Thư các Giám mục Việt Nam
(1953)

Họp tại Hà Nội ngày 23-11-53

gửi cho các Linh mục

và các giáo hữu Việt Nam

Anh em thân mến,

 

Ngay từ cuối thế kỷ XVI, Hội thánh Công giáo đă có và đă hoạt động trên đất Việt Nam. Hội thánh đến đây, không phải do ư muốn của loài người, mà là bởi ư Thiên Chúa, đấng đă sáng lập Hội thánh và đă trao cho Hội thánh sứ mệnh giảng Phúc Âm cho mọi thời đại và mọi dân tộc. Không ai có thể trách được Hội thánh đă không làm đúng sứ mệnh của ḿnh. Trái lại chính v́ đă trung thành với sứ mệnh, Hội thánh mới tồn tại, mặc dầu trải qua bao cuộc biến thiên trong lịch sử hay trong xă hội... bao cuộc biến đổi mà cứ thường lệ đáng lẽ ra Hội thánh đă phải tan ră. Hội thánh bởi Thiên Chúa và Hội thánh có ở khắp nơi trên thế giới để nhắc cho người đời con đường đưa tới cùng đích cao siêu của ḿnh. Theo gương Chúa Giêsu đấng sáng lập Hội thánh đă mặc lấy tính loài người, Hội thánh cũng lo phối hợp với thời đại ḿnh sống và với khu vực ḿnh ở. V́ nếu không chú trọng đến những biến đổi của lịch sử, đến sức tiến triển của thế giới, Hội thánh không sao chu toàn được sứ mệnh thiêng liêng của ḿnh. Dĩ nhiên, Hội thánh không có phận sự phải giải quyết những vấn đề trần thế do t́nh trạng biến hóa của các dân tộc gây nên. Nhưng phàm ở đâu phải bênh vực những quyền lợi cốt yếu của con người, phàm ở đâu phải đặt ra những luật lệ về phụng sự, về hôn phối, về gia đ́nh, về học đường, về an ninh xă hội, nói tắt rằng phàm ở đâu tâm hồn một dân tộc đang được rèn đúc giáo hóa, th́ ở đây Hội thánh phải có mặt. Dẫu các vấn đề đó được giải quyết cách nào, Hội thánh phải có mặt đó để rắc vào đấy lớp men cứu rỗi của Phúc âm và để tiêu trừ những ǵ có thể làm trở ngại đến định mệnh siêu nhiên của con người.

Chính v́ thế, lúc này hơn bao giờ, Hội thánh ở Việt Nam nhận biết quyền lợi của ḿnh và tôn trọng quyền lợi người khác, thấy cần phải nhắc lại cho các giáo hữu mấy nguyên tắc có thể giúp cho đời sống công giáo được dồi dào và để hướng dẫn họ trong những hoạt động thuộc phạm vi quốc gia hay thế tục.

Tiên vàn trong khi hăng hái hoạt động người ta không được quên những đặc tính của Hội thánh

A.- Hội thánh là Hội chung cho cả thế giới

Hội thánh ở Việt Nam chỉ là một phần của Hội thánh ở khắp nơi, mà chính Con Thiên Chúa giáng sinh đă lập nên, cốt ư hợp nhất mọi người, không phân biệt ṇi giống, dân tộc, để mọi người nhận biết, mến yêu và phụng sự Thiên Chúa là Chúa tể vạn vật và nhờ đó đưa mọi người về cùng đích duy nhất là hưởng phúc đời đời.

V́ Hội thánh đă lập cho mọi người, không trừ một ai, nên Hội thánh thực là Hội chung cho thế giới. Nếu Hội


thánh v́ t́nh cảnh có nhuộm lấy mầu sắc của dân tộc, nơi mà Hội thánh đến làm tṛn sứ mệnh Chúa đă trao phó cho, th́ không bao giờ Hội thánh đi quá, đến nỗi chối bỏ đặc tính cốt yếu của ḿnh là một Hội chung cho thế giới. Đó là dấu tích thực Hội thánh bởi Thiên Chúa. Bất cứ một giáo hội nào, nếu không có tính cách chung ấy đều không thể tự xưng ḿnh là Hội thánh của Chúa và thực ra cũng không phải là Hội thánh chân chính bởi Chúa được.

B.- Hội thánh là một Hội tôn giáo

Không những Hội thánh là một hội chung cho thế giới. Hội thánh c̣n là một hội đạo, và là một hội chỉ nguyên lo việc đạo. Sứ mệnh của Hội thánh là đem loài người trở về với Thiên Chúa là nguồn gốc và cùng đích của ḿnh. Nếu có những trường hợp khiến Hội thánh phải dính dáng đến việc trần thế, th́ là tại những việc ấy có liên can đến hạnh phúc đời đời của con người. Điều ấy phải hiểu về Hội thánh riêng ở mỗi quốc gia mà cũng phải hiểu về Hội thánh ở khắp thế. Ở khắp nơi, công việc cốt yếu của Hội thánh là tập luyện cho loài người biết hạnh phúc cao cả của họ th́ có thể t́m thấy nơi Thiên Chúa. Trước con mắt Hội thánh, phàm việc trần thế nào giúp cho con người thực hiện được hạnh phúc ấy đều là những công việc tốt đẹp. C̣n những công việc nào trái ngược th́ không phải là những việc tốt. Hội thánh can thiệp vào công việc trần thế chỉ v́ một mục đích ấy thôi.

C.- Hội thánh là một tổ chức khác biệt
với mọi tổ chức khác

Bởi thế xét về phương diện quốc tế hay quốc gia, không thể nói Hội thánh như một tổ chức chính trị, có mục đích đưa dân tộc tới cùng đích trần thế. Hội thánh và quốc gia


cũng có ở mọi nơi trên hoàn cầu và người công giáo ở đâu đâu cũng là phần tử của Hội thánh và của quốc gia. V́ là người giáo hữu, người công giáo phải thuộc về Hội thánh chung cho cả thế giới, phải tùy thuộc giáo phẩm và dùng những phương tiện Hội thánh cung cấp cho, để đạt tới cùng đích của ḿnh. V́ là người công dân, người công giáo phải chung lưng góp sức để mưu ích trần thế cho dân nước, phải vâng phục các nhà cầm quyền chính thức và dùng mọi phương tiện sẵn có để chu toàn nghĩa vụ. Điều ấy rất thật, và do đó Hội thánh bó buộc mỗi người giáo hữu phải thực hành, nếu không, sẽ mất phần hạnh phúc đời đời. Như thế một người công giáo làm tṛn bổn phận người công giáo th́ cũng là một người công dân đầy đủ vậy.

Như thế thành ra Hội thánh can thiệp vào việc trần thế v́ người của Hội thánh làm việc trần thế mà người công giáo nhận biết: Địa vị ḿnh phải quy hướng hành động của ḿnh theo hai phạm vi khác nhau: phạm vi công giáo và phạm vi chính trị

A.- Trong phạm vi công giáo, mọi người giáo hữu buộc phải hợp tác với hàng giáo phẩm để làm đầy đủ sứ mệnh Chúa đă trao phó cho Hội thánh tức là đưa dẫn loài người đến cùng đích của ḿnh. Việc giáo dân cộng tác với Giáo phẩm như thế thường gọi là việc tông đồ giáo dân hay công giáo tiến hành. Nhưng phải nhận rơ điều này. Thứ hoạt động tông đồ công tác với giáo phẩm nói đây khác hẳn việc hoạt động công dân của mỗi người công giáo. Trong phạm vi trần thế, ai đảm nhận một việc ǵ trong quốc gia th́ người ấy phải chịu trách nhiệm. Cố nhiên người phải cư xử theo tiếng lương tâm công giáo chỉ dẫn. C̣n trong phạm vi truyền giáo người công giáo trực tiếp lệ thuộc hàng giáo phẩm. Công giáo tiến hành là một phương tiện truyền giáo và chỉ có mục đích truyền giáo. Việc tông đồ giáo dân là việc khẩn cấp cần thiết và ở đây chúng tôi vẫn có ư khuyếch trương việc đó dưới mọi h́nh thức hợp với hoàn cảnh Việt Nam. Nhưng dẫu tổ chức dưới h́nh thức nào, công giáo tiến hành vẫn quy hướng về một mục đích tôn giáo đă chỉ rơ là làm cho mọi hoạt động trong khu vực ḿnh được thấm nhuần tinh thần công giáo. Nếu có những trường hợp công giáo tiến hành có dính dáng đến việc trần thế th́ vẫn chỉ là v́ việc ấy có liên can đến mục đích siêu nhiên đó thôi. Không một trường hợp nào công giáo tiến hành được trở nên một đảng phái chính trị, hay được đồng hóa với một đảng phái chính trị nào.

B.- Trong phạm vi quốc gia, người giáo hữu lại phải tùy năng lực mà cộng tác với người đồng loại lo ích chung cho tổ quốc trong phạm vi trần thế. Đó là một phận sự do đức bác ái và một đôi khi cũng do đức công bằng truyền dậy, mà không một người công giáo nào được phép trốn tránh. Tuy vậy, trong khi chu toàn nghĩa vụ một người công dân, người công giáo đừng quên trật tự của sự vật; phải phụng sự Thiên Chúa trước hết và trên hết! Trong mọi sự phải nghĩ đến hạnh phúc đời đời của riêng ḿnh và của anh em đồng bào. Bởi thế người công giáo trong phạm vi công ích quốc gia đă có một định hướng rơ rệt. Có lẽ trong một trường hợp riêng đạo công giáo không chỉ rơ cho biết đâu là ích lợi quốc gia, nhưng đạo công giáo cung cấp cho người giáo hữu những nguyên tắc về chân lư, về công bằng, về bác ái là những nền tảng bảo đảm cho hết mọi tổ chức được vững bền và sinh ích.

Một vấn đề khẩn cấp:
Phận sự giáo dân trong phạm vi chính trị

Ở đây không thể bàn giải nhiều về vấn đề tương quan giữa Hội thánh và chính trị. Đây cũng không phải là mục


đích chính của bức thư chung này. Trong thư này chúng tôi chỉ nêu ra mấy chỉ thị cần thiết giúp người giáo hữu thoát khỏi t́nh trạng rối ren hiện thời hoặc tránh được nhiều trở ngại gặp thấy thường ngày.

Để có thể rơ ràng hết sức, chúng tôi nêu những chỉ thị đó thành nguyên tắc và có những áp dụng thích hợp:

nguyên tắc

Trong xă hội Việt Nam, Hội thánh công giáo thành một đoàn thể hoàn toàn tôn giáo, và là thành phần của Hội thánh chung cho thế giới, và không bao giờ có ư nghĩa Hội thánh là một đoàn thể chính trị.

áp dụng

1.- Theo tôn chỉ trên, chỉ hàng giáo phẩm Việt Nam tức là các Giám mục mới có quyền nói nhân danh Hội thánh Việt Nam và làm cho Hội thánh Việt Nam phải gánh trách nhiệm.

2.- Cũng theo tôn chỉ ấy, hàng giáo phẩm ở Việt Nam cũng như ở đâu khác, không gia nhập một đảng phái chính trị nào và không phản đối chính thể nào, nếu chính thể đó biết công nhận những quyền lợi bất di dịch của Hội thánh. V́ ích lợi cho sứ mệnh siêu nhiên mà Hội thánh phải được tự do thực hiện trong mọi hoạt động của người đời, nên đối với mọi đảng phái Hội thánh giữ trung lập một cách chính đáng.

3.- Cũng theo nguyên tắc ấy, người công giáo v́ là công dân trong xă hội được tự do nhập đoàn thể hay đảng phái chính trị họ thấy am hợp, miễn là những đoàn thể đảng phái đó trong tôn chỉ hay trong chương tŕnh hoạt động, không có ǵ phản trái với một lương tâm công giáo sáng suốt.


4.- Người công giáo được quyền tự do hưởng dùng những đặc ân của người công dân Việt Nam để thiết lập những hội đoàn thuộc phạm vi trần thế, như văn hóa, kinh tế, chính trị, v.v... miễn là phải luôn luôn dựa vào những nguyên tắc công giáo để hướng dẫn mọi hành vi cử chỉ của ḿnh.

5.- Nhưng dù gia nhập một đoàn thể sẵn có, hay thành lập những đoàn thể mới, phù hợp với nguyện vọng của ḿnh, người công giáo bao giờ cũng chỉ làm việc cá nhân và chịu trách nhiệm. Họ không thể nói nhân danh Hội thánh và hơn nữa không thể đổ trách nhiệm cho Hội thánh được.

6.- Khi chu toàn nhiệm vụ người công dân như thế, người công giáo phải nhớ luôn rằng: Tiên vàn họ là người công giáo, và phải tỏ ḿnh là người công giáo. Nghĩa là lúc nào họ cũng phải giữ đạo công giáo một cách khiêm tốn nhưng cương quyết. V́ thế nếu có những trường hợp xung đột giữa hai phận sự công giáo và công dân th́ không được bỏ phận sự công giáo, phải chu toàn phận sự ấy trước đă. Lại nữa, khi hoạt động công dân hay chính trị phải lấy những tôn chỉ của đức tin và của luân lư làm hướng đạo chắc chắn chỉ dẫn cho ḿnh. Hoặc chẳng may có sự ǵ phạm đến quyền lợi chính đáng của Hội thánh mà hàng Giáo phẩm lên tiếng chính thức phản kháng bảo vệ, th́ người công giáo phải tận tâm phụ lực và nếu cần, phải biết tạm gác bỏ những chính kiến bất đồng để phụng sự Hội thánh.

Riêng cho các Linh mục
(Phần này không đọc trong nhà thờ)

V́ đă thụ phong linh mục, các linh mục trong những hoạt động trần thế và quốc gia phải theo một khuôn khổ khắc nghiệt hơn.


nguyên tắc

Chức linh mục không làm cho vị linh mục mất những quyền lợi và những nghĩa vụ của người công dân mà vị ấy vốn có, khi thuộc một quốc gia. Nhưng bởi v́ linh mục đă hiến toàn thân phụng sự Hội thánh, nên khi hưởng dụng những quyền lợi công dân hay thực hành phận sự công dân, ngài không được phép nhận một trách vụ nào không phù hợp với phận sự linh mục của ngài.

áp dụng

1.- V́ là người công dân, các linh mục được hưởng mọi quyền lợi và buộc phải giữ những phận sự cần để mưu ích cho dân tộc miễn là những phận sự ấy không phương hại ǵ đến sự thực hành nghĩa vụ cốt yếu của vị linh mục.

2.- Trong những nơi theo chế độ dân chủ có nhiều đảng phái, đảng phái nào cũng muốn nắm giữ chính quyền, các linh mục phải nhớ luôn rằng: Ḿnh là đại diện của Chúa đối với mọi người giáo hữu và với mọi người công dân nữa. Vị giáo sĩ có trách nhiệm phải lo mưu ích thiêng liêng cho toàn thể dân chúng, ngài không được gia nhập một đảng phái chính trị nào. Trái lại ngài phải lo giữ cho uy thế chức vụ ḿnh được toàn vẹn giữa mọi xung đột đảng phái, ngài phải lo tránh cái hại này là những người đối lập và chính kiến, có lẽ v́ ác cảm với ḿnh mà ĺa xa đạo Chúa.

3.- V́ những lư do riêng biệt tại nhiều nước một số linh mục đă được các Đức Giám mục ban phép dự vào Quốc Hội. Nhưng t́nh thế hiện thời ở Việt Nam đ̣i chúng ta phải có một thái độ khác. V́ số linh mục tại đây c̣n thiếu thốn, v́ công cuộc truyền giáo khẩn cấp bó buộc, v́ Đức tin và ḷng bác ái công giáo, xét về mọi phương diện vẫn là những ích lợi vĩ đại hơn hết ta có thể đem lại cho anh em đồng bào


được, nên chúng tôi, các Giám mục ở Việt Nam đồng ư quyết định không cho phép các linh mục được dự vào Quốc Hội và các Hội đồng chính trị địa phương.


O   O

Trung thành với những mẫu mực khôn ngoan Hội thánh dậy trên đây, chúng ta hết thảy đều trông sẽ hoàn tất sứ mệnh cao cả Chúa đă trao phó; chúng ta cũng chu toàn được cả phận sự của một người công dân thật ḷng yêu nước, và cùng nhau theo đuổi mục đích cao siêu của Đạo Thánh Chúa là hạnh phúc trường sinh.

+ John Dooley, Khâm Sứ Ṭa Thánh tại Đông dương

+ Gioan Baotixita Chabalier, Giám Mục Nam-Vang

+ Phêrô Ngô Đ́nh Thục, Giám Mục Vĩnh-long

+ Gioan Baotixita Cassaigne, Giám Mục Saigon

+ Sanctos ubierna, Giám Mục Thái-b́nh

+ Marcelo piquet, Giám Mục Qui-nhơn

+ Gioan mazé, Giám Mục Hưng-hóa

+ Thaddêo lê hữu từ, Giám Mục Phát-diệm

+ Gioan Baotixita urrutia, Giám Mục Huế

+ Phêrô phạm ngọc chi, Giám Mục Bùi-chu

+ Đaminh hoàng văn đoàn, Giám Mục Bắc-ninh

+ Giuse trịnh như khuê, Giám Mục Hà-nội

+ Phaolô Leo seitz, Giám Mục Kontum

     + Giuse trương cao đại, Giám Mục Hải-pḥng