Thông điệp
Đức giáo hoàng Gioan XXIII

gửi hàng Giáo Phẩm Việt Nam

Giáo Hoàng Gioan xxiii

Kính gửi các Chư Huynh Tổng Giám Mục và
Giám Mục Việt Nam lời chào thân ái và Phép lành Ṭa Thánh.

Ngay từ khi mới lên ngôi Giáo Hoàng, Ta đă có dịp may mắn để gửi tới Chư Huynh lời an ủi, cầu chúc trong dịp trọng đại hồi tháng 2 năm 1959 ở bên Quư Quốc đă tổ chức Đại Hội Thánh Mẫu. Sở dĩ Đại Hội này đă tổ chức là v́ hai lư do: trước là để kết liễu một cách thích đáng đệ nhất bách chu niên Đức Mẹ hiện ra ở Lộ Đức, sau là để mừng đệ tam bách chu niên việc Ṭa Thánh bổ nhiệm các vị Giám mục tiên khởi trên cơi đất này. Chính nơi đây, hai vị Giám mục Phanxicô Pallu và Phêrô Lambert de la Motte, cả hai thuộc Hội Truyền Giáo Ba lê, đă hy sinh tận tụy, để thành công xây dựng những khởi sinh điểm đầu tiên, để rồi đưa đến cả một hệ thống và tổ chức truyền giáo ngày nay.

Cũng năm ngoái, Ta rất hân hoan khi nhận thấy những cuộc nghênh tiếp tôn nghiêm long trọng đă dành cho Đức Hồng Y Gregorio Phêrô Agagianian, hiện là Tổng Trưởng Bộ Truyền giáo, hồi ấy tới Việt Nam với tư cách Đặc sứ của Ta,


và khi nghe biết tất cả những cảnh sắc kỳ quan trong cuộc biểu dương tín ngưỡng và ḷng đạo đức trong dịp đại lễ ấy. Cùng chung vui với Chư Huynh, nhưng tâm hồn Ta không khỏi xúc động sâu xa, khi cảm thông rằng: cả những vị Giám mục và các con cái thân yêu miền Bắc, mặc dầu bị ngăn trở không tham dự những cuộc đại lễ bách chu niên tại Saigon, nhưng cũng đă đoàn kết để hiện diện bằng tinh thần - "một ḷng một linh hồn" - để hợp hoan với Chư Huynh chung quanh ṭa Đức Mẹ vô nhiễm nguyên tội. Tư tưởng này làm cho Ta sực nhớ lại lời thánh Phaolô: "Tiên vàn cha cám ơn Thiên Chúa, qua Chúa Giêsu Khi-Tô, v́ tất cả chúng con, v́ lẽ rằng đức tin của chúng con đă được tán dương trên khắp hoàn cầu" (Rom. 1, 18).

Giờ đây c̣n một cơ hội khác không kém phần thuận tiện, để Ta đàm thoại với Chư Huynh, đang khi tâm hồn Ta vui sướng và ḷng Ta đầy sự cám tạ ơn Chúa. Tức là sự kiện Ta mới lấy quyền Ṭa Thánh thiết lập trong khắp các địa hạt tôn giáo ở bên Quư Quốc Phẩm trật Giáo Hội: "Cha muốn cho chúng con ư thức rơ rệt bao nhiêu ân cần cha dành cho chúng con" (Coloss. 2, 1).

Đây là một biến cố hết sức quan trọng, nặng đầy ư nghĩa, và đem theo nhiều hứa hẹn cho sự thống nhất thiêng liêng và cho đời sống công giáo của Chư Huynh. Ta muốn nhấn mạnh điểm này bằng cách nói lên bằng chính ngôn ngữ của Ta, và cởi mở cho Chư Huynh thấy rằng: ḷng Ta chan chứa niềm tin tưởng và kỳ vọng cho Quư Quốc của Chư Huynh một tiền đồ vẻ vang sáng lạng: "Miệng cha đă nói cho chúng con, và ḷng cha tự cảm như nở thêm một khúc ruột" (2 Cor. 6, 11).

Cái hệ thống tổ chức truyền giáo phân chia từ trước thành 17 địa phận, từ nay sẽ thêm được 3 địa phận mới, và tất cả được nâng lên địa vị hàng Giáo phẩm, bằng cách


thiết lập 3 Giáo tỉnh mới: một ở Bắc, một ở Trung, một ở Nam, với 3 Ṭa Tổng Giám Mục Hanoi, Huế, Saigon có nhiệm vụ bao hàm 17 địa phận thực danh mới. Sở dĩ quyết định trên đây đă được chấp thuận một cách chính đáng là v́ Giáo Hội theo rơi những tiến bộ khả quan đă đạt được ở bên Quư Quốc. Thực ra, dân số Công giáo năm 1900 mới có 812.000; năm 1927 lên tới 1.237.249; ngày nay đă vượt quá số một triệu rưỡi.

Ta tin chắc rằng hàng Giám Mục và giáo sỹ Việt Nam, trong khi tỏ ḷng tri ân Ṭa Thánh v́ cử chỉ tín nhiệm cao đẹp này, sẽ biết nhận ở đấy lư do chính đáng để vui mừng an ủi, và đồng thời thúc đẩy ḿnh càng thêm chịu khó, nhiệt thành, và đồng tâm nhất trí trong việc chu toàn bổn phận và trách nhiệm mục vụ của ḿnh, như lời thánh Phaolô: "Phải ân cần chứ đừng biếng nhác, phải nhiệt tâm phụng sự Thiên Chúa. Hăy vui mừng trông cậy, hăy nhẫn nại khi gặp gian nan, bền chí trong khi cầu nguyện, tham gia tất cả các nhu cầu của giáo dân" (Rom. 12, 11-13).

C̣n giáo dân Việt Nam phải nh́n nhận trong cái danh dự cao quư này không những một bằng chứng nâng cao giá trị cho những truyền thống công giáo cố hữu ở đây, truyền thống đă được đánh dấu bằng máu các thánh Tử đạo, và máu này đă phát sinh ra nhiều giáo dân. Hơn nữa, danh dự này c̣n là một tiếng gọi, nhắc cho họ phải ư thức rơ rệt những nghĩa vụ của người công giáo và công dân.

Từ nay hầu hết các địa phận ở Việt Nam sẽ do các Giám Mục bản quốc quản trị. Sự kiện đó minh chứng một cách hùng hồn sự trưởng thành và khả năng của hàng giáo sỹ bản xứ nay đă đông đúc và được huấn luyện đầy đủ. Sự kiện đó c̣n minh chứng rằng: những huấn dụ, những chỉ thị do các vị Giáo Hoàng La mă ban bố qua các Thông điệp truyền giáo đă có hiệu quả dồi dào, và đă được khắp nơi


tuân theo một cách trung thành; nhất là trong những năm gần đây, qua các thông điệp "Maximum illud" của Đức Benedictô XV, "Rerum Ecclesiae" của Đức Piô XI, "Evangelii Praecones" và "Fidei donum" của Đức Piô XII, và sau cùng thông điệp mới nhất "Princeps Pastorum" của Ta. Hôm nay, trong cảnh hân hoan này, Ta muốn sao lại một đoạn như sau: "Lời khuyên nhủ của Đức Benedictô XV, mà sau đấy hai vị tiên Giáo Hoàng Piô XI và Piô XII đă luôn luôn nhắc lại, hiện nhờ ơn Chúa đă thu lượm được nhiều kết quả mỹ măn, và chính là đề tài để hôm nay Ta tha thiết thỉnh cầu Chư Huynh cùng Ta hăy tạ ơn Thiên Chúa, v́ đă xui nên trong các địa hạt truyền giáo được một số đông Giám Mục và linh mục tài ba lỗi lạc..." (Thông điệp Princeps Pastorum, AAS, LI, 1959, trang 837-838).

Nhưng để cho sự nghiệp hợp tác của Chư Huynh được thêm mănh liệt và chuyên cần, để cho Chư Huynh "được đoàn kết chặt chẽ với nhau trong một tinh thần để bảo vệ tín ngưỡng Phúc âm" (Phil. 1, 27), Ta muốn nhắc lại nơi đây một đoạn khác của Thông điệp nói trên: "Các giáo đoàn địa phương - nơi mà các vị thừa sai c̣n đang cộng tác hoạt động -, cho dù có thành lập Phẩm trật Giáo Hội riêng đi nữa, nhưng v́ địa thế c̣n mênh mông, số giáo dân ngày một gia tăng măi, hơn nữa c̣n vô số người chưa được nghe dạy đạo lư Phúc âm, thành ra vẫn c̣n cần sự giúp đỡ của các vị truyền giáo ngoại quốc. Về những vị này, Ta có thể mượn lại lời Đức Tiên Giáo Hoàng đă ban bố: "Không thể gọi họ là ngoại quốc, bởi v́ một linh mục công giáo mà trung tín thừa hành nghĩa vụ của ḿnh, th́ bất cứ ở đâu chỗ nước Chúa đang thịnh đạt, hay mới khởi sự, họ phải tự coi như là ở trong quê hương của ḿnh" (Thư Đức Piô XII gửi Đức Hồng Y A. Piazza, AAS, XLVII, 1955, trang 542).

Bởi thế, hết mọi người hăy hoạt động, nhưng trong một t́nh luyến ái huynh đệ, thành thực, y như t́nh luyến ái mà


họ dành cho Chúa Cứu Thế và Giáo Hội của Ngài. Mọi người hăy sẵn sàng vui vẻ, theo đạo con cái mà tùng phục các Giám Mục "là những vị Chúa Thánh Thần đă kén chọn để cai quản Giáo Hội Thiên Chúa" (Act. 20, 28). (Thông điệp Princeps Pastorum, AAS, LI, 1959, trang 839-840).

Cái viễn tượng một kỷ nguyên mới, cũng như sự tổ chức một hệ thống mới mà Giáo Hội vừa thực hiện ở bên Quư Quốc, quả nhiên không thể và không phải là lư do, để giảm bớt, hay làm nản mực độ cố gắng và khả năng của những đoàn người truyền giáo ngày nay đang chung sức rao giảng Phúc âm, v́ thực ra trong tương lai c̣n rất nhiều việc phải làm.

Trong hoàn cảnh này, Ta hân hoan, cũng như nghĩa vụ Ta là để lời ca ngợi, và tuyên dương công trạng cho đoàn "công nhân Phúc âm" này, trải qua 3 thế kỷ, đă nối tiếp nhau xây dựng mảnh vườn nho thiêng liêng của Chúa tại nơi đây, bằng bao nhiêu công lao vất vả, bằng bao nhiêu hy sinh nặng nhọc, có lần bằng cả xương máu, để mở đường và tạo nên cơ hội thuận tiện cho việc thành lập Phẩm trật Giáo Hội ngày nay. Đồng thời, Ta cũng gửi lời thân yêu và biết ơn tới hết các vị truyền giáo ngoại quốc hiện c̣n đang cộng tác - đúng tinh thần "người cộng sự Thiên Chúa" (I Cor. 3, 9) - với hàng giáo sỹ địa phương, để sự nghiệp truyền đạo lư Chúa Khi-Tô mỗi ngày càng phổ biến sâu rộng trong dân tộc Việt Nam. Ta cám ơn những vị Giám Mục đă nhường chỗ cho các vị Giám Mục bản xứ khác, sau khi đă tận lực mở nước Chúa, và hao công xây dựng nền tảng cho những giáo đoàn các ngài đă lănh nhận coi sóc, Ta thành khẩn xin Chúa trọng thưởng các ngài bằng những nguồn ơn thiêng liêng dồi dào, và biến đổi sự hy sinh các ngài đă chịu v́ quyền lợi tối cao của Giáo Hội trở thành nguồn vui bất hủ. Sự nghiệp của các ngài nay đă tới chỗ thành công mỹ măn và hiển hiện, nhất là ở tại việc thiết lập


hàng Giáo Phẩm. Đây là điềm minh chứng rơ rệt Thiên Chúa đă đoái nhận sự nghiệp của các ngài, và nhờ ơn Chúa nay đă thành tựu.

Sau hết, với tấm ḷng cảm xúc và thán phục, Ta gửi tới toàn thể Chư Huynh và giáo dân Việt Nam tất cả t́nh ưu ái của một hiền phụ, "tượng trưng cho t́nh ưu ái của Chúa Khi-Tô", nhất là gửi tới những người con "đang bị đau khổ"! Ta mượn lời thánh Phaolô để nhắn nhủ chúng con rằng: "Chúng con hăy thức tỉnh, vững vàng trong đức tin, hăy can trường, mạnh mẽ" (I Cor. 16, 13). Và để biểu dương hơn nữa ḷng Ta thương yêu, săn sóc và cảm phục, Ta nhắc lại đây lời thánh Tông đồ: "Hằng ngày cha phải cám ơn Thiên Chúa v́ chúng con. Thực thế, đức tin chúng con mănh liệt thêm măi, t́nh thân ái của chúng con với y nhân mỗi ngày một dồi dào, khiến cha được hănh diện v́ chúng con trước mặt Giáo Hội của Chúa, hănh diện v́ chúng con bền chí, vững ḷng tin trong mọi cơn bách hại, trong những giờ gian lao khốn khó: như thế mới xứng đáng vào nước Thiên Chúa, chính v́ Ngài mà chúng con đă chịu đau khổ" (II Thess. 1, 3-5).

Ta c̣n tha thiết mong rằng giáo dân Việt Nam, trong khi phục tùng các vị Giám Mục, họ c̣n phải trổi hơn ai khác trong sự biết tôn trọng chính quyền của Tổ quốc, và cố gắng cộng tác vào sự tiến bộ chung trong xă hội, thi đua với người đồng loại trong cả đời sống dân sự: thực ra, người công giáo phải là một người công dân mô phạm.

Trong khi thành tâm nguyện chúc như thế, Ta tha thiết và rộng tay gửi tới Chư Huynh, các vị Giám mục khả kính, và tới toàn thể linh mục, giáo dân mà Chư Huynh coi sóc, Phép lành Ṭa Thánh.

Làm tại La Mă, từ Điện Thánh Phêrô, ngày 14-1-1961.

GIOAN XXIII, Giáo Hoàng.