cần săn sóc các Giáo hội, chúng tôi gửi thư này cho các con cái yêu dấu của chúng tôi trong Chúa Khitô, là các Giáo hữu các Địa phận chúng tôi, và gửi phép lành Tòa Thánh.

Mặc dầu, đồng thời chúng tôi cũng thân mến tưởng niệm đến các anh em ngoại giáo vì những anh em ấy cũng được dự định để nên chi thể của một thân thể, và hưởng dụng những ơn lành mà Thiên Chúa là Đấng Hóa Công vũ trụ và là Cha chung loài người muốn phân phát do Chúa Khitô.

Chúng tôi mượn thư này ngỏ lời cùng những anh em đang chịu đau khổ, cùng những anh em vì nỗi chiến tranh đã bị thương tổn trong thân thể và tâm hồn, cũng những anh em tị nạn đã mất hết nơi ăn chốn ở, cùng những anh em mà gia cư và tiền lương không cho phép sống một đời sống cá nhân và gia đình bình thường, cùng cxc anh em muốn một nước Việt Nam hòa bình, được kính nâ và thảnh vượng mà bây giờ các anh em phải chịu đau khổ trong tâm khảm vì tình thế hiện tại, sau hết, cùng cxc anh em là những bậc trí thức mà trong tình trạng hỗn độn hiện thời của những tư tưởng và sự vật, đang xy nxy tìm !ường đi, Chân lý và Sự sống.

Với những vết thương này, chúng tôi muốn xoa dảu một phần nào bằng sự biâu dương mối tình thân xi sâu xa, và bằng sự nhắc lại đây những chân lý vạch rõ con đường tiến đến một vận mạnh tốt hơn.

!ức Thxnh Cha đương kim trong vô tuyến thông điệp lặ Sinh Nhật năm 1942 có phxn: "Hội Thxnh sẽ từ chối mình và thôi làm người mẹ, nếu giả điếc làm ngơ không nghe những tiếng kêu van khổ no mà cxc con cxi mình thuộc về hết cxc tầng lớp nhân loại đang làm vang lên tai mình. Hội Thxnh không có ý theo bè bênh một thâ thức nọ hay một thâ thức kia riêng biệt và cụ thâ mà những dân tộc hay quốc gia xp dụng đâ giải quyết những vn đề vĩ đại về sự tổ chức nội bộ cũng như việc cộng txc quốc tế, bao lâu những sự giải quyết này trọng kính Lề luật Chúa. Song đàng khxc vì là giềng cột và là nền tảng sự thật cùng là !ng gìn giữ trật tự tự nhiên và siêu nhiên do Thxnh ý Chúa, và được !ng Khitô ủy nhiệm, Hội Thxnh không thâ từ bỏ việc công bố cho cxc con cxi mình và trước mặt toàn thâ thế giới biết những qui tắc bt khả xâm phạm mà sự giữ những qui tắc y sau cùng hệ tại đến sự vững chắc của nền trật tự mới quốc gia hay quốc tế mà cxc dân nhiệt liệt mong mỏi kêu cầu".

Vì Đức Thxnh Cha đ vạch rõ những qui tắc bt khả xâm phạm này một cxch tinh tường tế nhả trong nhiều bức thư tín và Thông điệp, nên chúng tôi thiết tưởng không gì hơn là phỏng theo gixo hun của Ngài và luôn luôn mượn những nhời của Ngài đâ diặn giải đây cho cxc anh em một vài nguyên tắc hiện thời rt quan hệ với nước nhà.

sứ mệnh chúa khitô

Ngay từ đời xưa cxc đng hiền nhân đ như cảm thy: người bốn phương sinh ra đâ cùng sống trong tình huynh đệ cộng hữu (Tứ hải nội giai huynh đệ). Và sự bang giao hiện thời chứng tỏ cần phải tổ chức mối tình huynh đệ cộng hữu này.

Song, lẽ nào nói về tình huynh đệ được, khi mà người ta chưa nhìn nhận Phụ quyền, là căn nguyên của tình huynh đệ? Nhân loại chỉ trở thành anh em khi nào họ thực tình âu yếm một Cha chung, mà chúng ta người gixo hữu gọi là Thiên Chúa. !ối với !ng Thiên Chúa y mặc dầu những người không cùng tin tưởng như ta, song khi mắc sự khốn khó thường kêu Trời, tỏ lòng tin cậy Trời che chở thì những người y chả xm chỉ nghĩ đến Thiên Chúa là Cha Chung nhân loại đy ư? Nhiều cxch nói thông dụng mọi người thường dùng như vậy, chứng tỏ sự xxc thực của lòng tin cậy này.

Khi mọi người đều nhận biết quyền bính Cha Chung này, thì đại gia đình nhân loại mới có thâ trông đợi hòa bình và hạnh phúc: Cha rt nhân từ này đ nói với chúng ta, bởi Con Người là !ức Chúa Jêsu Khitô Người đ đặt làm đầu cả nhân loại theo như lời Thxnh Phaolô đ dậy rằng: "Xưa !ức Chúa Trời đ dùng cxc đng Tiên tri nói cùng tổ phụ chúng ta nhiều lần nhiều cxch đến nay Người dùng Con Người mà phxn dậy chúng ta. Người đ đặt Con Người làm vả Thừa Kế mọi sự và do Con Người mà Người đ dựng nên thế gian" (Hebr. 1, 1-2).

Người ta nói về những nhà hiền triết thủa xưa thường hay hướng về Trời đâ suy cho biết những mệnh lệnh rõ rệt của Trời mà tuân cứ (Cổ thi Thiên chi minh mệnh). Thời nay biết bao anh em ngoại gixo mà lòng ngay thẳng đ chẳng 

dọn tâm hồn anh em đâ thụ lĩnh thiên tín trên Trời do Chúa Khitô đem xuống đy ư?

Thxnh Phaolô chép: "Chúa Khitô là đầu của nhiệm thâ Gixo hội, Người là căn nguyên là !ng sinh ra trước hết mọi người đâ trong mọi sự Người đều đứng đầu. Vì !ức Chúa Trời đ muốn toàn ân đầy đủ trong Người, và Người đ muốn dùng Người mà làm cho mọi sự hòa thuận với mình, những sự ở dưới đt cũng như ở trên Trời; sự hòa thuận y do mxu Người đ đổ trên thập gix cu tạo nên" (Col. 1, 18-26).

Cũng vả Tông đồ y nói cùng Gixo hữu thành Corintho rằng: "Theo ơn Chúa đ ban cho tôi, tôi như một người kiến trúc sư khôn ngoan đ đặt chân móng mà người khxc xây lên trên. Tuy nhiên ai xây hy ý tứ xem mình xây gì trên đó? Vì ngoài nền đ đặt tức là Chúa Giêsu Khitô thì không ai có thâ đặt nền móng khxc" (I Corint. III, 10-11).

!ó chẳng phải là gixo hun của !ức Thxnh Cha Pio thứ XII trong thông điệp bt hủ Summi Pontificatus đy ư? "Sự txi hóa nhân loại, !ức Gixo Hoàng phxn, nếu muốn có hiệu quả trước hết phải chuyên chú về đàng tinh thần và tôn gixo: bởi đy phải khởi điâm từ Chúa Khitô như nền tảng cần thiết và thực hiện bằng chân lý cùng hoàn thành bằng đức bxc xi".

Những bản văn này rõ ràng khiến không còn ai hiâu nhầm hay cắt nghĩa sai. Chúng tôi có ý nói về nền tảng, về nguyên tắc. Không nên lẫn sự phxt biâu nguyên tắc với sự thực hiện cụ thâ thuộc về phạm vi cxc nhà chuyên môn và đòi hỏi thiện chí của mọi người. Chúa Khitô không bao giờ muốn đề nghả sự giải quyết những vn đề thuần túy thuộc về thế quyền. Còn Gixo hội vốn khích lệ sự sxng kiến của công dân đối với nhiệm vụ đ ủy thxc cho mình trong lnh vực này.

Phàm kế hoạch vĩ đại đâ cứu vn x hội cần phải ly ý niệm con người làm khởi điâm và phỏng theo nhân bản. Vì lẽ y hiện thời ta thy những nhà thủ lĩnh quốc dân hay lnh tụ quần chúng cùng với hành động chính trả, x hội, lại hoạt động tuyên truyền đâ truyền bx một thứ Triết lý về con người hay x hội. !ồng thời họ hoạt động đâ sửa soạn nhân tâm, gây nên phong trào dư luận dự bả đâ việc chinh phục nhân tâm được dặ dàng.

Song phải biết thâ thức nhân bản nào sẽ phxt huy và chi phối những sự cải cxch cần thiết cho x hội, và riêng đối với x hội Việt Nam. Trong việc cải cxch y người ta có bắt chúng ta theo một quan niệm hẹp hòi về nhân bản, chỉ nhận một vài yếu tố của con người mà bỏ lảng chân gix trả căn bản của nhân cxch đến nỗi con người chỉ còn là một tế bào trong cơ thâ x hội mà không nhận biết gix phẩm cao siêu của những khuynh hướng thiêng liêng của chúng ta?

!ối với những câu hỏi này lời thưa phủ quyết là sự dĩ nhiên nếu sự giải quyết phạm đến gix phẩm của nhân loại, quan niệm nhân sinh của đạo Công Gixo không bao giờ miệt thả một gix trả nào chính đxng của con người, và hằng duy trì trật tự cần thiết cho những gix trả này. Chỉ có quan niệm về loài người theo như tinh thần đạo Công Gixo mới có thâ dùng làm nguyên tắc cho việc txi tạo x hội.

Không phải riêng những người Công Gixo, mà là cả nhân loại bởi sự cảm nhiặm đạo Công Gixo và do thế lực bành trướng văn minh Công Gixo mà được Chúa Khitô dạy cho biết con người đích thực là gì, và số mệnh con người là gì trong đoàn thâ và trong sự huynh đệ cộng hữu của nhân loại. Song than ơi! Những điều chính yếu y, thiên hạ thường hay quên.

Chúng tôi, cxc Gixm Mục Việt Nam đ được Chúa Khitô phó thxc nhiệm vụ tông đồ truyền gixo tại Việt Nam này, 

chúng tôi không thâ làm cxch nào khxc hơn đâ hình dung công việc cải tạo thiêng liêng này cho bằng nhắc lại hun lệnh của !ức Gixo Hoàng đương kim rằng: "Hoàn thành việc txi tạo, xp dụng những phương tiện hợp với sự thay đổi những điều kiện của thời gian và nhu cầu mới của nhân loại, đó là nhiệm vụ chính của người làm mẹ của Hội Thxnh. Rao giảng Phúc âm như !ng Thiên Chúa sxng lập đ ủy thxc cho, dạy dỗ đạo lý công bằng bxc xi của Người, đó là công rt trọng đại và rt ích lợi cho sự hòa bình" (Summi Pontificatus).

Vả lại, chúng tôi tuyên bố rằng: nếu ai không được chúng tôi ủy nhiệm, thì không có thâ chiếm đoạt ly cho mình nhiệm vụ gixo hóa và hướng dẫn trong phạm vi !ức tin và Luân lý.

Cxc anh em thân mến, đâ kết thúc chương này, chúng tôi công bố rằng: Không có Chúa Khitô thì sự giải quyết thuần túy chính trả hay x hội những vn đề hiện tại đều là tht bại. Cho nên ai ny hy tự xét và xem, hoặc trong đời sống thực tế mình đ quên hay từ bỏ đảa vả Chúa Khitô và đạo lý Người trên đt Việt Nam phải kiến thiết lại, hoặc tầng lớp x hội mình lệ thuộc, hoặc chính đảng mình tin cậy có nhận biết, và thực hành đạo lý Chúa Khitô không? Lẽ nào cải tạo được toàn thâ, nếu chúng ta không có thâ hoặc không muốn cải tạo chính mình chúng ta, và những sự liên can đến chúng ta hơn hết.

đạo công gixo và văn minh Việt Nam

Chúng tôi muốn hết thảy cxc anh em và nht là những người đang giữa lúc hỗn độn hiện thời này, phân vân muốn tìm một điâm tựa vào sự thực: là nhận những giải quyết theo như đạo Công gixo, và dù gia nhập Gixo hội Công gixo cũng không phải là bi bỏ nền văn minh cổ truyền của nước nhà. Sự gixo hun của Công gixo rõ rệt lắm về điâm 

này: "Hội Thxnh Chúa Chúa Khitô không thâ nghĩ đến việc chỉ trích hay miệt thả những tính cxch riêng biệt mà từng dân tộc với lòng sùng kính ham chuộng và sự hnh diện sxng suốt bảo tồn và coi như một di sản quí hóa".

Những khuynh hướng, những sự lo lắng chuyên chú về việc phxt triân một cxch khôn ngoan điều hòa, những lực lượng và xu hướng riêng đ ăn rặ xâu trong tâm khảm từng dân tộc, miặn là không phản đối với nhiệm vụ buộc nhân loại phải coi mình cùng một nguồn gốc, và cùng một số phận chung, thì Gixo hội vui lòng hoan nghênh.

Những người vào Hội Thxnh, đều phải biết rằng: "không phân biệt chủng tộc ngôn ngữ, ai ai cũng có bình quyền làm con trong nhà Chúa là nơi lề luật và sự bằng yên của Chúa ngự trả".

"Không nên sợ rằng: ý thức tình huynh đệ cộng hữu phổ thông do đạo Công gixo dậy, và lòng đạo nghĩa bởi đy gây nên nghảch với tình yêu, mà ai ny phải có đối với những cựu truyền, và danh vọng quê hương của mình. Lòng đạo nghĩa y cũng không ngăn trở việc cổ võ sự phồn thảnh và ích lợi chính đxng của quê hương. !ạo Công gixo lại dậy trong việc thực hiện đức bxc xi có một trật tự do Thiên Chúa đ lập; theo trật tự y phải yêu mến một cxch nồng nhiệt và làm sự lành nhiều hơn cho những người mà mình có liên lạc riêng biệt. Chính Chúa Cứu Thế đ làm gương về tình yêu riêng biệt này đối với xứ sở và quê hương của Người" (Summi Pontificatus).

Riêng đối với nước Việt Nam của chúng ta, Hội Thxnh Công gixo không có thâ, và cũng không muốn phủ quyết một yếu tố nào thực thụ xứng hợp với nhân đạo của nền văn minh Việt Nam. Những gix trả luân lý và dĩ vng của nước nhà giối dâ, và hiện thời những nguyện vọng chính đxng tiến hóa cải tân đang làm thành một tài liệu phong 

phú mà cuộc đời ân nghĩa theo tinh thần đạo Công gixo sẵn sàng dùng ly đâ làm cho tiến triân đầy đủ và thanh trừ những khuyết điâm.

Trong phạm vi bức thư này, chúng tôi không có thâ giải bày hết cả những yếu tố văn minh nước nhà, tỏ ra sự gặp gỡ phong phú, và trinh khiết nền văn minh nước nhà với !ạo Công gixo. Song có điều không chối ci được, là từng bao thế kš, một trong cxc nền tảng vững chắc của x hội Việt Nam là chữ hiếu đặ trong gia đình đ là như một sự biâu dương rt đxng chú ý của tinh thần gia đình.

Theo lý tưởng này, chữ hiếu đặ chỉ đảnh những nghĩa vụ rõ ràng liên quan giữa cha con, anh em. Nó lại còn gây nên mối liên lạc ngoài x hội làm cho nghĩa vụ x hội phân đảnh theo nghĩa vụ của gia đình, và sự làm chu đxo nghĩa vụ cha con dọn đường đâ làm hoàn tt nghĩa vụ của một người dân. Tình gia đình này ăn rặ xâu trong nền văn minh Việt Nam đ là một sự thực, hợp với nhân tính có gix trả ưu tiên. Theo luật tự nhiên, nào gia đình chẳng phải là nền tảng đầu tiên của x hội và là trường hun luyện con người x hội đy ư? &y thế, một sự so sxnh đầu tiên luân lý Công gixo và luân lý cổ truyền Việt Nam chứng tỏ những điâm liên lạc với nhau.

Nhưng ơn thxnh Chúa còn đem lại cho lý tưởng cao thượng tình hiếu đặ sự hoàn hảo vĩ đại bằng sự mở rộng phạm vi và tăng hảo tinh thần. Xét về phương diện tự nhiên, lý tưởng hiếu đặ này chỉ đem lại những xnh sxng chưa được rõ ràng về ý nghĩa cộng đồng của nhân loại, chân trời của nó hy còn thu hẹp vào đoàn thâ gia đình, làng mạc, quốc gia và họa huần mới vượt ra khỏi phạm vi y, đâ tới đến cõi tình huynh đệ cộng hữu phổ thông. Song đạo Công gixo nâng cao trình độ sự vật, đặt mọi sự trên kế hoạch ơn thxnh, mở cho lý tưởng hiếu đặ những viặn tượng 

vĩ đại: lý thuyết nhiệm thâ, tỏ cho chúng ta biết mọi người đ được kêu gọi đâ kết hợp với Con !ng Thiên Chúa, và nên anh em với nhau trong sự kết hợp với Chúa Khitô, liên liên tn tới trong tình yêu.

Ta hy nghe thxnh Phaolô: "Thật sự anh em đ không chảu ly tinh thần nô lệ đâ còn sợ hi. Trxi lại anh em đ chảu ly tinh thần nghĩa tử khiến chúng ta kêu lên rằng: Cha! Chính Chúa Thxnh Thần cũng chứng kiến cho ta rằng; ta là con cxi của Chúa. Vậy nếu ta là con cxi, thì ta cũng là người thừa kế, thừa kế của Chúa, và đồng thời thừa kế với !ng Khitô" (Rom. VIII, 15-17). "&y bởi Người mà toàn thân thâ có hệ thống, hợp nht với cxc chi thâ giúp đỡ nhau, và phần nào cũng tùy sự khả năng hoạt động của mình mà lớn lên, và hoàn thành trong đức bxc xi" (Eph. IV, 16).

Sự kết hợp mật thiết với Chúa Khitô, và trong Chúa Khitô gây nên mối tình huynh đệ thiêng liêng giữa loài người. Tình huynh đệ y không có phx hủy tôn ty đẳng cp x hội, lại còn làm cho thm nhuần một tinh thần mới, đó là sự kính nâ ai ai cũng phải có đối với nhân vả, và lòng nhiệt thành mưu ích chung, mà giai cp nào trong x hội cũng phải lưu tâm đến, thí dụ: con phải trọng kính và vâng nhời cha, song người cha cũng phải nhớ sự gixo dục mình thi thố hoàn toàn đâ mưu ích cho người con, cũng là một nhân vả, chung quy cũng đxng tôn trọng như mình là người cha, và mình phải ly lòng độ lượng hết sức giúp đỡ sự phxt triân chu đxo những khả năng vật cht và tinh thần của người con. Những mối liên lạc x hội khxc, cũng được thay hình đổi rạng thêm xinh, nhờ bởi mối tình huynh đệ trong Chúa Khitô như vậy.

Các anh em thân mến, các anh em thy tỏ: tình hiếu thảo cao thượng này rt quí trọng trong nền văn minh Việt Nam chẳng những không bả cản trở, mà lại còn được nâng cao, và làm cho hoàn hảo trong lý thuyết nhiệm thâ của Chúa Khitô.

tình huynh đệ phổ xi

Quan niệm nhân loại như một đại gia đình, mà Thiên Chúa là Cha, và !ng Khitô là gia chủ không có nghảch với quyền lợi quốc gia nào cả. Trxi lại nó còn là nền tảng luật lệ quốc tế mà cxc dân tộc phải quyết nhận, nếu không, sẽ đưa thế giới vào vòng chiến tranh khốc liệt.

Nhiều lần !ức Thxnh Cha Pio thứ XII đ giải bày sự thực này, và do đy kết luận nhiều điều quan hệ cho cxc nước.

Đức Thxnh Cha phxn rằng: "Loài người mặc dầu theo trật tự tự nhiên Thiên Chúa đ lập có chia ra từng đoàn thâ x hội, quốc dân, quốc gia biệt lập về cxch tổ chức và hành chính nội bộ, song rt đoàn kết, bởi dây liên lạc luân lý và phxp luật thành một đại đoàn thâ cộng đồng có luật chung riêng chỉ đảnh bảo vệ sự hợp nht và phxt triân sự thảnh đạt đâ hòng sinh ích chung cho dân tộc" (Summi Pontificatus).

"!â cho có sự tiếp súc điều hòa vĩnh viặn, và sự giao hảo giữa cxc dân tộc thêm phần ích lợi, thì cxc dân cần phải nhận biết và tuân phục những nguyên tắc tự nhiên của luật quốc tế. Những nguyên tắc này đòi hỏi sự kính trọng quyền lợi mỗi dân tộc đối với sự độc lập, đời sống quốc gia, và khả năng tiến hóa trên đường văn minh" (Summi Pontificatus).

"Trong lnh vực của một sự tổ chức mới xây dựng trên nền móng nguyên tắc luân lý không có chỗ cho sự phạm đến tự do, nguyên tuyền và an ninh của cxc nước khxc, mặc dầu diện tích và khả năng bảo vệ thế nào mặc lòng. Nếu bt đắc dĩ cxc cường quốc phải vạch sẵn con đường, đâ lập thành những đoàn thâ kinh tế với nhau và với những tiâu nhược quốc, song người ta không có thâ chối được rằng, trong phạm vi ích lợi chung cũng như trong khu vực chính trả, cxc tiâu nhược quốc cũng như cxc cường quốc có quyền được kính nâ trong sự tự do của mình và trong khi cxc nước tranh chp nhau, được quyền bảo thủ một cxch có hiệu quả thxi độ trung lập theo như luật tự nhiên và luật quốc tế; lại được bênh đỡ sự tiến triân kinh tế của mình, vì chỉ có lối y họ mới đạt được một cxch đầy đủ công ích tức là sự thảnh thơi vật cht và tinh thần của dân tộc" (Vô tuyến truyền thanh lặ Sinh Nhật năm 1941). Sau hết, chúng tôi xin thêm điều này, là sự cxc dân tộc phải kính nâ nhau và mối tình huynh đệ phổ xi đ xui khiến nên cxi lý thuyết đang diặn giải đây, Gixo hội không bao giờ cho phép chúng ta quên, dù mà khi được bang giao quốc tế trở nên gay go đến nỗi gây nên cxi họa binh đao, thì by giờ chúng ta vốn còn là anh em một nhà con một cha chung, như thế chẳng những chúng ta phải trxnh những tung hoành không hợp với cxi đặc ơn cao quí y, thí dụ như những hành động có tính cxch khinh bỉ phẩm gix, sự tự do, và đời sống con người và tt cả những sự xp dụng bt chính những phương tiện phx hoại, mà lại còn phải yêu kÁ thù đảch ta như Chúa đ truyền cho ta rằng: "Phô bay đ biết người xưa bảo rằng: mày hy yêu người thân cận và ghét kÁ thù; song Ta bảo phô bay: Hy yêu kÁ thù bay, hy làm sự lành cho những kÁ ghét bay, hy cầu nguyện cho những kÁ làm khốn bay. Như thế bay sẽ nên con cxi Cha bay ở trên trời" (Matt. V, 43-45).

Những lời chúng tôi vừa trưng ra, chứng tỏ sự thừa nhận và làm cho cxc dân tộc cùng những nhà chp chính thừa nhận những nguyên tắc Công gixo thật là phương phxp tốt nht, đâ duy trì chẳng những sự hòa bình thế giới, mà lại còn bảo đảm sự tự do riêng từng dân tộc.

Vấn đề công dân và xã hội

Do quan niệm xã hội loài người coi như một gia đình lớn lao, phxt sinh ra, đừng kâ những nghĩa vụ quốc tế cxc dân tộc đối với nhau, lại còn nghĩa vụ x hội giữa trong chính phủ từng nước một, và người công dân mà chính phủ phải săn sóc và trong những tầng lớp của xã hội.

Điều không bao giờ nên quên, là x hội dù thế nào mặc lòng cũng phải kính nâ nhân vả. Người công dân phải tùng phục những luật lệ do chính quyền đ ra, và đôi khi phải hi sinh vì ích chung. Song nhân vả hằng phải được kính nâ trong sự quí trọng nht của mình là linh hồn, và đó là lẽ vì sao những nước độc tài chẳng hạn không thâ ứng hợp với những sự đòi hỏi của đạo Công gixo.

Đức Thxnh Cha Pio thứ XII đ làm cho ta chú ý bằng những nhời sxng sủa sau đây: "Chủ quyền phần đời do !ng Tạo Hóa đ muốn đâ chi phối cuộc đời x hội theo như chỉ đảnh một trật tự bt di bt dảch trong những nguyên tắc phổ thông, khiến cho nhân vả trong trật tự thế tục được dặ dàng đạt tới sự toàn thiện thâ cht, tinh thần và luân lý đâ do đy được giúp đỡ đâ đạt tới mục đích siêu nhiên. Vì lẽ y ân tứ cao thượng và nhiệm vụ trọng đại của quốc gia là kiâm điâm, hỗ trợ, và qui đảnh những hành động riêng tư và cx nhân trong đời sống quốc gia đâ làm cho những hành động y qui hướng về ích chung".

Đức Thánh Cha lại thêm trong một vô tuyến thông điệp lặ Sinh Nhật rằng: "Chỉ có một sự nhìn nhận rõ ràng những ý cùng Thiên Chúa đ chỉ cho x hội loài người, cùng với sự hiâu biết sâu xa những nhiệm vụ cao cả của sự hành động x hội, mới có thâ làm cho những nhà chp chính làm đầy đủ bổn phận mình trong phạm vi hiến phxp, tư phxp, hành chính với lương tâm hiâu biết trxch nhiệm của mình, với tính cxch khxch quan, vô tư, trung thành, đại độ, thanh liêm là những tính đức nếu không có, thì một chính phủ dân chủ khó mà được đa số ưu tư của quần chúng kính phục, tin cậy và quyến luyến" (Sinh Nhật năm 1941).

Vậy mỗi người trong chúng ta, tùy theo đảa vả mình đang có quyền bính, hy xét mình cẩn thận: xem mình có dùng quyền thế hay đảa vả đâ làm ích cho công dân và x hội như nhời Chúa Khitô đ dậy: "Người có quyền truyền, phải coi mình như kÁ giúp". Nếu thế giới đời ta mt sự quân bình, thì chính là vì người ta muốn bxc bỏ nền luân lý và những nguyên tắc công bằng và bxc xi, là nền móng tt cả mọi x hội và là tảng đx chống đỡ sự giao thiệp giữa loài người, vì thế người ta không ngạc nhiên khi thy những xã hội ấy xụp đổ.

Thuốc chữa những bệnh xã hội đời ta đối với Hội Thxnh cũng như Chúa Khitô là sự cải cxch x hội, sự cải cxch y bao giờ cũng tôn trọng trật tự, ly đức Bxc xi làm nền, và cũng không quên công lý nghiêm nhặt. Một ký giả đ viết rt đúng rằng: "Sự giải quyết những vn đề x hội đầu tiên là ở trong sự yêu mến đối với nhân vả, do đó phxt sinh ra lòng yêu mến nhiệt nồng công lý".

Gixo hội có thiên chức bênh vực quyền lợi của hết mọi người, và cũng nhắc lại cho mọi người biết nghĩa vụ của mình. Nhưng nht là đối với những lớp người hèn yếu bần cùng Hội Thxnh tỏ ra mối tình người mẹ cxch riêng và thúc giục những nhà cầm quyền đâ ý đến lớp lao công x hội này cxch riêng bằng sự ban bố những luật lệ công bằng cho hết thảy, song riêng đối với lớp hèn yếu thì càng phải có hiệu quả hơn: vì chưng lớp người giầu không cần phải có luật lệ che chở cho bằng lớp người nghèo, vì họ đ có của cải làm như thành trì che đỡ. Hội Thxnh hằng cổ vũ sự bi bỏ giai cp vô sản và liên liên thúc giục đòi hỏi x hội tổ chức cxch nào đâ thôi diặn cxi cảnh trxi ngược là một bên có một nhóm cự phú, còn bên kia có muôn vàn những người nghèo khổ. Hội Thxnh muốn cho lớp thợ thuyền và lao động được hưởng dụng một cxch đầy đủ những của cải mà !ng Tạo hóa đ ban cho nhân loại một cxch quảng đại chừng y.

Không ai mà không biết rằng đời ta bây giờ yếu điâm căn bản và trung tâm của vn đề x hội là vn đề tư bản và lao động. Chúng tôi không có thâ giải thích vn đề này một cxch tỉ mỉ trong bức thư nhỏ mọn này. Tuy nhiên, chúng tôi muốn anh em chú ý đến những điâm sau đây.

Hội Thxnh dậy rằng: Tư sản là một thực quyền phxt nguyên từ nhân vả muốn phx tư sản tức là đồng thời muốn hủy hoại trật tự trong x hội.

Người ta có quyền được làm chủ và hưởng dụng những của cải bề ngoài cxch đầy đủ vừa phải đâ sống một cxch xứng với nhân phẩm và làm cho cuộc đời mình và gia đình mình được điều hòa tiến triân, đó là luật tự nhiên.

Nhưng trxi với tư bản qux khích, Hội Thxnh dậy rằng: quyền tư sản này không phải là vô hạn và bên cạnh phương diện cx nhân lại còn có phương diện x hội. Nếu chủ của được quyền tự do xử dụng của cải mình, sở dĩ là vì khi cung cp những sự nhu cầu của mình, thì đồng thời cũng giúp vào công ích cxch này, cxch khxc. Không bao giờ nên quên rằng: những của cải đời này mục đích là đâ giúp vào công ích của quần chúng.

Vậy quyền bính phần đời có nhiệm vụ bảo tồn và duy trì đảnh hướng này mặc dầu có những kỳ vọng cx nhân ích kš liên liên muốn làm cho sự xử dụng của cải sai lạc mục đích thiên đảnh của nó.

Những của cải trên mặt đt này phải chia ra từng tư sản hoặc ít hoặc nhiều; song khi phân chia làm vậy !ng Hóa công không có làm cho ai mt quyền cần được sống một  cách xứng đxng. !ức Thxnh Cha Pio XII phxn rằng: "Hy liệu đâ sự phân chia công bằng được thực hiện một cxch có hiệu quả và vĩnh viặn, như thế người ta sẽ thy một dân tộc, dù ít của cải trở nên khang cường về đàng kinh tế" (Bài giảng ngày lặ !ức Chúa Thxnh Thần năm 1941).

!ức Công bằng nghiêm nhặt buộc chủ nhân phải kính nâ những quyền lợi bt di bt dảch của người làm công, đó là quyền lợi sinh sống, khỏe mạnh, quyền lợi theo sự thong dong lương tâm và luân lý, quyền lợi được sống cuộc đời gia đình ít là một cxch tối thiâu.

Người chủ cũng buộc phải giả cho người làm công số lương cần cho được sống. Nếu có ít người được lương hơn kÁ khxc vì lẽ có tài cxn hơn và làm việc siêng năng hơn, là sự xứng đxng, nhưng theo như gixo hun trong hai Thông điệp Tân sự và Tứ Thập chu niên, thì phải bảo đảm cho ai ny sự cần thiết đâ cho mình và gia đình mình được sống một cxch xứng đxng và khỏi phải lo lắng sự không chắc ngày mai.

Trong Hiệp đồng lao động người thợ cho kÁ khxc thuê sự hoạt động của mình. Hiệp đồng y buộc người thợ phải trung thành toàn vẹn những nhời đ hứa cho hợp với đức Công bằng.

Một trong những phương thế do những bức Thông điệp kâ trên đ đề xướng đâ đạt được sự quân bình mọi người đều ước ao, là tổ chức nghiệp đoàn, căn cứ không phải vào sự giai cp tranh đu, mà là xây móng trên nền tảng sự tổ chức nghề nghiệp vì ích chung.

Một phương thế thứ hai là tổ chức công cuộc mà nhiều nơi gọi là sự bảo đảm x hội.

Lại một phương thế tăng bảo hiệp đồng lao động nữa là quyền được tham dự phần nào vào quyền sở hữu những phương tiện sản xut, sự chỉ huy và lợi tức kỹ nghệ một cxch hợp lý. Như thế sự cộng txc này sẽ có hiệu quả tốt đẹp là thắt chặt giây liên lạc và mối giao hảo giữa thợ và chủ.

Thêm vào căn cớ trong thời bình sinh ra sự bt đồng trong sự phân chia của cải, thời đời nay lúc loạn, lại có những sự bt đồng số phận. Không nói đến những bọn đầu cơ vô liêm sỉ, lợi dụng tình thế chiến tranh, người ta thy có kÁ không bả thiệt hại vì chiến tranh và trong cxc đô thả lớn, sự tập trung đời sống công nhiên và kinh tế đ mang lại một sự tăng thêm nguồn lợi. !àng khxc đồng thời nhiều người (trong số y có nhiều kÁ nhiều lần) đ mt hết phương thế sinh sống, nhà cửa, và của cải.

Khi chúng tôi tưởng đến cxi cảnh đau thương những người lâm nạn này thì chúng tôi không thâ không nhớ đến những lời !ức Thxnh Cha đương kim đ thổ lộ ra tự đxy lòng người cha trong những cảnh ngộ tương đương bồi đại chiến vừa qua. "Lẽ nào có sự bằng yên, !ức Gixo Hoàng phxn; đang khi có từng y người, từng trăm, từng nghìn, từng vạn, thiếu cơm ăn việc làm: việc làm cho người công dân sinh sống một cxch xứng đxng. Ai mà không thy cảnh tượng y chỉ có công hiệu thực tế là gieo giắt một số đông quần chúng vào vòng đau khổ và tht vọng trxi ngược hẳn với sự sung túc qux độ của bọn người sống trong xa sỉ không giúp đỡ người cùng túng tí nào".

Đừng kâ lời khuyên theo tình huynh đệ bxc xi mà Chúa Khitô thường nhắc nhở, chúng tôi nhắc lại rằng: còn điều buộc, ngặt do đức Bxc xi truyền (!iều buộc y có thâ trong một vài cảnh ngộ buộc tội nặng) phải dùng một phần về của dư dật và cũng có khi phải dùng cả đến nguồn lợi thường thường đâ chi dụng cho xứng với giai cp x hội của mình đâ giúp đỡ sự nhu cầu tối cần của những người cùng cực đang bả cơ cực triệt để.

Cổ động hòa bình bằng công giáo tiến hành

Cxc anh em thân mến, chúng tôi đ giải thích rằng: sự tổ chức x hội của nội bộ một quốc gia và sự bang giao quốc tế cũng như đời sống cx nhân của từng người phải đặt nền móng trên đạo lý Chúa Khitô, như nền tảng cần thiết cho sự hòa bình và hạnh phúc của nhân loại.

Cxc anh em thân mến, cxc anh em có thâ dự phần lớn trong công việc thiết lập hòa bình của Chúa Khitô bằng sự xp dụng đạo lý của Người, nếu cxc anh em ra sức cộng txc với Chúa chiên cxc anh em, đâ làm cho Chúa Khitô sống trong anh em và sống trong những người chung quanh anh em Gixo cũng như Lương nghĩa là nếu cxc anh em nên những vả tông đồ gixo dân thật.

Trong những điều kết luận, Hội nghả Tông đồ gixo dân họp tại Roma năm ngoxi đ chỉ rõ nhiệm vụ của gixo dân bằng những lời sau đây: "Gixo dân trong Hội Thxnh trung thành với ơn kêu gọi làm dân của Chúa, cộng txc với hàng Gixo phẩm giúp việc rỗi linh hồn và hành động đâ cổ động trên thế giới những điều kiện sinh sống thế tục ứng hợp làm cho dặ thực hiện thiên chức Tế dân độ thế của Gixo hội.

"Như thế thực hiện được ý đảnh của Thiên Chúa sửa đổi lại mọi sự trong !ng Khitô. !ược hàng Gixo phẩm chỉ dẫn, việc tông đồ gixo dân nguyên do từ sự lệ thuộc nhiệm thâ bởi phép Thxnh tẩy mà phxt khởi... và sự đòi hỏi hoạt động x hội của nền Công gixo cũng từ đy mà phxt ra. Việc tông đồ y hệ tại người Gixo hữu biết và nhận đạo Công gixo chẳng những ở chỗ thực hành nghĩa vụ tôn gixo trong những trường hợp đ được chỉ đảnh, mà lại còn theo ơn nghĩa Chúa Khitô đâ sống cuộc đời của Gixo hội trong mọi lúc và mọi việc của mình.

Việc Tông đồ này trước hết là hướng dẫn người ta với tt cả sự kính nâ sự tự do của họ, đến sự thật và tình yêu của Chúa Khitô. Việc Tông đồ y cũng còn bao hàm cả một sự giải sxng rực rỡ cxc nguyên tắc và tinh thần Phúc âm trên những quy chế và những tổ chức nhân loại thuộc trật tự trần tục. Trong phạm vi y gixo dân có một nhiệm vụ không thâ thay thế được".

Vậy đâ cxc anh em thực hành nhiệm vụ Tông đồ của mình một cxch có hiệu quả, thì chúng tôi nhiệt liệt khuyên giục cxc anh em hy gia nhập cxc tổ chức Công gixo tiến hành của xứ hoặc đảa phận anh em, vì Công gixo tiến hành như anh em vừa nghe không phải là sự gì khxc, chỉ là việc Tông đồ gixo dân cộng txc với Gixo phẩm và Gixo sĩ đâ làm cho thế giới được Khitô hóa.

Song cxc anh em đừng quên rằng: hình thức tối cao và rt hiệu nghiệm của việc tông đồ là lời cầu nguyện và gương sxng. Xét theo phương diện này thì đ có một hình thức riêng về Công gixo tiến hành mà chúng tôi muốn giới thiệu với cxc anh em, đó là việc Tông đồ cầu nguyện. Việc Tông đồ rt dặ và rt có thế lực theo như nhời của !ức Gixo Hoàng Piô thứ XI. !ó là một hoạt động Tông đồ có thâ thực hiện được khắp mọi nơi, mọi lúc, vì nó vừa đơn giản vừa hiệu lực. Bởi vậy nguyện vọng tha thiết của chúng tôi là thy việc Tông đồ cầu nguyện này được thiết lập trong hết cxc họ, cxc xứ đạo trên đt nước Việt Nam dưới sự che chở cxch riêng của !ức Nữ !ồng Trinh Maria Mẹ !ức Chúa Giêsu và Mẹ loài người.

Nhưng đừng kâ việc Tông đồ cầu nguyện, anh em còn phải thêm gương sxng việc làm, vì điều mà thế gian cần thiết nht đời ta bây giờ, là cuộc đời gương mẫu theo tinh thần đạo Công gixo. !iều làm cho thế gian chết, đó là sự thiếu đức Bxc xi thật. Vậy nhiệm vụ người Gixo hữu là phải chứng tỏ tình yêu đức Bxc xi. Anh em không chống cự với vật nào hay người nào trxi lẽ, anh em chỉ theo lý tưởng toàn thiện là mến Chúa trên hết mọi sự và yêu người ta như mình đâ làm cho đạo lý Chúa Khitô toàn thắng. Vậy dù cxc anh em thuộc về giai cp nào trong x hội, thì trong mọi trường hợp anh em hy làm gương sxng một đời sống toàn thiện, một đức Bxc xi thẳng thắn và xâu xa. Ly sự lành mà thắng sự dữ đó là khẩu hiệu đxng được hoan nghênh bởi những ai muốn làm môn đệ !ng đ phxn rằng: "Chúng con hy yêu nhau như Cha đ yêu chúng con".

Cxc anh em thân mến, chúng tôi đ tuân theo nghĩa vụ nói sự thực cùng anh em đâ cxc anh em nghe theo sự thực đâ sự thực soi sáng và chi phối đường lối anh em và cũng để sự thực cứu anh em cho khỏi cxc sự dữ mà cxc anh em đang chảu. Chính Chúa Giêsu đ phxn rằng: "sự thật sẽ cứu chữa chúng con". Phải, chỉ có sự thật và duy có sự thật sẽ cứu chữa cxc anh em.

Vậy các anh em hy nhận ly sự thật với tất cả lòng sốt sống và đức Tin mãnh liệt đâ thiết lập nước Chúa Khitô, là Bxc xi nước Công lý của Chúa Giêsu Khitô vì Thiên Chúa đ muốn toàn ân đầy đủ trong Người và Thiên Chúa đ muốn dùng Người mà làm cho mọi sự hòa thuận với Mình, những sự ở dưới đt cũng như những sự ở trên giời, sự hòa thuận ấy do Máu Người đã đổ trên Thập giá cu tạo nên (Col. I, 20).

Hà-nội Ngày, 5-10-1952

+ John Dooley, Khâm Sứ Tòa Thánh tại !ông Dương.

+ Gioan Baotixita Chabalier, Gixm Mục Nam Vang.

+ Phêrô Ngô Đình Thục, Giám Mục Vĩnh Long.

+ Gioan Cassaigne (Sanh), Giám Mục Sài Gòn.

+  S. Ubierna Ninh, Giám Mục Thái Bình.

? Marcello Piquet (Lợi), Gixm Mục Qui Nhơn.

? Gioan Maria Mazé (Kim), Gixm Mục Hưng Hóa.

? Anselmo Tadeo Lê Hữu Từ, Gixm Mục Phxt Diệm.

? Gioan Baotixita Urrutia (Thi), Gixm Mục Huế.

? Phêrô Maria Phạm Ngọc Chi, Gixm Mục Bùi Chu.

? Dominico Hoàng Văn !oàn, Gixm Mục Bắc Ninh.

? Giuse Maria Trảnh Như Khuê, Gixm Mục Hà Nội.

? Paulo Seitz (Kim), Gixm Mục Kon Tum.

R. P. Arnaud, Phủ Don Thakhetk.

R. P. Felice (Hiân), Nhiếp Chính Hải Phòng.

R. P. Brouillette, Cha Chính Vạn Tượng, !ại Diện !ức Gixm Mục Loosdregt.